Chia sẻ với Tuổi Trẻ Online tối 5-4, bạn Nguyễn Trọng Tấn – một hướng dẫn viên ở đặc khu Phú Quý, tỉnh Lâm Đồng (vùng Bình Thuận cũ) – cho biết bản thân vô cùng xúc động khi bắt gặp cảnh cá voi bơi tung tăng cạnh mình.
Bạn Tấn nhớ lại, khoảnh khắc ấy được ghi lại hồi ngày 31-3, tại biển Hòn Tranh (một trong những hòn đảo nhỏ ở Phú Quý).
Lúc ấy, Tấn cùng nhóm bạn đi canô lặn biển. Trong lúc đi canô, cả nhóm phấn khích khi 2 con cá voi xanh, dài khoảng 17m bơi lượn qua.
Là một trong những người được sinh ra, lớn lên gắn bó với vùng biển Phú Quý, Tấn không xa lạ gì với loài cá voi xanh này. Cả nhóm tranh thủ cùng “check-in” với 2 con cá voi xanh.
Nhưng bất ngờ khoảng một tiếng sau, cả nhóm choáng ngợp với đàn cá voi, theo ước lượng của nhóm là gần 100 con bơi tung tăng đến cạnh mình. “Phải nói là lần đầu tiên trong đời, tôi gặp cảnh kỳ diệu này”, Tấn chia sẻ.
Tấn nói tiếp: “Ban đầu ai cũng lo sợ với gần 100 con cá voi áp sát mình. Nhưng cả nhóm quyết định chơi liều lặn xuống biển để ngắm trọn khoảnh khắc kỳ diệu ấy. Càng bơi đến gần, đàn cá voi càng thân thiện, tung tăng cùng chúng tôi. Có lúc chúng tôi đã chạm tay vào thân con cá voi trong bày”.
Theo Tấn, rất khó có thể tả nỗi khoảnh khắc xúc động ấy, mặc dù bản thân là dân miền biển chính hiệu. Bơi cùng nhau khoảng một tiếng đồng hồ, đàn cá voi càng lần càng xa khơi nên cả nhóm quyết định dừng lại.
Đặc khu Phú Quý là quần đảo gồm 12 đảo lớn nhỏ, với tổng diện tích 18,02km², dân số hơn 32.000 người. Phú Quý nằm ở vị trí chiến lược quan trọng, cách đất liền Phan Thiết khoảng 56 hải lý, được xem là “hậu cứ” của quần đảo Trường Sa.
Tỉnh Lâm Đồng định hướng phát triển Phú Quý thành trung tâm kinh tế biển xanh, thương mại, dịch vụ hiện đại và du lịch sinh thái…
40 hộ dân nhận thưởng lớn vì bàn giao đất sớm làm sân bay Gia Bình
Ngày 4-4, UBND xã Gia Bình và nhà đầu tư chi trả 6 tỉ đồng tiền thưởng cho 40 hộ dân tự nguyện bàn giao sớm đất ở phục vụ dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình (sân bay Gia Bình).
Theo đó, mỗi hộ thuộc diện bàn giao trong các ngày 31-3 và 1-4 được thưởng 150 triệu đồng.
Thiếu tá Nguyễn Văn Duy (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Bắc Ninh) cho biết gia đình đã chủ động thuê nhà, chuyển đồ đạc thiết yếu khỏi căn nhà 4 tầng khang trang ở thôn Thủ Pháp, xã Gia Bình, do hai vợ chồng tâm huyết cùng nhau xây dựng để đơn vị thi công triển khai công việc.
Theo anh, sân bay mang ý nghĩa chính trị, kinh tế quan trọng nên gia đình ủng hộ song mong muốn các cấp chính quyền, chủ đầu tư sớm bàn giao mặt bằng khu tái định cư để gia đình ổn định cuộc sống.
Cũng thuộc diện bàn giao sớm, anh Nguyễn Huy Sơn cho biết ngoài chế độ đất tái định cư, gia đình rất vui mừng vì nhận được 150 triệu đồng tiền thưởng. Với số tiền này, anh dự định chi trả cho chi phí khi di dời nhà, mua sắm đồ đạc cần thiết.
Được biết, xã Gia Bình có khoảng 1.350 hộ dân thuộc các thôn Ngô Thôn, Mỹ Thôn, Lương Pháp và Thủ Pháp cần bàn giao mặt bằng trước ngày 30-4-2026 để phục vụ thi công các hạng mục cho Hội nghị cấp cao APEC 2027.
Để kịp tiến độ, những ngày qua địa phương đã thành lập nhiều tổ công tác đến từng hộ dân tuyên truyền, vận động, lắng nghe kiến nghị. Trong khi đó UBND tỉnh Bắc Ninh cũng tiếp nhận ý kiến của người dân để điều chỉnh phương án bồi thường về giá đất, tài sản trên đất.
Vừa qua UBND tỉnh Bắc Ninh cùng nhà đầu tư dự án thống nhất trường hợp giao đất trước ngày 11-4-2026 được thưởng 200 triệu đồng/hộ gia đình/cá nhân. Từ ngày 11-4-2026 đến 30-4-2026, mức thưởng là 150 triệu đồng/hộ gia đình/cá nhân.
Chính sách thưởng áp dụng đối với đất ở và tính theo hộ gia đình/cá nhân thuộc khu vực xây dựng các hạng mục phục vụ Hội nghị APEC năm 2027 và chỉ được nhận 1 lần khi bàn giao toàn bộ.
Sau ngày 30-4-2026, chủ trương thưởng sẽ hết hiệu lực. Sau này, khi các hộ đến khu tái định cư, tỉnh Bắc Ninh dự kiến thưởng thêm 50 triệu nữa.
Trong đợt chi trả ngày 4-4, có 42 hộ đăng ký, trong đó 40 hộ đã nhận thưởng với tổng diện tích bàn giao hơn 4.200m², còn 2 hộ khác sẽ nhận vào đợt sau do ở xa chưa về kịp địa phương.
Những kỷ vật thân thương còn lại - Kỳ 5: Cái USB 3G và bài học bố trao cho tôi
Bố tôi là cựu chiến binh, người đàn ông của những chuyến đi dài vào sinh ra tử. Đầu những năm 1980 ông nhập ngũ bảo vệ biên giới phía Bắc. Ra quân, ông tiếp tục rong ruổi mưu sinh từ đi rừng, làm thợ xây đến đãi vàng... qua miền Trung nắng cháy đến Tây Nguyên đại ngàn.
Ông thường kể về các vùng đất xanh thẳm có tiếng lá xào xạc cùng suối chảy rì rầm. Bố yêu rừng, một tình yêu nguyên bản của người đã từng dựa vào rừng để sống và chiến đấu. Một phần đời của ông dường như vẫn còn ở lại trong những chuyến đi. Chính trải nghiệm đó đã nhào nặn nên người cha ít nói nhưng đôi mắt luôn chứa đựng cả bầu trời rộng lớn.
Khi đôi chân dần mỏi, bố đưa gia đình về lập nghiệp nơi miền phên giậu ở xã Thiện Hưng, tỉnh Đồng Nai (trước đây là Bù Đốp, Bình Phước). Đó là vùng đất nắng gió theo triền đồi cao su bạt ngàn nhuộm đỏ bụi đất bazan. Tôi lớn lên giữa bao hàng cao su thẳng tắp, trong mùi hăng hắc đặc trưng của mủ mới cạo và câu chuyện cũ bi tráng của bố.
Mỗi khi nhắc đến một địa danh nào đó, giọng ông chậm lại đầy chiêm nghiệm. Lúc bé tôi chưa hiểu hết, chỉ thấy qua lời kể của ông non nước ngàn dặm hiện lên vừa xa xôi vừa đẹp đến lạ.
Tôi thuộc thế hệ 9X đời đầu, người ta vẫn hay gọi là "thế hệ bản lề" đứng giữa các giá trị cũ và làn sóng bùng nổ của kỷ nguyên số. Khi tôi lớn lên, Internet bắt đầu phổ biến qua tiếng tít tít, rè rè của modem dial-up.
Theo bạn bè ra quán net, tôi chọn một góc để online. Tôi không chơi game, chỉ thích đọc, viết blog và chat Yahoo!. Khi ấy tôi có cảm giác thế giới rộng hơn rất nhiều so với cánh rừng cao su hay vườn điều xanh mát sau nhà. Ngồi trước màn hình máy tính dày cộm, tôi như được đi qua nhiều vùng đất mới mà trước đó chỉ nghe trong lời kể của bố.
Rồi lên đại học, tôi ở ký túc xá Đại học Quốc gia ở Thủ Đức. Những ngày đầu tôi hào hứng kể cho bố nghe về điều mình học được, về bài giảng, thầy cô, nhiều điều mới mẻ như để nối liền thế giới của tôi với những gì bố từng trải qua. Ông hay nhìn tôi, khẽ mỉm cười và lặp lại: "Cứ đọc, cứ đi con, cứ tìm hiểu. Thế giới này rộng lắm và đẹp lắm!".
Khi ấy mỗi phòng có một máy tính bàn dùng chung. Sinh viên đăng nhập bằng tài khoản riêng và trả khoảng 2.000 đồng mỗi giờ. Với tôi, đó không phải khoản nhỏ vì một suất cơm chỉ 8.000 đồng nên mỗi lần mở máy đều phải cân nhắc, online thêm một chút có khi đồng nghĩa với việc nhịn bữa trưa.
Một lần, khi dòng cảm xúc đang tốt, bài luận đang viết đến đoạn tâm đắc thì hết giờ truy cập. Tôi đành phải ngậm ngùi lưu lại để từ từ viết tiếp. Sau này bố mẹ dành dụm cộng với bán bầy heo mua cho tôi cái laptop, nhưng WiFi thời đó yếu chỉ hiện lên trang tìm kiếm rồi đứng im mãi.
Năm 2011, trong một lần về thăm nhà, sau bữa cơm, bố lặng lẽ mở ngăn tủ tivi lấy ra một hộp nhỏ đưa cho tôi. Bên trong là USB 3G của Viettel còn thơm mùi hộp mới. Lúc đó, tôi chỉ nghĩ đơn giản đây là món đồ công nghệ giúp ích việc vào mạng.
Khi trở lại TP, tò mò tìm hiểu giá, tôi mới biết USB ấy tới 820.000 đồng. Bố mẹ cũng cãi nhau về chuyện này nhưng ông nhất quyết mua vì thấy con gái mỗi lần về nhà đều ngồi một góc với laptop rồi nhắc đến việc online, loay hoay tìm cách vào mạng. Và bằng bản năng của người lính từng đi dọc miền non nước, hiểu rằng con mình cần một phương tiện để kết nối với thế giới.
Phải công nhận USB cắm vào thì kết nối ổn định hơn. Ánh đèn xanh nhỏ nhấp nháy, thứ ánh sáng hy vọng. Mạng lúc đó vẫn chậm, phải chờ nhưng tôi cảm nhận được sự tự do, không phải lo lắng dòng suy nghĩ bị cắt ngang.
Nhà ông bà ngoài quê tôi ở cạnh nhà thờ đá Phát Diệm (Ninh Bình) nên ký ức về nơi ấy luôn gần với bố. Có lần tôi cắm USB 3G, tìm lại hình ảnh quen thuộc cho ông xem. Mạng tải chậm, từng mảng hình hiện lên, bố nhìn rất lâu rồi kể về những ngày lễ, tiếng chuông, những buổi chiều theo bạn ra chơi. Dù không theo đạo, ông vẫn nhớ gần như mọi điều.
Khi nhắc đến ông nội, giọng bố chùng xuống. Ông mất khi bố đang mưu sinh xa quê, không kịp về chịu tang. Tôi ngồi cạnh, chợt thấy cái USB nhỏ bé ấy còn chạm vào dòng ký ức mất mát bố vẫn mang theo.
Sau này nghe mẹ kể lại, để thêm tiền cho tôi mua data truy cập, bố nhận chở thêm gỗ, chạy xe ôm để kiếm thêm. Có một thời gian, mỗi lần mở máy tôi lại ngập ngừng khi hiểu rằng đằng sau mỗi giờ online là nhiều giờ làm thêm đầy mồ hôi của bố.
Cũng từ đó, mọi điều với tôi khác đi. Tôi đọc, viết nhiều hơn, có thể ngồi nhiều giờ để ghi lại suy nghĩ của mình. Một thay đổi nhỏ về thiết bị nhưng làm cho những ngày sinh viên của tôi trở nên thoải mái hơn, nó giúp kết nối, còn truyền dẫn cả tình yêu thương và sự thấu hiểu lặng lẽ của bố. Để biết rằng thế giới của tôi còn nằm ở kiến thức mở trên không gian mạng.
Nhớ thời gian đầu thoải mái Internet hơn chút, tôi gần như tin vào mọi thứ mình đọc. Bài nào cũng hay, tài liệu nào cũng thấy đúng. Tôi đọc rồi chép, chép rồi ghép lại thành bài của mình, ngỡ chỉ cần câu chữ tròn trịa là đủ. Tôi "xào nấu" tài liệu mạng thành bài luận của mình. Kết quả, nhận điểm 3 kèm lời phê của thầy Kỳ Đồng môn mỹ học đại cương như gáo nước lạnh. Tôi nhận ra mình đang mượn chữ người khác để nói thay suy nghĩ.
Sau lần ấy tôi đã tự vấn bản thân rất nhiều. Tôi học lại cách đọc, chậm hơn, ngắt ra, nghĩ lại rồi tự viết bằng cách hiểu của mình. Những bài luận sau không còn mượt mà. Có bài bị sửa chi chít, có bài phải làm lại. Tôi lúng túng, vấp váp, thậm chí bật khóc vì thấy mình kém quá. Nhưng đổi lại từng dòng chữ bắt đầu mang tiếng nói của chính mình. Cứ như vậy, tôi chậm lại nhưng chắc hơn.
Đến năm 2012, khi tôi có tên trong danh sách sinh viên đạt thành tích tốt và nhận học bổng của tỉnh Bình Phước, thật nhẹ lòng vì mọi nỗ lực đã được ghi nhận. Và trong tất cả, bố là người vui nhất. Ông cầm tờ giấy báo kể với hàng xóm, ánh mắt đầy tự hào. Nụ cười hôm đó đủ để tôi biết rằng món quà năm nào giúp tôi vào mạng còn là cách ông tiếp sức để tôi đi tiếp con đường mà ông chưa có điều kiện đi.
Bây giờ là năm 2026, Internet đã phủ sóng đến từng ngõ ngách, 5G trở nên phổ biến và cái USB 3G ngày ấy đã trở thành món đồ cũ không còn khả năng kết nối. Nhưng mỗi khi nhìn thấy nó, tôi vẫn có cảm giác mình đang được kết nối với bố.
Tôi nhận ra một điều sâu sắc. Khi tặng tôi cái USB 3G, người lính năm xưa ấy như đã trao cho tôi "chiếc gậy" để tiếp tục hành trình vươn xa. Hai thế hệ, hai cách đi nhưng cùng một hướng là khám phá, gìn giữ vẻ đẹp rộng lớn của cuộc đời.
Đến hôm nay khi đã đi qua nhiều vùng đất, gặp nhiều người, tôi mới hiểu hết cái giá của sự "kết nối" mà bố từng trao. Đó là sự bền bỉ, lòng khao khát học hỏi và tình yêu với thế giới bao la này sẽ mãi mãi liền mạch. Cảm ơn bố vì món quà đã ngả màu và vì đã cho con hiểu rằng dù ở thời đại nào, tình yêu thương vẫn là đường truyền mạnh mẽ để đưa chúng ta đi thật xa.
*************
Bộ lư đồng hơn trăm năm của tổ tiên và cây gậy trúc của nội vẫn còn được ba má, con cháu lưu giữ như một ký ức đẹp...
>> Kỳ tới: Bộ lư đồng, cây gậy trúc của nội