Cuối tuần trước, lối thoát ngoại giao cho xung đột giữa Mỹ và Iran trở nên bế tắc, khi các đề xuất ngừng bắn liên tiếp bị hai bên bác bỏ với những ngôn từ ngày càng leo thang. Căng thẳng lên đỉnh điểm khi Tổng thống Donald Trump ấn định hạn chót 20h ngày 7/4 để Iran chấp nhận thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz, nếu không Mỹ sẽ giáng đòn mạnh mẽ, “xóa sổ một nền văn minh”.
Vài giờ trước khi tối hậu thư này hết hạn, một đề xuất được Pakistan, bên trung gian đàm phán tích cực trong những ngày qua, đưa ra. Đây là thành quả của nỗ lực mà Pakistan triển khai suốt nhiều tuần sau khi xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran bùng phát ngày 28/2.
Quốc gia Tây Á này sở hữu lợi thế để trở thành cầu nối hóa giải xung đột, bởi Pakistan là một trong những bên hiếm hoi còn duy trì được quan hệ với cả Mỹ và Iran.
Từ cuối tháng 3, Pakistan đã họp với Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi và Ai Cập, nhằm thiết lập một mặt trận ngoại giao thống nhất tìm giải pháp cho chiến sự Iran. Các cuộc tham vấn trước đó tại Riyadh cũng giúp các nước điều chỉnh lập trường và ủng hộ nỗ lực hòa giải.
Pakistan cũng duy trì liên lạc với Mỹ và Iran, đóng vai trò là bên chuyển thông điệp qua lại giữa hai nước. Islamabad còn sẵn sàng tổ chức một cuộc gặp trực tiếp giữa phái đoàn Washington và Tehran nếu điều kiện cho phép.
4 nguồn thạo tin nói với trang Axios rằng cuộc đàm phán diễn ra giữa các nhà trung gian hòa giải Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ, cũng như qua tin nhắn được gửi qua lại giữa đặc phái viên Mỹ về Trung Đông Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.
Ngoại trưởng Araghchi hôm 31/3 cũng xác nhận đã nhận trực tiếp một số thông điệp từ đặc phái viên Witkoff. Một quan chức Mỹ giấu tên cho hay trong quá trình này, chính quyền Trump đã chuyển cho Iran một số đề xuất, nhưng giới chức Iran đều không chấp thuận.
“Chúng tôi đã liên hệ với phía Iran. Họ gần đây tỏ ra linh động khi sẵn sàng tham gia đàm phán, nhưng cũng đưa ra những lập trường cứng rắn làm điều kiện tiên quyết cho bất kỳ cuộc thương lượng nào”, một nguồn tin an ninh Pakistan nói với TRT World.
Pakistan sau đó chủ động xây dựng một khuôn khổ hòa giải, được truyền thông gọi là “Thỏa thuận Islamabad” nhằm chấm dứt chiến sự theo lộ trình hai giai đoạn. Giai đoạn thứ nhất là lệnh ngừng bắn 45 ngày để các bên thảo luận về việc chấm dứt hoàn toàn cuộc xung đột. Lệnh ngừng bắn này có thể được gia hạn nếu cần thiết. Giai đoạn hai là một thỏa thuận kết thúc chiến tranh.
Reuters dẫn nguồn thạo tin ngày 6/4 nói sau các cuộc tiếp xúc xuyên đêm giữa Tư lệnh Lục quân Pakistan Asim Munir với Phó tổng thống Mỹ JD Vance, đặc phái viên Mỹ về Trung Đông Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, các bên đã hình thành được một khuôn khổ kế hoạch hành động mới.
Thỏa thuận bao gồm ngừng bắn có hiệu lực ngay lập tức và mở lại eo biển Hormuz, đồng thời dành ra 15-20 ngày để hoàn tất một giải pháp toàn diện hơn. Một khuôn khổ mang tính khu vực cho eo biển này cũng là một phần của kế hoạch, với các cuộc đàm phán trực tiếp cuối cùng dự kiến diễn ra tại Islamabad.
Sự xuất hiện của ông Vance trong các kênh đàm phán hậu trường là điểm đáng chú ý. Ông Vance được cho là từng hai lần chuẩn bị dẫn đầu phái đoàn Mỹ đến Islamabad để đàm phán trực tiếp với phía Iran, nhưng đều bị hoãn vào phút chót, khi Tehran cần thêm thời gian cân nhắc.
Đại sứ Iran tại Pakistan Reza Amiri Moghadam ngày 7/4 phát đi tín hiệu lạc quan. Trong một bài đăng trên X, ông cho biết những “nỗ lực tích cực và mang tính xây dựng, dựa trên thiện chí và vai trò trung gian” của Islamabad nhằm chấm dứt chiến tranh đang tiến tới một “giai đoạn then chốt, nhạy cảm”.
Tuy nhiên, ngay cả khi động lực ngoại giao gia tăng, cả Mỹ và Iran đều quyết không nhượng bộ trên thực địa. Hai bên đều đưa ra những tuyên bố cứng rắn, sẵn sàng khiến đối phương trả giá đắt, với những hệ lụy tiềm ẩn cho khu vực cũng như thế giới.
“Cả một nền văn minh sẽ diệt vong tối nay, không bao giờ phục hồi được nữa. Tôi không muốn điều đó xảy ra, nhưng có lẽ nó sẽ xảy ra”, ông Trump viết trên Truth Social cùng ngày.
Đến tối 7/4 tại Islamabad, các quan chức chính phủ Pakistan cho biết nỗ lực đàm phán đã đến giai đoạn then chốt. Một khuôn khổ đang hình thành, dự kiến theo lộ trình nhiều bước. Trước hết là thỏa thuận ban đầu nhằm thiết lập các biện pháp xây dựng lòng tin, sau đó tiến tới lệnh ngừng bắn chính thức.
Chi tiết của các biện pháp này chưa được công bố. Pakistan cũng tránh đưa ra nhận định về các quyết định thuộc về Mỹ và Iran. Khi hạn chót cận kề, Thủ tướng Pakistan đã lên tiếng kêu gọi hai bên cho ngoại giao thêm một cơ hội.
“Nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình cho cuộc chiến ở Trung Đông đang tiến triển, tiềm năng đạt kết quả thực chất trong tương lai gần. Để tạo điều kiện cho quá trình này, tôi tha thiết đề nghị Tổng thống Trump hoãn không kích hai tuần”, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif viết trên X, đồng thời kêu gọi Iran mở cửa eo biển Hormuz trong cùng thời gian nhằm thể hiện thiện chí.
Ông Sharif nhắc đến 7 người, gồm Tổng thống Trump, Phó tổng thống Vance, Ngoại trưởng Rubio, ông Witkoff ở phía Mỹ, Tổng thống Masoud Pezeshkian, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Araghchi ở phía Iran.
Nỗ lực phút chót của Pakistan đạt kết quả khi chỉ khoảng 90 phút trước hạn chót, Tổng thống Trump đồng ý tạm dừng kế hoạch tấn công các cây cầu và nhà máy điện của Iran để tạo cơ hội cho ngoại giao.
Sau đó, một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời trong hai tuần được công bố, đánh dấu bước lùi đầu tiên khỏi bờ vực xung đột. Về phía Iran, các tín hiệu ban đầu cho thấy Tehran sẵn sàng tạo điều kiện cho hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn.
Osama Bin Javaid, cây viết chuyên về Pakistan và Afghanistan tại Al Jazeera, cho biết đề xuất của ông Sharif đã mang đến cơ hội để hạ nhiệt căng thẳng.
“Ông Sharif nêu tất cả những người quan trọng để thông báo rằng nỗ lực ngoại giao hoàn toàn khả thi”, Javaid nói. “Các bên cần cho đi gì đó để thể hiện thiện chí, và không có nhiều thứ để đòi hỏi”.
Times of Israel đưa tin, hãng thông tấn Fars của Iran cho biết quân đội nước này đã tiến hành tìm kiếm phi công của một máy bay chiến đấu Mỹ bị trúng hệ thống phòng không.
Mỹ hiện chưa lên tiếng về những thông tin trên.
CNN đã liên hệ với Bộ Tư lệnh Trung tâm của Mỹ (CENTCOM) để yêu cầu bình luận về những hình ảnh do truyền thông Iran công bố nhưng chưa nhận được phản hồi.
Khi được AFP liên hệ, CENTCOM, chịu trách nhiệm về các hoạt động quân sự ở Trung Đông, đã không trả lời ngay lập tức yêu cầu bình luận.
"Lực lượng quân sự đã tiến hành một chiến dịch tìm kiếm để cứu phi công máy bay chiến đấu Mỹ bị trúng đạn vào sáng nay", Fars cho biết.
Truyền thông nhà nước Iran phát sóng đoạn phim mà họ cho là mảnh vỡ của một máy bay phản lực Mỹ bị bắn rơi và chia sẻ hình ảnh trực tuyến về những gì dường như là máy bay Mỹ bay trên khu vực, bao gồm trực thăng, máy bay và máy bay không người lái.
Chiến dịch tìm kiếm của Mỹ có sự tham gia của trực thăng Black Hawk và máy bay vận tải C-130 Hercules. Tuy nhiên, theo phía Iran, những nỗ lực của Mỹ cho đến nay vẫn chưa có kết quả.
Theo một số thông tin, sau khi máy bay chiến đấu tiên tiến của Mỹ bị Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) bắn hạ vào sáng nay, phi công đã nhảy dù và tiếp đất xuống lãnh thổ Iran.
Trong khi đó, IRGC tuyên bố máy bay chiến đấu F-35 thứ hai của Mỹ đã bị hệ thống phòng thủ tiên tiến mới của lực lượng không quân IRGC phá hủy trên bầu trời miền Trung Iran. Họ cho biết máy bay chiến đấu gặp nạn thuộc phi đội Lakenheath.
IRGC cho biết máy bay chiến đấu của Mỹ đã bị phá hủy hoàn toàn và rơi xuống.
Kênh Telegram của hãng tin RT (Nga) đã đăng video được cho là ghi lại hoạt động trong chiến dịch tìm kiếm phi công của Mỹ.
Hãng tin RIA Novosti (Nga) cho hay, kênh truyền hình nhà nước Iran tại tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad thông báo bất kỳ ai bắt giữ được phi công lái máy bay chiến đấu của Mỹ bị bắn rơi trước đó sẽ nhận được phần thưởng.
Truyền thông địa phương đăng tải hình ảnh được cho là một ghế phóng được tìm thấy tại hiện trường vụ rơi máy bay chiến đấu của Mỹ.
Hình ảnh do truyền thông Iran đăng tải dường như cho thấy mảnh vỡ của một máy bay chiến đấu F-15E của Mỹ, chứ không phải F-35, theo Times of Israel.
Đài RT của Nga đồng tình với nhận định của báo Israel, cho rằng nhiều khả năng đây là 1 phần đuôi của tiêm kích F-15 chứ không phải F-35.
Tháng trước, một máy bay F-35 của Mỹ đã phải hạ cánh khẩn cấp tại một căn cứ ở Trung Đông sau khi bị trúng hỏa lực của Iran.
Ngày 22/3, Iran đã kích hoạt hệ thống phòng không sau khi phát hiện một tiêm kích F-15 xâm nhập không phận.
IRGC đã tuyên bố tiến hành chiến dịch trả đũa, nhắm vào các mục tiêu tại Israel. Các căn cứ quân sự Mỹ tại Bahrain, Jordan, Kuwait, Qatar, Ả rập Xê út và UAE cũng bị tấn công.
Iran cho tới nay đã thực hiện 90 đợt tập kích trả đũa nhằm vào loạt mục tiêu của Israel và Mỹ trong khu vực. Ít nhất 16 máy bay, UAV Mỹ được cho đã bị phá hủy, theo tổng hợp của Bloomberg.
Iran được cho là đã đầu tư đáng kể vào việc hiện đại hóa năng lực phòng không tầm ngắn trong thời gian qua. Trước khi giao tranh xảy ra với Mỹ, Iran được cho đã ký với Nga thỏa thuận 580 triệu USD để mua 500 bệ phóng tên lửa phòng không vác vai 9K333 Verba cùng 2.500 tên lửa 9M336.
Theo Tasnim, RT
Tờ Bangkok Post ngày 9.4 đưa tin Không quân Hoàng gia Thái Lan (RTAF) vừa bác bỏ những lo ngại trong nước sau khi nhiều máy bay quân sự Mỹ sử dụng Sân bay quốc tế Krabi tại tỉnh Krabi phía nam Thái Lan.
Nhấn mạnh mối quan hệ an ninh giữa Thái Lan và Mỹ, RTAF cho biết các chuyến bay này là thường lệ và không liên quan đến cuộc xung đột ở Trung Đông hay khả năng Mỹ lập căn cứ quân sự.
Lời giải thích được đưa ra sau khi người dân bày tỏ nghi ngờ về nhiều vụ cất cánh và hạ cánh của máy bay Mỹ, bao gồm máy bay vận tải C-130, máy bay MV-22 Osprey và trực thăng H-60 Seahawk, diễn ra hằng ngày, cả ngày lẫn đêm.
Một số người suy đoán rằng Mỹ đang khảo sát các địa điểm tiềm năng để xây dựng một căn cứ quân sự trên bờ biển Andaman của Thái Lan hoặc thiết lập một địa điểm nghỉ ngơi cho binh lính trở về từ các chiến dịch ở Trung Đông.
Ông Chakkrit Thammavichai, phát ngôn viên RTAF, cho biết hoạt động này không có gì bất thường và chỉ thu hút sự chú ý vì đây là lần đầu tiên các máy bay này sử dụng sân bay Krabi.
Các hoạt động tương tự trước đây đã diễn ra tại sân bay U-Tapao và Phuket. Ông Chakkrit cho biết RTAF đã đưa ra lời giải thích chính thức về việc này.
Theo ông, các chuyến bay này là một phần của các hoạt động quân sự của Mỹ liên quan việc luân chuyển quân và sơ tán y tế, bao gồm việc chuyển những người cần điều trị từ các tàu trên biển đến các bệnh viện trên đất liền.
Ông khẳng định các nhiệm vụ này nằm trong sự hợp tác an ninh lâu dài giữa Thái Lan và Mỹ, không liên quan đến cuộc xung đột đang diễn ra ở Trung Đông.
Người phát ngôn cho biết tất cả các đề nghị đều tuân theo quy trình, bao gồm việc cấp phép ngoại giao thông qua các kênh thích hợp, mà không có bất kỳ điều khoản đặc biệt nào.
Sân bay Krabi được các quan chức Mỹ lựa chọn lần này do tình trạng quá tải tại các sân bay khác thường được sử dụng cho các hoạt động tương tự.
"Việc hạ cánh của máy bay nước ngoài tại Thái Lan đều phải thông qua quy trình của Bộ Ngoại giao trong mọi trường hợp, được xem xét cẩn thận về tính phù hợp. Không vi phạm bất kỳ quy định hoặc thỏa thuận nào. Mọi việc đều được thực hiện theo đúng thủ tục", ông Chakkrit cho biết.
Trong thông cáo chính thức, RTAF nhắc lại rằng việc cho phép máy bay quân sự Mỹ hoạt động tại đây được thực hiện với các điều kiện tương tự áp dụng cho tất cả các quốc gia. RTAF cho biết các hoạt động này không liên quan đến các xung đột khu vực và sẽ không dẫn đến việc Thái Lan can thiệp vào bất kỳ tranh chấp nào.
Chuyến thăm của Thủ tướng Fico diễn ra ngày 12-14/4. Đón đoàn tại sân bay quốc tế Nội Bài có Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong, Thứ trưởng Ngoại giao Ngô Lê Văn và Đại sứ Việt Nam tại Slovakia Phạm Trường Giang, theo TTXVN.
Tháp tùng Thủ tướng Fico thăm Việt Nam có hai Phó thủ tướng và một số bộ trưởng, quan chức cấp cao, cũng như Đặc phái viên Thủ tướng tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á Lê Hồng Quang.
Đại sứ Phạm Trường Giang cho biết đây là đoàn khách cấp chính phủ nước ngoài đầu tiên thăm Việt Nam sau khi ta vừa hoàn thiện tổ chức, bộ máy sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, đánh dấu giai đoạn mới sau hơn 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước, mở ra cơ hội hợp tác thực chất hơn sau các chuyến thăm cấp cao trước đó.
Thủ tướng Fico luôn thể hiện tình cảm tốt đẹp và coi trọng thúc đẩy quan hệ với Việt Nam. Ông đã có những quyết sách ủng hộ thiết thực, nổi bật là tạo điều kiện để cộng đồng người Việt Nam được công nhận là dân tộc thiểu số thứ 14 tại Slovakia. Ông cũng đã có hai chuyến thăm chính thức tới Việt Nam vào năm 2008 và 2016.
Sau khi Slovakia tách khỏi Liên bang Tiệp Khắc năm 1993, Việt Nam và Slovakia tuyên bố kế thừa các mối quan hệ giữa Việt Nam và Tiệp Khắc trước đây, lấy ngày 2/2/1950 là ngày thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước.
Kim ngạch thương mại song phương trong năm 2025 đạt khoảng 1,781 tỷ USD.
Tính đến tháng 12/2025, Slovakia có 16 dự án đầu tư trực tiếp còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đầu tư đăng ký là 140,87 triệu USD, đứng thứ 47 trong tổng số 153 quốc gia và vùng lãnh thổ có hoạt động đầu tư tại Việt Nam. Việt Nam có một dự án đầu tư tại Slovakia với tổng vốn đầu tư 447.000 USD, xếp thứ 74 trên 85 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư của Việt Nam.
Khoảng 10.000 người Việt Nam đang cư trú tại Slovakia, trong đó gần 70% đã có quốc tịch hoặc giấy phép cư trú dài hạn của sở tại, 85% hoạt động kinh doanh nhỏ.
