Quan điểm trên được PGS-TS Vũ Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Giao thông Vận tải – Đại học Việt Đức, nêu tại tọa đàm về bài toán phát triển xe buýt ở TP HCM do Tạp chí Doanh Nhân Sài Gòn và Viện Sáng kiến Việt Nam tổ chức ngày 15/4. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh thành phố chuẩn bị miễn phí xe buýt để khuyến khích người dân chuyển sang phương tiện công cộng.
“Mức độ cung cấp hạ tầng và số lượng xe buýt trên đầu người ở TP HCM quá thấp, trở thành một trong những điểm yếu lớn nhất của hệ thống”, ông Tuấn nói. So với các đô thị tương đồng như Jakarta hay Bangkok – nơi có khoảng 900-1.000 xe buýt trên mỗi triệu dân để đáp ứng 15-20% nhu cầu đi lại, TP HCM hiện mới đạt chưa tới 1/3 mức này.
Theo ông Tuấn, sau khi sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, dân số TP HCM tăng lên khoảng 14-15 triệu người, song toàn hệ thống mới có hơn 2.400 xe buýt. Quy mô này khiến nhiều khu vực vẫn “trắng” dịch vụ, buộc người dân tiếp tục phụ thuộc xe cá nhân. Vì vậy, tỷ lệ đáp ứng của giao thông công cộng chỉ đạt khoảng 4-5%, kể cả khi tính thêm metro Bến Thành – Suối Tiên.
Với tỷ lệ trên, ông cho rằng hệ thống hiện mới dừng ở mức đáp ứng nhu cầu đi lại tối thiểu cho nhóm yếu thế hoặc người không có phương tiện riêng, chưa đủ sức cạnh tranh với xe cá nhân.
Để nâng tỷ lệ đảm nhận lên 15-20% theo mục tiêu, cùng với phát triển thêm metro, TP HCM cần mở rộng số lượng xe buýt ít nhất gấp 3 lần, lên khoảng 14.000-15.000 xe. Mục tiêu là tăng độ phủ, giúp người dân dễ tiếp cận và hình thành thói quen sử dụng, từ đó chính sách miễn vé mới phát huy hiệu quả.
TS Huỳnh Thế Du, thành viên Viện Sáng kiến Việt Nam, cũng cho rằng quy mô vận tải công cộng chủ lực của thành phố hiện quá thấp so với nhu cầu. Toàn hệ thống mới có gần 20 km metro và hơn 2.400 xe buýt; thậm chí so với một số giai đoạn trước, số lượng xe còn bị thu hẹp.
Theo ông, dù thành phố đang có tham vọng mở rộng mạnh, mức tăng cần đủ lớn, có thể gấp 3-4 lần mới tạo chuyển biến rõ rệt.
Ông Du đánh giá chính sách miễn vé sẽ tạo tác động tích cực, nhưng để đạt hiệu quả tổng thể cần thêm các giải pháp “kéo” người dân sử dụng: nâng chất lượng dịch vụ, bảo đảm xe đúng giờ, tần suất cao, sạch sẽ, an toàn, đồng thời tối ưu độ phủ để người dân chỉ cần đi bộ khoảng 500 m là tiếp cận được trạm dừng.
Ngoài ra, xe buýt cần kết nối tốt hơn với metro, xe đạp và hạ tầng đi bộ; hệ thống vé phải thông minh, liên thông và mở rộng thanh toán điện tử. Về dài hạn, thành phố cần đẩy nhanh TOD và ứng dụng công nghệ để hình thành hệ sinh thái giao thông công cộng hiệu quả.
Song song với đó là các giải pháp “đẩy” như thu phí ùn tắc, tăng phí đỗ xe hoặc điều chỉnh thuế nhiên liệu nhằm hạn chế xe cá nhân.
Tại tọa đàm, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP HCM Bùi Hòa An cho biết thành phố hiện có 180 tuyến xe buýt, chủ yếu nằm ở địa bàn trước sáp nhập nên phân bổ chưa đều. Ngoài độ phủ hạn chế, hệ thống còn bất cập về khả năng đúng giờ, kết nối và tiếp cận.
Một trong những giải pháp quan trọng, theo ông, là tổ chức làn ưu tiên xe buýt trên một số trục lớn để cải thiện tốc độ và tính đúng giờ. Khi dịch vụ ổn định và thuận tiện hơn, xe buýt mới có thể từng bước thay đổi thói quen dùng xe cá nhân.
Bổ sung thêm, ông Phạm Ngọc Dũng, Giám đốc Trung tâm Quản lý giao thông công cộng, cho biết thành phố đang rà soát, điều chỉnh lại mạng lưới, đồng thời phát triển các tuyến xe quy mô nhỏ, sử dụng phương tiện xanh để đi sâu vào khu dân cư, giúp người dân tiếp cận thuận tiện hơn.
Một trong những hướng mới đang được nghiên cứu là DRT (giao thông đáp ứng theo nhu cầu). Mô hình sử dụng xe nhỏ từ 9-16 chỗ, vận hành linh hoạt về lộ trình và thời gian, phù hợp các tuyến đường hẹp, khu vực hẻm – nơi xe buýt cỡ lớn khó tiếp cận.
Ngoài ra, thành phố cũng dự kiến mở thêm nhiều tuyến kết nối các khu vực mở rộng như Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) và sân bay Long Thành, qua đó tăng độ phủ toàn hệ thống.
Trên cơ sở nguyên trạng toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của xã Dầu Giây, đề án thành lập phường Dầu Giây đã được HĐND tỉnh Đồng Nai thông qua tại kỳ họp thứ 1, HĐND khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 ngày 28.3 vừa qua.
Dầu Giây được xác định là không gian đô thị mở rộng, đóng vai trò hỗ trợ, kết nối và giảm tải cho các đô thị động lực của tỉnh Đồng Nai.
Xã Dầu Giây hiện có các tuyến giao thông huyết mạch đi qua như quốc lộ 1A, quốc lộ 20, các tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, Dầu Giây - Phan Thiết, Dầu Giây - Tân Phú. Hệ thống giao thông nội vùng như ĐT769, ĐT780B cùng các tuyến đường kết nối với sân bay Long Thành cũng đang tiếp tục được đầu tư, mở rộng.
Với lợi thế mà không phải địa phương nào cũng có được, Dầu Giây đang hội tụ các điều kiện để trở thành điểm trung chuyển hàng hóa giữa TP.HCM, Đồng Nai, Lâm Đồng và kéo dài ra đến các tỉnh duyên hải miền Trung... Đây là nền tảng quan trọng để địa phương phát triển mạnh về ngành logistics.
Ông Nguyễn Lê Trường Sơn, Phó chủ tịch UBND xã Dầu Giây cho hay: "Sau khi chính thức lên phường, địa phương sẽ tập trung đầu tư hoàn thiện hạ tầng giao thông kết nối liên vùng và nội khu, ưu tiên hạ tầng logistics, kho bãi, bãi đỗ xe và trung tâm trung chuyển. Đồng thời, phát triển hạ tầng số, phục vụ quản lý và kinh doanh và khai thác hiệu quả vị trí cửa ngõ giao thông để thu hút doanh nghiệp. Hình thành các khu dịch vụ, thương mại gắn với các trục giao thông chính".
Song song với logistics, lĩnh vực thương mại - dịch vụ cũng đang phát triển mạnh nhờ lợi thế giao thông liên kết. Hiện trên địa bàn xã có chợ đầu mối nông sản, thực phẩm, 6 chợ truyền thống, cùng hơn 2.000 hộ kinh doanh hoạt động.
Những yếu tố này không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng tại chỗ mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái dịch vụ gắn với lưu thông hàng hóa, tạo nền tảng cho phát triển các dịch vụ logistics, phân phối và thương mại quy mô lớn.
Bên cạnh logistics và thương mại, công nghiệp cũng là trụ cột quan trọng trong cơ cấu kinh tế của Dầu Giây. Theo thống kê, giá trị sản xuất công nghiệp - xây dựng hiện nay chiếm đến 83% tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn.
Khu công nghiệp Dầu Giây với diện tích hơn 330 ha hiện nay đã đạt tỷ lệ lấp đầy trên 92%, thu hút 29 doanh nghiệp. Trong khi đó, giai đoạn 2 với diện tích 145 ha đang được Ban quản lý các khu công nghiệp, khu kinh tế tỉnh lập quy hoạch chi tiết xây dựng để mời gọi nhà đầu tư.
Không chỉ dừng lại ở công nghiệp thuần túy, định hướng phát triển của địa phương là gắn công nghiệp với dịch vụ logistics và chuỗi cung ứng. Điều này cho phép nâng cao giá trị gia tăng, đồng thời tạo ra hệ sinh thái kinh tế liên hoàn và việc làm cho người dân địa phương.
Ông Nguyễn Lê Trường Sơn cho biết, địa phương sẽ xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi để thu hút doanh nghiệp vào các lĩnh vực tiềm năng, có chọn lọc, ưu tiên các ngành dịch vụ, logistics, công nghiệp sạch.
"Quá trình đô thị hóa nhanh có thể gây áp lực lớn lên hạ tầng giao thông, môi trường và các dịch vụ công nếu không được chuẩn bị đồng bộ; nguy cơ phát triển tự phát về đất đai, xây dựng có thể làm phá vỡ quy hoạch… đòi hỏi địa phương phải có giải pháp quản lý phù hợp, chủ động và lâu dài", ông Sơn nhận định.
Từ những "bài toán" đặt ra, xã Dầu Giây cũng đã đưa ra các giải pháp cụ thể như rà soát, hoàn thiện quy hoạch đô thị; quản lý chặt chẽ đất đai; đầu tư hạ tầng đi trước một bước, đặc biệt là giao thông và môi trường; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách hành chính…
Bên cạnh đó, địa phương cũng sẽ tận dụng Trường đại học Công nghệ Miền Đông, Trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên đứng chân trên địa bàn để nâng cao chất lượng lao động. Đặc biệt là nguồn nhân lực các ngành dịch vụ, logistics và công nghiệp, qua đó đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, tạo việc làm và nâng cao thu nhập và góp phần chuyển dịch lao động từ nông nghiệp sang phi nông nghiệp.
Theo thống kê, năm 2025, thu nhập bình quân đầu người của xã đạt 92,4 triệu đồng/người/năm. Cao hơn mức bình quân của tỉnh Đồng Nai (86 triệu đồng/người/năm).
Dầu Giây đang từng bước định hình vai trò là trung tâm dịch vụ, logistics và công nghiệp của tỉnh Đồng Nai. Việc thành lập phường không chỉ là dấu mốc hành chính, mà còn là cơ hội để địa phương phát huy tối đa lợi thế, tạo ra động lực tăng trưởng mới và bền vững trong tương lai.
Theo Nghị quyết 98 ngày 6/4, nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được tách thành 15 dự án giải phóng mặt bằng do 15 tỉnh, thành phố làm chủ đầu tư và một dự án di dời công trình điện lực do Tập đoàn Điện lực Việt Nam thực hiện, dự kiến hoàn thành vào quý 4/2028.
Dự án độc lập lớn nhất là xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao do Bộ Xây dựng quyết định đầu tư, mục tiêu hoàn thành cơ bản vào năm 2035.
Nghị quyết cho phép người quyết định đầu tư tiếp tục tách các dự án trên thành các dự án thành phần hoặc dự án thành phần độc lập, phù hợp quy mô và đặc thù từng đoạn tuyến.
Đáng chú ý, người quyết định đầu tư không phải thực hiện thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư mà có thể trực tiếp lập, thẩm định và quyết định đầu tư, đồng thời triển khai xây dựng khu tái định cư trên cơ sở thiết kế sơ bộ trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.
Về giải phóng mặt bằng, việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật được triển khai sau khi chủ đầu tư bàn giao hồ sơ và xác định mốc giới ngoài thực địa cho địa phương.
Nghị quyết cũng cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu hoặc đấu thầu hạn chế trong lựa chọn nhà thầu cung cấp hàng hóa, dịch vụ tư vấn, xây lắp và các hợp đồng EPC (thiết kế - mua sắm - thi công), EC (thiết kế - thi công), EP (thiết kế - mua sắm) và chìa khóa trao tay.
Bộ Xây dựng được giao phối hợp với các bộ, ngành và địa phương chỉ đạo đơn vị tư vấn thiết kế theo hướng lựa chọn tuyến thẳng nhất có thể, bảo đảm thông số kỹ thuật và phù hợp điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn, nhằm hạn chế điều chỉnh sau khi đã giải phóng mặt bằng.
Bộ cho biết các đơn vị tư vấn đang hoàn thiện kế hoạch đấu thầu, hồ sơ mời thầu cho các gói khảo sát và lập báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam. Dự kiến tổ chức lựa chọn nhà thầu lập báo cáo nghiên cứu khả thi trong quý 2.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam dài 1.541 km, từ Hà Nội đến TP HCM, được thiết kế đường đôi, khổ 1.435 mm, tốc độ 350 km/h, gồm 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa; chủ yếu vận chuyển hành khách, đồng thời đáp ứng yêu cầu vận tải hàng hóa khi cần thiết.
Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1.713.540 tỷ đồng, tương đương 67,34 tỷ USD, thực hiện theo hình thức đầu tư công, dự kiến triển khai giai đoạn 2025-2035. Nhiều địa phương đã thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, chuẩn bị khởi công vào tháng 12/2026.
Ngày 9/4, đại diện đơn vị quản lý cho biết từ tháng 2 đến nay đã phát hiện gần 40 trường hợp, riêng tháng 3 có 20 vụ. Các điểm xe máy thường xuyên đi nhầm hoặc cố tình chạy vào gồm nút giao Chà Và trên cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ; Thân Cửu Nghĩa ở đường dẫn TP HCM - Trung Lương; cùng các nút Cái Bè, Cai Lậy trên đoạn Trung Lương - Mỹ Thuận.
Ngoài những trường hợp không chú ý biển báo, không ít người cố tình vượt chốt, thậm chí trong tình trạng say xỉn, chống đối và tăng ga bỏ chạy khi bị yêu cầu dừng xe, dẫn đến tai nạn.
Đơn vị quản lý tuyến đang phối hợp Đội CSGT đường bộ cao tốc số 7 thuộc Cục CSGT tăng cường tuần tra, xử lý vi phạm.
Theo Nghị định 168/2024, xe máy đi vào cao tốc bị phạt 4-6 triệu đồng, có thể bị tước giấy phép lái xe 3-5 tháng, trừ điểm GPLX và tạm giữ phương tiện. Nếu gây tai nạn, mức phạt tăng lên 10-14 triệu đồng, nặng hơn có thể bị xử lý hình sự.
Cao tốc TP HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận dài hơn 120 km, là trục giao thông huyết mạch kết nối Đồng bằng sông Cửu Long, giúp rút thời gian từ TP HCM đến Mỹ Thuận xuống còn khoảng 1 giờ 45 phút, thay vì hơn 3 giờ nếu đi quốc lộ 1.
Cuối năm ngoái, dự án mở rộng toàn tuyến lên 6-8 làn xe, bổ sung hai làn dừng khẩn cấp với tổng vốn hơn 36.000 tỷ đồng đã được triển khai, kỳ vọng giảm ùn tắc và tăng an toàn cho tuyến đường.
