Ngày 8-4, Thành ủy TP.HCM đã tổ chức Hội thảo góp ý đề án tổ chức khám sức khỏe và khám sàng lọc cho người dân TP.HCM giai đoạn 2026-2030.
PGS Nguyễn Anh Dũng – Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM – cho biết đề án hướng đến mục tiêu cốt lõi là đảm bảo 100% người dân trên địa bàn thành phố được khám sức khỏe, đánh giá sức khỏe, sàng lọc và tầm soát bệnh kịp thời.
Đề án không chỉ mang tính chuyên môn y tế mà còn là vấn đề quản trị dân số, sức khỏe cộng đồng, tổ chức mạng lưới dịch vụ và thiết kế cơ chế tài chính phù hợp với điều kiện thực tế của đô thị đặc biệt như TP.HCM, nơi có hơn 15 triệu dân, mật độ dân cư cao, cơ cấu dân số đa dạng và biến động lớn.
Quan điểm xây dựng đề án lấy người dân làm trung tâm, lấy lợi ích sức khỏe thực chất làm thước đo, không chạy theo chỉ tiêu số lượng.
Đồng thời dựa trên quan điểm chỉ đưa vào gói tầm soát công cộng những bệnh hoặc tình trạng có chứng cứ khoa học, có khả năng triển khai ở quy mô dân số và có năng lực chẩn đoán xác định, điều trị tiếp nối.
Điểm đột phá của đề án là mô hình khám sức khỏe “phi địa giới”. Người dân có thể lựa chọn cơ sở y tế thuận tiện nhất để được khám sức khỏe, không phụ thuộc nơi cư trú.
Cách làm này giúp mở rộng độ bao phủ, tăng tính linh hoạt và giảm đáng kể nguy cơ bỏ sót đối tượng.
Đồng thời ưu tiên nhóm can thiệp có hiệu quả chi phí tốt, gánh nặng bệnh tật cao, thủ thuật hợp lý với tuyến y tế cơ sở, khả năng mở rộng trong năm 2026.
Sở Y tế TP.HCM kiến nghị UBND TP chấp thuận chủ trương xây dựng và trình HĐND thành phố một đề án hoặc nghị quyết chuyên đề về cơ chế tài chính cho khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc nguy cơ và tầm soát bệnh ưu tiên; phấn đấu hoàn thành hồ sơ trình trong tháng 5-2026.
Về bản chất, đây là đề án về sức khỏe dân cư, nhưng điều kiện thành công trước hết nằm ở cơ chế tài chính và quản trị dữ liệu. Thành phố cần khởi động bằng một phạm vi đủ trọng tâm, có khả năng đo lường, sau đó mở rộng trên nền tảng đã kiểm chứng, thay vì lựa chọn mô hình bao phủ hình thức nhưng khó bền vững.
Phát biểu chỉ đạo, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc TP.HCM Nguyễn Phước Lộc cho hay định hướng xuyên suốt của ngành y tế là chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe chủ động, lấy người dân làm trung tâm, chú trọng y tế cơ sở, chăm sóc ban đầu và y tế dự phòng, hướng tới mục tiêu mọi người dân được chăm sóc sức khỏe toàn diện suốt đời.
Ngành y tế thành phố hiện nay vẫn đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn như: dịch bệnh, bệnh không lây nhiễm, già hóa dân số, sức khỏe môi trường, sức khỏe tâm thần, cũng như các vấn đề về thể chất và dinh dưỡng của trẻ em và người lao động. Những vấn đề này đòi hỏi phải có cách tiếp cận tổng thể, lâu dài và gắn chặt với hệ thống y tế cơ sở.
Trên cơ sở đó, ngành y tế xác định rõ định hướng phát triển với y tế cơ sở là nền tảng, y tế chuyên sâu là động lực, chuyển đổi số là nguồn lực và nhân lực y tế là trụ cột.
Phó bí thư Thành ủy TP.HCM Nguyễn Phước Lộc nhấn mạnh để triển khai hiệu quả đề án cần bổ sung quan điểm huy động sức mạnh toàn dân và toàn hệ thống chính trị, từ cấp thành phố đến 168 phường, xã, các đoàn thể có trách nhiệm cùng tham gia chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Việc triển khai sẽ theo mô hình đa tầng, đa cực và đa trung tâm, đồng thời tích hợp nhiều chương trình, mô hình sẵn có như: tầm soát ung thư cho phụ nữ, chăm sóc sức khỏe học đường cho trẻ em, quản lý bệnh mạn tính cho người cao tuổi, kết hợp với các hoạt động khám sức khỏe cộng đồng, khám từ thiện và xây dựng hệ thống dữ liệu quản lý sức khỏe toàn dân…
Sự xuất hiện bất ngờ của Phan Nghinh Tử trên đường phố Thâm Quyến mới đây nhận được sự quan tâm lớn trên mạng xã hội Trung Quốc. Nữ diễn viên từng đóng vai Võ Tắc Thiên đang ghi hình quảng bá cho một sự kiện sắp tới tại Thành Đô. Dù đã ở tuổi U80 và sống kín tiếng những năm gần đây, vẻ ngoài của bà vẫn khiến người đi đường ngỡ ngàng.
Nữ diễn viên từng tiết lộ để duy trì làn da và vóc dáng gọn gàng, bà luôn tuân thủ lối sống kỷ luật, đặc biệt chú trọng đến chế độ ăn uống thuận tự nhiên. Thực phẩm yêu thích của Phan Nghinh Tử là trái cây và các loại hạt, trong đó táo và chuối là hai lựa chọn ưu tiên hàng đầu. "Tôi ăn một quả táo và một quả chuối mỗi ngày. Táo rất tốt cho phụ nữ, giúp ngăn ngừa ung thư vú và chống lão hóa", bà nói.
Bên cạnh chế độ dinh dưỡng, Phan Nghinh Tử còn đặc biệt chú trọng tập luyện và bảo vệ da. Bà duy trì thói quen thoa kem chống nắng hàng ngày, uống nước mật ong vào sáng sớm khi bụng đói, massage vùng mắt và luôn ưu tiên việc cấp ẩm trong quy trình dưỡng da. Thậm chí, bà còn sử dụng đá biền để massage các huyệt đạo trên mặt. Những thói quen dù có vẻ đơn giản nhưng nhờ được duy trì bền bỉ, chúng đã trở thành "vũ khí bí mật" giúp bà giữ vững vẻ ngoài "không tuổi".
Phân tích sâu hơn về thực đơn của Phan Nghinh Tử, chuyên gia dinh dưỡng Đài Loan Hứa Thụy Hàm cho biết hiện chưa có đủ bằng chứng khoa học để khẳng định chắc chắn việc ăn một quả táo mỗi ngày sẽ ngăn ngừa được ung thư vú, bởi căn bệnh này phụ thuộc vào nhiều yếu tố song không thể phủ nhận táo là loại trái cây hỗ trợ sức khỏe tự nhiên, với mật độ dinh dưỡng cao nhờ sở hữu hàm lượng dồi dào các chất xơ và hợp chất thực vật.
Các hợp chất thực vật như polyphenol, quercetin và pectin trong táo có khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp giảm tổn thương tế bào và hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động ổn định. Những chất này đóng vai trò như một "lá chắn" giúp cơ thể kháng viêm và chống lại các gốc tự do gây hại cho tế bào. Đặc biệt, các nghiên cứu cho thấy chúng có khả năng ngăn chặn sự phát triển của tế bào u bướu và giúp cơ thể tự đào thải những tế bào bất thường.
Chuyên gia giải thích thêm hàm lượng pectin trong táo, một loại chất xơ hòa tan, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự cân bằng của hệ vi sinh đường ruột. Bên cạnh đó, hoạt chất này còn hỗ trợ giảm nồng độ cholesterol, thúc đẩy quá trình trao đổi chất và góp phần điều hòa hệ miễn dịch của cơ thể.
Sự kết hợp giữa táo và chuối, vốn giàu kali và vitamin B6, như thực đơn của "Võ Tắc Thiên", được đánh giá là công thức vàng, giúp điều hòa huyết áp, giảm cholesterol xấu và thúc đẩy quá trình trao đổi chất, đặc biệt có lợi cho sức khỏe tim mạch và làn da của phụ nữ ở độ tuổi trung và cao niên.
Bên cạnh việc bổ sung trái cây, chuyên gia dinh dưỡng Hứa Thụy Hàm cũng lưu ý những người trên 70 tuổi cần đảm bảo một chế độ ăn uống cân bằng, trong đó quan trọng nhất là việc cung cấp đủ lượng protein cho cơ thể. Khi tuổi tác càng cao, khối lượng cơ bắp rất dễ bị suy giảm, khiến vai trò của protein trở nên thiết yếu hơn bao giờ hết. Chuyên gia khuyến nghị người cao tuổi nên bổ sung các loại đạm chất lượng cao vào mỗi bữa ăn như cá, các sản phẩm từ đậu nành, trứng hoặc sữa để duy trì sức bền của cơ bắp và củng cố chức năng của hệ miễn dịch.
Song song với việc duy trì cơ bắp, người cao tuổi cũng cần đặc biệt lưu ý đến việc bổ sung canxi và vitamin D bởi đây là giai đoạn quá trình mất xương diễn ra rất nhanh. Vitamin D có thể được bổ sung thông qua các thực phẩm như trứng, cá hồi, cá thu, sữa và các loại nấm khô. Riêng với canxi, nguồn dưỡng chất này dồi dào nhất trong sữa, các loại hạt cùng những món ăn quen thuộc như cá nhỏ hay tôm khô.
Dù trái cây mang lại nhiều lợi ích tuyệt vời, người cao tuổi không nên dùng trái cây để thay thế hoàn toàn cho các bữa ăn chính. Việc tiêu thụ quá nhiều hoa quả có thể dẫn đến cảm giác no giả, làm giảm lượng thực phẩm cần thiết trong bữa chính, từ đó gây ra tình trạng mất cân bằng dinh dưỡng. Hơn nữa, thói quen này còn dễ khiến đường huyết dao động thất thường và vô tình làm cắt giảm các nhóm dưỡng chất quan trọng khác mà cơ thể cần để duy trì sức khỏe tổng thể.
Bên cạnh việc cân đối các nhóm chất, người cao tuổi cũng cần có cái nhìn đúng về chế độ ăn thanh đạm. Ăn thanh đạm nên được hiểu là việc hạn chế đồ chiên rán, giảm bớt muối và các loại nước sốt đậm đặc, không đồng nghĩa với việc kiêng khem thái quá. Nếu thực đơn quá nghèo nàn dẫn đến thiếu hụt chất béo, cơ thể sẽ phải đối mặt với nhiều hệ lụy như hệ tiêu hóa hoạt động kém, rối loạn quá trình tổng hợp hormone và khiến làn da nhanh chóng bị lão hóa, mất đi độ săn chắc.
Phan Nghinh Tử sinh năm 1949, đóng phim từ thập niên 1960 và lưu dấu ấn qua Thần điêu đại hiệp, Nhất đại nữ hoàng Võ Tắc Thiên... Vai Võ Tắc Thiên giúp bà vang danh ở một số nước châu Á. Phim gần nhất bà tham gia là Li ca hành đóng cùng các sao trẻ Lý Nhất Đồng, Hứa Khải. Nghệ sĩ chọn sống độc thân từ năm 28 tuổi, sau khi ly hôn tài tử Trần Hồng Liệt.
Đây không phải là điều bất thường mà thường là dấu hiệu cho thấy cách tập sai. Khi tập sai phương pháp, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách tăng tiết các hoóc môn căng thẳng và làm tăng đường huyết, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Vì vậy, điều quan trọng không phải là tập nhiều mà là tập đúng. Với người tiểu đường hay tiền tiểu đường, nếu tập nhiều mà đường huyết không hạ thì có thể do những nguyên nhân sau:
Không phải cứ tập càng nặng thì đường huyết càng giảm. Các bài tập cường độ cao như chạy nước rút, tập cường độ cao ngắt quãng (HIIT) hoặc nâng tạ nặng có thể làm đường huyết tăng tạm thời. Nguyên nhân là cơ thể tiết hoóc môn adrenaline và cortisol, kích thích gan đưa thêm đường glucose vào máu để cung cấp nhanh nguồn năng lượng cho vận động.
Ngược lại, các bài tập cường độ vừa như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội thường giúp giảm đường huyết hiệu quả hơn. Những hoạt động này cho phép cơ bắp sử dụng đường glucose một cách ổn định, không kích hoạt phản ứng stress mạnh. Vì vậy, nếu chỉ tập nặng mà không cân nhắc cường độ phù hợp, loại hình vận động thì có thể vô tình làm đường huyết tăng thay vì giảm.
Thời điểm tập cũng ảnh hưởng rõ rệt đến đường huyết. Khi tập lúc đói, đặc biệt là buổi sáng sớm, cơ thể dễ rơi vào trạng thái stress nhẹ và tăng tiết đường glucose vào máu. Điều này có thể khiến đường huyết tăng dù đang vận động.
Trong khi đó, vận động nhẹ như đi bộ sau bữa ăn lại giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn. Lúc này, lượng đường glucose trong máu đang tăng và cơ bắp có thể sử dụng trực tiếp để tạo năng lượng. Vì vậy, chỉ cần thay đổi thời điểm vận động, hiệu quả kiểm soát đường huyết đã có thể khác đi đáng kể.
Một sai lầm khác là tập dồn dập trong vài ngày rồi nghỉ dài. Hiệu quả của tập luyện đối với khả năng kiểm soát đường huyết chỉ kéo dài trong khoảng 1 - 3 ngày. Nếu không duy trì đều đặn, cơ thể sẽ nhanh chóng quay lại trạng thái ban đầu.
Vì vậy, tập đều mỗi tuần quan trọng hơn là tập thật nặng trong thời gian ngắn. Ngay cả những buổi tập nhẹ nhưng đều đặn cũng có thể mang lại hiệu quả kiểm soát đường huyết tốt hơn, theo Medical News Today.
Ngày 6/4, ThS.BS Lê Hoàng Hùng, Khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết bệnh nhi từ Phú Quốc nhập viện nửa đêm trong tình trạng sưng nề, đau nhiều ở mắt phải và đầu. Vết thương mi dưới mắt phải dài 6 mm, rách kết mạc, xuất huyết củng mạc, đồng tử phải dãn 4 mm và phản xạ ánh sáng yếu.
CT scan đầu mặt thấy xuất huyết võng mạc mắt phải, dị vật là khối kim loại hình cầu đường kính 5 mm nằm sát màng não gần thùy thái dương bên phải. Nếu mổ chậm trễ, bệnh nhi dễ viêm xương, áp xe nội sọ, viêm màng não vi khuẩn với nguy cơ nhiễm trùng nặng, khiến quá trình điều trị khó khăn hơn và tỷ lệ tử vong cao.
Bác sĩ phẫu thuật khẩn, mở hộp sọ để gắp dị vật là viên bi sắt ngay trong đêm. Sau mổ, bé tỉnh táo, hết đau và sưng mắt, kiểm soát được nguy cơ nhiễm trùng. Dù vậy, do tổn thương nhãn cầu và xuất huyết võng mạc quá nghiêm trọng, bệnh nhi có nguy cơ cao bị mất thị lực hoàn toàn ở mắt phải.
BS.CK1 Nguyễn Thành Đô, Phó trưởng khoa Ngoại Thần kinh, cho biết mỗi năm bệnh viện tiếp nhận khoảng một đến hai trường hợp dị vật vùng đầu mặt do nghịch ná bắn chim hoặc súng tự chế khiến đạn găm vào đầu. Đây được xem là những tai nạn nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng.
Bác sĩ Đô khuyến cáo phụ huynh không sử dụng hoặc lưu trữ các loại vật dụng có tính sát thương trong nhà. Người lớn cần sát sao con trẻ, cất giữ các đồ vật nguy hiểm xa tầm tay các em. Nhà trường và gia đình nên thường xuyên giáo dục, nhắc nhở trẻ không được chơi đùa hoặc tự chế tạo các loại đồ chơi gây ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng, nhằm tránh những tai nạn thương tâm lặp lại.
