Trong cuộc bỏ phiếu tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc ngày 7/4, dự thảo nghị quyết do Bahrain soạn thảo và được Mỹ ủng hộ nhận được 11 phiếu thuận, 2 phiếu chống và 2 phiếu trắng. Nga và Trung Quốc, hai thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an, đã phủ quyết dự thảo này.
Pakistan và Colombia, hai quốc gia hướng tới tìm kiếm giải pháp ngoại giao thay thế, bỏ phiếu trắng.
Ngoại trưởng Bahrain Abdullatif bin Rashid Al Zayani cho biết các quốc gia vùng Vịnh “lấy làm tiếc” về việc dự thảo không được thông qua.
Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz phản ứng gay gắt với kết quả này. “Quyết định phủ quyết hôm nay đánh dấu bước thụt lùi mới. Trong những ngày tới, khi các chuyến hàng quan trọng bị trì hoãn, thế giới sẽ biết ai đã chọn cản trở thay vì gánh vác trách nhiệm”, ông Waltz phát biểu trước Hội đồng Bảo an.
Trong khi đó, Đại sứ Nga Vasily Nebenzya cho rằng nếu được thông qua, nghị quyết này sẽ “tạo tiền lệ nguy hiểm” đối với luật pháp quốc tế và các nỗ lực gìn giữ hòa bình.
Dự thảo nghị quyết ban đầu viện dẫn Chương VII của Hiến chương Liên Hợp Quốc, cho phép Hội đồng Bảo an ủy quyền sử dụng vũ lực để lập lại hòa bình. Nội dung này sau đó bị loại bỏ do sự phản đối của ba trong số 5 thành viên thường trực Hội đồng Bảo an gồm Nga, Pháp và Trung Quốc. Theo các nước này, nội dung như vậy sẽ hợp pháp hóa cuộc tấn công toàn diện vào Iran.
Theo bản dự thảo cuối cùng mà AFP thu được, nghị quyết “khuyến khích mạnh mẽ các quốc gia phối hợp triển khai các biện pháp phòng vệ phù hợp với diễn biến tại hiện trường, góp phần đảm bảo an ninh và hàng hải, trong đó có việc tổ chức hộ tống các tàu hàng”.
Văn bản này cũng yêu cầu Iran phải “chấm dứt ngay mọi hành động tấn công tàu bè, cũng như mọi nỗ lực cản trở luồng giao thương và quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz”. Bên cạnh đó, dự thảo kêu gọi các bên ngừng ngay các đợt tập kích nhắm vào hạ tầng dân sinh như hệ thống cấp nước, điện và dầu khí.
Eo biển Hormuz, huyết mạch hàng hải nắm giữ 20% nguồn cung dầu toàn cầu, gần như bị tê liệt hoàn toàn sau khi xung đột giữa Mỹ – Israel với Iran bùng phát hồi cuối tháng 2. Hiện khoảng 1.000 tàu đang kẹt lại vùng Vịnh vì cuộc chiến giữa Iran và Mỹ – Israel.
Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, gồm 5 thành viên thường trực và 10 thành viên không thường trực, ban đầu dự kiến bỏ phiếu trong ngày 3/4 song đã hoãn lại.
Trước thềm cuộc bỏ phiếu này, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi yêu cầu các bên trong Hội đồng Bảo an LHQ không tiến hành “bất kỳ hành động khiêu khích” nào vì sẽ chỉ làm phức tạp thêm tình hình.
Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí Command Control & Simulation, hệ thống AI nêu trên do Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) phối hợp Đại học Công nghệ quốc phòng Trung Quốc (NUDT) phát triển, được tích hợp trực tiếp vào nền tảng chỉ huy, hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.
Đây có thể là một trong những công cụ chỉ huy tự động đầu tiên được triển khai chủ động ở tiền tuyến, theo South China Morning Post ngày 9.4.
Hệ thống AI này sẽ kết hợp mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) với bản đồ chiến trường chuyển động linh hoạt, có khả năng lọc nhiễu, phân tích dữ liệu và xác định các "yêu cầu thông tin quan trọng" - những yếu tố then chốt quyết định thành bại của nhiệm vụ chiến dịch. Không chỉ chỉ xử lý dữ liệu, hệ thống còn chủ động đề xuất ưu tiên và hỗ trợ chỉ huy ra quyết định dưới áp lực cao.
Để kiểm chứng hiệu quả, nhóm nghiên cứu đã đưa hệ thống vào mô phỏng một chiến dịch đổ bộ đường thủy. Trong môi trường chiến trường ảo phức tạp, AI được giao nhiệm vụ quản lý luồng chỉ huy và được so sánh với 5 chuyên gia quân sự giàu kinh nghiệm.
Kết quả cho thấy hiệu quả rõ rệt. Theo đó, thời gian ra quyết định giảm gần một nửa, khi AI rút ngắn "vòng lặp OODA" (quan sát - định hướng - quyết định - hành động) tới 43%. Ngay cả khi tín hiệu bị gián đoạn, hệ thống vẫn duy trì độ chính xác truy xuất thông tin trên 90%, vượt trội so với con người và phần mềm truyền thống.
Trong một tình huống giả định, AI nhanh chóng phát hiện lỗ hổng chiến thuật khi chưa xác định được lực lượng dự bị của đối phương, từ đó đề xuất triển khai trinh sát chỉ trong vài giây - thao tác có thể mất nhiều phút nếu do con người xử lý.
Sự phát triển này phản ánh xu hướng toàn cầu trong việc tích hợp AI vào hệ thống chỉ huy quân sự nhằm tăng tốc ra quyết định và giành lợi thế trong các cuộc xung đột ngày càng dựa trên dữ liệu, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ giữa Trung Quốc và Mỹ.
Khác với các hệ thống AI thông thường, mô hình này kết hợp LLM với đồ thị tri thức theo thời gian thực, giúp diễn giải ý định chỉ huy, theo dõi diễn biến chiến trường và đưa ra các gợi ý quyết định có cấu trúc, kèm theo lộ trình suy luận có thể truy vết.
Tuy vậy, các nhà nghiên cứu Trung Quốc thừa nhận hệ thống trên vẫn tồn tại hạn chế, như phụ thuộc vào dữ liệu lịch sử và rủi ro khi được sử dụng bởi các chỉ huy thiếu kinh nghiệm. Hiện việc thử nghiệm mới dừng ở kịch bản đổ bộ và cần tiếp tục nghiên cứu để mở rộng sang các môi trường phức tạp hơn như tác chiến đô thị hoặc địa hình núi, theo South China Morning Post.
Báo South China Morning Post ngày 4-4 đưa tin UAE đã siết chặt nguồn hỗ trợ kinh tế từ lâu đã dành cho Iran. Động thái này được đưa ra nhằm đáp trả các đòn tấn công liên tục của Cộng hòa Hồi giáo nhắm vào cơ sở hạ tầng công nghiệp của UAE.
Thay vì thực hiện các biện pháp quyết liệt hơn có thể châm ngòi leo thang căng thẳng - vốn ngược với lập trường phòng thủ thuần túy của UAE, nước này đã lặng lẽ cấm hầu hết người Iran nhập cảnh hoặc quá cảnh qua các sân bay.
UAE là nơi sinh sống của hơn nửa triệu người Iran, nhiều người trong đó có liên hệ với giới tinh hoa cầm quyền của Tehran.
Cuối ngày 31-3 (giờ địa phương), các hãng hàng không quốc doanh của UAE gồm Emirates, FlyDubai và Etihad đã đăng thông báo cho biết chỉ những người Iran có thị thực cư trú dài hạn dành cho chủ doanh nghiệp và chủ sở hữu bất động sản, cùng các chuyên gia lành nghề, vợ/chồng và con cái của công dân UAE mới được miễn trừ lệnh cấm nói trên.
Dù chỉ lan truyền thông qua các bài đăng trên mạng xã hội, các thông báo trên gây lo ngại trong cộng đồng người Iran sống ở nước ngoài. Thậm chí nhiều người lo sợ sẽ có các vụ trục xuất hàng loạt.
Hôm 2-4, Bộ Ngoại giao UAE tuyên bố “cách tiếp cận nói trên dựa vào các quy trình và khuôn khổ được thiết lập nhằm bảo vệ sự an toàn và phúc lợi của tất cả các thành viên trong xã hội, không có ngoại lệ”.
Bộ này cũng “tái khẳng định cam kết của UAE trong việc thúc đẩy một môi trường an toàn và ổn định dựa trên pháp quyền, đảm bảo bảo vệ quyền lợi của tất cả cư dân và thể hiện các giá trị bền vững về lòng khoan dung và chung sống hòa bình”.
Chính quyền UAE cũng bắt đầu trấn áp các công ty "ma" được cho là thuộc sở hữu của Iran đặt tại các khu thương mại tự do của UAE, vốn được Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sử dụng để giao dịch dầu mỏ và hóa dầu với người mua ở Trung Quốc, thông qua các trung gian ở Singapore và Hong Kong.
Ngày 20-3, Cơ quan An ninh Nhà nước UAE tuyên bố đã triệt phá một “mạng lưới khủng bố” do Iran và đồng minh Hezbollah tại Lebanon điều hành thông qua một bình phong thương mại.
Giới chức UAE cho biết mạng lưới nói trên đã cố gắng “thâm nhập vào nền kinh tế” theo “một kế hoạch chiến lược đã được thiết lập từ trước, phối hợp với các bên bên ngoài có liên hệ với Hezbollah và Iran, vi phạm các quy định kinh tế và pháp luật, nhằm rửa tiền, tài trợ khủng bố và đe dọa an ninh quốc gia”.
Các chuyên gia cho biết các công ty "ma" có trụ sở tại UAE - nhiều trong số đó từ lâu đã được sử dụng để rửa tiền thu được từ xuất khẩu dầu mỏ và hóa dầu, sau đó chuyển USD và euro vào ngân khố Iran vốn đang thiếu ngoại tệ dưới vỏ bọc hàng nhập khẩu từ Dubai.
Dữ liệu từ Tổ chức Thương mại Thế giới cho thấy thương mại giữa Iran và UAE đạt đỉnh điểm ở mức 28,2 tỉ USD vào năm 2024, tương đương 22,6% tổng giá trị thương mại nước ngoài của Iran. UAE đã vượt qua Thổ Nhĩ Kỳ để trở thành đối tác thương mại lớn thứ hai của Cộng hòa Hồi giáo sau Trung Quốc, quốc gia mua dầu chính của nước này, với 32,4 tỉ USD.
Theo Robert Mogielnicki, một nhà kinh tế chính trị kiêm chuyên gia về vùng Vịnh tại thủ đô Paris (Pháp), những động thái gần đây của UAE là “bằng chứng” cho thấy chính quyền Emirati “không hài lòng với tình hình hiện tại và đang tìm cách đáp trả bằng các biện pháp được tính toán kỹ lưỡng”.
Theo tờ South China Morning Post, UAE là mục tiêu của khoảng một nửa số tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái do Iran phóng kể từ khi cuộc chiến với Mỹ và Israel bùng nổ vào ngày 28-2.
Ngày 7-4, trong cùng ngày ông Lê Minh Hưng được Quốc hội khóa XVI bầu làm Thủ tướng Chính phủ, Thủ tướng các nước Lào, Trung Quốc và Campuchia đã có điện, thư chúc mừng.
Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone khẳng định việc ông Lê Minh Hưng được Quốc hội bầu đảm nhiệm chức vụ Thủ tướng thể hiện sự tín nhiệm và tin tưởng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam anh em đối với vai trò, tầm nhìn và năng lực điều hành đất nước của ông để đưa đất nước Việt Nam tiếp tục phát triển và thịnh vượng hơn.
Thủ tướng Sonexay Siphandone khẳng định sẵn sàng hợp tác với Thủ tướng Lê Minh Hưng để thúc đẩy và phát huy mối quan hệ giữa hai nước, nhất là triển khai thực chất, hiệu quả kết quả cuộc gặp hai Bộ Chính trị, cũng như kết quả Kỳ họp lần thứ 48 Ủy ban liên Chính phủ Lào - Việt Nam, vì lợi ích thiết thực của Nhân dân hai nước, đồng thời góp phần vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng trong khu vực và trên thế giới.
Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường chúc mừng Thủ tướng Lê Minh Hưng và tiếp tục khẳng định Việt Nam - Trung Quốc là hai nước láng giềng hữu nghị, đồng thời là đối tác hợp tác quan trọng với nhiều lợi ích chiến lược chung.
Nhà lãnh đạo Trung Quốc đánh giá dưới sự dẫn dắt của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước, quan hệ hợp tác chiến lược toàn diện giữa hai bên ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho Nhân dân hai nước.
Thủ tướng Lý Cường bày tỏ sẵn sàng cùng Thủ tướng Lê Minh Hưng thực hiện các nhận thức chung quan trọng của lãnh đạo cao nhất hai Đảng, hai nước. Đồng thời đẩy nhanh xây dựng cục diện hợp tác cùng thắng, cùng có lợi, qua đó đóng góp tích cực cho quan hệ láng giềng hữu nghị và hợp tác toàn diện Trung Quốc - Việt Nam.
Thủ tướng Campuchia Hun Manet bày tỏ tin tưởng rằng dưới sự lãnh đạo năng động và tầm nhìn của Thủ tướng Lê Minh Hưng, dưới sự dẫn dắt của Đảng Cộng sản Việt Nam, Việt Nam sẽ tiếp tục đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, không ngừng nâng cao vai trò và vị thế ở khu vực và trên thế giới.
Thủ tướng Hun Manet đánh giá cao mối quan hệ bền chặt, hữu nghị lâu đời giữa hai nước, được xây dựng trên tinh thần láng giềng tốt đẹp, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài.
Nhà lãnh đạo Campuchia mong sớm được gặp Thủ tướng Lê Minh Hưng để trao đổi về các biện pháp thúc đẩy hợp tác song phương cũng như tăng cường phối hợp trong khuôn khổ ASEAN và các cơ chế đa phương khác, vì lợi ích chung của Nhân dân hai nước.
