Ngồi nép dưới tán cây trước một siêu thị ở đại lộ Bình Dương (P.Thuận An, TP.HCM; trước là P.Thuận Giao, TP.Thuận An, Bình Dương), tài xế công nghệ Đặng Thành Vũ (28 tuổi), vừa uống hết chai nước suối vừa nói: “Từ 11 giờ đến 14 giờ là tôi tắt app. Chạy không nổi đâu, nắng nóng như đổ lửa, người mệt rã rời”.
Vũ cho biết trước đây anh thường tranh thủ chạy xuyên trưa để tăng thu nhập. Nhưng chỉ sau vài lần đuối sức, Vũ buộc phải thay đổi thói quen. “Có hôm đang chở khách mà hoa mắt, phải tấp vô lề. Từ đó là sợ, không dám liều nữa”, Vũ kể.
Không riêng Vũ, nhiều tài xế công nghệ tại TP.HCM đang có chung một “chiến lược sinh tồn”, đó là chạy sớm hơn vào buổi sáng, nghỉ trưa dài hơn, rồi quay lại hoạt động vào cuối chiều và tối. “Sự thay đổi này kéo theo thu nhập giảm sút, nhưng đổi lại là cảm giác an toàn hơn”, anh Trịnh Minh An (31 tuổi, tài xế xe ôm công nghệ, ngụ ở đường Tôn Đản, P.Khánh Hội, TP.HCM; trước đây thuộc P.4, Q.4) nói.
Ghi nhận tại nhiều tuyến đường ở TP.HCM như: Điện Biên Phủ, Nguyễn Thị Minh Khai, xa lộ Hà Nội… không khó để bắt gặp hình ảnh các tài xế tụ tập dưới những tán cây có bóng râm, trong công viên nhỏ, hay trước cửa hàng tiện lợi có máy lạnh.
Anh An chia sẻ: “Chỗ nào có bóng mát là tụi tôi tấp vô. Có hôm đông quá phải ngồi chen nhau, nhưng còn hơn là phơi ngoài nắng”.
Một số người chọn cách vào quán cà phê giá rẻ, gọi ly nước 15.000 – 20.000 đồng/ly để được ngồi trong không gian mát mẻ. “Mỗi ngày mất thêm tiền, nhưng không còn cách nào khác. Không vào thì chịu không nổi. Đúng là với những người như tài xế công nghệ, khoản chi này không hề nhỏ. Nhưng giữa cái nóng gay gắt, sức khỏe trở thành ưu tiên hàng đầu”, anh Nguyễn Ngọc Lành (32 tuổi, ngụ ở hẻm 220 Bùi Đình Túy, P.Bình Thạnh, TP.HCM; trước đây thuộc P.12, Q.Bình Thạnh) kể.
Anh Trần Gia Bảo (35 tuổi, tài xế công nghệ ở đường Âu Cơ, xã Tân Vĩnh Lộc, TP.HCM; trước là P.Tân Tạo, Q.Bình Tân), cho biết không phải đồng nghiệp nào cũng kịp né nắng nóng. “Mới tuần trước, tôi đã chứng kiến một đồng nghiệp ngất xỉu ngay giữa trưa trên đường. Bản thân tôi cũng từng rơi vào tình trạng tương tự. Có lần tôi thấy người nóng ran, đầu óc quay cuồng. May là kịp dừng lại, không thì không biết chuyện gì xảy ra”, anh Bảo nói.
Trên nhiều hội, nhóm dành cho tài xế công nghệ, shipper, những người trẻ làm nghề này chia sẻ cho nhau dấu hiệu kiệt sức vì nắng nóng như: chóng mặt, buồn nôn, da nóng, mồ hôi ra nhiều…
Đỗ Thế Anh (28 tuổi, ngụ ở đường Tạ Quang Bửu, P.Chánh Hưng, TP.HCM; trước đây là P.4, Q.8), thừa nhận thu nhập của anh giảm khoảng 20 – 30% so với trước đây do phải nghỉ trưa. “Trước kia chạy xuyên trưa là giờ vàng, đơn nhiều. Nhưng giờ không dám nữa. Kiếm tiền mà đổ bệnh thì còn tốn hơn”, Anh nói.
Một số tài xế khác cũng chia sẻ họ đang phải “tái cấu trúc” thời gian làm việc: dậy từ 5 – 6 giờ sáng để tranh thủ chạy sớm, nghỉ trưa dài hơn, rồi chạy lại từ 16 – 22 giờ.
“Tối mát hơn, khách cũng nhiều. Dù mệt nhưng còn chịu được, chứ trưa là thua”, Anh nói thêm.
Dù đã chủ động nghỉ trưa, nhiều tài xế công nghệ vẫn chịu áp lực từ hệ thống tính điểm, thưởng của các ứng dụng. Anh Nguyễn Minh Tài (32 tuổi, ngụ ở đường Trịnh Thị Búp, P.Trung Mỹ Tây, TP.HCM; trước là P.Tân Chánh Hiệp, Q.12), cho biết: “Có những ngày nếu không đạt đủ số cuốc thì không có thưởng. Nhưng nếu cố chạy trưa thì lại nguy hiểm. Nhiều khi phải cân nhắc dữ lắm”.
Theo anh Tài, một số tài xế vẫn chấp nhận “cố thêm vài cuốc” trong khung giờ nắng nóng để đủ chỉ tiêu. “Biết là nguy hiểm, nhưng không chạy thì thu nhập thấp. Mỗi người một hoàn cảnh. Riêng tôi, chấp nhận không có thưởng để tắt app vào buổi trưa nắng nóng gay gắt”, anh Tài nói.
Anh Tài mong cần có những “khoảng nghỉ an toàn”, các “điểm trú nóng” cho người lao động ngoài trời, trong đó có tài xế công nghệ.
“Không cần gì lớn, chỉ cần có mái che, ghế ngồi, nước uống miễn phí là đã giúp được rất nhiều”, anh Tài đề xuất.
“Một số mô hình như trạm nước miễn phí, điểm nghỉ chân tại các cây xăng, cửa hàng tiện lợi… đã xuất hiện, nhưng vẫn còn hạn chế. Nếu những điểm miễn phí này xuất hiện nhiều hơn thì giới tài xế công nghệ sẽ vui lắm”, anh Tài nói.
Vũ Minh Khánh (28 tuổi, ngụ ở hẻm 44 đường Nguyễn Văn Đậu, P.Bình Lợi Trung, TP.HCM; trước là P.5, Q.Bình Thạnh) hy vọng sẽ có chính sách linh hoạt hơn trong những ngày nắng nóng cực đoan, nhằm giảm áp lực cho tài xế. “Giữa cái nắng như thiêu đốt, việc tắt app vài tiếng đồng hồ không phải do chúng tôi “lười”, mà là cố gắng giữ được sức khỏe nhằm giữ lấy kế sinh nhai của mình”, Khánh nói.
Không còn đặt nặng chuyện tích góp sớm, nhiều người trẻ ưu tiên trải nghiệm hơn tiết kiệm. Họ xem trải nghiệm như một dạng "tài sản tinh thần".
Trần Thị Thanh Trúc (25 tuổi, ngụ tại TP.HCM) tâm sự: "Mình ưu tiên trải nghiệm hơn vì mình cho rằng những chuyến du lịch hay concert (buổi hòa nhạc - PV) là phần thưởng cũng như là thời gian nghỉ ngơi dành cho bản thân sau khi đã tập trung làm việc suốt thời gian dài".
Trong cách phân bổ thu nhập, ngoài việc chi tiêu hằng ngày, Trúc giữ một nguyên tắc khá rõ ràng: khoảng 30% dành cho trải nghiệm, 20% cho tiết kiệm. Phần tiết kiệm này được xem như lớp đệm an toàn, dùng cho những tình huống phát sinh hoặc các kế hoạch dài hạn. "Mình vẫn muốn tận hưởng cuộc sống, nhưng cũng phải có một khoản dự phòng để không bị động", Trúc nói.
Ký ức gần nhất mà bạn nhắc đến là chuyến đi tự túc đến Thái Lan. Trúc kể: "Tháng 3 vừa rồi mình có một chuyến đi kết hợp du lịch và concert 6 ngày 5 đêm tại Thái Lan. Tổng chi phí cho chuyến đi tầm khoảng hơn 40 triệu đồng, trong đó có 3 ngày đi concert nên mình đã chi khoảng 20 triệu đồng cho tiền vé, hơn 20 triệu đồng còn lại cho những chi phí: di chuyển, ăn ở, mua sắm... Tổng thể mình rất hài lòng về chuyến đi vì đã được nghỉ ngơi sau thời gian dài làm việc xuyên tết cũng như có thêm nhiều trải nghiệm thú vị tại nước bạn".
Lương Hoàng Cẩm Tú (23 tuổi, ngụ đường Tạ Quang Bửu, Q.8 cũ) khẳng định: "Hiện tại mình ưu tiên trải nghiệm nhiều hơn".
Vì sống cùng gia đình, không lo việc ăn uống hằng ngày, tiền nhà cửa... nên khoảng 60% thu nhập mỗi tháng Tú dành cho những chuyến đi, những đêm nhạc giải trí; 40% giữ lại như một khoản dự phòng. "Mình vẫn phải có một phần tiết kiệm để không bị động, nhưng nếu chỉ làm việc rồi để đó, mình thấy bản thân dễ bị kiệt sức", Tú chia sẻ, như một cách lý giải cho tỷ lệ chi tiêu của mình.
Tú thường đi xem ca nhạc cùng bạn bè. Gần đây nhất, Tú tham dự một concert và tấm vé 755.000 đồng không phải hạng cao nhất, nhưng đủ gần để cô nàng thực sự "chạm" vào không khí của concert, chứ không chỉ đứng xem từ xa.
Ngoài chi phí vé, Tú chi thêm nhiều khoản khác để có đêm nhạc trọn vẹn. Điều đáng nói, theo Tú, sau mỗi lần như vậy, bạn nhận ra mình "nhẹ" hơn theo đúng nghĩa tinh thần. "Mình làm việc áp lực, nhiều khi bị cuốn vào tiến độ hoàn thành công việc liên tục. Những lúc được "cháy" hết mình ở concert, mình thấy như được xả hết năng lượng tiêu cực", Tú chia sẻ.
Nguyễn Nam Anh (25 tuổi, TP.HCM), làm việc trong lĩnh vực thể thao, chọn du lịch như một phần không thể thiếu trong năm. Không đi quá dày, nhưng mỗi chuyến đi đều được anh chuẩn bị kỹ lưỡng từ lịch trình đến ngân sách. "Mình không đi quá nhiều, nhưng mỗi lần đi là muốn đi cho đáng", Nam Anh nói.
Về tài chính, Nam Anh dành khoảng 30% thu nhập cho du lịch, phần còn lại được chia cho tiết kiệm và các chi phí cá nhân. "Mình vẫn giữ nguyên tắc phải có tiền dự phòng, nên mỗi chuyến đi đều nằm trong kế hoạch từ trước, chứ không phải thích là đi ngay", Anh chia sẻ.
Theo tiến sĩ Trần Thanh Điền (Trường ĐH Nguyễn Tất Thành), trong một thế giới nhiều biến động, việc giữ tiền hay tích trữ tài sản không còn mang lại cảm giác an toàn tuyệt đối. Thay vào đó, người trẻ có xu hướng tạo ra giá trị bằng cách nâng cao năng lực cá nhân, mở rộng mối quan hệ và tìm kiếm cơ hội nghề nghiệp thông qua những trải nghiệm thực tế. Một chuyến đi, một khóa học hay một lần dấn thân vào môi trường mới, nếu được lựa chọn đúng, đều có thể trở thành "khoản đầu tư" cho tương lai.
"Câu chuyện không nằm ở việc nên hay không nên chi tiền cho trải nghiệm, mà nằm ở cách lựa chọn. Những trải nghiệm giúp nâng cao kỹ năng, mở rộng hiểu biết… luôn xứng đáng được ưu tiên. Ngược lại, những hoạt động chỉ mang tính chạy theo trào lưu, làm cho có hoặc để "bằng bạn bằng bè" lại dễ khiến người trẻ rơi vào vòng xoáy tiêu dùng thiếu kiểm soát", tiến sĩ Điền nói.
Tuy nhiên, tiến sĩ Điền cho biết cũng cần có tích lũy tài chính. Vì thế, việc xây dựng thói quen tài chính hợp lý là rất cần thiết. Một nguyên tắc đơn giản được tiến sĩ Điền gợi ý: "Luôn dành ra một phần thu nhập để tiết kiệm, có thể từ 20 - 50% tùy khả năng mỗi người. Phần còn lại được phân bổ rõ ràng cho chi tiêu thiết yếu và trải nghiệm, nhưng quan trọng là phải giữ kỷ luật với giới hạn đã đặt ra".
Anh Bảo là cựu sinh viên ngành công nghệ thông tin (IT) của Trường ĐH Ngoại ngữ – Tin học TP.HCM. Khi còn ngồi trên ghế giảng đường, anh Bảo cho biết đã sớm bén duyên với lĩnh vực tổ chức sự kiện từ những hoạt động trong môi trường học đường.
"Tôi từng trải qua nhiều vai trò khác nhau, từ cộng tác viên, điều phối đến trực tiếp tổ chức các chương trình…", anh kể. Theo anh, chính những trải nghiệm ban đầu đó giúp bản thân có cơ hội "thử và sai", từng bước hiểu rõ cách vận hành một sự kiện, từ xây dựng kịch bản, quản lý nhân sự, xử lý kỹ thuật cho đến ứng phó với các tình huống phát sinh… Và như anh thừa nhận, tổ chức sự kiện giống như là niềm đam mê rất lớn, nên sau khi tốt nghiệp ra trường đã quyết định khởi sự kinh doanh, lập công ty trong lĩnh vực này.
"Nhưng khi bước ra thị trường với tư cách là một doanh nghiệp, mọi thứ không còn là sân chơi để học hỏi. Đó là cuộc đua thực sự với áp lực tài chính, tiêu chuẩn khắt khe và yêu cầu cao về uy tín…", anh nhớ lại.
Tháng 3.2021, Công ty TNHH CTRL-S chính thức ra đời, mang theo thông điệp "lưu giữ giá trị của bạn". "Thế nhưng, ngay sau đó, đại dịch COVID-19 bùng phát, khiến toàn bộ ngành sự kiện rơi vào trạng thái "đóng băng". Hàng loạt hợp đồng bị hủy, kế hoạch đình trệ, dòng tiền gián đoạn. Thậm chí, có những chương trình đã hoàn tất nhưng khách hàng không thể thanh toán đúng hạn. Và quãng thời gian đấy tôi thật sự rất stress. Nhưng khi đã chọn con đường này, tôi buộc mình phải đi đến cùng", anh chia sẻ.
Anh cũng cho biết thật may mắn khi đã từng bước "hái quả ngọt" trong những năm qua, với doanh thu dao động từ 2,5 – 3,5 tỉ đồng/năm và mức lợi nhuận đạt trên 20%.
Không chạy theo quy mô, anh có lựa chọn hướng đi ngược lại, là vận hành doanh nghiệp theo mô hình tinh gọn, với chưa đến 10 nhân sự, bao gồm cả nhân sự thời vụ.
Thay vì dàn trải nguồn lực, anh cho biết tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và tối ưu trải nghiệm khách hàng. Theo anh, đây chính là yếu tố cốt lõi giúp doanh nghiệp duy trì mức lợi nhuận ổn định trên 20% mỗi năm.
"Trong ngành sự kiện, nơi chi phí nhân sự, thiết bị và vận hành luôn biến động, lại cạnh tranh khốc liệt, việc giữ được tăng trưởng và lợi nhuận ổn định là điều mang lại niềm vui rất lớn", anh chia sẻ.
Anh Bảo cũng cho biết thêm khách hàng của công ty khá đa dạng, trải dài từ doanh nghiệp, cơ quan hành chính nhà nước đến các trường học. Các dự án cũng phong phú, từ sự kiện cộng đồng như "Ôm Sài Gòn", giải thể thao Tennis Saigonict Championship, đến các chương trình chính trị xã hội, sự kiện văn hóa ở một số địa phương...
Dù đã mở rộng sang nhiều phân khúc, anh chia sẻ rằng vẫn duy trì sự gắn bó với các chương trình học đường. "Vì đó là nơi tôi từng đặt những viên gạch đầu tiên cho sự nghiệp. Có những chương trình dành cho sinh viên, chúng tôi không đặt nặng lợi nhuận, thậm chí sẵn sàng bù chi phí để chương trình trọn vẹn. Vì tôi hiểu giá trị của những sân khấu đầu đời", anh nói.
Song song đó, anh và cộng sự cũng từng bước khẳng định dấu ấn ở những sân khấu chuyên nghiệp hơn. Công ty đã từng tham gia các hạng mục tại SEA Games 31, đặc biệt trong lĩnh vực thể thao điện tử. Đồng thời, anh còn đảm nhận vai trò đạo diễn hình ảnh cho chương trình Hoa hậu Đại dương Việt Nam 2025...
Nói về tên gọi CTRL-S, theo anh, đó là thao tác "lưu lại" trong tin học. "Đây cũng là triết lý mà tôi theo đuổi trong suốt hành trình làm nghề, nghĩa là lưu giữ những giá trị bền vững sau mỗi chương trình. Điều quan trọng không nằm ở quy mô hay danh xưng. Một chương trình thành công là khi, sau khi đèn tắt, khán giả vẫn còn nhớ đến những cảm xúc mà nó mang lại", anh chia sẻ.
Trong thời gian tới, anh đặt mục tiêu phát triển sâu hơn ở vai trò đạo diễn, hướng đến các chương trình quy mô lớn, sản xuất nội dung truyền hình, đồng thời mở rộng quy mô công ty và tìm kiếm những cộng sự đồng hành lâu dài.
Chia sẻ đến những người trẻ muốn theo đuổi lĩnh vực tổ chức sự kiện, anh nói: "Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất, kiên trì theo đuổi mục tiêu và không bỏ cuộc trước khó khăn. Làm nghề bằng cái tâm, bằng sự chuyên nghiệp, rồi thành công sẽ đến theo cách của nó".
Hôm nay 7.4, dự án "Marketing địa phương - LOMAR 2026" sẽ chính thức khởi động. Dự án do Hội sinh viên TP.HCM phối hợp với ĐH Kinh tế TP.HCM triển khai nhằm cụ thể hóa các chủ trương, định hướng của Thành ủy TP.HCM về phát huy vai trò của thanh niên, sinh viên trong tham gia phát triển KT-XH, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại cơ sở.
Dự án là một trong những nội dung trọng tâm để phát huy vai trò xung kích, sáng tạo của sinh viên TP trong việc tham gia giải quyết các bài toán thực tiễn đặt ra từ địa phương; đồng thời tạo môi trường để sinh viên rèn luyện năng lực chuyên môn, tư duy đổi mới sáng tạo, khả năng thích ứng với yêu cầu phát triển trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Trong bối cảnh các phường, xã tại TP.HCM đang đẩy mạnh xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số; yêu cầu về nâng cao năng lực truyền thông, xây dựng và phát triển thương hiệu địa phương, quảng bá các sản phẩm, dịch vụ đặc trưng ngày càng trở nên cấp thiết. Việc kết nối nguồn lực trí thức trẻ, đặc biệt là sinh viên các ngành kinh tế, marketing, truyền thông, công nghệ với nhu cầu thực tiễn của cơ sở được xác định là một giải pháp quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý, điều hành; đồng thời thúc đẩy phát triển KT-XH theo hướng bền vững.
Dự án sẽ tập trung triển khai các nội dung trọng tâm gồm: nghiên cứu, đề xuất và xây dựng chiến lược định vị thương hiệu địa phương; phát triển các sản phẩm truyền thông phục vụ quảng bá điểm đến, sản phẩm đặc trưng; tổ chức các hoạt động truyền thông cộng đồng gắn với ứng dụng công nghệ số; từng bước hình thành hệ sinh thái truyền thông địa phương có tính đồng bộ, chuyên nghiệp và hiệu quả.
Điểm đặc biệt của dự án là các nội dung, đề bài được xây dựng trên cơ sở nhu cầu thực tiễn từ các địa phương, thông qua cơ chế đặt hàng cụ thể đối với sinh viên. Trong giai đoạn đầu triển khai, các địa phương như các phường Cầu Kiệu, Bình Hưng Hòa, Đức Nhuận và các xã Củ Chi, Bình Lợi, Bình Khánh đã chủ động đề xuất các bài toán gắn với định hướng phát triển của địa phương.
Trong đó, P.Bình Hưng Hòa đưa ra đề bài: lan tỏa thông điệp Bình Hưng Hòa xanh; xã Bình Khánh: Quảng bá thương hiệu OCOP Bình Khánh; xã Bình Lợi: Khám phá bản sắc du lịch Bình Lợi; P.Cầu Kiệu: Kết nối phố ẩm thực Phan Xích Long; xã Củ Chi: Định vị hình ảnh Củ Chi; P.Đức Nhuận: Nâng tầm "Phố hạnh phúc" Hồ Văn Huê. Đây là những bài toán mà các địa phương đã đặt hàng cho sinh viên.
Dự án được tổ chức theo mô hình kết hợp giữa cuộc thi phát triển ý tưởng và triển khai hoạt động thực tiễn. Theo đó, các đội hình sinh viên tham gia sẽ trải qua các giai đoạn: nghiên cứu, xây dựng đề cương ý tưởng; tham gia chương trình tăng tốc (Hackathon) với sự hướng dẫn, đồng hành của đội ngũ chuyên gia, giảng viên; hoàn thiện sản phẩm và trực tiếp triển khai tại địa phương trong khuôn khổ Chiến dịch tình nguyện Mùa hè xanh. Kết quả các dự án được đánh giá trên cơ sở tổng thể, trong đó đặc biệt chú trọng đến hiệu quả thực tiễn, mức độ tác động và khả năng duy trì, phát triển sau khi kết thúc chương trình.
