Chị Nguyễn Thị Hòa (sinh năm 1982), hiện sống tại Phúc Yên, từng có một hành trình đầy gian nan để cân chỉnh vóc dáng. Sau khi sinh bé thứ ba, cơ thể chị biến đổi trầm trọng. Cân nặng tăng không kiểm soát, kèm theo bệnh lý suy giáp do viêm giáp tự miễn khiến chị luôn trong trạng thái mệt mỏi và tự ti về ngoại hình mà chị tự mô tả là “sồ sề”.
“Mình cao 1,52 m nhưng nặng tới gần 55 kg, vòng eo chạm mốc 82 cm. Cảm giác như mỗi ngày đều phải vác một chiếc ‘thùng nước lèo’ trước bụng. Điều mình trăn trở nhất là làm sao để khỏe mạnh, làm tấm gương về lối sống cho ba đứa con”, chị Hòa chia sẻ.
Nôn nóng tìm lại vóc dáng, chị bắt đầu với chế độ ăn Keto (cắt giảm tối đa tinh bột). Trong hai tháng kiên trì, chị có giảm được số cân như ý nhưng cái giá phải trả không hề rẻ. Cơ thể chị luôn uể oải, thiếu sức sống do thiếu hụt tinh bột trầm trọng. Chồng chị thậm chí phản đối kịch liệt vì thấy vợ “hành xác” thay vì khỏe lên. Ngay sau khi quay lại chế độ ăn bình thường, cân nặng của chị nhanh chóng quay về vạch xuất phát.
Keto (ketogenic) là phương pháp giảm cân dựa trên việc cắt giảm tối đa carbohydrate, tăng chất béo và ăn protein ở mức vừa phải nhằm buộc cơ thể chuyển sang trạng thái đốt mỡ thay vì đường (ketosis). Tuy nhiên, chế độ ăn này cũng tiềm ẩn nhiều tác dụng phụ như có thể khiến cơ thể thiếu chất, rối loạn điện giải, gây táo bón, những vấn đề về thận nếu không áp dụng đúng cách hoặc kéo dài, theo Very Well Health.
Tháng 6/2023, sau nửa năm theo dõi và tìm hiểu qua một người bạn, chị Hòa quyết định tham gia chương trình cân chỉnh vóc dáng dựa trên cơ cấu dinh dưỡng bền vững. Thay vì loại bỏ nhóm chất, chị học cách ăn đúng và đủ 4 nhóm: Đạm động vật, đạm thực vật, chất xơ và tinh bột.
Từ tháng 6 đến tháng 9/2023, trong vòng 90 ngày, chị Hòa tuân thủ nghiêm ngặt cơ cấu bữa ăn nhưng với tâm thế hoàn toàn thoải mái. “Điều mình thích nhất là không phải ăn kiêng. Mình nhận ra bấy lâu nay cả gia đình đã ăn sai, ăn thiếu chất mà không biết. Giờ đây, thực phẩm chỉ là rau củ quả theo mùa, theo vùng miền nên rất dễ chế biến và tiết kiệm”, chị Hòa cho biết.
Song song với việc điều chỉnh thực đơn, chị Hòa chọn đi bộ làm môn thể thao chính. Bắt đầu từ những bước chân nhỏ với 5.000 bước mỗi ngày, hiện tại chị duy trì đều đặn 10.000 bước.
Theo chị, đi bộ là bộ môn “rẻ nhất, dễ nhất” nhưng mang lại giá trị tinh thần cực lớn. Nó không chỉ giúp đốt cháy năng lượng mà còn là khoảng thời gian để chị giảm stress, kết nối với thiên nhiên và những người xung quanh. Sự nhẹ nhõm về cả thể chất lẫn tinh thần khiến chị cảm giác như được tìm lại “thanh xuân lần thứ hai”.
Đi bộ 10.000 bước mỗi ngày được xem là mục tiêu vận động của nhiều người. Hiệu quả tùy thuộc vào thể trạng của từng cá nhân, song bài tập này mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe tổng thể như giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tăng cường các cơ thân dưới, giảm cân hiệu quả, cải thiện tâm trạng và tập trung.
Lưu ý 10.000 bước không phải là mục tiêu tối ưu với mọi người. Số bước tốt nhất với mỗi người có thể thay đổi hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng, dựa trên một số yếu tố như tuổi tác, thể lực, cân nặng, mục tiêu cá nhân, thói quen hoạt động thể chất nói chung. Người mới tập thể dục có thể giảm số bước chân mỗi ngày, trong khi người hay hoạt động cường độ cao trong thời gian ngắn có thể tăng số bước.
Kết quả sau 3 tháng khiến chính chị cũng ngỡ ngàng. Cân nặng giảm từ 54,8 kg xuống 49 kg, vòng eo giảm ngoạn mục 15 cm (từ 82 cm xuống 67 cm). Vòng một và vòng ba cũng trở nên săn chắc, gọn gàng hơn.
Dữ liệu từ cân sinh học – thiết bị đo lường tác động của lão hóa lên chức năng cơ thể – ghi nhận tuổi sinh học của Hòa dao động ở mức 32, trẻ hơn tuổi thực khi đó 10 năm.
“Mặc dù khái niệm tuổi sinh học vẫn còn nhiều tranh luận trong giới y khoa về phương pháp đo lường chuẩn xác, nhưng sự cải thiện rõ rệt về năng lượng và sức bền của là những bằng chứng thực tế”, người phụ nữ nói.
Thay đổi của chị Hòa đã lan tỏa thành lối sống của cả gia đình. Con cái chị hào hứng hơn với những bữa cơm “đa dạng sắc màu”, đủ chất xơ và đạm sạch. Thậm chí, người phụ nữ còn có thể áp dụng quy tắc ăn uống này ngay cả khi đi dự tiệc mà không lo tăng cân trở lại.
“Từ một bà nội trợ vừa kinh doanh vừa chăm con, việc thay đổi vóc dáng thành công không chỉ giúp mình khỏe hơn mà còn mở ra cơ hội nghề nghiệp mới. Mình có thêm công việc tay trái từ chính trải nghiệm của bản thân”, chị Hòa hạnh phúc chia sẻ.
Ngày 9-4, thông tin từ Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk cho biết đã có kết quả điều tra vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại tiệm bánh Q.H. tại xã Ea Drăng, tỉnh Đắk Lắk.
Theo đó, ngành y tế phối hợp các đơn vị liên quan, cùng sự hỗ trợ của Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên, tiến hành lấy mẫu kiểm nghiệm sau khi ghi nhận nhiều trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm do ăn bánh mì tại cơ sở này.
Kết quả cho thấy, trong 10 mẫu bệnh phẩm có 5 mẫu dương tính với vi khuẩn Salmonella.
Đối với 8 mẫu thực phẩm được lấy tại cơ sở, phát hiện 2 mẫu (rau và dăm bông) nhiễm Salmonella; riêng mẫu rau còn nhiễm vi khuẩn Escherichia coli.
Trước đó, trong ngày 27-3, cơ sở này bán ra khoảng 300 ổ bánh mì. Cùng ngày ghi nhận 4 người có biểu hiện sốt, đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn và nôn, được đưa đến Trung tâm Y tế Ea H'leo điều trị.
Đến tối 28-3, số ca nhập viện tăng lên 32. Ngày 29-3, đoàn điều tra đã làm việc với toàn bộ các trường hợp liên quan, đồng thời lấy mẫu bệnh phẩm và thực phẩm để xét nghiệm, yêu cầu cơ sở tạm ngừng hoạt động phục vụ điều tra.
Tính đến sáng 7-4, tổng cộng ghi nhận 86 trường hợp ngộ độc thực phẩm liên quan đến việc ăn bánh mì tại cơ sở trên. Hiện nay tất cả các bệnh nhân đã được điều trị ổn định và xuất viện.
Buổi sáng trong siêu thị, nhiều người dừng lại khá lâu ở quầy sữa. Trên kệ, những hộp sữa nguyên kem và sữa ít béo xếp ngay ngắn cạnh nhau. Có người chọn sữa ít béo vì tin rằng tốt cho tim mạch. Người khác lại thích vị béo ngậy, thơm ngọt của sữa nguyên kem và cho rằng "uống vậy mới đã".
Đâu mới là lựa chọn đúng cho sức khỏe?
Trong nhiều thập niên, các hướng dẫn dinh dưỡng thường khuyến khích dùng sữa ít béo hoặc không béo thay cho sữa nguyên kem - vốn chứa nhiều chất béo bão hòa và thường bị xem là "không tốt cho sức khỏe". Năm 2012, tại Mỹ sữa nguyên kem thậm chí đã bị loại khỏi thực đơn học đường.
Tuy nhiên gần đây Bộ trưởng Y tế Mỹ Robert F. Kennedy Jr. đã bày tỏ mong muốn đưa sữa nguyên kem trở lại. Báo cáo Make America Healthy Again cho rằng sữa nguyên kem là nguồn giàu canxi, vitamin D và các axit béo cần thiết.
Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa có thể làm tăng cholesterol LDL ("cholesterol xấu"), góp phần gây bệnh tim và đột quỵ. Một cốc sữa nguyên kem (240ml) chứa khoảng 5g chất béo bão hòa, trong khi sữa tách béo hầu như không có. Với chế độ ăn 2.000 calo/ngày, khuyến nghị chỉ nên nạp tối đa 13g chất béo bão hòa.
Vì lý do này, nhiều người hạn chế sữa nguyên kem. Nhưng các nghiên cứu gần đây cho thấy dù là sữa nguyên kem hay sữa ít béo thì nhìn chung cũng không làm tăng hay giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh tim.
"Điều này không có nghĩa sữa nguyên kem tốt hơn sữa ít béo, mà chỉ là nó không nguy hại như những dạng chất béo bão hòa khác trong khẩu phần ăn. Thậm chí sữa nguyên kem còn có thể mang lại vài lợi ích sức khỏe khác" - chuyên gia dinh dưỡng Bethany Doerfler (Viện Sức khỏe tiêu hóa Northwestern Medicine, Mỹ) chia sẻ.
Chất béo bão hòa có trong nhiều thực phẩm quen thuộc như thịt xông khói, bít tết, khoai tây chiên, kem, bơ, phô mai hay dầu dừa. Tuy nhiên không phải loại nào cũng tác động đến cơ thể theo cùng một cách.
"Sữa và các sản phẩm từ sữa chứa nhiều axit béo chuỗi ngắn và chuỗi trung bình - khác với loại chất béo bão hòa thường thấy trong thịt" - chuyên gia dinh dưỡng Caroline West Passerrello, người phát ngôn Học viện Dinh dưỡng và ăn kiêng Mỹ, giải thích.
Ngược lại, axit béo bão hòa chuỗi dài - phổ biến trong thịt chế biến sẵn và thịt mỡ - lại có liên hệ rõ rệt hơn với bệnh tim mạch. "Những bằng chứng mới cho thấy các sản phẩm sữa nguyên kem như sữa, sữa chua hay phô mai không làm tăng nguy cơ bệnh tim nhiều như bơ hay thịt mỡ", Passerrello nói thêm.
Một yếu tố khác khiến nhiều người chọn sữa ít béo là lượng calo. Một cốc sữa nguyên kem (240ml) có khoảng 149 calo, trong khi sữa tách béo chỉ 91 calo.
"Sữa nguyên kem có thể cung cấp nhiều hơn khoảng 40-50 calo mỗi khẩu phần. Với những ai uống sữa nhiều lần trong ngày, việc theo dõi tổng năng lượng nạp vào rất quan trọng" - Doerfler lưu ý.
Tuy nhiên ngoài sự khác biệt về chất béo và calo, cả hai loại sữa đều tương đồng về dinh dưỡng: mỗi cốc cung cấp khoảng 300mg canxi và 8g protein - dưỡng chất cần thiết cho xương và cơ bắp khỏe mạnh.
Quyết định chọn sữa nguyên kem hay sữa ít béo phụ thuộc vào nhu cầu dinh dưỡng và sở thích cá nhân. Nếu yêu thích hương vị béo ngậy, bạn có thể chọn sữa nguyên kem, đồng thời điều chỉnh khẩu phần và hạn chế những món ăn giàu calo khác.
"Các sản phẩm sữa không chỉ giàu calo và chất béo mà còn chứa nhiều dưỡng chất như protein, canxi và phốt pho - giúp điều hòa huyết áp và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe khi được dùng hợp lý" - Doerfler nhấn mạnh.
Nếu muốn hạn chế chất béo bão hòa từ sữa nguyên kem, hãy thay thế bằng các chất béo lành mạnh hơn như dầu ô liu, hải sản, quả bơ hay hạt bí ngô. Nghiên cứu cho thấy chính sự thay thế này mới là chìa khóa giảm nguy cơ bệnh tim mạch.
Ngày 5/3, bác sĩ Nguyễn Đức Minh, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết bệnh nhân bị sốc nhiễm khuẩn nặng, phải duy trì thuốc vận mạch liều tương đối cao. Mu bàn tay trái có tổn thương phỏng nước hoại tử màu đen kích thước khoảng 5×6 cm, xung quanh sưng nề, viêm tấy và đau nhiều. Chỉ trong vòng 48 giờ, tình trạng viêm tấy từ vùng hoại tử đã lan tỏa nhanh chóng, phù nề toàn bộ bàn tay và lan lên đến cẳng tay.
Các xét nghiệm cho thấy bệnh nhân suy đa cơ quan gồm phổi, gan, thận và tim mạch. Kết quả xét nghiệm vi sinh xác định thủ phạm là vi khuẩn Serratia marcescens. Đây là loại vi khuẩn Gram âm cơ hội, thường tồn tại trong môi trường (nước, đất) và có khả năng gây nhiễm trùng huyết, viêm mô tế bào rất nặng nếu xâm nhập đường máu.
Sau hai ngày điều trị, tình trạng bệnh nhân cải thiện tích cực.
Theo bác sĩ, triệu chứng hoại tử xuất hiện tại vị trí tiêm nhưng không có đủ cơ sở để quy kết trực tiếp do mũi tiêm. Thực tế, vị trí tiêm tạo ra một tổn thương da nhỏ - một "cánh cửa" mở cho vi khuẩn. Trong quá trình sinh hoạt, vùng da này tiếp xúc với nước bẩn, bụi bẩn hoặc thực phẩm sống, vi khuẩn Serratia marcescens có thể xâm nhập và gây bệnh.
Theo bác sĩ, trường hợp tổn thương hoại tử lan rộng như trên, việc điều trị không chỉ dừng lại ở hồi sức và kháng sinh mà cần phối hợp can thiệp ngoại khoa. Người bệnh có thể phải cắt lọc mô hoại tử nhiều lần nhằm kiểm soát nhiễm trùng, ngăn viêm tấy lan tỏa và bảo tồn tối đa chức năng bàn tay.
Bác sĩ khuyến cáo khi thực hiện các thủ thuật như tiêm, truyền, cần đảm bảo vô khuẩn trong quá trình thực hiện và đặc biệt là chăm sóc vị trí tiêm sau khi về nhà. Cần giữ vùng da này sạch, khô, tránh tiếp xúc với nguồn nước không sạch hoặc đất cát cho đến khi vết kim khép miệng hoàn toàn. Nếu vết tiêm sưng, đau, đổi màu da hoặc kèm theo sốt hoặc mệt mỏi, cần đến cơ sở y tế ngay để khám và xử trí kịp thời.
"Từ một tổn thương nhỏ ngoài da, nếu không được kiểm soát tốt, nhiễm trùng có thể lan nhanh vào máu gây nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn và suy đa cơ quan, đe dọa trực tiếp đến tính mạng", bác sĩ nói.