Hôm nay là Tết Thanh minh. Dương lịch hôm nay là ngày chủ nhật cuối tuần, cũng là ngày thứ 95 của năm 2026. Theo lịch âm, ngày 5.4 là ngày 18 tháng 2, theo cách gọi can chi là ngày Kỷ Dậu, tháng Tân Mão, năm Bính Ngọ.
Hôm qua 4.4, người Việt vừa trải qua ngày cuối cùng của tiết Xuân phân, tiết khí thứ 4 trong 24 tiết khí trong năm. Xuân phân là tiết khí quan trọng, đánh dấu khởi đầu mùa xuân thiên văn.
Theo lịch vạn niên, hôm nay là ngày Thiên Môn. Dân gian quan niệm đây là ngày đẹp, thích hợp để khởi sự khi “xuất hành làm mọi việc đều vừa ý, cầu được ước thấy mọi việc đều thành đạt”.
24 tiết khí trong năm gồm: Lập xuân, Vũ thủy, Kinh trập, Xuân phân, Thanh minh, Cốc vũ, Lập hạ, Tiểu mãn, Mang chủng, Hạ chí, Tiểu thử, Đại thử, Lập thu, Xử thử, Bạch lộ, Thu phân, Hàn lộ, Sương giáng, Lập đông, Tiểu tuyết, Đại tuyết, Đông chí, Tiểu hàn và Đại hàn.
Theo chuyên gia, 24 tiết khí là 24 khoảng thời gian, mỗi khoảng dài 15 hoặc 16 ngày, mô tả 24 giai đoạn thời tiết khác nhau trong năm. Vì chu kỳ này phụ thuộc vào vị trí của trái đất trên quỹ đạo.
Theo quy ước, tiết Thanh minh là khoảng thời gian bắt đầu từ khoảng ngày 4 hay 5.4 khi kết thúc tiết Xuân phân và kết thúc vào khoảng ngày 20 hay 21.4 khi tiết Cốc vũ bắt đầu.
Năm 2026, tiết Thanh minh bắt đầu vào ngày 5.4 và kết thúc vào ngày 21.4. Nếu tính điểm Xuân phân là gốc (kinh độ mặt trời bằng 0°) thì điểm diễn ra hay bắt đầu tiết Thanh minh là kinh độ Mặt Trời bằng 15°. Ngày đầu tiên trong tiết Thanh minh thường được dân gian gọi là Tết Thanh minh.
Theo chuyên gia lịch pháp, Thanh minh có ý nghĩa là “trời trong sáng”. Dưới góc độ ngôn ngữ, “thanh” trong tiết Thanh minh mang nghĩa là “sạch sẽ” hay “trong lành”, không phải thanh mang nghĩa là “màu xanh lam”. Trong khi đó, “minh” mang nghĩa là “tươi sáng”.
Tết Thanh minh là một trong những dịp quan trọng tại nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam. Không chỉ gắn với vòng tuần hoàn của thời tiết, tiết Thanh minh còn mang đậm ý nghĩa văn hóa khi trở thành thời điểm để con cháu hướng về tổ tiên, chăm sóc phần mộ và gìn giữ truyền thống gia đình.
Tại Việt Nam, hoạt động quan trọng và có ý nghĩa nhất trong dịp này là tảo mộ, hay còn gọi là viếng mộ. Đây là dịp để con cháu sửa sang, chăm sóc phần mộ tổ tiên, dọn dẹp cỏ dại, lau chùi bia mộ, thay hoa và thắp hương tưởng niệm.
Những hoạt động trong ngày Tết Thanh minh thể hiện lòng biết ơn, sự kính trọng đối với những người đã khuất, đồng thời tiếp nối truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam bao đời nay.
Về mặt thời tiết, theo kinh nghiệm dân gian tiết khí Thanh minh đánh dấu thời điểm mà trời đất giao hòa, thời tiết trở nên trong lành, bầu trời quang đãng, cây cối đâm chồi nảy lộc.
Hàng ngàn giáo dân ở TP.HCM trang nghiêm trong đại lễ Phục sinh
Chiều tối 5.4, cộng đoàn Công giáo đã hiện diện rất đông đảo để rước kiệu cung nghinh tượng Chúa Phục Sinh xung quanh nhà thờ Tân Phú trong đại lễ Phục sinh.
Sau cuộc rước, Thánh lễ mừng Chúa Phục sinh được cử hành trọng thể với sự chủ tế của linh mục chánh xứ Giuse Lê Hoàng. Đồng tế với ngài có các linh mục trong xứ, cùng với sự tham dự của các nữ tu và đông đảo giáo dân.
Nói về lễ Phục sinh, chị Đinh Ngọc Bảo Hân, giáo dân tham dự buổi lễ cho biết: "Đối với tôi việc trực tiếp chứng kiến đoàn rước không chỉ là một nghi thức tôn giáo mà còn là dịp để khẳng định niềm tin sắt son. Bản thân cũng chỉ có niềm tin vào Chúa Giêsu và tin vào Chúa sống lại vào ngày sau thôi".
Bảo Hân cho biết thêm hòa chung niềm tin ấy, những lời nguyện ước về sức khỏe và bình an cũng được gửi gắm một cách chân thành. Mong muốn lớn nhất của chị là bản thân và gia đình luôn được khỏe mạnh, đồng thời được sống trong tràn đầy hồng ân của Thiên Chúa.
Chia sẻ về ý nghĩa về sự kiện này, linh mục Giuse Lê Hoàng, Chánh xứ giáo xứ Tân Phú cho biết tâm điểm của năm phụng vụ chính là Tam Nhật Thánh cao điểm này bắt đầu từ thứ năm tuần Thánh với nghi thức rửa chân và lập Bí tích Thánh Thể, Bí tích Truyền chức Linh mục. Kế tiếp là ngày thứ sáu suy tôn Thánh Giá và đạt đến đỉnh điểm vào đêm canh thức vọng Phục sinh, thời điểm cử hành sự kiện Chúa vượt qua cái chết để đi vào phục sinh vinh hiển.
Theo linh mục Giuse Lê Hoàng, ngày Chúa Nhật Phục sinh không chỉ là một đại lễ long trọng mà còn là niềm tin căn bản của người Kitô hữu, mang đến thông điệp về niềm hy vọng vào sự sống đời đời sau khi trải qua cái chết.
Tại Giáo xứ Tân Phú, đại lễ được tổ chức với các nghi thức truyền thống đầy ý nghĩa. Mở đầu là cuộc rước tượng Chúa Phục sinh xung quanh nhà thờ với sự tham gia của hội đồng Mục vụ giáo và các đoàn thể Công giáo tiến hành.
Linh mục Giuse Lê hoàng cho biết thêm Giáo xứ Tân Phú là một giáo xứ có sức sống mạnh mẽ với lượng giáo dân đi lễ vào ngày Chúa Nhật có thể lên đến hơn 10.000 người. Sự tham gia đông đảo của bà con giáo dân trong các nghi lễ trang nghiêm đã tạo nên một không gian tràn đầy đức tin và hy vọng.
Giáo xứ Tân Phú được thành lập năm 1963. Tổng ủy Dinh Điền tỉnh Gia Định giao cho Giáo Hội thành lập khu định cư, có diện tích hơn 2 hecta, là khu đất ruộng trũng ở ven đô, thuộc xã Tân Sơn Nhì, quận Tân Bình, tỉnh Gia Định cũ. Đức Tổng Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình đã ủy nhiệm cho Linh mục Đaminh Đinh Xuân Hải (chánh xứ từ 1963 – 1972) xây dựng. Thiết kế khu dân cư này, cha dành riêng một khu vực làm nơi phụng tự, phần khác dành cho xây dựng trường học, cơ sở y tế để phục vụ sức khỏe cộng đồng.
Thuở ban đầu, giáo xứ này chỉ có 83 gia đình Công giáo, phần đông là di dân từ miền Bắc. Một ngôi nhà thờ tạm bằng tre lá đã hình thành và tôn vinh Thánh Giuse làm bổn mạng. Dần dần, nhờ đóng góp của cộng đoàn dân Chúa, nhà xứ, phòng họp và các phòng học giáo lý đã được xây dựng.
Giáo xứ Tân Phú là nơi "đất lành chim đậu", nhiều giáo dân quy tụ về sinh sống, đời sống đức tin phát triển, nhu cầu sinh hoạt phụng tự gia tăng, cơ sở vật chất được nâng cấp và mở rộng.
Năm 1967, ngôi thánh đường bê tông kiên cố được khánh thành. Đến năm 1997, cha Đaminh Vũ Nguyên Thiều, Chánh xứ từ năm 1997 đến 2005 đã khánh thành ngôi nhà thờ mới rộng lớn hơn cho phù hợp với sự phát triển của giáo xứ. Năm 2007, nhân kỷ niệm 10 năm cung hiến thánh đường giáo xứ Tân Phú, linh mục chánh xứ Giuse Lê Đình Quế Minh cùng giáo dân trùng tu Thánh đường thêm khang trang, đẹp đẽ như ngày nay.
Tài xế thắng gấp giữa quốc lộ, lao xuống cứu bé gái 2 tuổi băng qua đường
Hôm nay 5.4, mạng xã hội lan truyền đoạn clip ghi lại cảnh một nam tài xế xe tải có hành động dũng cảm, kịp thời cứu sống một bé gái đang lững chững đi bộ băng qua đường trên quốc lộ 1 giữa lúc các phương tiện đang lưu thông với tốc độ cao. Hành động này nhanh chóng nhận được hàng nghìn lượt yêu thích và bình luận khen ngợi từ cộng đồng mạng.
Theo tìm hiểu của PV Thanh Niên , nam tài xế trong câu chuyện trên là anh Lý Quang Tố (31 tuổi, trú tại phường Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng).
Sự việc xảy ra vào ngày hôm qua 4.4, trên tuyến quốc lộ 1 thuộc địa phận xã Phú Lộc, thành phố Huế.
Chia sẻ về khoảnh khắc nghẹt thở đó, anh Tố cho biết thời điểm ấy đoạn đường cho phép xe chạy với tốc độ từ 80 - 90 km/giờ. Từ xa, anh bất ngờ phát hiện một bóng nhỏ từ trong nhà chạy thẳng ra đường, hướng về phía làn xe bên kia.
"Tôi thấy cháu bé chạy thẳng qua luôn, đứng từ góc đó phi ra. Không ngờ một đứa trẻ nhỏ như vậy lại có thể chạy sang tận phía bên kia đường giữa lúc xe cộ đang chạy rất nhanh. Phản xạ lúc đó của tôi là phải dừng xe bằng mọi giá", anh Tố nhớ lại.
Sau khi quan sát thấy phía sau không có xe, ngay lập tức anh Tố gấp, bật đèn tín hiệu. Do tình huống quá khẩn cấp và sự tập trung cao độ vào việc cứu người, anh đã nhảy ra khỏi cabin nhanh đến mức bị trật khớp chân. Tuy nhiên, lúc đó anh vẫn cố chạy đến bế cháu bé đưa vào lề đường an toàn.
Cháu bé trong clip là bé gái khoảng 2 tuổi. Thời điểm xảy ra sự việc, cháu bé tỏ ra khá bình tĩnh, không khóc lóc hay hoảng sợ. Sau khi đưa cháu vào khu vực an toàn, anh Tố đã trao cháu bé cho người thân.
Theo lời kể của anh Tố, cha mẹ cháu bé hiện đang làm việc tại TP.HCM, cháu ở nhà cùng chị gái. Do một phút thiếu quan sát của người trông nom, cháu đã tự ý mở cửa chạy ra quốc lộ.
Sáng nay, cha mẹ của bé gái đã liên lạc với anh Tố để gửi lời cảm ơn và hỏi thăm tình hình của anh. "Gia đình cháu bé còn lo lắng hỏi tôi rằng việc dừng xe gấp giữa đường như vậy có bị cảnh sát giao thông xử phạt hay không, nếu có bị phạt thì họ xin được đóng phạt thay. Tôi đã giải thích rằng mình làm việc tốt để cứu người nên chắc chắn sẽ không bị xử phạt", anh Tố chia sẻ thêm.
Anh Tố cũng đang có một con trai 3 tuổi, có lẽ tâm thế của một người làm cha đã giúp anh có phản xạ nhanh nhạy và quyết liệt. Anh cho biết, sau khi cứu được cháu bé và trở về nhà, anh mới bắt đầu cảm thấy đau ở chân do cú nhảy từ cabin xuống đường.
Giải thích về việc trích xuất và đăng tải đoạn clip lên mạng xã hội, anh Tố nói: "Tôi cắt lại đoạn video này, phần vì muốn lưu lại kỷ niệm, phần vì lo ngại nếu sau này có bị cơ quan chức năng kiểm tra về việc dừng đỗ hay vi phạm luật giao thông tại thời điểm đó thì có bằng chứng để giải trình. Lái xe như chúng tôi vốn không có điều kiện kinh tế dư dả, nhưng cứu người là trên hết".
Dù đã có 14 năm kinh nghiệm lái xe đường dài và từng nhiều lần giúp đỡ người gặp nạn trên đường như người say rượu, người tự té xe, nhưng đây là lần đầu tiên anh đối mặt với tình huống cứu một đứa trẻ đi "lạc" vào quốc lộ.
Đáng chú ý, ngay sau khi đoạn video được lan tỏa, hành động của anh Tố không chỉ nhận được sự cảm kích từ người dân mà còn thu hút sự chú ý của cơ quan chức năng. Anh Tố cho biết, một cán bộ CSGT thuộc Trạm CSGT Phú Lộc, Phòng CSGT Công an thành phố Huế sau khi nắm bắt sự việc qua hình ảnh trích xuất đã chủ động liên lạc với anh.
Cán bộ CSGT khẳng định trong tình huống khẩn cấp liên quan đến tính mạng con người, hành động ưu tiên cứu người của anh Tố là hoàn toàn đúng đắn và đáng được biểu dương gương người tốt việc tốt.
Xác nhận sự việc với PV Thanh Niên, lãnh đạo Trạm CSGT Phú Lộc nói: "Nắm được sự việc, chúng tôi đã gọi ngay cho tài xế để biểu dương tinh thần, đồng thời giải thích hành động này không bị xử phạt, để tài xế an tâm".