Theo Hãng tin Reuters, ngày 7-4, Iran tuyên bố muốn chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến với Mỹ và Israel, nhưng đồng thời bác bỏ đề xuất ngừng bắn của Washington được chuyển qua kênh trung gian Pakistan.
Hãng thông tấn nhà nước IRNA cho biết phản hồi của Tehran gồm 10 điều khoản, bao gồm chấm dứt mọi xung đột trong khu vực, thiết lập quy chế đi lại an toàn qua eo biển Hormuz, dỡ bỏ toàn bộ trừng phạt và hỗ trợ tái thiết.
Tehran cũng kiên quyết phản đối sức ép yêu cầu mở lại eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển dầu mỏ huyết mạch của thế giới.
Phản hồi của Iran được đưa trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cảnh báo sẽ đưa nước này về “thời đồ đá” nếu hai bên không thống nhất được một thỏa thuận trước 20h ngày 7-4 (giờ Mỹ).
Phát biểu họp báo tại Nhà Trắng ngày 6-4 (giờ địa phương), ông Trump công khai đe dọa sẽ bỏ tù phóng viên đầu tiên đưa tin về việc quân đội Mỹ giải cứu thành công thành viên phi hành đoàn đầu tiên trên tiêm kích F-15 bị Iran bắn rơi hôm 3-4.
Ông Trump khẳng định việc tiết lộ thông tin đã đe dọa an toàn của chiến dịch giải cứu thành viên thứ hai, khi ấy vẫn còn đang diễn ra.
“Chúng tôi sẽ đến hãng truyền thông đã phát tin đó và nói: ‘An ninh quốc gia, giao nguồn tin ra hoặc vào tù'”, ông Trump tuyên bố.
Hiện chưa rõ ông Trump ám chỉ cụ thể hãng tin hay phóng viên nào, vì nhiều cơ quan báo chí lớn của Mỹ bao gồm New York Times, CBS News và Axios đều đưa tin gần như cùng thời điểm.
Nhà Trắng không phản hồi khi được hỏi ông Trump đang nhắm vào phóng viên nào. Theo Reuters dẫn nguồn thạo tin, trong những tuần gần đây, ông Trump đã phàn nàn riêng với các trợ lý rằng truyền thông đưa tin quá tiêu cực về xung đột quân sự của Mỹ – Israel nhắm vào Iran.
Ngày 6-4 (giờ địa phương), Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết ông vẫn giữ nguyên đề xuất ngừng bắn với Nga với điều kiện Matxcơva ngừng mọi cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng.
Bên cạnh đó, ông chia sẻ Ukraine vẫn đang tiến hành các cuộc đàm phán với phía Mỹ về việc cung cấp đảm bảo an ninh cho nước này.
“Nếu Nga sẵn sàng ngừng tấn công hạ tầng năng lượng của chúng tôi, chúng tôi sẽ sẵn sàng đáp lại tương tự. Đề xuất này đã được chuyển tới phía Nga qua kênh Mỹ”, ông tuyên bố trong thông điệp video hằng đêm.
Hồi tuần, tổng thống Ukraine đã đưa ra đề xuất ngừng bắn vào dịp lễ Phục sinh của Chính thống giáo (ngày 12-4 năm nay).
Matxcơva phản ứng lạnh nhạt với đề xuất trên, cho rằng họ ưu tiên đạt một thỏa thuận hòa bình tổng thể thay vì ngừng bắn tạm thời.
“Chúng tôi đã nhiều lần đề xuất ngừng bắn ít nhất cho lễ Phục sinh, thời khắc đặc biệt trong năm. Nhưng với họ, mọi thời điểm đều như nhau. Không gì là thiêng liêng cả”, ông Zelensky phàn nàn.
Theo Reuters, ngày 7-4, Tập đoàn Sibur (Nga) xác nhận 12 người đã thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương trong vụ cháy nổ lớn tại nhà máy hóa dầu Nizhnekamskneftekhim ở Cộng hòa Tatarstan (miền trung nước Nga), sau 5 ngày tìm kiếm cứu nạn.
Theo Sibur, một hỗn hợp khí đã phát nổ sau khi mất áp suất tại cơ sở sản xuất cao su tổng hợp và nhựa thuộc khu liên hợp hóa dầu rộng lớn này. Tuy nhiên nguyên nhân khiến khí bắt lửa vẫn chưa được xác định.
Bộ Tình trạng khẩn cấp Nga đã điều máy bay từ Matxcơva đến thị trấn Nizhnekamsk, cách thủ đô khoảng 1.000km về phía đông, để chuyển người bị thương nặng về thủ đô điều trị.
Ngày 6-4 (giờ địa phương), Nhà Trắng đã đề xuất cắt giảm hơn 9.400 nhân viên và hơn 1,5 tỉ USD ngân sách của Cơ quan An ninh vận tải (TSA).
TSA là cơ quan phụ trách an ninh sân bay tại Mỹ. Hiện cơ quan này có khoảng 60.000 nhân viên, trong đó khoảng 50.000 là nhân viên kiểm tra an ninh.
Theo kế hoạch nằm trong dự thảo ngân sách năm tài khóa 2027 của Bộ An ninh Nội địa, các sân bay nhỏ sẽ chuyển sang sử dụng lực lượng an ninh tư nhân thay vì TSA, qua đó cắt giảm hơn 4.500 nhân sự.
4.800 vị trí còn lại sẽ giảm qua cải thiện hiệu suất, loại bỏ nhân sự chồng chéo…
Tổng cộng, đề xuất trên sẽ cắt khoảng 20% ngân sách của TSA, hiện đang là 7,8 tỉ USD .
Đề xuất trên bị Công đoàn Liên bang nhân viên Chính phủ Mỹ (AFGE) phản đối mạnh mẽ, cho rằng việc tư nhân hóa sẽ khiến hàng không kém an toàn hơn.
TSA đã mất hơn 1.600 nhân viên trong các đợt gián đoạn ngân sách chính phủ mùa thu năm ngoái và mùa xuân năm nay, khiến nhiều sân bay bị chậm trễ do nhân viên không được trả lương.
TSA là một trong những cơ quan thường xuyên bị ông Trump chỉ trích. Ngay ngày đầu nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai hồi tháng 1-2025, ông Trump đã sa thải giám đốc cơ quan này và đến nay chưa đề cử người thay thế.
Rạng sáng 7-4 (giờ Việt Nam), bốn phi hành gia của sứ mệnh Artemis II (Cơ quan Hàng không vũ trụ quốc gia Mỹ – NASA) đã bay qua điểm xa nhất trong không gian mà con người từng đạt tới, trên hành trình bay ngang qua vùng tối ở phía xa của Mặt trăng.
Phi hành đoàn này đã vượt qua kỷ lục 399.000km đã tồn tại suốt 56 năm qua do phi hành đoàn Apollo 13 thiết lập năm 1970.
Phi hành đoàn Artemis II dự kiến đạt khoảng cách tối đa 408.000km – xa hơn kỷ lục cũ khoảng 6.626km.
Bắt đầu ngày bay thứ sáu, các phi hành gia được đánh thức bằng lời nhắn ghi âm được cố phi hành gia Jim Lovell – người từng bay trên cả hai sứ mệnh Apollo 8 và Apollo 13 và đã qua đời năm 2025 ở tuổi 97 – để lại: “Chào mừng đến khu phố cũ của tôi… Đây là ngày lịch sử. Tôi biết các bạn sẽ rất bận, nhưng đừng quên ngắm cảnh nhé… Chúc may mắn và cầu Chúa phù hộ”.
Những hình ảnh do chỉ huy sứ mệnh Reid Wiseman chụp qua cửa sổ tàu Orion đã ghi lại toàn bộ mặt tròn của trái đất, ngoài ra còn có vệt cực quang ở góc dưới. Từ một cửa sổ của tàu Orion, thêm một góc nhìn khác về trái đất được ghi nhận, theo đó thế giới của chúng ta được mô tả như "một chấm xanh nhạt" theo quan sát của phi hành đoàn.
Bà Lakiesha Hawkins, Phó giám đốc chương trình Artemis, cho biết trong ngày thứ ba của sứ mệnh, các hệ thống vẫn hoạt động bình thường và phi hành đoàn đang trong trạng thái tinh thần rất tốt.
Tính đến chiều qua 4.4, tàu vũ trụ còn cách mặt trăng khoảng 200.000 km, và dự kiến đến ngày 6.4 sẽ ở điểm đến, khi con tàu cách bề mặt mặt trăng khoảng 6.500 - 9.500 km. Sau đó, tàu Orion sẽ bay vòng quanh mặt trăng trước khi trở về trái đất.
Sứ mệnh Artemis 2 cũng có thể đánh dấu chuyến đi xa trái đất nhất trong lịch sử nhân loại, vượt qua kỷ lục hơn 400.000 km từng được các phi hành gia Apollo 13 thiết lập vào năm 1970, theo NBC News.
Theo báo Independent ngày 9-4, Phó tổng thống Mỹ JD Vance đã gây chú ý khi sử dụng một phép so sánh với vợ mình, Đệ nhị phu nhân Usha Vance, để giải thích lập trường của chính quyền Tổng thống Donald Trump về yêu cầu phi hạt nhân hóa đối với Iran.
Phát biểu trước báo giới trên đường băng tại thủ đô Budapest, Hungary, khi được hỏi liệu Mỹ có chấp nhận kịch bản cho phép Iran làm giàu uranium phục vụ mục đích dân sự hay không, ông Vance đã khẳng định "Tổng thống Trump cũng nói rằng chúng tôi không muốn Iran làm giàu uranium để chế tạo vũ khí hạt nhân và chúng tôi muốn Iran từ bỏ nhiên liệu hạt nhân".
Trước đó, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, Chủ tịch Quốc hội Iran, khẳng định đề xuất hòa bình 10 điểm của Tehran bao gồm "quyền làm giàu uranium của Iran".
Ông Vance ví von: "Tôi đã tự nghĩ rằng bạn biết gì không? Vợ tôi có quyền nhảy dù, nhưng cô ấy không nhảy ra khỏi máy bay vì cô ấy và tôi có một thỏa thuận rằng cô ấy sẽ không làm điều đó, bởi tôi không muốn vợ mình nhảy ra khỏi máy bay".
Ông nhấn mạnh: "Chúng tôi không thực sự quan tâm đến việc họ tuyên bố họ có quyền làm gì. Chúng tôi quan tâm đến những gì họ thực sự làm".
Sau hơn 5 tuần giao tranh, Mỹ vẫn giữ lập trường ngăn chặn hoàn toàn khả năng sở hữu vũ khí hạt nhân của Iran.
Ông Vance khẳng định Mỹ sẽ yêu cầu Iran từ bỏ nhiên liệu hạt nhân và ngừng mọi hoạt động làm giàu uranium hướng tới chế tạo vũ khí.
Theo báo cáo mật của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) mà Hãng tin AP tiếp cận được, trước khi Mỹ không kích các cơ sở hạt nhân của Iran vào mùa hè năm ngoái, Tehran đã mở rộng đáng kể kho dự trữ uranium giàu ở mức gần cấp độ vũ khí.
Một quan chức Nhà Trắng nói với tờ The New York Times rằng kế hoạch 10 điểm mà Iran công bố không khớp với khuôn khổ mà ông Trump đề ra.
Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly cho biết các cuộc thảo luận đang tiếp diễn và Mỹ sẽ không đàm phán thông qua báo chí. Tuy nhiên, bà tiết lộ Tổng thống Trump tin rằng kế hoạch hiện tại có thể dẫn đến hòa bình lâu dài tại Trung Đông.
Phó tổng thống JD Vance sẽ trực tiếp dẫn đầu phái đoàn của Mỹ. Các cuộc hội đàm hòa bình dự kiến sẽ bắt đầu vào ngày 11-4 tại thủ đô Islamabad của Pakistan.
Công bố kế hoạch sau cuộc họp "AZEC Plus" thuộc sáng kiến Cộng đồng không phát thải châu Á (AZEC), Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi ngày 15.4 cho biết quy mô hỗ trợ tương đương khoảng 1,2 tỉ thùng dầu, tương ứng gần một năm nhập khẩu dầu thô của ASEAN.
Cuộc họp có sự tham dự của lãnh đạo Philippines, Malaysia, Singapore, Thái Lan và một số nước khác trong khu vực.
"Chúng tôi có mối liên kết chặt chẽ với các nước châu Á thông qua chuỗi cung ứng và nhiều kênh khác, và chúng tôi phụ thuộc lẫn nhau. Việc hỗ trợ chuỗi cung ứng của châu Á cũng sẽ thúc đẩy nền kinh tế Nhật Bản", bà Takaichi nói.
Gói hỗ trợ nêu trên sẽ được triển khai thông qua các tổ chức tài chính do chính phủ Nhật Bản hậu thuẫn như Ngân hàng hợp tác quốc tế Nhật Bản (JBIC) và Công ty bảo hiểm xuất khẩu và đầu tư Nhật Bản (NEXI), nhằm hạn chế tác động lan tỏa đến chuỗi cung ứng của Tokyo, theo Reuters.
Theo kế hoạch, Nhật Bản sẽ cung cấp tín dụng cho các doanh nghiệp địa phương để mua các nguồn năng lượng thay thế như dầu thô từ Mỹ, đồng thời tài trợ và cho vay đối với các doanh nghiệp và chính phủ nằm trong chuỗi cung ứng của Tokyo. Gói hỗ trợ cũng bao gồm đầu tư xây dựng cơ sở lưu trữ nhằm đa dạng hóa nguồn cung và tăng dự trữ năng lượng cho các nước đối tác.
So với Nhật Bản, nhiều quốc gia Đông Nam Á có dự trữ dầu mỏ hạn chế, khiến nguồn cung dầu thô và các sản phẩm như naphtha - nguyên liệu chính sản xuất nhựa - dễ rơi vào tình trạng thiếu hụt khi thị trường biến động.
Những gián đoạn sản xuất tại Đông Nam Á gần đây đã làm dấy lên lo ngại trong ngành y tế Nhật Bản, vốn phụ thuộc vào khu vực này để cung ứng các vật tư như hộp đựng, ống nghiệm và găng tay.
Theo Cơ quan tài nguyên và năng lượng Nhật Bản, khoảng 90% lượng dầu thô đi qua eo biển Hormuz được vận chuyển tới châu Á. Nhật Bản cho biết đã bảo đảm đủ nguồn naphtha cho khoảng 4 tháng nhu cầu nội địa, song ngày càng nhiều doanh nghiệp phản ánh tình trạng gián đoạn nguồn cung.
Trước đó, ngày 14.4, chính phủ Nhật Bản cũng thông báo kế hoạch giải phóng thêm 36 triệu thùng dầu từ kho dự trữ quốc gia, bắt đầu từ đầu tháng 5.
Trả lời câu hỏi về khả năng các nước đề nghị tiếp cận kho dự trữ dầu của Nhật sau cuộc họp AZEC Plus, bà Takaichi từ chối bình luận, đồng thời nhấn mạnh khuôn khổ hỗ trợ mới không liên quan đến việc giải phóng dự trữ dầu và sẽ không ảnh hưởng đến nguồn cung trong nước.
