Các nhà khoa học vừa công bố những thước phim tư liệu hiếm hoi về loài cá nhỏ có tên Parakneria Thysi (còn gọi là cá shellear) có kích thước từ 3,7 cm đến 4,8 cm tại hạ lưu sông Congo.
Theo Nature, đây là một trong những cuộc di cư khắc nghiệt nhất thế giới tự nhiên khi những con cá phải đối đầu trực tiếp với trọng lực và dòng nước xiết để chinh phục đỉnh thác cao tới 15 m.
Khác với đa số các loài cá di cư bằng cách nhảy qua các bậc thác, Parakneria thysi chọn phương thức “leo bộ”. Hàng nghìn cá thể tập trung tại chân thác, tận dụng những rìa đá ẩm ướt để nhích từng cm lên cao. Chúng bắt đầu cuộc hành trình vào cuối mùa mưa, sử dụng những mấu nhỏ ở vây ngực và vây bụng để bám vào đá, lắc phần thân sau tạo lực đẩy và trườn lên.
Trung bình mỗi con cá mất 9 giờ 45 phút để hoàn thành hành trình. Tuy nhiên, thời gian này gần như hoàn toàn dành cho việc nghỉ ngơi, bao gồm 9 lần nghỉ dài một giờ và 30 phút tạm dừng ngắn, tổng cộng chỉ có 15 phút di chuyển. Trong suốt thời gian đó, chúng phải đối mặt với nguy cơ bị dòng nước cuốn trôi hoặc trở thành mồi cho các loài chim hoặc hoạt động đánh bắt.
Theo tạp chí Scientific Reports, các nhà khoa học đã ghi nhận hoạt động này bốn lần vào năm 2018 và 2020. Động lực đằng sau cuộc di cư này là bản năng duy trì nòi giống. Phía trên các thác nước dựng đứng là vùng thượng lưu yên bình, ít kẻ thù săn mồi và dồi dào nguồn thức ăn (như tảo và vi sinh vật trên đá). Việc vượt thác giúp cá Shellear chiếm lĩnh một môi trường sống độc quyền, nơi các loài cá săn mồi lớn hơn không thể tiếp cận.
Mùa di cư được cho là bắt đầu từ đầu tháng 4 và kết thúc vào tháng 5 hằng năm, khi mực nước giảm xuống vào cuối mùa mưa. Cá sẽ leo thác vào khoảng từ 16h đến 18h, trùng với thời điểm mặt trời lặn, trong khi số lượng ít nhất được ghi nhận vào lúc mặt trời mọc.
Dù sở hữu khả năng thích nghi phi thường nhưng loài cá này vẫn phải đối mặt với nhiều nguy cơ đến từ việc đánh bắt và tưới tiêu của con người.
Phát hiện về hoạt động của loài cá này không chỉ làm phong phú thêm kho tàng về hệ sinh thái sông Congo – con sông sâu nhất thế giới, mà còn giúp các nhà quy hoạch môi trường có góc nhìn thận trọng hơn khi xây dựng các công trình thủy điện, tránh làm đứt gãy lộ trình di cư đặc biệt của loài cá này.
Mai Anh (Theo Nature, ZME Science, BBC Discover Wildlife)
Theo hồ sơ, dự án được đề xuất mang tên Trung tâm hội nghị và triển lãm nghệ thuật Quảng Ngãi, tổng vốn hơn 939 tỉ đồng. Nếu thực hiện, dự án sẽ có khách sạn 5 cao, cũng là công trình cao nhất tỉnh.
Công trình xây dựng trên diện tích xây dựng 6,7ha, tại khuôn viên Trường THCS thị trấn La Ha (cũ). Đây là vị trí đắc địa của xã Tư Nghĩa hiện nay, cách trung tâm tỉnh lỵ Quảng Ngãi khoảng 3km.
Công trình được thiết kế theo mô hình phức hợp gồm 4 chức năng: khách sạn, văn phòng, thương mại và trung tâm nghệ thuật - sự kiện.
Điểm nhấn là tòa cao ốc khách sạn 5 sao cao 25 tầng, chiều cao khoảng 120m được thiết kế dạng khối tháp xếp lớp tạo hiệu ứng thị giác mạnh mẽ.
Nếu xây dựng, đây là khách sạn 5 sao đầu tiên của tỉnh Quảng Ngãi (cả Quảng Ngãi và Kon Tum cũ đều chưa có khách sạn 5 sao đúng chuẩn), phân khúc cao cấp tỉnh này chưa có.
Trong nhiều năm, địa phương này chủ yếu có các cơ sở lưu trú quy mô nhỏ và trung bình, phục vụ khách công tác và du lịch cơ bản.
Việc thiếu vắng khách sạn cao cấp được xem là một trong những hạn chế trong thu hút dòng khách chất lượng cao, nhất là khách doanh nhân.
Theo đơn vị đề xuất, tổ hợp này sẽ tạo ra một điểm đến mới, vừa phục vụ lưu trú, hội nghị, triển lãm, vừa đáp ứng nhu cầu mua sắm, giải trí. Khối khách sạn và trung tâm sự kiện được kỳ vọng đóng vai trò "đầu kéo", thu hút khách du lịch và các hoạt động quy mô lớn.
Về kiến trúc, dự án được định hướng trở thành công trình biểu tượng của tỉnh, với thiết kế tháp hiện đại kết hợp yếu tố văn hóa, như họa tiết trống đồng trên mặt tiền. Không gian xung quanh được bố trí hồ nước và cây xanh, góp phần tạo cảnh quan và cải thiện khí hậu.
Dự án cũng được đánh giá phù hợp với định hướng phát triển đô thị và dịch vụ của địa phương, trong bối cảnh Khu kinh tế Dung Quất đang là động lực tăng trưởng chính.
Hiện dự án đang trong giai đoạn kêu gọi đầu tư. Các bước tiếp theo gồm hoàn thiện nghiên cứu khả thi, thẩm định thiết kế và tìm kiếm đối tác chiến lược.
Nếu được triển khai, đây không chỉ là một công trình quy mô lớn, mà còn có thể trở thành "phép thử" đầu tiên cho phân khúc khách sạn 5 sao tại Quảng Ngãi, nơi lâu nay vẫn được xem là "vùng trũng" dịch vụ cao cấp của khu vực.
Sau khi Tuổi Trẻ Online đăng tải các bài viết liên quan đến đề xuất cấm xích lô điện hoạt động ở Nha Trang, nhiều bạn đọc đã có những góp ý về việc duy trì hoạt động loại hình xích lô để vừa đảm bảo giao thông, đồng thời vẫn giữ được sinh kế cho người dân, lựa chọn cho khách du lịch.
Bạn đọc Lâm bình luận: "Mình thấy thay vì cấm, Khánh Hòa nên quy hoạch lại tuyến đường riêng hoặc khung giờ hoạt động của xích lô thì vẹn cả đôi đường".
Còn bạn đọc tên Dương Phương bày tỏ: "Hy vọng cơ quan chức năng lắng nghe nhiều ý kiến trước khi quyết định, để vừa phát triển du lịch vừa giữ được nét riêng của Nha Trang.
Xích lô tồn tại bao năm rồi, vấn đề nằm ở ý thức của các bác tài và cách quản lý của chính quyền, cơ quan chức năng, chứ không phải bản thân phương tiện".
"Cho chạy ở những tuyến đường du lịch cố định, vào đường cấm sẽ xử phạt đơn vị quản lý, đường cho xích lô sẽ có màu sơn xanh lá cây để xe đạp, xích lô cùng sử dụng, các tuyến cấm xích lô sẽ có màu xanh dương" - bạn đọc Coc "hiến kế".
"Theo tôi thì cũng cần cho họ hoạt động vì cuộc sống, nhưng phải cho họ tập huấn về an toàn giao thông. Cũng có thể chỉ cho xích lô đạp chứ không được chạy động cơ điện rất nguy hiểm, nếu lo ùn tắc thì nên quy định tuyến đường và khung giờ hoạt động, vừa giữ du lịch vừa đảm bảo giao thông" - bạn đọc Dung nêu quan điểm.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, trung tá Lê Đức Thuận - Đội phó Đội Cảnh sát giao thông đường bộ khu vực Nha Trang, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Khánh Hòa - cho biết đơn vị đang tăng cường việc quản lý, siết chặt hoạt động của xích lô điện trên các tuyến phố ở Nha Trang.
Theo trung tá Thuận, trước mắt cảnh sát giao thông sẽ phối hợp cùng địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, thông báo đến từng chủ xe xích lô, người lái xích lô phải chấp hành nghiêm quy định của pháp luật về trật tự an toàn giao thông, phải tháo gỡ hết mô tơ, bình điện lắp ráp trái quy định ra khỏi xe, đưa về nguyên trạng ban đầu của xe xích lô đạp.
"Nếu người lái xích lô không chấp hành, chúng tôi sẽ xử lý nghiêm theo quy định" - ông Thuận cho hay.
Lãnh đạo Đội Cảnh sát giao thông đường bộ khu vực Nha Trang cũng cho biết lực lượng chức năng sẽ tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm trật tự an toàn giao thông liên quan đến xích lô, ngoài ra Công an tỉnh sẽ tham mưu UBND tỉnh cấm phương tiện xích lô hoạt động trên một số tuyến đường hoặc địa bàn các phường khu vực Nha Trang.
