Chương trình Tư vấn mùa thi vừa được tổ chức tại Trường ĐH Cửu Long (Vĩnh Long) vào hôm 12.4, với nhiều người nước ngoài là sinh viên quốc tế của trường tham gia hỗ trợ. Trao đổi với Thanh Niên, sinh viên Lào Khamsavay Xayakong, đang học năm 3 ngành dược, kể cô sinh ra và lớn lên ở xã Phornuan – một vùng nông thôn tại huyện Laongam, tỉnh Saravanh tọa lạc miền nam nước Lào.
Xuất thân từ gia đình có truyền thống học y khoa, Khamsavay cũng nuôi ước mơ tương tự. Vì thế, khi được người thân và bạn bè giới thiệu Việt Nam có thế mạnh đào tạo y dược, cô biết đây chính là tương lai những năm ĐH của mình. Quyết định này còn được đưa ra trong bối cảnh tại Lào, chỉ một số địa phương lớn và xa với quê nhà của nữ sinh như Viêng Chăn, Champasak… mới có trường đào tạo các ngành này.
“Là người nước ngoài học chương trình dạy bằng tiếng Việt, nhiều lúc tôi nghe không hiểu bài giảng trên lớp. Biết được điều đó, thầy cô và bạn bè người Việt đã giúp đỡ tôi rất nhiều, từ giảng chậm lại đến thực hành trước cho tôi nắm rõ”, nữ sinh đạt trình độ 4/6 trong khung năng lực tiếng Việt bộc bạch. “Thầy cô và bạn bè yêu thương tôi như anh em trong nhà”, Khamsavay nói thêm.
Sau khi tốt nghiệp tại Việt Nam, Khamsavay chia sẻ cô sẽ trở về quê hương để làm việc tại một bệnh viện tại xã Houynamsun gần nhà. Trước đó, ngoài việc học, cô còn đăng ký tham gia câu lạc bộ văn nghệ của trường để lan tỏa văn hóa nước Lào đến bạn bè người Việt thân thiết của mình.
Tương tự, sinh viên Campuchia Tuorn Angkea Seyla, năm 2 ngành điều dưỡng, cũng mong có thể về quê Kompong Speu để làm việc ở bệnh viện tỉnh sau khi tốt nghiệp. Seyla kể rằng, thử thách lớn nhất cô đang đối diện là có thể nghe hiểu nhưng chưa nói sành sỏi tiếng Việt, một phần vì tiếng Việt có dùng dấu câu khác với tiếng Campuchia. Để khắc phục, nữ sinh chủ động giao tiếp với các bạn người Việt để rèn cách phát âm.
Seyla chia sẻ thêm, cô rất trân quý thầy cô và bạn bè người Việt khi luôn sẵn lòng giải thích lại những vấn đề cô chưa hiểu rõ, dù trong hay ngoài giảng đường. Cô cũng có bạn thân là người Việt, cả hai đã nên duyên sau thời gian thường xuyên học tập cùng nhau.
Hiện trong thời gian học dự bị tiếng Việt trước khi vào chuyên ngành, hai nữ sinh Sri Lanka Ravi Gowry Shanthi cùng Pattiyge Mihini Methsari Peiris cho biết đều chọn Việt Nam làm điểm đến du học vì có nền văn hóa lâu đời và ẩm thực đa dạng, trong khi cả hai lại yêu thích khám phá. “Đồ ăn Việt Nam vừa miệng, không cay nồng như ở Sri Lanka. Ở đây, chúng tôi cũng được chỉ cách dùng đũa để thưởng thức các món ăn”, hai nữ sinh kể.
“Người Việt còn rất thân thiện”, cả hai chia sẻ.
Dù cuộc sống tại Việt Nam luôn tràn đầy niềm vui, Ravi và Mihini cho biết cũng nhiều lần rơi vào tình huống trớ trêu khi bị nhận nhầm là… người Ấn Độ. “Những lúc này, chúng tôi sẽ rất vui vẻ giải thích về đất nước và văn hóa của mình”, hai nữ sinh nói.
Song song đó, cả hai cũng đang đối diện với một thử thách “sống còn” là vượt qua bài kiểm tra tiếng Việt sẽ được tổ chức sau 4 tháng nữa, đặc biệt khi một từ tiếng Việt có nhiều nghĩa khác nhau. “Đây là cái khó nhất”, Ravi nói. Ngoài ra, cách phát âm cũng là một vấn đề làm nữ sinh đau đầu.
Cô ví dụ, để chỉ cái chết, tiếng Anh chỉ có từ “death” trong khi tiếng Việt sẽ có thêm các từ mất, ra đi, qua đời, từ trần, hy sinh, băng hà… tùy ngữ cảnh. Trong khi đó, khi phát âm chữ nấm, nếu cô không nói đúng thì người nghe có thể hiểu nhầm thành nam (men), năm (year), năm (số 5), nằm (lie) chứ không biết đó là nấm (mushroom).
Sau khi hoàn thành khóa tiếng Việt, Ravi cùng Mihini sẽ được vào học chuyên ngành công nghệ thông tin. Chia sẻ về kế hoạch tương lai sau tốt nghiệp, Mihini nói cô dự định về nước sắp xếp công việc rồi lên lịch trở lại Việt Nam, còn Ravi mong muốn gắn bó lâu dài với dải đất hình chữ S. “Mọi người tại đây rất tốt bụng và luôn giang tay giúp đỡ người nước ngoài. Tôi yêu Việt Nam”, nữ sinh bộc bạch.
Điểm đặc biệt của 4 sinh viên quốc tế nêu trên là đều được trao học bổng toàn phần nhờ thành tích học tập xuất sắc. Tuy nhiên trong vài năm trở lại đây, một tín hiệu tích cực là số lượng sinh viên quốc tế học diện tự túc ở trường ngày càng tăng, theo tiến sĩ Nguyễn Thanh Dũng, Phó hiệu trưởng kiêm Viện trưởng Viện Hợp tác và đào tạo quốc tế Trường ĐH Cửu Long.
Thầy Dũng thông tin, trường đang thu hút 137 sinh viên quốc tế gồm 56 sinh viên Lào, 74 sinh viên Campuchia, 5 sinh viên Sri Lanka và 2 sinh viên Đức. Tất cả đều theo học chương trình cấp bằng từ cử nhân tới thạc sĩ. Tất cả cũng đều dành năm đầu để học tiếng Việt trước khi vào chuyên ngành dạy bằng tiếng Việt hoặc tiếng Anh. Các ngành đào tạo phổ biến với sinh viên quốc tế là sức khỏe, kinh tế, công nghệ thông tin…, thầy Dũng cho biết thêm.
Cũng theo tiến sĩ Dũng, trừ 7 sinh viên Sri Lanka và Đức đều nhận học bổng toàn phần, số lượng sinh viên quốc tế du học tự túc tại trường là 46 bạn, chiếm khoảng 33% và mang lại nguồn thu đáng kể cho nhà trường. Trong đó, số lượng tự túc tăng nhanh ở nhóm sinh viên Campuchia, trong khi nhóm sinh viên Lào tự túc đang chững lại.
“Trường cũng là một trong số ít cơ sở giáo dục ĐH trên cả nước thu hút sinh viên Sri Lanka và là đơn vị duy nhất tại Đồng bằng sông Cửu Long được Bộ GD-ĐT cho phép đào tạo và cấp chứng chỉ tiếng Việt cho người nước ngoài”, tiến sĩ Dũng cho hay. Đồng thời ông cho biết thêm những năm học trước trường còn thu hút sinh viên từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Đài Loan đến học các khóa dạy ngôn ngữ Việt.
Để hỗ trợ sinh viên quốc tế, Trường ĐH Cửu Long không chỉ xây dựng khu ký túc xá riêng mà còn phân công 3 bộ phận phối hợp quản lý là Ban Quản lý ký túc xá, Phòng Công tác sinh viên cùng Viện Hợp tác và đào tạo quốc tế. “Chúng tôi đặc biệt quan tâm tới yếu tố an toàn cho các bạn”, thầy Dũng nói thêm.
Tư vấn mùa thi là chương trình thường niên do Báo Thanh Niên phối hợp thực hiện với Bộ GD-ĐT và các cơ quan, đoàn thể địa phương. Sự kiện diễn ra ở Trường ĐH Cửu Long mới đây cũng là trạm dừng cuối của Tư vấn mùa thi trong năm 2026 và đánh dấu mốc 28 lần tổ chức thành công chương trình trên toàn quốc.
Chọn nguyện vọng vào lớp 10 như 'canh chứng khoán'
Năm nay, toàn thành phố có 147.000 học sinh lớp 9. Chỉ tiêu vào lớp 10 THPT công lập là 81.448. Tính cả trường THPT tư thục và trung tâm giáo dục thường xuyên, số học sinh học lớp 10 vào khoảng 127.000. Ước tính gần 20.000 em sẽ học nghề hoặc "gia nhập" thị trường lao động… Trong 10 năm qua, đây là năm Hà Nội có tỷ lệ học sinh vào lớp 10 THPT công lập thấp nhất, khoảng 55%. Thông tin này khiến kỳ thi vào 10 vốn đã "căng như dây đàn" lại càng căng thẳng hơn.
Điểm mới trong kỳ tuyển vào 10 năm nay ở Hà Nội là áp dụng hình thức đăng ký trực tuyến. học sinh và phụ huynh có thể cập nhật "tỷ lệ chọi" theo thời gian thực của 3 nguyện vọng (1, 2, 3) trong cùng 1 trường.
Hệ thống cho phép mỗi học sinh có thể xem được biểu đồ đăng ký theo thời gian thực của 10 trường THPT công lập không chuyên và 4 trường chuyên, khiến phụ huynh có con thi vào 10 những ngày qua như "chơi chứng khoán" khi nhìn biểu đồ lên xuống liên tục mỗi khi mở cổng thông tin tuyển sinh.
Một phụ huynh có con tốt nghiệp THCS ngoại ngữ, dự kiến đăng ký thi vào lớp 10 tiếng Anh Trường THPT chuyên Hà Nội - Amserdam, ví von: "Người hóng giá vàng nhảy múa, canh chứng khoán… cũng không hồi hộp bằng, khi mùa tuyển sinh vào 10 năm nay, phụ huynh Hà Nội canh tỷ lệ chọi".
Vị phụ huynh này cho biết, sau 3 ngày liên tục truy cập vào hệ thống để cập nhật "tỷ lệ chọi", chị và con gái nhận thấy nhiều học sinh "thay đổi nguyện vọng loạn xạ". Có dữ liệu cũng tốt, tăng tính minh bạch, giúp học sinh phân bổ nguyện vọng hợp lý hơn nhưng cũng dễ khiến phụ huynh áp lực không kém. Nhiều người cứ thấy "tỷ lệ chọi" tăng là lại muốn "đảo chiều", "bán tháo".
Sau 3 ngày (từ 4 - 6.4) tập dượt đăng ký trực tuyến để dự tuyển vào lớp 10 THPT công lập cho thấy, sự phân bố lượng thí sinh đăng ký vào các trường rất không đều nhau. Nhìn vào biểu đồ của 10 trường thì có 2 trường mới là THPT Đỗ Mười và THPT Hoàng Quán Chi có số lượng học sinh đăng ký tổng cả 2 nguyện vọng cao kỷ lục. Điều này là do các trường này được xây mới với cơ sở hiện đại, khang trang, ở vị trí có nhiều khu đô thị mới và tâm lý "mới có thể dễ".
Ngoài ra, với trường chuyên thì các lớp chuyên ngoại ngữ, đặc biệt là chuyên tiếng Anh có "tỷ lệ chọi" vô cùng căng thẳng so với các lớp chuyên khác.
Một số giáo viên nhận định, dữ liệu đăng ký thử nghiệm chỉ mang tính tham khảo, bởi khi bước vào đăng ký chính thức, thí sinh có thể điều chỉnh nguyện vọng. Do đó, phụ huynh và học sinh nên tránh tâm lý chạy theo số đông mà cần căn cứ vào năng lực thực tế để lựa chọn phù hợp.
Chị Q.H, một phụ huynh từng có 2 con thi vào lớp 10 những năm gần đây ở khu vực tuyển sinh Hoàn Kiếm - Hai Bà Trưng (cũ), chia sẻ kinh nghiệm: "Tỷ lệ chọi" chỉ là một kênh tham khảo chứ không phải dựa vào đó để đưa ra quyết định. Học lực và khoảng cách từ nhà đến trường của con mới là những yếu tố quyết định.
Ví dụ, một số trường top đầu như Việt Đức, Yên Hòa, Kim Liên…, "tỷ lệ chọi" có thể thấp hơn khá nhiều so với những trường top giữa (Đoàn Kết - Hai Bà Trưng, Trần Nhân Tông, Lê Quý Đôn) nhưng không vì thế điểm chuẩn vào các trường này sẽ giảm. Bởi lẽ, việc đăng ký nguyện vọng thường theo nguyên lý "gió tầng nào gặp mây tầng đó", học sinh có học lực rất chắc chắn mới đăng ký nguyện vọng vào các trường này, "tỷ lệ chọi" trong trường hợp này tuy ít nhưng là cuộc đua của những học sinh thực sự giỏi với nhau.
Cô Nguyễn Thị Hồng Vân, Hiệu trưởng Trường THCS Chương Dương (P.Hồng Hà), góp ý, phụ huynh và thí sinh nên xác định nguyện vọng 1 là mục tiêu phấn đấu, nguyện vọng 2 và nguyện vọng 3 cần được lựa chọn như phương án an toàn, phù hợp với năng lực thực tế.
Khi lựa chọn nguyện vọng, gia đình cần tính đến điều kiện đi lại, xác định trúng tuyển là có thể theo học được, tránh chọn trường quá xa nơi cư trú.
Theo phân tích của nhiều hiệu trưởng, sai lầm phổ biến của các phụ huynh và học sinh là đặt các nguyện vọng có mức điểm chuẩn quá sát nhau. Dù quy định chênh lệch điểm đã giảm xuống còn 0,5 điểm giữa các nguyện vọng, phụ huynh vẫn cần tính đến khả năng "tịnh tiến" điểm chuẩn khi số lượng thí sinh dồn vào nhóm trường tốp giữa tăng lên.
Thầy Nguyễn Cao Cường, Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh, cho rằng điều quan trọng nhất là thí sinh phải hiểu rõ năng lực của mình để lựa chọn phù hợp. Học sinh đã có các đợt khảo sát ở trường THCS để tự đánh giá, từ đó, các em có thể xây dựng lộ trình chọn trường. Điều quan trọng là chọn được ngôi trường phù hợp, không chỉ là trường mình thích, mà còn là nơi mình có thể theo học hiệu quả và an toàn khi di chuyển hằng ngày.
Theo ông Nguyễn Văn Hiền, Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội, cần tránh tình trạng dồn nguyện vọng vào một số trường gây quá tải trong khi nơi khác thiếu chỉ tiêu, lãng phí cơ sở vật chất.
"Các nhà trường cần tăng cường tư vấn để học sinh lựa chọn nguyện vọng sát với năng lực, đồng thời cân nhắc yếu tố khoảng cách địa lý, ưu tiên trường gần nơi cư trú nhằm bảo đảm điều kiện học tập ổn định lâu dài; tránh tâm lý đăng ký dồn vào trường tốp trên, hoặc chọn trường quá xa chỉ để tăng khả năng trúng tuyển", ông Hiền lưu ý.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/chon-nguyen-vong-vao-lop-10-nhu-canh-chung-khoan-185260407192405924.htm
Thí sinh trên 1.000 điểm thi đánh giá năng lực bật mí cách đạt điểm cao
Lê Võ Thiên Kim, học sinh lớp 12 Trường THPT Trần Phú (TP.HCM), là một trong 137.376 thí sinh sẽ dự thi V-ACT vào sáng mai, 5.4. Trao đổi với Thanh Niên, Kim kể nội dung thi em thấy thử thách nhất là tư duy logic do có nhiều dạng bài nữ sinh chưa từng tiếp xúc bao giờ. Phần sử dụng ngôn ngữ, gồm tiếng Việt, tiếng Anh, cũng khiến nữ sinh lo lắng bởi đề yêu cầu thí sinh phải vững kiến thức căn bản suốt 3 năm THPT.
Phần tư duy khoa học cũng là một rào cản đáng kể với Kim khi em chỉ đăng ký học tổ hợp có các môn lý, hóa, địa và tin. Còn với những môn không học nhưng đề vẫn ra thi như sinh, điều nữ sinh sợ nhất là "có các dạng bài yêu cầu tính toán và cần dùng đến kiến thức chuyên môn".
"Hiện em và bạn bè rất lo vì thấy mình học chưa đủ để đi thi, nhất là khi đề còn yêu cầu thêm cả kiến thức xã hội", nữ sinh bộc bạch, cho biết thêm em nhắm tới mốc 800 đến 900 điểm sau thời gian học trực tuyến và tự luyện đề trong sách tham khảo.
Là thủ khoa khối D07 trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025, Trần Vĩnh Khang, sinh viên ĐH Bách khoa Hà Nội, đã từng lần lượt đạt 1.006 điểm và 1.024 điểm trong hai đợt thi V-ACT. Khang thẳng thắn cho biết việc làm được hết 120 câu trong 150 phút là "nhiệm vụ bất khả thi". Thế nên, cần lưu ý câu dễ làm trước, câu khó làm sau và bắt đầu làm từ phần thi mình giỏi nhất chứ không nên mặc định làm từ trên xuống.
"Nếu làm các câu quá khó ngay khi mới bắt đầu, thí sinh sẽ thấy 'ngộp', ảnh hưởng tới phong độ", anh nói.
Thực tế, ở cả hai đợt thi V-ACT, Khang đều chọn làm tư duy khoa học trước, sau đó tới sử dụng ngôn ngữ và cuối cùng mới là toán học - phần thi được Khang cho là "tốn nhiều dung lượng não nhất". Riêng với tư duy khoa học, dù học tổ hợp khoa học tự nhiên nhưng Khang cũng không gặp nhiều khó khăn với các câu sử, địa, kinh tế và pháp luật. "Câu hỏi có những gợi ý nhất định và dữ kiện cũng được cung cấp sẵn", anh nói.
Khang cũng nhấn mạnh, bí quyết quan trọng để đạt điểm cao là thí sinh phải duy trì trạng thái ổn định, bắt đầu từ lúc bước vào phòng thi để làm thủ tục và chờ phát đề, kéo dài cho tới khi hết giờ làm bài. Đó là lý do Khang chia thời gian trong phòng thi ra làm hai, gồm 60 phút đầu chuẩn bị và 150 phút làm bài thực tế.
"Thông thường mọi người không quá tập trung vào 60 phút này và đa số sẽ dành thời gian ôn lại bài hay đi ngủ. Theo tôi cả hai đều không nên vì nó sẽ khiến thí sinh hoặc lo lắng hoặc mất tập trung, tất cả đều dẫn đến việc không phát huy phong độ tốt nhất", anh kể.
Trong một tiếng ngồi chờ, Khang khuyên thí sinh hãy làm những điều để giúp các bạn thư giãn và giảm lo âu, như trong trường hợp của anh là ngồi vẽ. Khang còn mang theo "bùa hộ mệnh" là chiếc đồng hồ may mắn được thầy giáo cũ tặng để cảm thấy tự tin nhất.
Chia sẻ thêm về việc điền đáp án, Khang nhận định thí sinh thường có hai cách phổ biến là làm hết đề rồi mới bắt đầu tô trắc nghiệm hay làm xong câu nào tô ngay câu đó. Tuy nhiên, anh cho rằng cả hai đều có những nhược điểm, như cách đầu dễ tô sót còn cách sau lại tốn công. Để trung hòa, Khang chọn làm xong phần thi nào tô hết phần đó, chỉ bỏ trống các câu chưa giải được để dành làm vào cuối giờ.
Đạt 1.022 điểm thi V-ACT ở đợt 1, Nguyễn Nhật Nam, sinh viên Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), thú nhận anh không có bí quyết cao siêu, chủ yếu là nỗ lực đều đặn. Nam kể trong giai đoạn nước rút, mỗi ngày anh đều làm một đề thi thử và khi làm xong đều dò kết quả và đúc kết lại những lỗi sai để khắc phục. Trong khi đó, ở những tháng trước, mỗi tuần anh cũng đều luyện một đề.
"Tôi dành đủ thời gian để ăn uống, nghỉ ngơi chứ không thức khuya ôn tập", Nam nói. Anh chia sẻ thêm rằng, khi vào phòng thi sẽ ưu tiên làm phần thế mạnh của mình là toán sau đó mới tới các phần khác.
"Riêng với những môn không học mà vẫn thi, tôi chỉ thuần túy dựa vào suy luận chứ không cần phải đọc thêm kiến thức bên ngoài. Bởi đề thi đã cho sẵn công thức hoặc nội dung cần áp dụng chứ không ra câu hỏi theo hướng không học là không biết làm", anh nhấn mạnh.
Nam sinh này cho biết trong quá trình luyện đề, anh thường dư cỡ 20 - 30 phút cuối giờ để kiểm tra lại những câu chưa làm. Tuy nhiên, khi thi thực tế thì chỉ còn 10 phút. Đây là điểm thí sinh cần lưu ý để phân bổ thời gian làm bài phù hợp. Cũng theo Nam, giải xong câu nào anh đều tô ngay đáp án câu đó vào phiếu trả lời trắc nghiệm không đợi tới cuối giờ mới bắt đầu làm.
