Kim sách Khâm ban đồng bài của vua Lê Thánh Tông còn được gọi là Cầu Không từ ký. Hồi tháng 2, sách được công nhận là bảo vật quốc gia đợt mới nhất. Theo tài liệu của Cục Di sản Văn hóa, bảo vật do vua Lê Thánh Tông cho đúc, khắc và hoàn thành vào ngày 6/3, năm thứ ba niên hiệu Hồng Đức (1472). Trải qua 554 năm, kim sách gần như nguyên vẹn. Trên hai lá đồng có bốn lỗ tròn để ghép lại với nhau, song các khuy tròn đã bị mất.
Bảo vật có hai tờ, bốn trang, được đúc bằng chất liệu đồng đỏ, kích thước bằng nhau, dài 45 cm, rộng 18,5 cm, dày 0,5 cm. Trong sách có 528 chữ, gồm 526 chữ Hán, còn lại là chữ Nôm. Hai trang bên trong có 19 dòng, dòng ít nhất gồm một chữ, nhiều là 37 chữ. Qua thời gian, hiện vật đã ngả màu rêu xám, nhưng các dòng chữ Hán trên bốn trang vẫn đẹp, sắc nét.
Ở trang đầu có bốn chữ Hán ”Khâm ban đồng bài” (Sách đồng vua ban). Hai trang tiếp theo là bài chính văn Cầu Không từ ký (bài ký đền Cầu Không). Trang cuối khắc dòng niên đại theo một hàng dọc từ trên xuống: Hồng Đức tam niên, tam nguyệt, sơ lục nhật, dịch nghĩa là ngày mùng 6 tháng 3 năm Hồng Đức thứ ba (1472).
Nội dung sách cho biết vào thế kỷ 15, vua Lê Thánh Tông thân chinh cầm đại quân đi chinh phạt Chiêm Thành. Khi thuyền đến cửa sông Long Xuyên, thuộc huyện Nam Xang (nay là xã Bắc Lý, tỉnh Ninh Bình) thì trời tối nên dừng nghỉ. Đêm đó, vua mơ thấy một vị thần tay cầm cờ vàng, đứng ở hai bên bờ sông xin được theo để hỗ trợ uy vũ cho đến khi sóng yên biển lặng. Tỉnh giấc, vua sai Lại bộ Thượng thư Nguyễn Như Đổ đi xem xét thực hư. Lại bộ Thượng thư tâu rằng qua địa phận Cầu Không thấy có chợ, sông, trên sông có một cây cầu, giữa cầu là đền thiêng treo cờ giấy vàng. Vua trực tiếp đến làm lễ, lấy cờ giấy vàng cắm trên mũi thuyền rồng. Thuyền vượt sông, qua biển như đi vào nơi đất bằng.
Thắng trận trở về, để tạ ơn thần phù hộ đánh giặc, tháng 8 năm Tân Mão 1471, vua chỉ dụ cho lấy gỗ lim ở Hoan Châu đưa về làm cầu, trùng tu lại đền Cầu Không. Hoàng đế cũng cho đúc cuốn sách bằng đồng khắc bài ký để ghi lại chiến tích bình Chiêm, kể sự linh thiêng của đền.
Năm 1952, chiến tranh chống Pháp khốc liệt, đền bị đổ, cùng cuốn sách chìm xuống sông. Một số người dân Cầu Không dành nhiều đêm tìm vớt sách, bảo quản ở nhà. Hiện vật bị lưu lạc trong dân, mãi sau đó mới được đưa về lưu giữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm. Những năm cuối thế kỷ 20, sách đồng được bảo quản tại chùa Văn An.
Hồ sơ của Cục Di sản Văn hóa nhận định bảo vật có nội dung độc đáo, mang giá trị về lịch sử, văn hóa. Đây là cuốn sách đồng cổ có niên đại tuyệt đối sớm trong số những sách đồng được phát hiện trên cả nước. Nội dung bảo vật cho thấy người Việt luôn biết tập trung mọi nguồn lực, sức mạnh của đất nước, kết hợp vương quyền với thần quyền để chiến thắng quân xâm lược.
Sách đồng Khâm ban của vua Lê Thánh Tông chứa đựng nguồn sử liệu quý, không chỉ cho biết quá trình xây dựng, trùng tu Cầu Không mà còn ghi lại chiến tích bình Chiêm của ông cha. Qua đó, người sau có thể tìm hiểu về lịch sử, tôn giáo, tín ngưỡng, địa danh hành chính, điển lệ, nghi thức tế thần, đời sống văn hóa của cư dân thời Lê Sơ thế kỷ 15. Ngoài ra, bảo vật còn là hình mẫu để nghiên cứu, tìm hiểu về chữ viết (Hán, Nôm), nghệ thuật điêu khắc không có niên đại tuyệt đối được tạo tác dưới thời Lê Sơ hiện còn tồn tại ở vùng đất cổ Ninh Bình và trên cả nước.
Theo số liệu tham khảo từ Box Office Vietnam, tính đến 22 giờ hôm 10.4, phim điện ảnh Bẫy tiền có sự tham gia của Kiều Oanh, Liên Bỉnh Phát thu về hơn 500 triệu đồng trong ngày đầu ra rạp. Đến hiện tại, tác phẩm này chỉ bỏ túi khoảng 809 triệu đồng. Đây được xem là con số khiêm tốn so với một tác phẩm ấn định thời gian trình chiếu vào đúng dịp cuối tuần.
Riêng ngày 11.4, tính đến 9 giờ 30 phút, Bẫy tiền thu về khoảng 87 triệu đồng, tương đương với 1.000 vé trong tổng số hơn 700 suất chiếu. Hiện tại, ê kíp đang tích cực hoạt động quảng bá cho phim tại các cụm rạp.
Bẫy tiền là phim Việt về vấn nạn lừa đảo, xoay quanh những mặt tối của đồng tiền - nơi các nhân vật bị cuốn vào vòng xoáy tham vọng và những lựa chọn đầy rủi ro. Tác phẩm được đạo diễn bởi Oscar Dương, quy tụ dàn diễn viên như Kiều Oanh, Liên Bỉnh Phát, Tam Triều Dâng, Lê Hải, Thừa Tuấn Anh, Mai Cát Vi… Phim dự định ra rạp vào tháng 11.2025. Tuy nhiên sau đó, ê kíp quyết định dời lại khoảng nửa năm, so với thời gian ấn định trước đó.
Giải thích về điều này, nhà sản xuất Hằng Trịnh giải thích: “Sau buổi công chiếu được diễn ra, chúng tôi có nhận được nhiều phản hồi tích cũng như các góp ý rất hữu ích và đúng đắn nhằm giúp cho bản phim có thể tốt hơn, đồng thời tránh được các rủi ro nhạy cảm không đáng có. Vì vậy ê kíp đã đưa ra quyết định khó khăn là lùi lịch chiếu để chỉnh sửa bản phim”.
Về việc lựa chọn ra rạp ngày 10.4, nhà sản xuất Hằng Trịnh cho rằng đây là lúc dự án đạt được sự cộng hưởng với thực tế đời sống. Nếu như 2 năm trước, các yếu tố lừa đảo công nghệ và AI trong kịch bản có thể được xem là những giả thuyết xa lạ, thì sự bùng nổ của nó trong thời gian qua đã biến câu chuyện của phim trở thành một phần của thực tại.
Bẫy tiền gây chú ý khi có sự góp mặt của nghệ sĩ Kiều Oanh. Vốn kén chọn trong kịch bản, việc nữ nghệ sĩ tham gia dự án này khiến người xem tò mò. Trong phim, cô vào vai mẹ của nhân vật chính. Kiều Oanh nói do hình tượng người mẹ trên màn ảnh vốn đã quen thuộc với khán giả nên bản thân phải cố gắng đào sâu, tìm điểm mới lạ để tạo sự thú vị cho người xem.
Nói về sự trở lại của mình trên màn ảnh rộng, Kiều Oanh cho biết cô muốn mọi thứ kỹ lưỡng, chậm mà chắc. “Có những dự án mời nhưng tôi thấy không phù hợp thì đành từ chối, dù cũng tiếc chứ. Tính cách của tôi từ trước đến nay gần như không thay đổi. Ngày xưa, khi chưa có tên tuổi, tôi sống sao thì bây giờ vẫn vậy. Tôi tin rằng đó là sự sắp đặt của Tổ nghiệp, để mình đi từng bậc thang một cách chậm rãi nhưng chắc chắn”, cô chia sẻ.
Chiều 9/4, đại diện Sở Văn hóa và Thể thao TP HCM cho biết việc xử phạt dựa trên nghị định số 38/2021 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo. Theo đó, đơn vị tổ chức - công ty TNHH giải trí Kim Loan - "tổ chức biểu diễn nghệ thuật không đúng nội dung ghi trong văn bản chấp thuận". Trích đoạn cải lương Mê Linh biệt khúc, nằm trong vở Tiếng trống Mê Linh, của Bùm Bum không thuộc danh mục có đăng ký.
Cơ quan chức năng không công bố cụ thể mức phạt. Theo quy định, hành vi "tổ chức biểu diễn nghệ thuật không đúng nội dung ghi trong văn bản chấp thuận" bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng dành cho cá nhân, và gấp đôi đối với tổ chức.
Đại diện Sở cho biết cơ quan quản lý khuyến khích việc tái diễn các vai, trích đoạn cải lương kinh điển. Tuy nhiên, với những tác phẩm, vai diễn mẫu mực, có tính học thuật, giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, nghệ sĩ trẻ cần chuyên tâm trau dồi kiến thức, kỹ thuật chuyên môn, có tinh thần cầu thị, chủ động học hỏi, cân nhắc khi trình diễn trước công chúng. "Đây là sự tôn trọng cần thiết với nghệ thuật truyền thống và khán giả", đại diện Sở nói tại cuộc họp định kỳ ở Trung tâm báo chí TP HCM.
Giữa tháng 3, video trích đoạn Tiếng trống Mê Linh gây chú ý trên mạng xã hội. Bùm Bum - con gái nghệ sĩ Tiểu Linh (em nghệ sĩ Vũ Linh) - đảm nhận vai Trưng Trắc. Màn trình diễn nằm trong chương trình Tự tình phương Nam 4, diễn ra tại rạp Hồng Liên, Trung tâm văn hóa Hậu Giang (phường Bình Tây, TP HCM).
Tiết mục gây bức xúc với đông đảo khán giả. Nhiều người cho rằng phần thể hiện còn nghiệp dư, non nớt, "phá nát" một trong những hình tượng kinh điển của sân khấu cải lương. Diễn viên còn nhận nhiều lời chê khi đóng cảnh Trưng Trắc đeo khăn tang nhưng tấm vải che phủ mặt, tạo cảm giác thiếu thẩm mỹ.
Đạo diễn Thanh Hiệp - Trưởng ban Lý luận phê bình, Hội sân khấu TP HCM - nhận định tiết mục gây bức xúc vì trích đoạn vốn là tác phẩm của cải lương thời vàng son, gắn liền tên tuổi nghệ sĩ Thanh Nga. Trước phản ứng từ công chúng, diễn viên thừa nhận thiếu sót khi nhận một vai nặng ký, cho biết đã cố gắng học hỏi, rèn luyện để trình diễn trước hàng trăm khán giả.
Tiếng trống Mê Linh công diễn lần đầu năm 1977, xoay quanh cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng. Vở hội tụ nhiều diễn viên tài danh, từng đoạt giải Thanh Tâm như Thanh Nga, Hùng Minh, Bích Sơn, Thanh Sang, Bảo Quốc. Tác phẩm góp phần đưa Thanh Nga (vai Trưng Trắc), Thanh Sang (vai Thi Sách) trở thành tên tuổi hàng đầu của cải lương thời vàng son.
Bản dựng của đạo diễn Ngô Y Linh được xem là chuẩn mực cho các thế hệ nghệ sĩ sau mỗi khi làm lại vở. Năm 2025, vở được bình chọn là một trong 10 tác phẩm sân khấu tiêu biểu của TP HCM, dịp 50 năm thống nhất đất nước. Trích đoạn từng được nhiều thế hệ nghệ sĩ, đoàn làm phim dàn dựng, đưa lên sân khấu, màn ảnh rộng để tri ân cải lương thời vàng son.
Vũ Linh (1958-2023) nổi tiếng với danh xưng "ông hoàng cải lương Hồ Quảng" thập niên 1990. Bùm Bum, tên thật là Võ Thị Thùy Dung, là con gái nghệ sĩ Tiểu Linh, em ruột nghệ sĩ Vũ Linh. Ngoài bán hàng trực tuyến, cô thỉnh thoảng tham gia một số chương trình biểu diễn, xuất hiện trong các MV phát YouTube.
Ngày 11/4, Tăng Duy Tân chia sẻ hình ảnh đưa Bích Phương đi du lịch ở Huế - vùng đất anh từng có khoảng thời gian học tập, tham gia sinh hoạt âm nhạc. Ca sĩ đính kèm lời chia sẻ "Dắt em về nơi âm nhạc của anh được sinh ra".
Ca sĩ lần đầu tiên công khai hình ảnh bên bạn gái sau nhiều đồn đoán của công chúng. Các khoảnh khắc gây chú ý với hàng chục nghìn lượt yêu thích kèm bình luận khen đẹp đôi của fan. Êkíp cho biết cả hai đang hẹn hò, sẽ chia sẻ thêm về mối quan hệ ở thời điểm thích hợp. Nhiều bạn bè, đồng nghiệp trong showbiz cho biết cặp sao gắn bó nhiều năm qua và tình cảm đang độ chín muồi.
Gần đây, cặp sao thoải mái xuất hiện chung tại các sự kiện thay vì e dè như trước. Hôm 2/4, họ tay trong tay tới chúc mừng fashionista Quỳnh Anh Shyn ra mắt MV đầu tay. Hồi tháng 3, cả hai "gây bão" với màn tương tác trên sân khấu âm nhạc ở Hà Nội. Sau đó, Tăng Duy Tân ân cần dắt bạn gái từ hậu trường ra xe để trở về khách sạn.
Tăng Duy Tân thường xưng "anh", gọi đàn chị là "em" dù kém Bích Phương sáu tuổi. Tin đồn tình cảm của họ rộ lên từ giữa năm 2024. Cả hai từng hỗ trợ nhau trong nhiều dự án, chương trình âm nhạc. Nhạc sĩ kể từng chứng kiến Bích Phương khóc vì áp lực khi thi Em xinh say hi 2025. "Tôi ám ảnh nhưng tôi cũng yêu tiếng khóc này", anh nói. Anh còn nói "thương Bích Phương" khi thấy cô vất vả lo cho tiết mục thi hay ăn uống của thành viên trong nhóm do mình dẫn dắt.
Tăng Duy Tân, 31 tuổi, sinh ra trong gia đình gốc làm nông ở Quảng Trị. Hai năm qua, anh vào Nam lập nghiệp, tên tuổi dần được nhớ đến qua các ca khúc như Tình đầu, Ngây thơ, Dạ vũ, Bên trên tầng lầu, Cắt đôi nỗi sầu. Ca sĩ được khán giả nhận xét là "hiện tượng mới của làng nhạc", từng đoạt các giải thưởng tại Cống hiến, Làn Sóng Xanh, Ngôi sao của năm.
Bích Phương tên đầy đủ là Bùi Bích Phương, 37 tuổi, quê Quảng Ninh. Cô tốt nghiệp Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Hạ Long, từng vào top 7 Vietnam Idol 2010. Các ca khúc hit của cô gồm Có khi nào rời xa, Rằng em mãi ở bên, Mình yêu nhau đi, Gửi anh xa nhớ, Bùa yêu. Tại chung kết chương trình Em xinh say hi năm 2025, cô vào đội hình Best5 cùng Phương Mỹ Chi, Lyhan, Orange, Lamoon.
