Rời cảng cá Cửa Nhượng khi ráng chiều vừa tắt, chúng tôi xuống chiếc thuyền thúng của ngư dân Nguyễn Đình Thành (44 tuổi, ở thôn Chùa, xã Thiên Cầm). Chiếc thúng tròng trành vượt sóng, đưa cả nhóm ra khơi. Anh Thành vừa lái máy, vừa hào hứng khoe: “Mùa mực nhảy bắt đầu từ tháng 2 đến hết tháng 6 âm lịch. Tầm này biển “ngoan”, mực vào gần bờ nhiều nên “giật” sướng tay lắm!”.
Cái tên mực nhảy (hay mực nháy) không chỉ là tên gọi mà xuất phát từ chính trạng thái của chúng. Khi vừa rời mặt nước, những đốm lân tinh trên thân mực liên tục nhấp nháy, đổi màu lấp lánh như những ngôi sao nhỏ. Anh Thành tiết lộ, cái ngon của mực Thiên Cầm là nhờ quy trình bảo quản kỳ công: “Mực câu lên là phải thả ngay vào lồng nuôi ngâm dưới nước biển để giữ cho chúng luôn sung sức, bật tanh tách”.
Sau 30 phút rời bờ, anh Thành tắt máy, găm chiếc đèn vào bình ắc quy. Ánh sáng vàng rực tỏa ra, soi rõ một vùng nước xanh ngắt. Đây là “mê hồn trận” để dụ mực. Với chiếc cần câu gắn mồi tôm giả, anh Thành bắt đầu phô diễn kỹ nghệ săn mực với một tay giữ cần, một tay giật liên hồi để tạo sự chuyển động đánh lừa con mồi.
Chưa đầy một phút, một con mực cơm to bằng hai ngón tay đã dính câu, bắn nước tung tóe trước sự ngỡ ngàng của chúng tôi. “Kỹ thuật chỉ có bấy nhiêu thôi. Chỉ cần nhấp liên tục, khi thấy nặng tay là giật. Hôm nào trúng luồng, một người có thể kiếm được 10 – 20 kg như chơi”, anh Thành cười sảng khoái.
Càng về khuya, mặt biển Thiên Cầm càng trở nên náo nhiệt lạ thường. Giữa màn đêm mênh mông, hàng chục chiếc nan, thuyền thúng đồng loạt lên đèn dụ mực, kết thành một thành phố nổi rực rỡ, lung linh soi rõ mặt sóng. Tiếng máy nổ giòn, tiếng gọi nhau í ới của ngư dân phá tan cái tĩnh mịch của đại dương.
Gần đó, chiếc thuyền nan của lão ngư Nguyễn Quang Thanh (62 tuổi) cũng dập dềnh theo con nước. Ông Thanh vừa gỡ con mực lá ra khỏi móc, vừa nói vọng sang: “Mới ra được nửa tiếng mà đã có hơn ký rồi. Đêm thanh gió mát, vừa đi làm vừa hưởng gió biển, sướng vô cùng”.
Với những ngư dân nơi đây, mực nhảy không chỉ là đặc sản mà còn là nguồn thu nhập chủ lực giúp gia đình khấm khá. Trung bình mỗi đêm, một ngư dân lành nghề có thể câu được từ 5 – 10 kg mực. Ngay khi vào bờ, các chủ nhà hàng tại Khu du lịch Thiên Cầm đã chờ sẵn để thu mua. “Trừ hết chi phí dầu đèn, mỗi đêm cũng bỏ túi vài ba triệu đồng mang về cho vợ. Nghề này vất vả vì thức đêm, nhưng biển chẳng phụ công người bao giờ”, ông Thanh tâm sự.
Eo Bạch (P.Vũng Áng, Hà Tĩnh) những ngày này nườm nượp khách xuôi ngược. Dọc theo các dãy nhà bè san sát, đặc sản mực nhảy được nuôi thả trực tiếp dưới lồng lưới, sẵn sàng phục vụ những thực khách sành ăn.
Cơn sốt mực nhảy Vũng Áng lớn đến mức người ta chấp nhận chạy xe hàng trăm cây số chỉ để chờ đợi một mẻ mực tươi rói vừa rời biển. Với họ, đây không chỉ là bữa tiệc ẩm thực mà là trải nghiệm một cuộc trình diễn sống động của đặc sản miền Trung, nơi vị giác bị chinh phục bởi độ giòn ngọt, còn thị giác bị mê hoặc bởi những đốm lân tinh kỳ ảo của con mực.
Anh Nguyễn Văn Tú (một du khách từ Hà Nội) chia sẻ: “Đã đi nhiều nơi nhưng chỉ ở Vũng Áng mới thấy được cái vị ngọt lịm, giòn sần sật của mực nhảy ăn sống cùng mù tạt hoặc gỏi. Mức giá dù có lúc lên đến gần 1 triệu đồng/kg, nhưng vẫn xứng đáng để trải nghiệm”.
Theo các chủ nhà bè, bí quyết tạo nên thương hiệu mực nhảy Vũng Áng chính là độ mặn của vùng biển nước sâu này. Đặc biệt, mực vừa bắt lên được chế biến ngay tại chỗ bằng cách hấp bia, ăn gỏi hoặc nướng than hoa. “Thưởng thức mực ở đây phải nhanh. Bắt lên đừng bóp mạnh kẻo nó phụt mực đen, cứ để nguyên con lấp lánh như thế mà cho vào nồi hấp mới giữ được tinh túy”, ông Chu Văn Nhàn, chủ nhà hàng Thanh Nhàn, bật mí.
Để có những con mực chất lượng phục vụ du khách, các chủ nhà bè luôn phải canh ngư dân đi câu suốt đêm ngoài khơi xa, tảng sáng cập bờ là thu mua ngay để thả vào các lồng nuôi dưới biển. Dù giá mực nhảy ở đây khá cao, từ 500.000 – 700.000 đồng/kg, thậm chí lên tới tiền triệu vào cao điểm, nhưng các khu nhà bè vẫn luôn trong tình trạng “cháy hàng” mỗi dịp cuối tuần.
Ông Nhàn bảo rằng ở vùng Eo Bạch này ngoài gia đình ông thì còn có 19 hộ dân khác xây nhà bè bằng bê tông kiên cố sát mép biển để kinh doanh ăn uống. Các món ăn trong thực đơn ở đây chủ yếu là hải sản, trong đó mực nhảy là món đinh của các nhà bè. “Mỗi ngày tôi thường thu mua từ 20 – 50 kg mực tươi sống do bà con đi câu về. Vào mùa du lịch, có ngày nhà bè của tôi đón cả vài trăm lượt khách, doanh thu đạt khoảng 100 triệu đồng. Có khi mực nhảy không có mà bán vì khách đến đây ai cũng gọi món ăn này”, ông Nhàn tâm sự.
Sức lan tỏa của mực nhảy Vũng Áng mạnh mẽ hơn dạo gần đây, khi cộng đồng mạng bất ngờ trước sự xuất hiện của một “hướng dẫn viên du lịch” đặc biệt trên mạng xã hội Facebook. Đó chính là ông Phan Thiên Định, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh. Với dòng trạng thái ngắn gọn nhưng đầy sức nặng của ông: “Mực nhảy Vũng Áng – Ăn một lần, nhớ một đời”, đã ngay lập tức thu hút hàng nghìn lượt tương tác.
Dưới bài đăng, ông còn cung cấp thêm thông tin về sự độc đáo của loài mực vốn là niềm tự hào của vùng biển Vũng Áng. Điều khiến dư luận thích thú không chỉ là lời giới thiệu, mà còn ở cách ông kiên nhẫn phản hồi từng bình luận. Hàng trăm thực khách từng có dịp nếm trải vị ngọt thanh, giòn sần sật của mực nhảy Vũng Áng đã đồng loạt “vào cuộc”. Tài khoản Thanh Đinh hào hứng: “Mực nơi đây thì tươi ngon không thể chê vào đâu được luôn, tôi đã được thưởng thức rồi!”.
Nhiều người dân Hà Tĩnh cũng không giấu được sự xúc động trước cách quảng cáo 0 đồng nhưng đầy hiệu quả của lãnh đạo tỉnh nhà. Chị An Nguyễn để lại dòng bình luận đầy cảm xúc: “Người Chủ tịch tuyệt vời, ngoài công việc vẫn luôn dành quỹ thời gian ít ỏi để review về những điểm du lịch, đặc sản của quê hương, giúp bà con nhân dân làm giàu. Thật đáng trân quý ạ!”.
Câu chuyện vị chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp “quảng bá” đặc sản cho thấy tư duy quản lý mới mang tính cởi mở, hiện đại và sát dân. Khi khoảng cách giữa chính quyền và người dân được thu hẹp qua những tương tác đời thường, hình ảnh của địa phương cũng theo đó mà trở nên thân thiện và hấp dẫn hơn trong mắt du khách.
Ngày 7.4, tin từ Thanh tra thành phố Cần Thơ cho biết, cơ quan đã có kết luận thanh tra về việc chấp hành các quy định pháp luật trong việc bình xét các hộ dân được mua nền trả chậm trong các cụm dân cư vượt lũ trên địa bàn huyện Châu Thành A, tỉnh Hậu Giang cũ (nay thuộc các xã Tân Hòa, Trường Long Tây của thành phố Cần Thơ).
Trước đây, huyện Châu Thành A được phê duyệt đầu tư 6 cụm dân cư vượt lũ tại các xã: Tân Hòa (lô A và B), Tân Thuận, Nhơn Nghĩa A, Trường Long Tây và Trường Long A. Tổng số nền là 1.259, trong đó số nền trả chậm là 874.
Qua xác minh trực tiếp 281/862 hồ sơ, đoàn thanh tra phát hiện 3/6 cụm dân cư bình xét sai đối tượng theo hướng dẫn là 21 trường hợp. Trong số này, có 12 hồ sơ là cán bộ, công chức, viên chức và 9 hồ sơ là hộ nghèo khó khăn về nhà ở, các hộ thuộc khu xóm sườn bị giải tỏa không có đất, không có nhà ở.
Theo kết luận thanh tra, các trường hợp giao nền sai cho cán bộ, công chức, viên chức là do năm 2005, Chủ tịch UBND huyện Châu Thành A đã chấp thuận phê duyệt giao cấp nền. Tuy sau đó đã ban hành quyết định thu hồi nền nhà, nhưng Ban Thường vụ Huyện ủy thời điểm đó lại có chủ trương cho sử dụng tạm. Vì thế, UBND huyện Châu Thành A tiếp tục ban hành quyết định cho 13 trường hợp được sử dụng tạm như nhà công vụ. Đến nay, 1 hộ đã tự nguyện trả lại nền cho cơ quan quản lý và đã được cấp cho đối tượng khó khăn về nhà ở.
Còn 12 hộ thì đã xây dựng nhà bán kiên cố và ở ổn định từ năm 2005 đến nay. Trong số này, có 3 hộ đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và đã bị cơ quan thẩm quyền thu hồi giấy. Các hộ dân còn lại có nguyện vọng mua lại nền nhà hoặc chấp nhận di dời, nhưng với điều kiện hỗ trợ, bồi hoàn vật kiến trúc đã duy tu, sửa chữa.
Về việc công khai kết quả bình xét giao nền, thanh tra cho biết với 5/6 cụm dân cư vượt lũ, Hội đồng bình xét cấp huyện, cấp xã của UBND huyện Châu Thành A đã không niêm yết công khai danh sách các hộ dân được bình xét và phê duyệt. Tất cả 862 hồ sơ thực hiện trình tự thủ tục bình xét cũng đều chưa đảm bảo đúng theo quy định.
Không những vậy, tổng hợp ở 6 cụm dân cư vượt lũ nói trên, cả 862 hồ sơ lưu trữ đều không đầy đủ, thiếu đơn xin mua nền nhà trả chậm của các hộ dân, quyết định phê duyệt, quyết định giao nền nhà, biên bản họp xét của các cấp, danh sách hộ dân, chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu.
Từ các sai phạm trên, Thanh tra thành phố Cần Thơ kiến nghị Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ chỉ đạo xử lý trách nhiệm theo thẩm quyền; kiểm điểm, xử lý hành chính đối với 9 tập thể và 15 cá nhân có liên quan.
Trong số 15 cá nhân bị kiến nghị xử lý, có ông Nguyễn Văn Bé, nguyên chủ tịch UBND huyện Châu Thành A; ông Nguyễn Thanh Hà, nguyên Chủ tịch UBND xã Tân Hòa; ông Hồ Hoàng Ưng, nguyên Phó chủ tịch UBND huyện Châu Thành A…
Xã Xuân Lộc được thành lập từ ngày 1.7.2025, trên cơ sở sáp nhập 5 đơn vị hành chính gồm xã Xuân Trường, Xuân Thọ, Suối Cát, Xuân Hiệp và thị trấn Gia Ray. Xã có diện tích 140,5 km², dân số 101.485 người.
Đề án thành lập phường Xuân Lộc trên cơ sở giữ nguyên hiện trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số đã được HĐND tỉnh Đồng Nai thông qua vào kỳ họp thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031 ngày 28.3 vừa qua.
Từ "điểm nối giao thông" đến "điểm đến phát triển"
Xuân Lộc được đánh giá là địa phương có nhiều lợi thế về hạ tầng giao thông và quỹ đất phát triển. Trên địa bàn có các tuyến giao thông quan trọng đi qua như quốc lộ 1, cao tốc Phan Thiết – Dầu Giây, tuyến đường sắt Bắc – Nam, các tuyến tỉnh lộ như ĐT.763, ĐT.765, ĐT.766, ĐT.772… tạo thành mạng lưới giao thông liên hoàn, thuận lợi cho giao thương và thu hút đầu tư.
Theo ông Lê Khắc Sơn, Chủ tịch UBND xã Xuân Lộc, ngoài các tuyến đường giao thông hiện hữu, hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược như cao tốc Dầu Giây – Liên Khương, các tuyến kết nối sân bay quốc tế Long Thành hay đường sắt tốc độ cao đang triển khai chính là "đòn bẩy" để địa phương nâng cao năng lực liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển đô thị và sức hấp dẫn trong thu hút đầu tư.
Không dừng lại ở lợi thế hạ tầng, Xuân Lộc còn sở hữu quỹ đất hơn 14.000 ha - đây là điều kiện để địa phương chủ động bố trí không gian phát triển hài hòa, từng bước hình thành các khu chức năng hiện đại.
Bên cạnh đó, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp (các ngành công nghiệp - xây dựng - thương mại - dịch vụ) lên đến 78,64% và đang tiếp tục có xu hướng tăng nhanh sẽ là một lợi thế lớn giúp địa phương chủ động về nguồn nhân lực cho sự phát triển trong tương lai.
Trên địa bàn xã Xuân Lộc còn có danh thắng quốc gia núi Chứa Chan, một trong những điểm đến có tiềm năng phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và tâm linh của khu vực.
"Hiện nay, địa phương đang tập trung thu hút và triển khai các dự án quy mô lớn như khu du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí núi Chứa Chan (tổng vốn đầu tư giai đoạn 1 dự kiến trên 17.000 tỉ đồng), khu đô thị hồ Núi Le và các dự án dịch vụ, đô thị phụ trợ, từng bước hình thành hệ sinh thái du lịch – đô thị gắn với cảnh quan tự nhiên", ông Lê Khắc Sơn cho biết.
Việc khai thác hiệu quả các dự án lớn, đặc biệt là khu vực núi Chứa Chan được Xuân Lộc xác định là động lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.
Theo thống kê, hiện tại trên địa bàn xã có 15 điểm tham quan, cơ sở dịch vụ du lịch hiện hữu và 25 điểm lưu trú. Lượng khách du lịch đạt khoảng 250.000 - 300.000 lượt/năm, tập trung chủ yếu vào các dịp lễ, tết và mùa cao điểm hành hương núi Chứa Chan.
"Định hướng dài hạn của Xuân Lộc là phát triển theo mô hình kết hợp công nghiệp – dịch vụ – nông nghiệp công nghệ cao, trong đó du lịch đóng vai trò là một trong những trụ cột, qua đó thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng bền vững", ông Lê Khắc Sơn nhấn mạnh.
Với quy mô dân số hơn 101.000 người, tỷ lệ đô thị hóa đạt trên 54%, Xuân Lộc đã hội tụ đầy đủ các điều kiện để trở thành đơn vị hành chính cấp phường. Sau khi lấy ý kiến rộng rãi từ người dân, có hơn 99,97% ý kiến cử tri đã đồng ý với đề án thành lập phường, con số thể hiện niềm tin mạnh mẽ của người dân vào những định hướng, hướng đi của địa phương.
Ông Nguyễn Văn Hào (xã Xuân Lộc) chia sẻ: " Việc xã Xuân Lộc được lên phường, người dân rất vui mừng. Người dân cũng kỳ vọng vào những định hướng phát triển của chính quyền địa phương sẽ góp phần thay đổi bộ mặt đô thị và thu nhập của người dân. Đặc biệt là các danh thắng như núi Chứa Chan, hồ Núi Le... sẽ trở thành những điểm du lịch hấp dẫn, thu hút người dân, du khách trong và ngoài nước về tham quan".
Cũng theo ông Lê Khắc Sơn, chính quyền địa phương xác định, khi Xuân Lộc lên phường, sẽ đặt ra yêu cầu ngày càng cao hơn về ý thức đô thị, chấp hành quy hoạch và nâng cao chất lượng đời sống. Do đó, sự chủ động, tích cực của người dân trong tham gia phát triển kinh tế, giữ gìn cảnh quan và xây dựng nếp sống đô thị có vai trò hết sức quan trọng.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, địa phương cũng xác định đây là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, đặc biệt là các ngành dịch vụ, du lịch và công nghiệp.
"Chính quyền địa phương sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo; tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, tạo môi trường đầu tư thuận lợi, ổn định và hấp dẫn", ông Sơn nhấn mạnh.
Qua phối hợp làm việc với các đơn vị có liên quan, Sở Xây dựng TP.HCM vừa có báo cáo đến UBND TP.HCM việc Viễn thông TP.HCM cố tình lắp đặt các trạm thông tin đa năng kết hợp trạm BTS không có giấy phép, thi công trên địa bàn.
Theo báo cáo của Sở Xây dựng TP.HCM, qua công tác tuần tra, kiểm tra vào cuối tháng 2, cơ quan này phát hiện Viễn thông TP.HCM đã lắp đặt các trạm thông tin đa năng kết hợp trạm BTS không có giấy phép thi công tại giao lộ Lê Văn Sỹ - Trường Sa, phường Nhiêu Lộc.
Khi phối hợp với UBND phường Nhiêu Lộc và Viễn thông TP.HCM kiểm tra thực tế, lực lượng chức năng ghi nhận chủ đầu tư đã thi công, lắp đặt cột BTS trên vỉa hè nhưng không có giấy phép.
Ngoài ra, Sở Xây dựng còn phát hiện thêm 3 vị trí khác mà chủ đầu tư không cung cấp được hồ sơ pháp lý liên quan. Tổ kiểm tra đã yêu cầu tháo dỡ ngay các công trình vi phạm, đồng thời cảnh báo sẽ xử lý nghiêm nếu không chấp hành theo quy định.
Dù đại diện chủ đầu tư cam kết thực hiện trong vòng 24 giờ, đến nay việc tháo dỡ vẫn chưa được thực hiện.
Mặt khác, trước đây Sở Xây dựng đã xử lý nhiều trạm thông tin đa năng kết hợp trạm BTS thi công khi chưa đủ điều kiện pháp lý tại các phường Xuân Hòa, Bàn Cờ, Nhiêu Lộc, Cầu Ông Lãnh, Sài Gòn, Bến Thành, đồng thời yêu cầu chủ đầu tư khắc phục, tháo dỡ, thu hồi. Tuy nhiên đến nay đơn vị này vẫn chưa chấp hành.
Sở Xây dựng nhận định Viễn thông TP.HCM không tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật, không thực hiện yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền, có dấu hiệu cố tình vi phạm, coi thường quy định và tiếp tục thực hiện hành vi sai phạm.
Theo cơ quan này, các vị trí lắp đặt chưa được thẩm định, cấp phép tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn kết cấu công trình khi xảy ra mưa bão, ảnh hưởng đến an toàn giao thông và công tác quản lý, vận hành hạ tầng kỹ thuật đô thị.
Sở Xây dựng nhấn mạnh Viễn thông TP.HCM có dấu hiệu lợi dụng chính sách pháp luật, sử dụng hành lang vỉa hè công cộng để lắp đặt công trình không đúng quy định.
Cơ quan này đề xuất UBND TP.HCM giao Công an TP.HCM điều tra dấu hiệu lợi dụng chính sách để lắp đặt trái phép các công trình nêu trên.
Đồng thời yêu cầu Viễn thông TP.HCM chấp hành nghiêm quy định, tháo dỡ, thu hồi toàn bộ các trạm thông tin đa năng kết hợp trạm BTS thi công không đúng quy định. Mọi trách nhiệm liên quan đến tai nạn giao thông và chi phí thiệt hại (nếu có) do đơn vị này chịu.
Sở Xây dựng cũng đề nghị các địa phương như Xuân Hòa, Nhiêu Lộc tăng cường kiểm tra, xử lý các vi phạm trong việc lắp đặt trụ, bảng quảng cáo, màn hình điện tử không đúng quy định, chưa được chấp thuận hoặc không đảm bảo yêu cầu về an toàn xây dựng, phòng cháy chữa cháy.
Ngoài ra, Sở Khoa học và Công nghệ được giao yêu cầu các nhà mạng thực hiện đúng quy định pháp luật khi thi công, lắp đặt các trạm thông tin đa năng kết hợp trạm BTS, nhằm đảm bảo công tác quản lý hạ tầng kỹ thuật đô thị, an toàn giao thông và mỹ quan đô thị.
Thanh tra TP.HCM được giao thanh tra việc lắp đặt các trạm BTS của Viễn thông TP.HCM.