Iran đang đối mặt với một trong những cuộc khủng hoảng kinh tế – xã hội tồi tệ nhất thập kỷ khi tăng trưởng GDP gần như bằng 0, lạm phát tăng vọt và bất ổn địa chính trị – xã hội leo thang. Theo ước tính của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) hồi tháng 1, GDP thực của Iran chỉ tăng 0,3% năm 2025, giảm mạnh so với các năm trước đó (3,7% năm 2024 và 5,3% năm 2023).
Trước khi chiến sự xảy ra, lạm phát tại Iran đã lên tới gần 50% trong tháng 2, theo số liệu của cơ quan thống kê nước này. Sau hơn 5 tuần xung đột, các vấn đề kinh tế chỉ càng thêm trầm trọng. Ngoài nỗi sợ bị tấn công mỗi ngày, tác động dễ thấy nhất của chiến sự là một vòng xoáy tăng giá mới, từ nhu yếu phẩm như thực phẩm, đồ uống, thuốc men, tã lót đến bữa trưa tại các nhà hàng sang trọng trong thành phố.
Ở ngoại ô thủ đô Tehran, Amir (40 tuổi) cho biết trên AFP rằng giá loại bánh mỳ anh thường mua đã đột ngột tăng từ 700.000 rial lên 1 triệu rial (khoảng 0,75 USD). Một người bạn của anh cũng phải trả 180 triệu rial cho một viên thuốc chữa ung thư, vốn chỉ có giá 3 triệu rial trước xung đột. “Mà anh ấy phải mua 20 viên mỗi ngày”, Amir nói.
Kaveh – một họa sĩ tại Tehran – cho biết quán cà phê nổi tiếng Dobar ở trung tâm Tehran “đã tăng giá 25% với tất cả món chỉ trong một ngày”. Ngay cả ở vùng tây bắc Iran – nơi thường có nguồn hàng nhập khẩu dồi dào từ Thổ Nhĩ Kỳ, “một số sản phẩm đã tăng giá gấp 3 bình thường”, một phụ nữ 50 tuổi cho biết trên AFP.
Nhận thấy lạm phát tăng nhanh, Ngân hàng Trung ương Iran giữa tháng trước đã phát hành tờ tiền 10 triệu rial – mệnh giá cao nhất đang lưu hành. Trước đó một tháng, cơ quan này đã ra mắt tờ 5 triệu rial – cũng là kỷ lục khi đó, phản ánh sự mất giá mạnh của nội tệ kể từ sau cuộc xung đột tháng 6 năm ngoái với Mỹ và Israel.
Khi giá cả tăng gây thêm áp lực lên ngân sách hộ gia đình, nhiều người cũng rơi vào cảnh thất nghiệp. Chiến sự khiến nhiều doanh nghiệp phải đóng cửa, đẩy người lao động vào tình trạng bấp bênh và không biết có được trả lương hay không.
Chợ trên khắp cả nước rút ngắn thời gian mở cửa, các công ty xây dựng cũng sa thải hàng loạt lao động. Nhiều người trong số đó là lao động nhập cư từ Afghanistan. “Khi chiến sự bắt đầu, cơ hội việc làm trở nên hiếm hoi và mọi người ngừng xây dựng”, Faizullah Arab – một thợ sơn 23 tuổi cho biết khi trở về Afghanistan cuối tuần trước.
“Các chủ doanh nghiệp đã ra nước ngoài, nên việc kinh doanh cũng dừng lại”, Walijan Akbari, một lao động 42 tuổi, nói thêm.
Những người phụ thuộc vào Internet hoặc thương mại điện tử cũng gặp khó khăn trong hơn 5 tuần qua, khi chỉ còn mạng nội địa hạn chế của Iran hoạt động. “Tôi thực sự rất lo lắng về tương lai của chúng tôi, đặc biệt là về kinh tế. Sa thải hàng loạt, đóng cửa trên diện rộng… mọi thứ đều quá sức chịu đựng”, một phụ nữ 35 tuổi làm việc trong lĩnh vực tài chính tại Isfahan cho biết.
Các cuộc không kích nhằm vào ngành thép của Iran – lĩnh vực quan trọng với nhiều ngành công nghiệp – cùng các cơ sở hóa dầu, cầu đường, nhiều khả năng sẽ để lại tác động dài hạn lên nền kinh tế. Adnan Mazarei, cựu quan chức cấp cao của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) về Trung Đông, nhận định hệ thống ngân hàng sau chiến sự cũng là một vấn đề đáng lo ngại..
“Trước khi xung đột nổ ra, các ngân hàng đã ở trong tình trạng khó khăn, dễ tổn thương, với bảng cân đối kế toán yếu”, ông nói. Mazarei cho rằng lĩnh vực này sẽ chịu thêm cú sốc do người tiêu dùng và doanh nghiệp không thể trả nợ.
Việc rút tiền tại các ATM trong thời gian chiến sự đã bị hạn chế, nhằm ngăn rút tiền hàng loạt. Tuy nhiên, thẻ và dịch vụ ngân hàng trực tuyến nhìn chung vẫn hoạt động trong phần lớn thời gian xung đột.
Vụ sụp đổ gần đây nhất là Ayandeh Bank, một trong những ngân hàng tư nhân lớn nhất nước này. Ayandeh sụp đổ cuối năm ngoái do nợ xấu và thua lỗ 5,2 tỷ USD.
Mazarei cho rằng Iran có thể cần tung thêm các gói giải cứu, buộc ngân hàng trung ương phải in thêm tiền. “Tất nhiên, điều này sẽ làm tăng cung tiền và tiếp tục đẩy lạm phát lên cao hơn”, ông cảnh báo.
Theo thuyết minh báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 đã kiểm toán của Vietnam Airlines, Chủ tịch HĐQT Đặng Ngọc Hòa nhận hơn 2,3 tỷ đồng thu nhập trong năm ngoái. Mức này tăng khoảng 68% so với gần 1,4 tỷ đồng năm 2024.
Một số thành viên HĐQT như ông Lê Trường Giang, Tạ Mạnh Hùng có thu nhập khoảng 1,9 tỷ đồng mỗi người, tăng khoảng 70% so với cùng kỳ.
Ở khối điều hành, Tổng giám đốc Lê Hồng Hà cũng nhận hơn 2,3 tỷ đồng, tăng khoảng 69% so với mức 1,38 tỷ đồng năm trước đó. Các Phó tổng giám đốc phổ biến mức thu nhập quanh 1,9 tỷ đồng mỗi người, tăng khoảng 70% so với năm 2024. Thu nhập các thành viên Ban kiểm soát cũng ghi nhận xu hướng tương tự.
Một số nhân sự nhận thu nhập thấp hơn do không làm đủ năm, đơn cử như các thành viên HĐQT người nước ngoài. Kế toán trưởng mới nhận nhiệm vụ từ cuối tháng 5/2025 nhận khoảng 916 triệu đồng.
Mức tăng thu nhập lãnh đạo Vietnam Airlines năm ngoái được ghi nhận trong bối cảnh kết quả kinh doanh của hãng cải thiện mạnh. Theo báo cáo giải trình, lợi nhuận sau thuế 2025 của công ty mẹ đạt hơn 5.427 tỷ đồng, tăng trên 95%, tương đương gần 2.652 tỷ so với năm 2024.
Cũng theo báo cáo tài chính hợp nhất, tổng doanh thu và thu nhập khác của hãng hàng không quốc gia tăng trên 15% trong năm ngoái, tương đương khoảng 12.827 tỷ đồng. Điều này nhờ hãng đã khôi phục toàn bộ mạng bay nội địa, nối lại các đường bay quốc tế và mở thêm nhiều tuyến mới. Doanh thu từ mạng bay nội địa, quốc tế tăng lần lượt trên 15% và 17%.
Dù tổng chi phí tăng hơn 12% do mở rộng khai thác, tốc độ tăng doanh thu cao hơn vẫn giúp lợi nhuận gộp vượt 13.800 tỷ đồng và kéo lãi sau thuế đi lên.
Hãng ghi nhận lợi nhuận hợp nhất là 7.607 tỷ đồng, giảm khoảng 4,4% so với năm trước đó. Nguyên nhân chủ yếu do năm 2024 hãng có khoản thu nhập đột biến từ việc đối tác xóa nợ.
Năm ngoái, hãng hàng không quốc gia đã hoàn thành Đề án tổng thể phục hồi và phát triển bền vững giai đoạn đến 2035. Hãng cũng phát hành thành công hơn 897 triệu cổ phiếu, giúp vốn điều lệ tăng thêm 8.971 tỷ đồng, qua đó cải thiện vốn chủ sở hữu và không còn tình trạng âm vốn.
Theo Vietnam Airlines, dù xung đột Trung Đông từ cuối tháng 2 gây áp lực lên chi phí và mạng bay, hãng vẫn duy trì hoạt động liên tục và triển khai các giải pháp tối ưu chi phí, tái cơ cấu tài sản, nâng hiệu quả khai thác trong các năm tới.
Sáng 7-4, ghi nhận của Tuổi Trẻ Online tại các điểm kinh doanh của Công ty TNHH vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu ở Hà Nội cho thấy hoạt động mua bán vẫn diễn ra bình thường.
Với giao dịch từ 1 lượng, khách sẽ nhận vàng ngay, thay vì phải chờ theo giấy hẹn khoảng 3 tuần như trước đây. Với các đơn hàng lớn, khoảng 10 lượng, thời gian giao vào ngày 22-4.
Một số khách giao dịch lần đầu hoặc chưa mua vàng tại đây từ năm 2024 được nhân viên hướng dẫn nhập thông tin trước khi giao dịch.
Bà Nguyễn Thị Thu (Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết bà đến nhận 1 chỉ vàng nhẫn tròn trơn đã mua từ ngày 20-3, theo đúng lịch hẹn.
"Sau thông tin lãnh đạo doanh nghiệp bị khởi tố vì vi phạm về kế toán, người mua mong cơ quan chức năng kiểm tra, công bố rõ về chất lượng vàng để yên tâm hơn" - bà Thu đề xuất.
Tương tự, ông Phấn (Mỹ Đình) cho rằng cần kiểm tra cả trọng lượng vàng của các thương hiệu trên thị trường nhằm đảm bảo quyền lợi người dân.
Chiều 6-4, tại hội nghị thông tin báo chí quý 1, Công an TP Hà Nội cho biết đã khởi tố 4 bị can về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng tại Công ty Bảo Tín Minh Châu.
Trong số này có ông Vũ Minh Châu - cựu Tổng giám đốc, cùng ông Vũ Minh Tú (con ông Châu) và hai nhân viên kế toán.
Theo cơ quan điều tra, trước năm 2024, các bị can đã chỉ đạo sử dụng song song nhiều hệ thống phần mềm để theo dõi doanh thu thực tế và kê khai thuế.
Dữ liệu bước đầu cho thấy giai đoạn 2020 - 2023, doanh thu thực tế khoảng 13.700 tỉ đồng, nhưng chênh lệch so với báo cáo thuế lên tới khoảng 9.700 tỉ đồng, gây thiệt hại ngân sách khoảng 150 tỉ đồng.
Cơ quan Công an Hà Nội cũng cho biết sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp tục vận hành, đảm bảo quyền lợi người dân.
Trấn an khách hàng ngay sau khi lãnh đạo bị khởi tố, Bảo Tín Minh Châu khẳng định hoạt động kinh doanh vẫn diễn ra bình thường, thông suốt.
"Mọi nghĩa vụ tài chính, quyền lợi của khách hàng và đối tác vẫn được đảm bảo thực hiện đầy đủ theo quy định", doanh nghiệp cam kết.
Công ty đồng thời khẳng định toàn bộ sản phẩm vàng bạc, đá quý cung cấp ra thị trường đều đáp ứng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về tuổi vàng, khối lượng và chất lượng.
Bảo Tín Minh Châu cho biết sau khi có kết luận chính thức từ cơ quan chức năng, doanh nghiệp sẽ khắc phục triệt để các tồn tại (nếu có).
Tại đại hội cổ đông thường niên của Ngân hàng Quốc tế Việt Nam (VIB) ngày 8/4, mô hình quản trị cốt lõi HAGT được ông Vỹ nhấn mạnh trong chiến lược của nhà băng.
Theo ông, trí tuệ nhân tạo là một trong 4 yếu tố của mô hình này, có vai trò là đòn bẩy cấp số nhân cho năng lực nhân sự. Ba năm qua, VIB liên tiếp ghi nhận số lượng nhân sự giảm. Từ mức 11.800 người vào cuối 2023 giảm nhẹ về 11.300 người vào cuối 2024, và tinh giảm về 9.900 người vào cuối năm ngoái.
Nhân sự tại nhà băng, theo ông Vỹ, hướng tới chuyên môn vững và văn hóa chủ động cao. Theo đó, mỗi cá nhân nhận diện được yếu tố tạo ra kết quả và có năng lực ra quyết định hiệu quả.
Hai yếu tố còn lại của mô hình quản trị được lãnh đạo VIB nhắc tới là các công cụ công nghệ hàng đầu nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và bản đồ điều hướng - tức là ngôn ngữ tư duy giúp cấu trúc hóa các sáng kiến theo cùng một logic.
Năm ngoái, nhà băng này gia tăng đào tạo nhân sự với hơn 461.000 giờ, tương đương trung bình 44,7 giờ cho mỗi người. Ngân hàng cấp hơn 12.900 chứng chỉ năng lực số, đồng thời đào tạo hơn 800 lãnh đạo và chuyên gia theo khung tư duy "bản đồ điều hướng tổng quát" nhằm tạo ra ngôn ngữ chung trong thực thi chiến lược xuyên suốt các cấp.
Với mô hình quản trị này, ông Vỹ cho biết ngân hàng sẽ đẩy nhanh quá trình thử nghiệm và liên tục cho ra các sản phẩm mới. "Mỗi tuần, mỗi tháng có hàng trăm sáng kiến được đề xuất, trong đó ngân hàng chọn lọc để triển khai 5-7 sáng kiến nổi bật mỗi tháng", ông cho biết.
Ông Đặng Khắc Vỹ cũng nhìn nhận giai đoạn 2024-2025 là nhịp "chững lại cần thiết" sau chu kỳ tăng trưởng nhanh 5-7 năm. Tương tự với chu kỳ phát triển của con người hay tổ chức nào, ông đánh giá hai năm qua là cơ hội cho đội ngũ lãnh đạo và nhân viên VIB học hỏi và tiếp tục thích nghi để duy trì cuộc đua dài hơi hơn.
Chia sẻ thêm về kinh tế vĩ mô năm nay, ông Lê Quang Trung, Giám đốc Khối Nguồn vốn và ngoại hối VIB, nhận định bối cảnh quốc tế tiếp tục tạo áp lực lên điều hành trong nước. Theo ông, nếu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) không cắt giảm lãi suất năm nay, trong khi giá năng lượng duy trì quanh mức 80-120 USD mỗi thùng, khả năng nới lỏng chính sách tiền tệ là thấp.
Việc Fed duy trì lãi suất cao sẽ gây áp lực lên tỷ giá và dòng vốn. Trong 3 tháng đầu năm, dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FII) đã rút khoảng 3.000 tỷ đồng khỏi Việt Nam. Khi lãi suất tại Mỹ neo ở mức cao, áp lực lên đồng nội tệ gia tăng, đồng nghĩa Việt Nam cần duy trì mặt bằng lãi suất đủ hấp dẫn để giữ chân dòng tiền trong nước. Tỷ giá được dự báo có thể mất giá khoảng 3-5% trong kịch bản này.
Trước diễn biến đó, đại diện VIB cho biết ngân hàng không theo đuổi chiến lược huy động bằng mọi giá, dù một số nhà băng quy mô nhỏ đang đẩy lãi suất huy động lên tới 9% một năm. Thay vào đó, VIB tập trung vào các trụ cột sản phẩm và dịch vụ, phát triển nền tảng "transactional banking" nhằm thu hút tiền gửi bền vững.
Theo ông Trung, mặt bằng lãi suất có thể chịu áp lực tới hết quý III trước khi dần ổn định từ quý IV. Khoảng chênh lệch giữa huy động và tín dụng của hệ thống hiện vào khoảng 1,6 triệu tỷ đồng. Khi lãi suất tăng, dòng tiền gửi sẽ được cải thiện, giúp thu hẹp khoảng cách này trong vòng 3-6 tháng tới.
Năm nay, VIB đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế 11.550 tỷ đồng, tăng 27% so với năm 2025. Dư nợ tín dụng dự kiến tăng trưởng khoảng 15%, phù hợp định hướng điều hành thận trọng của Ngân hàng Nhà nước.
Bên cạnh đó, nhà băng này tiếp tục chi trả cổ tức tổng tỷ lệ gần 19%, gồm 9% bằng tiền mặt, 9,5% bằng cổ phiếu thưởng cho cổ đông hiện hữu và 0,24% cổ phiếu theo chương trình cho người lao động (ESOP). Sau khi hoàn tất, vốn điều lệ dự kiến tăng từ 34.000 tỷ đồng lên hơn 37.300 tỷ đồng.
