Trong kỳ tuyển sinh sớm đại học Mỹ cuối năm 2025, Phạm Bùi Gia Khanh, 18 tuổi, trường Quốc tế Anh Hà Nội (BIS), trúng tuyển Đại học Yale. Đây là đại học thuộc nhóm Ivy League, đứng thứ tư nước Mỹ với tỷ lệ chấp nhận chỉ 4%, theo US News.
Cô gái sinh năm 2008 cũng nhận tin vui từ Đại học Berkeley ở California (UCB), trường công top 1 Mỹ; Đại học Cambridge, College London (UCL), Học viện Kinh tế và Chính trị London (LSE), đều trong top 10 nước Anh, theo QS.
Gia Khanh nhìn nhận “chìa khóa” của bộ hồ sơ giúp em chinh phục loạt đại học top đầu là kể được một câu chuyện nhất quán, xuất phát từ bản thân, thay vì cố ghép các yếu tố để có một bộ hồ sơ “kịch tính” hoặc theo mô – típ “vượt nghịch cảnh”.
Định hướng du học của Khanh có từ giữa cấp hai, khi em thấy hứng thú với các lĩnh vực liên ngành như chính trị, văn học, lịch sử, triết học. Nữ sinh chọn Yale vì trường có “directed studies” – chương trình năm thứ nhất, cho phép sinh viên học kết hợp 4 lĩnh vực này.
“Đây chính xác là những gì em muốn học”, Khanh nói.
Nhờ sớm biết mình thích gì, Khanh cũng dành ưu tiên cho những hoạt động cùng chủ đề. Nữ sinh xây dựng một tạp chí trực tuyến dành cho học sinh thích viết, sáng tác. Tuy nhiên, sau một thời gian, em thấy mô hình này thiếu tương tác và không tạo được không gian cộng đồng. Vì vậy, trại sáng tác Lumina ra đời vào năm 2024.
Khanh cho biết tại đây, học sinh được viết, chia sẻ và thảo luận với nhau dưới sự hướng dẫn, hỗ trợ của những nhà văn, nhà thơ nổi tiếng. Dự án diễn ra trong hai mùa, thu hút khoảng 150 học sinh từ nhiều tỉnh, thành. Những tác phẩm được sáng tác trong dịp này được Khanh biên tập và tập hợp thành sách.
“Khi đó, các bạn bắt đầu tin rằng những gì mình viết ra có giá trị, và trải nghiệm của mình cũng đáng được lắng nghe”, Khanh bày tỏ.
Nữ sinh còn tổ chức cuộc thi “Di sản nét mực” vào nửa đầu năm 2025 với chủ đề “Bản sắc chúng ta”. Ý tưởng xuất phát từ những sự kiện dịp kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước và 80 năm Quốc khánh, với mong muốn tạo ra một sân chơi để học sinh viết về cuộc sống – một trong những cách để hiểu về bản sắc cá nhân.
Sau hai tháng, cuộc thi nhận khoảng 250 bài từ học sinh 46 tỉnh, thành và 8 quốc gia. Theo Khanh, việc đọc hàng trăm bài viết từ nhiều vùng miền cũng giúp em mở rộng góc nhìn về con người và văn hóa Việt Nam.
Song song hoạt động sáng tác, Khanh sáng lập dự án “Con đường phấn” (Chalk Road). Từ năm 2023, em cùng bạn bè tổ chức 6 chuyến đi tới các trường học ở Phú Thọ, Thanh Hóa và Tuyên Quang, hỗ trợ cơ sở vật chất, giảng dạy kỹ năng mềm và hướng nghiệp. Cuối năm 2023, dự án nhận hỗ trợ 9.000 USD (khoảng 230 triệu đồng) từ Quỹ ảnh hưởng xã hội của Nord Anglia và UNICEF.
Trải nghiệm từ các hoạt động, dự án được Khanh đúc kết trong bài luận chính, kể về hành trình nhận thức đối với ngôn ngữ và bản sắc. Nữ sinh mở đầu bằng không gian trại sáng tác Lumina, khi nghe một bạn chia sẻ về cảm giác “mất gốc” tiếng Việt, dù học trường công lập và sống tại Việt Nam. Khanh đồng cảm, bởi em cũng không tự tin khi sử dụng tiếng mẹ đẻ, sau nhiều năm học trong môi trường quốc tế, quen dùng và nghĩ bằng tiếng Anh.
Bước ngoặt đến khi Khanh đọc một tác phẩm viết về chiến tranh và những mất mát của người lính. Nữ sinh nhận ra mình vẫn cảm được chiều sâu của tiếng Việt, ý thức về trách nhiệm với lịch sử và văn hóa dân tộc. Từ đó, Khanh sử dụng tiếng Việt nhiều hơn bằng cách viết, nói trong các hoạt động cộng đồng, kể cả khi còn lúng túng.
Khép lại bài luận, Khanh quay trở lại Lumina – nơi câu chuyện bắt đầu, nhưng với một góc nhìn khác: không né tránh điểm yếu, mà đối diện và phát triển từ đó.
“Em không hoàn hảo, nhưng ít nhất em đã dám làm những điều mình từng không tự tin”, Khanh nói.
Nữ sinh kể từng cân nhắc viết một bài luận “gai góc”, kịch tính hơn, nhưng cuối cùng chọn giữ câu chuyện này vì thấy “đúng là mình”, phản ánh trung thực hành trình đã trải qua.
Về học thuật, giải thưởng, Khanh đạt 1.570/1.600 SAT (chứng chỉ chuẩn hóa quốc tế), thuộc top 1% cao nhất thế giới, điểm dự đoán (predicted) chương trình tú tài quốc tế IB 44/45. Nữ sinh từng lọt top 20 cuộc thi Triết học quốc tế 2023 và 2025; vượt qua ba vòng loại để góp mặt trong vòng thi chọn đội tuyển Olympic Toán quốc tế (IMO) của Anh.
Theo Khanh, việc theo đuổi nhiều lĩnh vực giúp em phát triển tư duy đa chiều. Nữ sinh thấy mình sáng tạo hơn khi học Văn và Triết, rồi quay lại làm Toán.
TS Nguyễn Chí Hiếu là cố vấn học tập của Gia Khanh từ khi em học lớp 4. Anh Hiếu cho biết vào năm lớp 8, Khanh bắt đầu bộc lộ những tư duy khác biệt, chạm tới những vấn đề của Triết học như bản ngã, thời gian hay sự tồn tại – điều hiếm thấy ở những học sinh cùng tuổi. Anh gợi ý Khanh và gia đình thử nghiệm một hướng đi mới, thay vì theo đuổi Toán hay các môn tự nhiên.
“Điều đáng quý ở Khanh là không thử một cách hời hợt, mà đã đi đến cùng với lựa chọn của mình”, anh nói.
Với kinh nghiệm hơn 10 năm làm cố vấn cho học sinh, anh Hiếu thấy điểm nổi bật nhất trong hồ sơ của Khanh là sự nhất quán, thể hiện rằng em đã dành tâm sức đào sâu về lĩnh vực mình theo đuổi, thay vì chắp vá bằng những hoạt động ngắn hạn.
“Hiếm có bộ hồ sơ nào vừa xuyên suốt, vừa đi đến chiều sâu như vậy, đặc biệt ở các lĩnh vực nhân văn như Triết học, Văn học và Ngôn ngữ”, anh nhận xét, cho rằng chính sự dấn thân này sẽ giúp Gia Khanh thích nghi, phát triển trong môi trường cạnh tranh của những đại học top đầu thế giới.
Không chỉ đỗ Yale, Khanh được trường tuyển thẳng vào chương trình năm nhất “directed studies” vì hồ sơ có độ tương thích cao. Sau đó, nữ sinh dự định theo chuyên ngành Triết học, Chính trị và Kinh tế (EPE). Sau khi tốt nghiệp, Khanh muốn làm việc tại Mỹ hoặc châu Á trước khi trở về Việt Nam để đóng góp nhiều hơn cho cộng đồng.
Tối 8/4, một số phụ huynh cho biết đường link nói trên xuất hiện trong câu 3, trang 59 của Vở bài tập Tin học lớp 3, Nhà xuất bản Đại học Huế. Sách yêu cầu học sinh truy cập link, thực hiện một số thao tác như dùng nút cuộn của chuột, rồi nhận xét chức năng của nút này khi tìm kiếm video.
Tuy nhiên, dù tên link mang nội dung là video cho trẻ em, thực tế website này lại chứa nội dung không lành mạnh.
Sự việc nhanh chóng được chia sẻ. Các phụ huynh bày tỏ lo lắng nếu con cái xem được, và băn khoăn vì sao một website không phù hợp lại xuất hiện trong sách dành cho học sinh, được lưu hành trong trường.
Ngay trong tối 8/4, Tiểu học 8-4 Mộc Châu, một trong những trường sử dụng sách này, cho biết đã nhận được phản ánh của phụ huynh.
Trường cho biết trước đây, đường dẫn website trong sách "hoàn toàn bình thường", cung cấp video phù hợp cho thiếu nhi. Trường cho rằng có thể trang web đã bị hack, chiếm quyền quản lý hoặc đổi chủ tên miền nên nội dung thay đổi ngoài kiểm soát.
Theo nhà trường, sách được tất cả trường học trên địa bàn sử dụng ba năm qua.
Trả lời VnExpress chiều 9/4, Nhà xuất bản Đại học Huế cho biết ở thời điểm biên soạn, đường link trong sách dẫn đến trang web có video các bài hát thiếu nhi, phù hợp với học sinh. Song, hiện link dẫn tới những "nội dung không phù hợp với môi trường giáo dục". Họ đang rà soát và phối hợp với các tác giả, đối tác để báo cáo Cục An ninh mạng và cơ quan chức năng, nhằm sớm xử lý.
Trên fanpage, trưa nay, Công ty Đại Trường Phát (DTP Group) - đơn vị phát hành sách, nhìn nhận đây là "sự cố kỹ thuật nghiêm trọng".
"Chúng tôi đang khẩn trương triển khai các giải pháp khắc phục, hướng tới một nền tảng truy cập an toàn và ổn định hơn trong thời gian sớm nhất", thông báo nêu.
Hiện, cả trường học và đơn vị phát hành đều khuyến cáo học sinh không truy cập link để tránh tiếp cận nội dung độc hại, khuyến nghị phụ huynh kiểm tra các nội dung trên Internet trước khi cho con em sử dụng.
Vở bài tập Tin học lớp 3 là sách của ba tác giả Nguyễn Tương Tri (chủ biên), Nguyễn Văn Khang, Nguyễn Phúc Xuân Quỳnh, do Nhà xuất bản Đại học Huế in. Đây không phải sách nằm trong danh mục sách giáo khoa được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt, mà được một số trường dùng như tài liệu tham khảo.
Tối 15/4, bà Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lương Thế Vinh (phường Bến Cát, TPHCM), xác nhận với phóng viên Dân trí về vụ việc xảy ra ở lớp 3/6, giáo viên liên quan là cô L.T.M.
Theo phản ánh của một phụ huynh, ngày 13/4, thấy con đi học về có biểu hiện mệt và không vui, phụ huynh gặng hỏi thì cháu cho biết, do không thắt khăn quàng nên bị cô phạt bằng cách chích kim tiêm vào tay.
Ngoài trường hợp trên, một số học sinh khác mỗi khi vi phạm như nói chuyện, không ngủ trưa, vi phạm nội quy trong lớp đều bị cô giáo phạt. Vụ việc khiến học sinh sợ hãi và nguy cơ lây các bệnh truyền nhiễm.
Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lương Thế Vinh cho biết ngay khi nhận phản ánh, Ban giám hiệu nhà trường đã làm việc với giáo viên và phụ huynh.
Ban đầu, xác định có 5 học sinh vi phạm đã bị phạt bằng cách phải tự tiêm chích vào tay mình.
Tại buổi làm việc, giáo viên cho biết đã mua ống kim tiêm về để sử dụng cho con bị ốm. Hôm sau, giáo viên để trên bàn và nói với các học sinh rằng bạn nào vi phạm, không ngoan thì tự cầm kim tiêm vào tay mình, chứ cô không tiêm vào tay các em.
Theo bà Mỹ Hạnh, đây là hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp những điều giáo viên không được làm, xâm phạm đến sức khỏe, thân thể của các em. Giáo viên sai nghiêm trọng, suy nghĩ lệch lạc về cách giáo dục trẻ, vi phạm quyền trẻ em.
Theo hiệu trưởng, ngay trong ngày, nhà trường đã đình chỉ công tác giảng dạy của giáo viên liên quan để phục vụ công tác xử lý, đồng thời yêu cầu viết bản kiểm điểm và tổ chức họp với phụ huynh các học sinh liên quan.
“Phụ huynh trước mắt đề nghị kiểm tra sức khỏe cho các em. Nhà trường đã thống nhất đưa học sinh đi kiểm tra, xét nghiệm để đánh giá nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe, chi phí do giáo viên vi phạm chi trả”, bà Hạnh thông tin.
Cũng theo bà Hạnh, nhà trường sẽ thành lập hội đồng kỷ luật để xem xét trách nhiệm giáo viên. Mức xử lý cụ thể sẽ được đề xuất theo quy định, sau đó hoàn thiện hồ sơ báo cáo cơ quan quản lý cấp trên xem xét quyết định.
Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lương Thế Vinh cho biết thêm giáo viên L.T.M. (36 tuổi) mới khoảng 3 năm công tác trong ngành, trước đó có thời gian không giảng dạy. Từ đầu năm học đến nay, giáo viên này được đánh giá hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn, chưa ghi nhận vi phạm.
“Đây là sự việc rất đáng tiếc. Nhà trường thường xuyên quán triệt quy tắc ứng xử, đạo đức nghề nghiệp, tuy nhiên vẫn xảy ra vụ việc ngoài mong muốn”, bà Hạnh chia sẻ, đồng thời cho biết sẽ tiếp tục rà soát, siết chặt công tác quản lý giáo viên sau vụ việc.
Xã Hoà Vang là địa phương đầu tiên trong cả nước cung cấp sách giáo khoa miễn phí cho học sinh toàn xã, hoàn thành sớm 3 năm so với mục tiêu của Bộ Chính trị.
Ông Lê Phú Nguyện - Chủ tịch UBND xã Hòa Vang - cho biết từ ngày 1-7-2025, sau khi thành lập theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã Hòa Vang xác định là địa bàn còn nhiều khó khăn nên chủ động xây dựng mô hình "Tủ sách giáo khoa dùng chung" nhằm huy động nguồn lực xã hội hóa, cung cấp SGK miễn phí cho học sinh, giảm gánh nặng chi phí và chống lãng phí.
Giai đoạn đầu, xã huy động 551 triệu đồng mua hơn 6.000 quyển SGK, phục vụ hơn 1.200 học sinh tại 8 thôn vùng đồi núi xã Hòa Phú (cũ), ưu tiên học sinh thuộc diện chính sách, hộ nghèo, cận nghèo, hoàn cảnh khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số; đáp ứng khoảng 31% nhu cầu năm học 2025-2026.
Sau đó, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, đặt mục tiêu cung cấp SGK miễn phí cho học sinh từ năm học 2029-2030.
Cùng với đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định bộ SGK giáo dục phổ thông thống nhất toàn quốc. Đây cũng là bộ sách "Kết nối tri thức" mà xã Hòa Vang đang triển khai, tạo cơ sở thuận lợi cả về chính trị lẫn pháp lý để địa phương tiếp tục mở rộng mô hình.
Trên nền tảng đó, UBND xã Hòa Vang tiếp tục huy động thêm gần 1,5 tỉ đồng, mua 74.676 quyển SGK các loại. Tính đến nay, tổng số SGK được trang bị tại thư viện các trường là 91.060 quyển, đủ phục vụ miễn phí cho gần 7.000 học sinh từ tiểu học đến THCS và THPT tại 6 cơ sở giáo dục trên địa bàn.
Trong đó có 2 đơn vị trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo quản lý là Trường THPT Ông Ích Khiêm và Trung tâm Giáo dục thường xuyên số 3 - cơ sở 2.
Với nguồn sách này, xã Hòa Vang dự kiến đáp ứng 100% nhu cầu SGK của học sinh trên địa bàn từ năm học 2026-2027, trở thành địa phương đầu tiên trong cả nước thực hiện đầy đủ chính sách cung cấp SGK miễn phí, sớm hơn 3 năm so với lộ trình chung.
Ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng đánh giá việc triển khai mô hình tại xã Hòa Vang là bước cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị.
"Sau sáp nhập, thành phố Đà Nẵng mở rộng địa bàn với nhiều khu vực từ đồng bằng, trung du, miền núi với nhiều nơi có điều kiện hạ tầng và kinh tế còn hạn chế. Trong bối cảnh đó, mô hình này không chỉ mang ý nghĩa giáo dục mà còn góp phần bảo đảm an sinh xã hội, hỗ trợ các gia đình khó khăn, tạo điều kiện để học sinh yên tâm học tập.
Trong thời gian ngắn, xã đã triển khai hiệu quả, trở thành điểm sáng để thành phố nghiên cứu, nhân rộng trong thời gian tới", ông Anh Tuấn nói.
Em Lê Thị Thanh Thúy, học sinh lớp 7/1, Trường THCS Ông Ích Đường chia sẻ gia đình em có hai chị em đang đi học, ba mẹ làm nông, thuộc đồng bào Cơ Tu, cuộc sống còn nhiều khó khăn. Việc được nhận SGK sớm cho năm học lớp 8 khiến em rất xúc động. "Em thấy yên tâm hơn để chuẩn bị cho năm học mới, ba mẹ cũng đỡ vất vả hơn", Thúy nói.
