“Các máy bay xâm nhập của địch ở phía nam Isfahan, bao gồm hai trực thăng Black Hawk và một máy bay vận tải quân sự C-130, đã bị bắn trúng và đang bốc cháy”, Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya phụ trách hoạt động tác chiến của lực lượng vũ trang Iran hôm nay ra tuyên bố.
Đài truyền hình và phát thanh IRIB của Iran đăng video được mô tả là xác hai trực thăng Black Hawk và vận tải cơ C-130, cho thấy các mảnh vỡ cháy đen trên mặt đất, trong đó có vật thể giống cánh quạt trực thăng và một số vật thể như động cơ cỡ lớn.
Theo hãng thông tấn Fars, chiếc C-130 bị đơn vị đặc nhiệm cảnh sát Faraj của Iran phá hủy. “Đây là nỗ lực tuyệt vọng của ông Trump nhằm che đậy một thất bại lớn”, Fars cho biết.
Bộ Quốc phòng Mỹ và Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin trên.
Hai thành viên tổ bay trên chiếc F-15E Strike Eagle đã phóng ghế thoát hiểm khi tiêm kích bị bắn hạ tại Iran ngày 3/4. Trong khi phi công buồng trước được giải cứu nhanh chóng, sĩ quan điều khiển vũ khí, hay còn gọi là phi công buồng sau, mắc kẹt tại Iran. Sự việc khiến Mỹ kích hoạt chiến dịch tìm kiếm khẩn cấp.
Chiến dịch giải cứu diễn ra vào đêm 4/4, huy động hàng trăm lính đặc nhiệm, hàng chục máy bay chiến đấu, trực thăng cùng các năng lực tình báo mạng, không gian và nhiều phương tiện trinh sát khác.
New York Times dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên nói rằng sau khi phi công được giải cứu, hai chiếc máy bay vận tải làm nhiệm vụ đưa đội đặc nhiệm và phi công về nơi an toàn đã mắc kẹt tại một căn cứ hẻo lánh ở Iran. Các chỉ huy sau đó quyết định điều thêm ba máy bay khác đến để di tản toàn bộ quân nhân Mỹ. Họ “cho nổ tung hai chiếc máy bay gặp sự cố thay vì để chúng rơi vào tay phía Iran”.
Tài khoản mạng xã hội chuyên thu thập dữ liệu tình báo nguồn mở OSINTWarfare nói rằng một vận tải cơ C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công ở tây nam Iran “bị mắc kẹt, không thể di chuyển”. Đặc nhiệm Delta của Mỹ sau đó phá hủy phi cơ này.
Một nghiên cứu mới công bố cho thấy người Neanderthal, họ hàng của loài người hiện đại, có thể đã tạo ra và sử dụng một chất dính vừa dùng làm keo vừa để điều trị vết thương, đi trước nền y học hiện đại tới 200.000 năm.
Các nhà nghiên cứu đã biết rằng người Neanderthal sử dụng nhựa cây bạch dương để dán đầu mũi giáo vào cán.
Chất này đã được tìm thấy trên khắp châu Âu, phục vụ nhiều mục đích khác nhau và là chất trám kín chống nước cổ xưa nhất trong lịch sử, và còn sử dụng làm kẹo cao su.
"Song song với những phát hiện này, ngày càng có nhiều bằng chứng về các thực hành y học và việc sử dụng thực vật ở người Neanderthal, đó là lý do chúng tôi quan tâm việc sử dụng nhựa bạch dương trong bối cảnh này", theo trang Science Alert ngày 5.4 dẫn lời ông Tjaark Siemssen, nhà khảo cổ học tại Đại học Cologne (Đức) và Đại học Oxford (Anh), đồng thời là tác giả chính của nghiên cứu.
Vì vậy, các nhà nghiên cứu tại Đại học Cologne, Đại học Oxford và Đại học Liège (Bỉ) đã tái tạo loại nhựa bạch dương này bằng cách sử dụng các nguyên liệu và quy trình có thể đã được người Neanderthal sử dụng.
Sau đó, các nhà nghiên cứu tại Đại học Cape Breton ở Nova Scotia (Canada) tiến hành các thử nghiệm sinh học để xác nhận đặc tính y học của loại nhựa này.
"Đó chính xác là điều chúng tôi đã chứng minh. Giờ đây chúng tôi biết rằng chất mà người Neanderthal tạo ra cách đây 200.000 năm cũng có đặc tính kháng khuẩn", theo ông Matthias Bierenstiel, giáo sư hóa học tại Đại học Cape Breton và là đồng tác giả nghiên cứu.
Các mẫu nhựa bạch dương cho thấy mức độ hoạt tính kháng khuẩn khác nhau nhưng đều có tác động đối với Staphylococcus aureus, vi khuẩn liên quan nhiễm trùng vết thương.
Những phát hiện này dẫn đến suy đoán rằng các cộng đồng cổ đại đã sử dụng nhựa bạch dương để điều trị vết thương hoặc các vấn đề về da có nguy cơ nhiễm trùng.
Hãng thông tấn Reuters hôm 5/4 dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các binh sĩ đặc nhiệm nước này đã trải qua nhiều giờ căng thẳng khi phải chờ đợi máy bay dự bị đến đón, sau khi hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J Commando II gặp trục trặc kỹ thuật và không thể cất cánh từ sân bay dã chiến ở Iran.
"Nếu có khoảnh khắc nào khiến chúng tôi phải thốt lên 'trời đất ơi' thì chính là lúc đó", quan chức Mỹ cho hay, đồng thời ca ngợi giới chỉ huy vì đã đưa ra quyết định nhanh chóng giúp cứu vãn tình thế.
Nhằm giải cứu sĩ quan điều khiển vũ khí của tiêm kích F-15E bị bắn rơi tại Iran hôm 3/4, khoảng 100 đặc nhiệm Mỹ đã bí mật xâm nhập sâu vào lãnh thổ đối phương trong đêm, rồi leo lên ngọn núi cao hơn 2.000 m để tiếp cận mục tiêu. Phi công và đặc nhiệm Mỹ sau đó rút về điểm tập kết trước bình minh, sẵn sàng lên vận tải cơ để rút lui.
Hai chiếc MC-130J gặp sự cố khiến toàn bộ chiến dịch đối mặt nguy cơ đổ vỡ. Các chỉ huy sau đó ra quyết định mạo hiểm là triển khai thêm máy bay dự bị vào Iran để sơ tán quân nhân ra ngoài theo từng đợt.
Canh bạc này đã thành công và lực lượng Mỹ rút khỏi Iran an toàn. Trước khi rời đi, họ đã phá hủy tổng cộng 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J bị hư hỏng và 4 trực thăng, để ngăn Iran tiếp cận thiết bị quân sự nhạy cảm, theo quan chức Mỹ.
Con số này nhiều hơn thông tin ban đầu, khi New York Times nói rằng chỉ có hai vận tải cơ bị bỏ lại. Reuters không nêu lý do các trực thăng bị lực lượng Mỹ phá hủy trước khi rời đi.
Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin.
Hình ảnh hiện trường do truyền thông Iran công bố cho thấy ít nhất hai xác trực thăng AH/MH-6 Little Bird, bên cạnh phi cơ MC-130J. Hai mẫu này lần lượt có giá 2-7 triệu USD và khoảng 114 triệu USD mỗi chiếc. Trực thăng Little Bird có thể nằm gọn trong khoang chở hàng của phi cơ MC-130J, nên nhiều khả năng đã được chở theo khi làm nhiệm vụ giải cứu.
Tyler Rogoway, biên tập viên của War Zone, nhận định quá trình rút quân khẩn cấp sau khi hai máy bay MC-130J gặp sự cố khiến lực lượng Mỹ không còn thời gian hoặc chỗ trống để đưa trực thăng lên máy bay dự bị. "Cũng có khả năng chúng bị hư hại trong quá trình tác chiến và bị vứt bỏ", chuyên gia Mỹ nêu quan điểm.
Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Lầu Năm Góc cho biết không có trường hợp thiệt mạng trong chiến dịch giải cứu. Tuy nhiên, quân đội Mỹ cũng hứng chịu nhiều tổn thất khí tài trong nỗ lực giải cứu. Bên cạnh các vận tải cơ MC-130J và trực thăng bị phá hủy, một cường kích A-10 đã bị phòng không Iran bắn rơi khi đang yểm trợ lực lượng tìm kiếm.
Hai trực thăng cứu nạn chiến đấu HH-60W Jolly Green II cũng trúng hỏa lực Iran, khiến ít nhất một quân nhân bị thương, nhưng đã hạ cánh an toàn ở lãnh thổ đồng minh của Mỹ. Chưa rõ mức độ hư hại của chúng.
Phạm Giang (Theo Reuters, New York Post, War Zone)
"Lực lượng Mỹ đã giải cứu thành công thành viên phi hành đoàn mất tích của chiếc tiêm kích bị bắn rơi trên bầu trời Iran. Toàn bộ lực lượng tham gia chiến dịch đều đã trở về an toàn", một quan chức Mỹ giấu tên nói với Washington Post. Các hãng tin Mỹ khác như Fox, CNN, New York Times cũng đăng tải thông tin tương tự.
Hai thành viên tổ bay trên chiếc F-15E Strike Eagle đã phóng ghế thoát hiểm khi tiêm kích bị bắn hạ tại Iran ngày 3/4. Trong khi phi công được giải cứu nhanh chóng, sĩ quan điều khiển vũ khí, hay còn gọi là phi công buồng sau, đã mất tích. Sự việc khiến Mỹ kích hoạt chiến dịch tìm kiếm khẩn cấp.
Theo NY Times, chiến dịch giải cứu huy động hàng trăm lính đặc nhiệm, hàng chục máy bay chiến đấu, trực thăng cùng các năng lực tình báo mạng, không gian và nhiều phương tiện trinh sát khác. Các máy bay cường kích Mỹ liên tục dội bom và xả súng vào các đoàn xe của Iran nhằm ngăn họ tiếp cận khu vực phi công đang ẩn náu.
Một cuộc đấu súng đã nổ ra khi lực lượng Mỹ áp sát vị trí phi công, hai cựu quan chức quân đội cấp cao nắm rõ chiến dịch cho biết. Để phối hợp với lực lượng cứu hộ, phi công này được trang bị thiết bị phát tín hiệu định vị và hệ thống liên lạc bảo mật.