Khoảng bốn tiếng sau khi cất cánh trong chuyến bay đầu tiên đến Mặt Trăng kể từ năm 1972, một chiếc iPhone màu bạc trôi lơ lửng ngang qua camera đặt phía trên buồng lái của tàu vũ trụ Orion trong sứ mệnh Artemis II. Smartphone này rời khỏi tay chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA), bay qua đầu chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) rồi rơi vào tay Christina Koch (NASA).
Đây là lần thứ hai phi hành gia NASA được phép mang smartphone cá nhân ra ngoài vũ trụ, sau sứ mệnh Crew-12 đến Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) vào tháng 2. NASA hồi tháng 3 cho biết đã cung cấp cho mỗi phi hành gia một chiếc smartphone đời mới nhất và iPhone được chọn.
Những chiếc iPhone này không thể gọi điện hay chơi game do không kết nối Internet hoặc sử dụng Bluetooth. Chúng chủ yếu được dùng để chụp ảnh và quay video, trong đó chỉ huy Wiseman đã chụp một số bức ảnh đầu tiên gửi về Trái Đất. Bà Koch và ông Hansen cũng chụp ảnh và quay video ông Glover và Wiseman khi khoang tàu di chuyển xung quanh tên lửa, theo video trực tiếp của NASA phát trên YouTube.
“Chúng tôi cung cấp cho phi hành đoàn những công cụ ghi lại khoảnh khắc đặc biệt, giúp họ chia sẻ những hình ảnh và video đầy cảm hứng với thế giới”, Jared Isaacman, người đứng đầu NASA, viết trên X hồi tháng 2. “Quan trọng không kém, chúng tôi đã thách thức các quy trình lâu đời để chứng nhận một phần cứng hiện đại cho chuyến bay vào vũ trụ”.
Theo NY Times, việc cấp phép smartphone bay vào vũ trụ là quá trình không dễ dàng. “Thông thường, quy trình này có bốn giai đoạn”, PGS Tobias Niederwieser của trung tâm nghiên cứu vũ trụ BioServe Space Technologies thuộc Đại học Colorado Boulder (Mỹ), giải thích. “Giai đoạn đầu tiên đưa thiết bị phần cứng vào bảng điều khiển an toàn, sau đó xác định mối nguy hiểm tiềm tàng, từ các bộ phận chuyển động đến vật liệu như thủy tinh có thể vỡ. Giai đoạn thứ ba sẽ đưa ra kế hoạch giải quyết mối nguy hiểm đó. Cuối cùng là chứng minh rằng kế hoạch đó hiệu quả”.
iPhone 17 Pro Max – mẫu smartphone được các phi hành gia Artemis II lựa chọn – hiện đáp ứng các cầu này. Máy trang bị Ceramic Shield 2 ở mặt trước và Ceramic Shield ở mặt sau. Apple từng nhấn mạnh Ceramic Shield 2 “cứng cáp hơn bất kỳ loại kính smartphone nào khác”.
Về việc iPhone “được” bay vào vũ trụ, Apple cho biết không tham gia vào quy trình phê duyệt cho sứ mệnh Artemis II. Tuy nhiên, nói với 9to5mac, công ty nhấn mạnh smartphone mới nhất “đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn để sử dụng lâu dài trên quỹ đạo”.
iPhone không phải là thiết bị số duy nhất được các phi hành gia chụp ảnh và quay video. Phi hành đoàn còn trang bị hai chiếc máy ảnh Nikon D5 ra mắt năm 2016 và bốn chiếc GoPro Hero 11 giới thiệu năm 2022.
Artemis II đánh dấu sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA). Họ có 10 ngày bay quanh Mặt Trăng, thực hiện các thí nghiệm nghiên cứu khoa học, thử nghiệm khả năng điều khiển tàu vũ trụ, kiểm tra y tế, huấn luyện sinh tồn và nhiều công việc khác.
Tính đến sáng 4/4, phi hành đoàn bốn người đã cách Trái Đất hơn 229.000 km, bắt đầu gửi về những hình ảnh đầu tiên về “quả cầu xanh”. Họ còn khoảng 190.000 km để tiếp cận Mặt Trăng. Phi hành đoàn dự kiến tiến vào “vùng ảnh hưởng của Mặt Trăng” vào tối 5/4.
Bảo Lâm tổng hợp
Toàn cảnh Trái Đất nhìn từ Artemis II
Phi hành đoàn Artemis II vượt mốc ‘nửa đường tới Mặt Trăng’
Điểm đặc biệt của bốn phi hành gia Artemis II
Chương trình Mặt Trăng mới của Mỹ khác gì 54 năm trước?
Tàu Orion rời quỹ đạo Trái Đất tiến đến Mặt Trăng
Tin Gốc: https://vnexpress.net/iphone-duoc-chon-su-dung-tren-artemis-ii-the-nao-5058645.html
Phi hành đoàn Artemis II vào vùng không gian Mặt Trăng
Tại đây, lực hấp dẫn Mặt Trăng tác động lên tàu vũ trụ Orion sẽ mạnh hơn lực hấp dẫn Trái Đất, trở thành lực chi phối kiểm soát quỹ đạo con tàu. Phi hành đoàn hoàn thành quá trình chuyển đổi này trong ngày thứ 5 của nhiệm vụ, khi cách Mặt Trăng khoảng 62.800 km và cách Trái Đất 373.400 km. Lần đầu tiên các phi hành gia đặt chân vào phạm vi ảnh hưởng của Mặt Trăng kể từ nhiệm vụ Apollo 17 năm 1972.
"Đây là cột mốc đáng chú ý trong nhiệm vụ của chúng ta", Rick Henfling, Giám đốc chuyến bay tại NASA, tuyên bố. Việc này cũng tạo tiền đề cho sự kiện quan trọng của đêm 6-7/4: phi hành đoàn bay vòng qua phía xa Mặt Trăng, tiến vào không gian xa hơn bất cứ người nào trong lịch sử.
"Tất cả đều vô cùng hào hứng cho ngày mai. Nhóm vận hành chuyến bay và nhóm khoa học đều đã sẵn sàng bay ngang qua Mặt Trăng đầu tiên sau hơn 50 năm", Lori Glaze, phó quản lý phụ trách Chương trình Phát triển Hệ thống Thám hiểm của NASA, cho biết.
Trước đó, nhóm điều khiển nhiệm vụ tại Houston và phi hành đoàn Artemis II hoàn thành một lần đốt động cơ để điều chỉnh quỹ đạo của Orion hướng tới Mặt Trăng. Quá trình khai hỏa bắt đầu lúc 23h03 ngày 5/4 (10h03 ngày 6/4 giờ Hà Nội), kéo dài 17,5 giây.
Cũng trong ngày thứ 5 của chuyến bay, các phi hành gia hoàn thành một mục tiêu quan trọng là thử nghiệm bộ đồ Hệ thống Sinh tồn Phi hành đoàn Orion (OCSS). Cả bốn đã thực hiện đầy đủ bài kiểm tra gồm mặc và điều áp bộ đồ, kiểm tra rò rỉ, mô phỏng việc vào ghế ngồi, đánh giá khả năng vận động, ăn uống. Bộ đồ nhằm mục đích bảo vệ phi hành gia trong những giai đoạn biến động của chuyến bay, hỗ trợ sự sống khi giảm áp suất khoang lái và hạ cánh xuống biển.
Tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa bốn phi hành gia bay tới Mặt Trăng, sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA).
Nhiệm vụ Artemis II đánh dấu hàng loạt cột mốc trong ngành hàng không vũ trụ. Ví dụ, phi hành gia da màu, người phụ nữ, người không phải công dân Mỹ đầu tiên, phi hành gia lớn tuổi nhất đến Mặt Trăng. Ngoài ra, phi hành đoàn còn dự kiến lập kỷ lục bay xa Trái Đất nhất (402.000 km) và tốc độ tái nhập khí quyển nhanh nhất (40.200 km/h) trong lịch sử du hành vũ trụ.
Bên cạnh đó, đây là chuyến bay có người lái đầu tiên của tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) và tàu Orion. Rất nhiều công nghệ thử nghiệm trên tàu cũng lần đầu được sử dụng ngoài không gian như Hệ thống Liên lạc Quang học Orion Artemis II, sử dụng tia laser để gửi và nhận dữ liệu từ Trái Đất. Ngoài ra, tàu cũng trang bị nhà vệ sinh hoạt động đầy đủ đầu tiên trong chuyến bay tới Mặt Trăng.
Thu Thảo
Tin Gốc: https://vnexpress.net/phi-hanh-doan-artemis-ii-vao-vung-khong-gian-mat-trang-5059038.html
Đồng bộ 12 cơ sở dữ liệu ngành nông nghiệp và môi trường với Trung tâm Dữ liệu quốc gia
Chiều 6-4, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Công an tổ chức lễ ký kết biên bản ghi nhớ và kích hoạt kết nối, đồng bộ dữ liệu với Trung tâm Dữ liệu quốc gia.
Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng cho biết thời gian qua bộ đã tập trung xây dựng nền tảng dữ liệu đa ngành quy mô lớn, từng bước tháo gỡ các điểm nghẽn như cơ sở dữ liệu đất đai và truy xuất nguồn gốc nông sản.
Đến nay, 12/12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành cốt lõi (gồm đất đai; nền địa lý quốc gia; nghề cá quốc gia; nuôi trồng thủy sản; trồng trọt; báo cáo thống kê ngành nông nghiệp và môi trường; ngành nông nghiệp; khí tượng thủy văn quốc gia; môi trường quốc gia; khai thác, sử dụng tài nguyên biển và hải đảo; viễn thám quốc gia; hộ nghèo, hộ cận nghèo) đã hoàn thành kết nối, được chuẩn hóa theo tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung" và đã hoàn thành kết nối, đồng bộ với Trung tâm Dữ liệu quốc gia, sẵn sàng vận hành chính thức.
Kết quả này có được nhờ sự nỗ lực, quyết tâm cao của các đơn vị thuộc hai bộ, với nhiều nhiệm vụ mang tính đột phá. Trong đó "Chiến dịch 90 ngày đêm làm sạch dữ liệu đất đai" đã rà soát hơn 62,2 triệu thửa đất, xác thực 42,5 triệu thửa với cơ sở dữ liệu dân cư và đối soát hơn 82.000 tàu cá.
"Việc kết nối và đồng bộ dữ liệu không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn góp phần cắt giảm thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến, hướng tới phương thức quản trị dựa trên dữ liệu" - Bộ trưởng Trần Đức Thắng khẳng định.
Ông Thắng cũng cho biết song song với việc xây dựng và kết nối các cơ sở dữ liệu, bộ đang triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản theo chỉ đạo của Trung ương.
Hệ thống đã được xây dựng và đưa vào vận hành từ tháng 12-2025, hiện đang triển khai đối với một số sản phẩm chủ lực như sầu riêng, đồng thời mở rộng sang các nhóm nông sản thực phẩm khác như lúa gạo, thịt, trứng, sữa, trái cây, chè, cà phê… Dự kiến từ ngày 1-7 tới sẽ triển khai đồng bộ trên phạm vi toàn quốc.
Bộ cũng đặt mục tiêu đến hết năm 2026 hoàn thành đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trên phạm vi toàn quốc. Bảo đảm toàn bộ các thửa đất được số hóa, quản lý thống nhất, vận hành theo thời gian thực và kết nối, chia sẻ hiệu quả với các cơ sở dữ liệu quốc gia, hệ thống thông tin liên quan.
Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương, Giám đốc Trung tâm Dữ liệu quốc gia, khẳng định kết quả này góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, hỗ trợ cắt giảm thủ tục hành chính, phát triển dịch vụ công trực tuyến và phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ.
Để phát huy hiệu quả các hệ thống đã kết nối, Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương đề nghị hai bộ tiếp tục đẩy mạnh đối khớp, xác thực dữ liệu với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng VNeID.
Đồng thời duy trì cập nhật dữ liệu thường xuyên, bảo đảm đồng bộ theo thời gian thực. Bên cạnh đó, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và lộ trình kết nối các hệ thống còn lại trong năm 2026.
