Những ngày qua, ngành y tế TP.HCM đã có nhiều cuộc họp, làm việc để thiết kế một chương trình khám sức khỏe cho 15 triệu người trong năm 2026, và kế hoạch đến 2030 sau chỉ đạo của Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang. Vậy ngành y tế sẽ làm thế nào để hoàn thành nhiệm vụ?
Theo PGS-TS Nguyễn Anh Dũng, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, dự thảo đề án TP.HCM khám sức khỏe định kỳ cho người dân 1 lần/năm, bắt đầu từ năm 2026; các năm tiếp theo sẽ xét nghiệm sàng lọc và chẩn đoán sớm theo nhóm đối tượng ưu tiên.
Về khám sức khỏe định kỳ (gói cơ bản), PGS-TS Nguyễn Anh Dũng cho rằng đây là hoạt động đánh giá tình trạng sức khỏe hiện tại, kết hợp khai thác tiền sử, yếu tố nguy cơ và các chỉ số cơ bản của một cá nhân tại thời điểm khám. Nếu phát hiện người dân có bệnh, tùy vào mức độ sẽ được điều trị và tại địa phương hoặc chuyển tuyến trên điều trị.
Tuy nhiên, việc thu thập dữ liệu khám sức khỏe định kỳ của người dân không nhất thiết phải thực hiện lại gói khám sức khỏe (sử dụng ngân sách) mà có thể sử dụng dữ liệu từ kết quả khám chữa bệnh mà người dân đã từng có lần điều trị ở bệnh viện (BV) trong năm.
“Ví dụ người bệnh vào BV để mổ viêm ruột thừa nội soi. Nhưng mổ viêm ruột thừa thì gây mê và đầy đủ những xét nghiệm tiền mê, sử dụng dịch vụ nhiều hơn khám sức khỏe cơ bản. Vì vậy, nếu chúng ta quản lý dữ liệu số tốt, liên thông sử dụng hết những dữ liệu này thì trong năm người dân xem như đã được tiếp cận y tế một lần.
Như vậy, không phải 15 triệu dân mà người nào cũng phải thực hiện gói khám sức khỏe cơ bản đã đưa ra”, lãnh đạo Sở Y tế TP.HCM nói. Để thực hiện được điều này, đòi hỏi phải thực hiện việc liên thông dữ liệu của các cơ sở khám chữa bệnh với hồ sơ sức khỏe điện tử của người dân.
Chương trình thứ hai mà ngành y tế thực hiện là gói khám sàng lọc, áp dụng các xét nghiệm, thăm khám, thực hiện thủ thuật trên người chưa có triệu chứng nhằm phát hiện nguy cơ mắc bệnh hoặc khả năng mắc bệnh; từ đó kịp thời giới thiệu người có nguy cơ mắc bệnh đến cơ sở phù hợp để chẩn đoán xác định và điều trị.
Về mục tiêu, đề án giai đoạn 2026 – 2030 hướng đến tổ chức đồng bộ, bền vững hoạt động khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc yếu tố nguy cơ và tầm soát một số bệnh ưu tiên cho người dân TP.HCM. Qua đó đạt 4 mục tiêu chính: phát hiện sớm người có nguy cơ mắc bệnh và người mắc bệnh giai đoạn sớm chưa có triệu chứng; quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời; giảm gánh nặng bệnh tật và chi phí điều trị muộn; hình thành nền tảng dữ liệu sức khỏe toàn dân.
Trước mắt, trong năm 2026, TP.HCM cần hoàn thiện hệ thống quy định chuyên môn, tiêu chí kỹ thuật, quy trình dữ liệu và cơ chế chi trả cho hoạt động khám sức khỏe và khám sàng lọc; đồng thời vẫn tiếp tục triển khai các gói khám sức khỏe đã sẵn có như khám sức khỏe học sinh, khám sàng lọc phát hiện các bệnh không lây ở người cao tuổi và mở rộng thu thập dữ liệu.
“Mục tiêu năm 2026 là toàn bộ người dân tiếp cận được gói khám cơ bản và thiết lập dữ liệu sức khỏe vào hồ sơ sức khỏe điện tử. Trong các năm tiếp theo, tùy theo dữ liệu thu thập được qua gói khám sức khỏe cơ bản và nhất là dữ liệu khám chữa bệnh từ các BV, ngành y tế sẽ kiến nghị từng bước bổ sung các gói khám sàng lọc và tầm soát bệnh.
Phấn đấu đến năm 2030, hệ thống điều phối khám sức khỏe điện tử sẽ được hoàn thiện, có thể tự động tổng hợp dữ liệu, dự báo và chủ động mời người dân tham gia khám sức khỏe, khám sàng lọc”, PGS-TS Nguyễn Anh Dũng nói. Ông cũng nhấn mạnh cần xác định rõ tiêu chí của các đối tượng khác (ngoài người dân TP.HCM) sinh sống, học tập… trên địa bàn để đưa vào chương trình.
Về phạm vi chuyên môn cũng thực hiện tương đồng của các gói khám sức khỏe, nhưng gói sàng lọc và gói tầm soát theo nhóm thực hiện trên dân số mục tiêu, không áp dụng đại trà.
PGS-TS Nguyễn Anh Dũng ví dụ, người từ 18 tuổi trở lên cần được đo huyết áp định kỳ 1 năm ít nhất 1 – 2 lần; còn nhóm nguy cơ sẽ được sàng lọc đái tháo đường, tim mạch. Tầm soát ung thư cổ tử cung, ung thư vú, ung thư đại trực tràng được triển khai theo độ tuổi và nguy cơ. Với ung thư đại trực tràng, có thể áp dụng xét nghiệm máu ẩn trong phân bằng phương pháp miễn dịch để phát hiện sớm, sau đó mới chỉ định nội soi cho nhóm dương tính nhằm tối ưu nguồn lực.
Tương tự, các bệnh như viêm gan B, lao, rối loạn tâm thần, bệnh lý mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt… cũng được đưa vào chương trình nhưng theo nhóm đối tượng cụ thể, không tầm soát toàn bộ dân số.
Về tổ chức thực hiện, tuyến cơ sở như trạm y tế, phòng khám đảm nhận khám sức khỏe cơ bản và sàng lọc ban đầu; các BV thực hiện khám sàng lọc, chẩn đoán xác định và điều trị. Để thuận lợi cho người dân, việc khám sức khỏe cơ bản sẽ được triển khai phi địa giới, ngoài ra việc khám tầm soát còn có thể được triển khai ngay tại cộng đồng do chính các BV thực hiện như đợt khám tầm soát bệnh vừa qua tại 60 trạm y tế phường xã. Quy trình phải khép kín: lập danh sách – mời khám – xét nghiệm – phân loại – chuyển tuyến – điều trị – quản lý sau điều trị.
Lãnh đạo Sở Y tế nhấn mạnh, chương trình không kết thúc ở phát hiện bệnh mà phải đi trọn vòng quản lý. “Nền tảng số đóng vai trò trung tâm, bao gồm hồ sơ sức khỏe điện tử, hệ thống điều phối và dashboard theo dõi 3 cấp: địa phương, cơ sở y tế và thành phố. Đây là công cụ để theo dõi toàn cảnh và hoạch định chính sách”, PGS-TS Nguyễn Anh Dũng nói.
Về kiến nghị, lãnh đạo Sở Y tế đề xuất TP.HCM chấp thuận chủ trương triển khai; xây dựng cơ chế tài chính linh hoạt, không phân biệt công – tư; và cho phép thí điểm ngay một số gói tầm soát trong năm 2026 như tầm soát ung thư cổ tử cung. “Đây không chỉ là một chương trình y tế mà là cơ hội để hệ thống y tế phục vụ người dân tốt hơn, hướng tới quản lý sức khỏe toàn diện, liên tục và hiệu quả”, PGS-TS Nguyễn Anh Dũng chia sẻ.
Ngày 7.4, UBND tỉnh Đồng Tháp tổ chức hội nghị phát động phong trào thi đua thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030, với mục tiêu tạo đột phá tăng trưởng, hướng tới đạt mức 2 con số vào năm 2030.
Theo nội dung ký kết, các cấp, ngành và địa phương trong tỉnh được yêu cầu tập trung cao độ nguồn lực, triển khai đồng bộ và quyết liệt các nghị quyết, chương trình hành động của Chính phủ, Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh. Phong trào thi đua nhằm cụ thể hóa các mục tiêu đã đề ra trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030.
Trọng tâm là thúc đẩy tăng trưởng ngay từ năm đầu của giai đoạn. Đồng Tháp đặt mục tiêu năm 2026 đạt mức tăng trưởng từ 8 - 8,5%, tạo nền tảng vững chắc cho chặng đường 5 năm tiếp theo. Trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản dự kiến tăng 4,1 - 4,5%; công nghiệp - xây dựng tăng 13,1 - 14%; dịch vụ tăng 8,2 - 8,5%; thu ngân sách từ thuế tăng khoảng 5,65 - 6,5%.
Lộ trình tăng trưởng cũng được xác định cụ thể theo từng quý. Quý 2/2026, GRDP ước đạt tối thiểu 59.123 tỉ đồng, tăng trên 8,04% so với cùng kỳ; quý 3 đạt khoảng 70.008 tỉ đồng, tăng tăng 8,4%; quý 4 đạt 70.142 tỉ đồng, tăng 9,1%. Thu ngân sách từ thuế trong năm dự kiến tăng khoảng 6,3%.
Tại hội nghị, ông Phạm Thành Ngại, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp yêu cầu các sở, ngành và địa phương chủ động, linh hoạt trong tổ chức thực hiện, bảo đảm hoàn thành các chỉ tiêu đề ra. Tỉnh phấn đấu duy trì mức tăng trưởng bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt khoảng 9%/năm, tiến tới mốc từ 10% trở lên vào năm 2030.
Bên cạnh đó, Đồng Tháp xác định một số nhiệm vụ then chốt như hoàn thành điều chỉnh quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đúng tiến độ; đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công và các chương trình mục tiêu quốc gia ngay từ đầu năm; tăng cường quản lý thu ngân sách, đặc biệt ở các lĩnh vực tiềm năng như đất đai, thương mại điện tử và kinh tế số.
Công tác giải phóng mặt bằng, tháo gỡ vướng mắc và đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án trọng điểm cũng được yêu cầu thực hiện quyết liệt, nhằm tạo động lực thúc đẩy phát triển toàn diện.
Sáng 8.4, tổ kiểm tra gồm đại diện Trạm Chăn nuôi và Thú y khu vực 5 (thuộc Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM) phối hợp UBND và Công an phường Long Nguyên (TP.HCM) phát hiện một tài xế vận chuyển hàng trăm kg gà thối đưa đi tiêu thụ.
Trước đó, khoảng 6 giờ 30 cùng ngày, trong lúc làm nhiệm vụ, lực lượng chức năng kiểm tra thùng xe bán tải biển số 61C - 352.xx do tài xế N.H.L (29 tuổi) điều khiển. Qua kiểm tra, tổ công tác phát hiện trên xe chở khoảng 277 kg gà trắng đã chết, đang trong quá trình phân hủy.
Ghi nhận tại hiện trường, thùng xe chất đầy các bao tải màu trắng, miệng buộc kín, bên ngoài ghi dòng chữ “53 kg”. Ban đầu, tài xế khai số hàng là cá trê, nhưng khi kiểm tra thực tế, lực lượng chức năng xác định bên trong là gà chết, nhiều con đã bốc mùi hôi nồng nặc, có dấu hiệu để lâu ngày.
Một số bao tải có hiện tượng rỉ nước, bề mặt lấm lem, cho thấy quá trình phân hủy diễn ra. Mùi hôi lan rộng ra khu vực xung quanh.
Làm việc với tổ công tác, tài xế L. khai nhận số gà trên được thu gom từ các trại trên địa bàn phường Long Nguyên và đang trên đường đem đi tiêu thụ.
Tổ công tác đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với tài xế về hành vi vận chuyển động vật chết, sản phẩm động vật không đảm bảo yêu cầu vệ sinh thú y và an toàn thực phẩm để kinh doanh. Với hành vi này, tài xế sẽ bị phạt tiền từ 8 - 12 triệu đồng, đồng thời buộc tiêu hủy toàn bộ số gà theo quy định.
Trước đó, ngày 10.2, lực lượng chức năng cũng phát hiện một trường hợp tương tự. UBND phường Long Nguyên đã ra quyết định xử phạt ông V.P.L (42 tuổi, ở TP.HCM) 10 triệu đồng về hành vi vận chuyển gà chết để kinh doanh và buộc tiêu hủy toàn bộ số hàng vi phạm.
Chuẩn bị công tác khám sức khỏe miễn phí cho 15 triệu dân TP.HCM trong năm 2026, ngày 8-4 Thành ủy TP.HCM tổ chức hội thảo góp ý Đề án tổ chức khám sức khỏe và khám sàng lọc cho người dân TP.HCM giai đoạn 2026-2030.
Tại hội thảo, Sở Y tế TP.HCM đề xuất ưu tiên khám, tầm soát nhóm bệnh lý có thể triển khai khám diện rộng, gánh nặng bệnh tật cao, không chi ngân sách làm xét nghiệm đại trà mà có chọn lọc phù hợp.
Ông Nguyễn Anh Dũng, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho hay TP là đô thị đặc biệt với quy mô dân số hơn 15 triệu người, mật độ dân cư cao, cơ cấu dân số đa dạng và mức độ di biến động lớn, dẫn đến nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng gia tăng.
Trong khi đó, mô hình bệnh tật đang chuyển dịch với gánh nặng kép giữa bệnh truyền nhiễm và bệnh không lây nhiễm, đặc biệt ở nhóm người cao tuổi. Trước bối cảnh này, hệ thống y tế không chỉ tập trung vào điều trị khi người dân đã mắc bệnh mà cần chuyển sang mô hình quản lý sức khỏe toàn diện theo vòng đời, trong đó phát hiện sớm nguy cơ, sàng lọc sớm và quản lý sớm đóng vai trò then chốt.
Đề án được dựa trên quan điểm chỉ đưa vào gói tầm soát công cộng những bệnh hoặc tình trạng có chứng cứ khoa học, có khả năng triển khai ở quy mô dân số và có năng lực chẩn đoán xác định, điều trị tiếp nối. Ưu tiên nhóm can thiệp có hiệu quả chi phí tốt, gánh nặng bệnh tật cao, thủ thuật hợp lý với tuyến y tế cơ sở, khả năng mở rộng trong năm 2026.
Trong giai đoạn trước mắt, đặc biệt năm 2026, TP.HCM tập trung hoàn thiện các quy định chuyên môn, cơ chế tài chính, triển khai gói khám sức khỏe cơ bản và xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử. Đến năm 2027 hình thành mạng lưới cơ sở tham gia chương trình theo mô hình phi địa giới, bao phủ đầy đủ các tuyến và các cụm dân cư đông dân, khu công nghiệp, khu chế xuất, trường học, cơ sở bảo trợ...
Đến năm 2028, triển khai ổn định các chương trình tầm soát có chứng cứ mạnh và khả năng mở rộng tốt gồm: tăng huyết áp, đái tháo đường/nguy cơ tim mạch, ung thư cổ tử cung, ung thư vú, ung thư đại trực tràng, viêm gan vi rút và lao theo nhóm đích.
Đến năm 2030, hướng đến hệ thống điều phối điện tử, tự động hóa, hướng đến chủ động mời người dân tham gia khám và tầm soát dựa trên nền tảng số.
Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho hay nhóm bệnh có thể triển khai khám diện rộng ngay gồm: tăng huyết áp và đái tháo đường (nhóm nguy cơ cao, người trên 40 tuổi), ung thư cổ tử cung (phụ nữ từ 30-65 tuổi, chu kỳ năm năm).
Nhóm bệnh lý ưu tiên theo nhóm đích và chiến dịch gồm: ung thư vú và đại trực tràng (người 50-70 tuổi, FIT test, nhũ ảnh), lao và viêm gan B, C (khu vực nguy cơ, nhóm dễ bị bỏ sót); sức khỏe tâm thần, mắt, răng hàm mặt...
Tuyệt đối không chi ngân sách làm đại trà xét nghiệm PSA (tuyến tiền liệt), đo thính lực, nhãn áp vô tội vạ cho toàn dân khi không có triệu chứng hoặc yếu tố nguy cơ, chỉ làm khi có chỉ định.
Sở Y tế kiến nghị UBND TP.HCM chấp thuận chủ trương xây dựng và trình HĐND TP một đề án hoặc nghị quyết chuyên đề về cơ chế tài chính cho khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc nguy cơ và tầm soát bệnh ưu tiên; phấn đấu hoàn thành hồ sơ trình trong tháng 5-2026.
Đồng thời kiến nghị cho phép thí điểm ngay trong năm 2026 cơ chế chi trả dịch vụ công - tư theo kết quả hoàn thành gói dịch vụ tại một số cụm dân cư, khu công nghiệp, bệnh viện và phòng khám ngoài công lập đủ điều kiện. Bộ Y tế hỗ trợ TP về hướng dẫn chuyên môn thống nhất, chuẩn dữ liệu và cơ chế liên thông đối với hồ sơ sức khỏe điện tử và các chương trình sàng lọc trọng điểm.
Ông Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, cũng cho hay hiện nay ở nam phổ biến là các loại ung thư như: gan, phổi, dạ dày, trực tràng, tiền liệt tuyến, ở nữ là ung thư vú, phổi, đại trực tràng, dạ dày và gan.
Sàng lọc ung thư là phát hiện sớm tế bào bất thường, tế bào ung thư khi chưa có triệu chứng, mục tiêu phát hiện sớm, điều trị hiệu quả hơn và giảm tỉ lệ tử vong. Về nhóm đối tượng tầm soát nguy cơ cao gồm: tiền sử cá nhân, tiền sử gia đình, đột biến gene, tiếp xúc với tác nhân như khói thuốc, hóa chất, cục máu đông, lớn tuổi.
Trong đó, ông Tuấn nhấn mạnh mọi phụ nữ hiện nay đều có nguy cơ mắc ung thư vú, bệnh tăng theo tuổi và xuất hiện thêm các yếu tố nguy cơ như: di truyền, tiền sử và lối sống.
Trong khi đó, vai trò của siêu âm trong sàng lọc ung thư vú rất quan trọng, có thể làm ngay tại tuyến y tế cơ sở với chi phí thấp, dễ triển khai, không gây đau, không tia X, tăng tỉ lệ tham gia tầm soát...
Sàng lọc ung thư vú ở nữ dưới 40 tuổi gồm khám với chi phí 50.600 đồng và siêu âm tuyến vú 58.600 đồng, tổng chi phí là 109.200 đồng. Đối với nữ từ 40 tuổi trở lên, ngoài khám 50.600 đồng và siêu âm tuyến vú 58.600 đồng còn thực hiện nhũ ảnh hai bên với chi phí 102.300 đồng mỗi bên (tổng 204.600 đồng), do đó tổng chi phí là 313.800 đồng.
