Phát biểu thảo luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh lần sửa đổi này không chỉ đơn thuần hoàn thiện một đạo luật cụ thể, mà là “bước đi có ý nghĩa chiến lược nhằm kiến tạo mô hình thể chế phát triển mới cho thủ đô, với vị trí đặc biệt trung tâm chính trị hành chính quốc gia, đồng thời là động lực phát triển của cả nước”.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Hà Nội đang đối diện với nhiều điểm nghẽn, từ quy hoạch, hạ tầng, quản trị đô thị, cho đến phân cấp phân quyền, huy động nguồn lực… Do đó, luật sửa đổi phải giải quyết căn bản những tồn tại này.
Chẳng hạn về quy hoạch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu tình trạng “một chỗ đất thì có mấy ông nói có dự án muốn xây nhà để bán, lại cấp đất, mà đường sá không ai lo. Tại sao thời xưa Pháp quy hoạch hay thế, phố cổ xây dựng không tắc đường, không ngập lụt, nhưng mình giờ xây dựng thế nào mà xây đến đâu tắc đường, ngập lụt đến đấy, vì không anh nào lo đường, không có hệ thống ngầm thoát nước, cứ xây nhà lên để bán”.
Để khắc phục, cần quy hoạch rõ vùng lõi thế nào, đô thị vệ tinh ra sao, tiêu chuẩn về bệnh viện, nhà văn hóa, trường học, sân vận động, vườn hoa…, cùng với đó là hệ thống giao thông kết nối từ các thành phố vệ tinh về khu vực trung tâm.
“Quy hoạch phát triển làm sao phải có tầm nhìn, để toàn dân được biết rõ, hiện tại đường ngoằn ngoèo như thế, 10 năm sau thế nào”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, đồng thời yêu cầu phải đảm bảo tính bền vững, “không phải quy hoạch nhiệm kỳ 5 năm, ông này làm quy hoạch ông kia lên chủ tịch lại đảo lại”.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh đến tư duy xây dựng luật, cần chuyển từ quản lý sang kiến tạo phát triển. Luật không chỉ quy định cấm hay hạn chế mà phải tạo không gian thể chế để thủ đô chủ động thiết kế, thử nghiệm và triển khai các chính sách đặc thù.
Luật chỉ nên quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc, ổn định, còn những gì mang tính biến động nhanh thì giao cho Chính phủ, thậm chí chính quyền thành phố quy định, để bảo đảm thích ứng với thực tiễn.
Vẫn theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, thủ đô không thể phát triển nếu tách rời vùng và ngược lại. Do đó, luật cần xây dựng cơ chế phối hợp thực chất giữa Hà Nội và các tỉnh về tài chính, giao thông…
Song song với việc trao quyền mạnh hơn, phân cấp, phân quyền triệt để hơn thì cũng cần giải trình rõ ràng hơn, kiểm soát quyền lực chặt chẽ hơn. “Thủ đô được trao quyền cao hơn thì phải chịu trách nhiệm cao hơn; được cơ chế đặc thù thì phải tạo ra kết quả vượt trội; được thí điểm trước thì phải đi đầu về kỷ cương và hiệu quả”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, và yêu cầu Hà Nội phải trở thành hình mẫu về quản trị hiện đại, có giá trị lan tỏa cho cả nước.
Cùng cho ý kiến tại tổ, Chủ tịch Quốc hội (QH) Trần Thanh Mẫn khẳng định việc xây dựng luật Thủ đô sửa đổi sẽ giúp Hà Nội bứt phá về kinh tế, giải quyết dứt điểm tình trạng ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, thiếu nhà ở xã hội…, từ đó vươn tầm khu vực và quốc tế.
Theo Chủ tịch QH, năm 2025, QH đã ban hành tới 89 đạo luật, trong đó có những quy định tại các luật mới vượt trội hơn so với luật Thủ đô hiện hành, khiến luật Thủ đô trở nên lạc hậu. Bối cảnh trên cho thấy việc sửa đổi luật là rất cần thiết, cũng là tiền đề để tới đây xây dựng luật Đô thị đặc biệt cho TP.HCM.
Chủ tịch QH nhấn mạnh sửa đổi luật Thủ đô lần này cần phân cấp, phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền TP.Hà Nội, theo nguyên tắc “Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”. Trong đó, một số nội dung trọng tâm như: mở rộng nguyên tắc áp dụng pháp luật, bổ sung quy định miễn trách nhiệm pháp lý, thành lập đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt, tăng thẩm quyền về tổ chức bộ máy cho HĐND thành phố, tăng mức xử phạt vi phạm hành chính…
Nhắc lại buổi làm việc với Hà Nội mới đây, khi Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu thủ đô phải có tầm nhìn quy hoạch 100 năm và xa hơn nữa, Chủ tịch QH khẳng định bất cứ đất nước nào muốn phát triển thì phải có quy hoạch và quy hoạch đó phải được công bố công khai cho toàn dân biết. Chủ tịch QH dẫn ví dụ các thành phố lớn trên thế giới, khách đến có thể thấy ngay sa bàn quy hoạch, thể hiện rõ các khu công nghiệp, thương mại, văn hóa; còn quy hoạch của chúng ta thời gian qua chưa thực sự bài bản.
Một vấn đề khác được Chủ tịch QH lưu ý là tăng trách nhiệm giải trình công khai trên tinh thần phân quyền triệt để, “bộ, ngành không thể ôm” mà phải giao quyền cho Hà Nội. Đồng thời, cần cơ chế bảo vệ cán bộ, khuyến khích sáng tạo và bộ công cụ quản lý đô thị mạnh mẽ.
Góp ý thêm, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP.HCM) cho rằng hiện đã có nhiều thể chế luật pháp dành cho Hà Nội, song qua thực tiễn triển khai thì thấy thủ đô vẫn còn nhiều điểm nghẽn. “Chúng ta có thể hình dung hiện nay bầu trời tại Hà Nội, khi chúng ta đến đây họp, ô nhiễm rất lớn. Nếu tra cứu Google danh sách 10 thành phố ô nhiễm không khí nhất thì Hà Nội luôn nằm trong top đầu”, ông Ngân nói.
Đại biểu Trần Hoàng Ngân kiến nghị cần có cơ chế thật quyết liệt, bằng việc phân cấp, phân quyền trọn vẹn, để Hà Nội đủ thẩm quyền giải quyết các điểm nghẽn về ô nhiễm môi trường, giao thông, ngập nước, an toàn đô thị, PCCC và các ảnh hưởng của thiên tai, biến đổi khí hậu.
Đại biểu Nguyễn Phương Thủy (đoàn Hà Nội) cũng cho rằng luật cần tạo khuôn khổ để thủ đô có thể linh hoạt, chủ động hơn, bởi “nếu mỗi chính sách lại phải báo cáo QH thì sẽ mất thời gian và để lỡ cơ hội”.
Tuy nhiên, bên cạnh việc trao quyền, bà lưu ý phải nâng cao chất lượng giải trình và kiểm soát quyền lực để việc phân quyền đúng đắn và có hiệu quả. Cần cơ chế rõ ràng để các cơ quan được giao quyền yên tâm thực hiện, đồng thời cơ quan giám sát có cơ chế như “phanh hãm” để việc thử nghiệm chính sách và thể chế không bị lạm dụng hay chệch hướng.
Chiều ngày 8.4, tại trụ sở Thành ủy Hà Nội, Ban Chấp hành Đảng bộ TP.Hà Nội tổ chức Hội nghị công bố quyết định của Bộ Chính trị về công tác cán bộ.
Tại hội nghị, lãnh đạo Ban Tổ chức Trung ương đã công bố các quyết định của Bộ Chính trị về công tác cán bộ.
Theo đó, Bộ Chính trị quyết định Bộ trưởng Bộ NN-MT Trần Đức Thắng thôi giam gia Ban chấp hành Đảng bộ Chính phủ; phân công chỉ định tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội, và giữ chức Bí thư Thành ủy Hà Nội nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Trước đó, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc được Bộ Chính trị điều động, phân công giữ chức Trưởng ban Tổ chức Trung ương.
Ông Trần Đức Thắng (sinh năm 1973; quê quán: Phú Thọ); trình độ tiến sĩ kinh tế. Ông Thắng là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII (từ ngày 30.1.2021), khóa XIV (từ ngày 22.1.2026); Bộ trưởng Bộ NN-MT (từ ngày 25.10.2025); Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIV (từ ngày 23.1.2026).
Về quá trình công tác, từ tháng 10.2009 - 10.2018, ông Thắng lần lượt giữ chức Phó cục trưởng Cục Quản lý công sản; Phó chánh Văn phòng Bộ Tài chính; Cục trưởng Cục Quản lý công sản, Bộ Tài chính.
Từ tháng 10.2018 - 1.2021, ông làm Ủy viên Ủy ban Kiểm tra Trung ương rồi giữ chức Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương khóa XII. Ngày 30.1.2021, ông Thắng được bầu là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII.
Đến tháng 10.2022, Bộ Chính trị điều động, chỉ định ông Trần Đức Thắng làm Bí thư Tỉnh ủy Hải Dương.
Ngày 1.7.2025, Thủ tướng điều động, bổ nhiệm ông Trần Đức Thắng giữ chức Phó tổng Thanh tra thường trực Thanh tra Chính phủ. Sau đó, ông được chỉ định giữ chức Bí thư Đảng ủy Bộ NN-MT, quyền Bộ trưởng Bộ NN-MT.
Ngày 14.8.2025, tại Đại hội Đảng bộ Bộ NN-MT lần thứ nhất, ông Thắng được chỉ định giữ chức Bí thư Đảng ủy Bộ NN-MT, rồi đến ngày 25.10.2025, ông được Quốc hội khóa XV thông qua Nghị quyết bổ nhiệm giữ chức Bộ trưởng Bộ NN-MT.
Ngày 22.1.2026, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, ông Thắng được được bầu là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV. Đến ngày 23.1.2026, tại Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, ông Thắng được bầu vào Bộ Chính trị.
Tháng 3.2026, ông Thắng trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Phát biểu tại buổi lễ, nguyên Chủ tịch nước Lương Cường cho biết, hơn 50 năm qua, bản thân đã trải qua rất nhiều cương vị công tác và nhiệm vụ được giao, được rèn luyện, thử thách trong chiến đấu, trưởng thành từ người chiến sĩ đến cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước.
Dù được giao nhiệm vụ gì, ở cương vị công tác nào, ông cũng luôn nỗ lực hết mình, phấn đấu để hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao.
Đặc biệt, khi được Quốc hội tin tưởng, tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong một giai đoạn rất đặc biệt, nguyên Chủ tịch nước ý thức rất rõ về vinh dự và trách nhiệm to lớn trước Đảng, Nhà nước và nhân dân, luôn nỗ lực hết sức mình thực hiện nghiêm túc lời tuyên thệ và lời phát biểu nhậm chức, luôn nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Phát biểu tại buổi lễ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ vinh dự được Quốc hội bầu giữ chức vụ Chủ tịch nước.
Đồng thời, khẳng định lời tuyên thệ nhậm chức trước Quốc hội, trước đồng bào, cử tri cả nước là danh dự cá nhân, trọng trách chính trị, cam kết tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với nhân dân, với Hiến pháp, nỗ lực hết mình phụng sự đất nước, phục vụ nhân dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trân trọng ghi nhận và đánh giá cao những đóng góp quan trọng của nguyên Chủ tịch nước Lương Cường trong thời gian đảm nhiệm cương vị Chủ tịch nước đã hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ, để lại nhiều dấu ấn đậm nét trong công tác đối nội, đối ngoại và xây dựng hệ thống pháp luật, hệ thống chính trị.
Chỉ rõ đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, nguồn lực lớn nhất của đất nước là trí tuệ và sức lao động, sáng tạo của nhân dân.
Nhà nước phải kiến tạo cơ chế, chính sách và động lực để mọi tầng lớp nhân dân, mọi chủ thể kinh tế có thể chủ động cống hiến và tạo ra giá trị.
Cần phát huy tính ưu việt của hệ thống chính trị, nâng cao năng lực thích ứng của nền kinh tế và hiệu quả của hệ thống quản trị quốc gia, để đất nước luôn vững vàng trước mọi biến động.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định nhiệm vụ đặt ra là phải tiếp tục giữ vững ổn định chính trị, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện đại.
Cạnh đó, cần đẩy mạnh cải cách tư pháp; phát triển kinh tế nhanh, bền vững; bảo đảm quốc phòng, an ninh; nâng cao vị thế quốc tế của đất nước, chăm lo ngày càng tốt hơn đời sống của nhân dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Văn phòng Chủ tịch nước tiếp tục nâng cao chất lượng công tác tham mưu, đề cao tính chuẩn mực, chính xác, kỷ luật, kỷ cương trong công việc, tiếp tục xây dựng một tập thể đoàn kết, chân thành, nhân văn và chuyên nghiệp. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, hiện đại hóa phương thức làm việc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, trên cương vị mới sẽ tiếp nhận đầy đủ các nhiệm vụ được bàn giao; phát huy truyền thống, kế thừa thành quả, đoàn kết, thống nhất, nỗ lực phấn đấu hoàn thành thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra, xử lý hài hòa các quan hệ lợi ích trong phát triển, bảo vệ danh dự và uy tín của đất nước, đưa hình ảnh Việt Nam ra thế giới với tư thế chủ động, bản lĩnh và trách nhiệm.
Chiều 6.4, tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, với 100% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Nghị quyết bầu chủ tịch Hội đồng Dân tộc và chủ nhiệm Ủy ban của Quốc hội khóa XVI.
Theo đó, ông Lâm Văn Mẫn, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Quốc hội khóa XV, được bầu làm Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Quốc hội khóa XVI.
Ông Phan Chí Hiếu, Thứ trưởng Bộ Tư pháp, được bầu làm Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật - Tư pháp của Quốc hội khóa XVI.
Ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế - Tài chính Quốc hội khóa XV được bầu làm Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội khóa XVI.
Ông Lê Tấn Tới, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh - Đối ngoại Quốc hội khóa XV được bầu làm Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh - Đối ngoại Quốc hội khóa XVI.
Ông Nguyễn Đắc Vinh, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội khóa XV được bầu làm Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội khóa XVI.
Bà Nguyễn Thanh Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ - Môi trường của Quốc hội khóa XV được bầu làm Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ - Môi trường của Quốc hội khóa XVI.
Ông Nguyễn Hữu Đông, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội khóa XV được bầu làm Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội khóa XVI.
Bà Lê Thị Nga, Phó chủ nhiệm thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Quốc hội khóa XV được bầu làm Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội khóa XVI.
Cũng trong chiều nay, với 100% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Nghị quyết bầu ông Lê Quang Mạnh giữ chức Tổng thư ký, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.
