Với vị thế “tựa sơn hướng thủy”, Đền Bến Dược nằm phía thượng nguồn sông Sài Gòn. Khác với vẻ lộng lẫy của những khối bê tông ở hạ nguồn, công trình này là sự kết tinh từ trái tim và trí tuệ của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP.HCM cùng đội ngũ trí thức, nghệ nhân tâm huyết.
Được khởi công vào dịp 103 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19.5.1993), Đền Bến Dược mang sức nặng của lời tri ân. Đó là nơi hơn 45.000 người con từ khắp mọi miền ngã xuống vì nền độc lập của mảnh đất Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định qua 2 cuộc kháng chiến trường kỳ.
Ấn tượng về kiến trúc của Đền Bến Dược không nằm ở sự đồ sộ, mà ở trục đường thẳng tắp, dẫn bước người thăm đi qua từng lớp không gian. Mỗi điểm dừng là một nấc cảm xúc của hành trình tưởng niệm: từ tam quan, nhà văn bia, đến tháp chín tầng, đền chính…
Từ cổng Tam quan, người viếng đi qua Nhà văn bia với khối đá Ngũ Hành Sơn nặng 3,7 tấn. Tại đây, bài văn tế Đời đời ghi nhớ của nhà thơ Viễn Phương khắc trên đá như lời nhắc nhở lặng lẽ: “Chiến thắng lớn từ hy sinh to lớn – Ai đếm khăn tang, ai đong máu chiến trường?”.
Chính lời thơ ấy khiến bước chân chúng tôi chậm lại để suy ngẫm trước khi tiến sâu hơn vào trung tâm của khu tưởng niệm. Đường thẳng này không chỉ là lối đi của kiến trúc, mà còn là hành trình đi vào ký ức, nơi mỗi bước chân là một lần đối diện với sự hy sinh.
Vượt qua khoảng sân rộng là tòa tháp chín tầng cao 39 m vươn mình giữa khuôn viên Đền Bến Dược. Phóng mắt từ đỉnh tháp, ngôi đền nép mình bên dòng sông hiền hòa như chưa từng đi qua khói lửa. Nhờ kiến trúc mở, gió sông Sài Gòn có thể lồng lộng thổi vào từng ngóc ngách, giữ cho không gian luôn thông thoáng.
Bên cạnh đó là đền chính, được bố trí theo kiến trúc hình chữ U. Ở vị trí trung tâm là tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh; xung quanh là 3 mặt tường khắc 45.666 tên các anh hùng liệt sĩ. Hình chữ U như vòng tay lớn, bao bọc những người lính đã về với đất mẹ. Trong số đó, hơn 14.000 người con từ hàng chục tỉnh, thành khác đã nằm lại đất này.
Điểm kết của hành trình tưởng niệm là biểu tượng “Hồn thiêng đất nước” cao 16 m, nặng 243 tấn bằng đá granit. Ở khoảng cách gần, công trình mang dáng dấp giọt nước mắt lặng lẽ rơi. Nhưng lùi ra xa, giọt nước mắt bỗng hóa thành ngọn bút sừng sững, kiên nhẫn viết tiếp những trang sử vàng của dân tộc lên nền trời xanh thẳm Củ Chi.
“Làm sao để đưa hơn 45.000 cái tên vào 3 bức tường của đền chính, mà người đời sau vẫn đọc rõ từng quê quán, đơn vị?”.
Câu hỏi hóc búa đó đã theo kiến trúc sư Khương Văn Mười (nguyên Phó chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam) suốt những năm tháng thiết kế Đền Bến Dược, một công trình của những “lần đầu tiên”.
Trong ký ức của kiến trúc sư Khương Văn Mười, thiết kế Đền Bến Dược là hành trình vượt khó đúng nghĩa. Giữa lúc tư liệu về kiến trúc cổ miền Nam còn khan hiếm, vật liệu xây dựng thiếu thốn khi phải đặt tận Bình Dương, ông cùng các cộng sự đã phải “vừa vẽ, vừa mò mẫm” dưới sự góp ý sát sao của các bậc lão thành cách mạng.
“Lúc đó khó lắm, đền không thể làm quá to, mà chữ phải đủ lớn để đứng dưới nhìn lên vẫn đọc được. Nếu làm chữ lớn thì chỉ ghi được hơn chục ngàn tên là hết chỗ”, kiến trúc sư Khương Văn Mười chia sẻ.
Những ngày ấy, chiếc xe cũ của ông Mười gần như chạy liên tục giữa trung tâm thành phố và công trường. Đường xa, nhiên liệu thiếu, nhưng các cuộc thảo luận về việc đưa đất thiêng từ Điện Biên Phủ, Trường Sơn về hội tụ; về việc bố trí vị trí trang trọng nhất cho các mẹ Việt Nam anh hùng gần bàn thờ Bác Hồ thì chưa bao giờ dừng.
Cuối cùng, họ cũng tìm thấy câu trả lời cho bài toán hóc búa: thiết kế vách bia giật cấp 8 tầng. Thay vì một mặt phẳng gây ngộp, vách đá được chia thành các lớp so le chồng lên nhau. Cách làm này vừa giúp bao quát được tầm mắt, vừa tận dụng tối đa không gian sát trần nhà.
Chính lối xếp giật cấp này đã tạo ra hiệu ứng thị giác “vô tận”. Ở góc nghiêng, các tấm bia trông như những lớp sóng đá chạy dài hút mắt. Hệ thống đèn âm được giấu khéo léo ở các khe giật, rọi ngược từ dưới lên.
Lúc này, chúng tôi không thấy sự nặng nề của những bức tường đá, mà là hàng vạn đốm sáng như những vì sao đêm. Sự sắp xếp ấy buộc người ta phải ngước nhìn, tạo ra tâm thế cung kính tự nhiên.
Khi ngồi nhìn lại công trình mang tính bước ngoặt của đời mình, kiến trúc sư Khương Văn Mười chỉ có một nỗi nuối tiếc: “Hồi đó mải làm quá, gặp gỡ toàn những người nổi tiếng, những bậc tiền bối tâm huyết mà không chụp lại được tấm ảnh nào làm kỷ niệm”.
Nhưng có lẽ, nụ cười nghẹn ngào của những người ở lại khi nhìn tên người thân mình trên bia đá chính là “tấm ảnh” giá trị nhất mà ông Mười đã lưu giữ được.
Gần 30 năm, Đền Bến Dược vẫn nằm lặng lẽ giữa khu di tích anh hùng, ôm theo nghĩa tình sâu nặng được gửi gắm trong từng ý tứ của tiền nhân.
Không chỉ là nơi lưu giữ ký ức, nơi đây còn trở thành điểm chạm để những thế hệ hôm nay tìm về, lắng nghe và thấu hiểu quá khứ.
Cô Ngô Thị Đan Phượng, giáo viên Trường THCS Trần Huy Liệu, chia sẻ rằng đến tham quan và tìm hiểu Đền Bến Dược là dịp để các em học sinh chạm vào chiều sâu lịch sử.
“Tôi mong các em lắng lại để cảm nhận những mất mát, hy sinh của các anh hùng liệt sĩ. Từ đó, mỗi em sẽ tự soi lại mình, nhận ra trách nhiệm trong việc gìn giữ, bảo vệ và góp phần xây dựng đất nước hôm nay và mai sau”, cô Phượng nói.
Giờ đây, khi những chuyến xe buýt đường thủy đưa du khách ngược dòng Sài Gòn, Đền tưởng niệm Bến Dược không còn là điểm đến xa xôi. Ngôi đèn này đã trở thành một phần không thể tách rời trong mạch sống của TP.HCM.
Ngày 8.4, Thường trực HĐND TP.HCM tổ chức buổi làm việc với các ban của HĐND TP.HCM nhằm nghe báo cáo tình hình theo dõi, đôn đốc triển khai và cụ thể hóa việc thực hiện Nghị quyết 98/2023/QH15 và Nghị quyết 260/2025/QH15 của Quốc hội; đồng thời trao đổi công tác nghiên cứu, đề xuất các nội dung thuộc thẩm quyền của HĐND TP.HCM phục vụ chuẩn bị luận cứ pháp lý xây dựng luật Đô thị đặc biệt.
Báo cáo tại buổi làm việc, lãnh đạo Ban Kinh tế - Ngân sách cho biết việc triển khai các nghị quyết của Quốc hội trên địa bàn TP.HCM đã đạt nhiều kết quả bước đầu quan trọng. HĐND TP.HCM đã ban hành nhiều nghị quyết cụ thể để thể chế hóa các cơ chế, chính sách đặc thù.
Đối với Nghị quyết 98/2023/QH15, TP.HCM đã hoàn thành 17/25 nhiệm vụ, ban hành 53 nghị quyết, tập trung vào các lĩnh vực tài chính - ngân sách, đầu tư, giao thông và môi trường. Tuy nhiên, một số nội dung vẫn chưa thể thực hiện do còn vướng mắc pháp lý, thiếu tính đồng bộ, nhất là trong các lĩnh vực cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, cơ chế thu phí, thị trường tín chỉ carbon và kiểm soát khí thải phương tiện.
Với Nghị quyết 260/2025/QH15, TP.HCM đã thực hiện 5/9 nhiệm vụ, ban hành 6 nghị quyết quan trọng liên quan đến quy hoạch, phát triển hạ tầng và cơ chế tài chính - ngân sách. Các nhiệm vụ còn lại tiếp tục được triển khai hoặc sẽ thực hiện khi phát sinh yêu cầu thực tế.
Theo đánh giá chung, việc triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù đã tạo nền tảng thúc đẩy sự phát triển của TP.HCM. Tuy vậy, thành phố vẫn cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các điểm nghẽn và tăng cường tính đồng bộ để nâng cao hiệu quả thực thi trong thời gian tới.
Tại buổi làm việc, lãnh đạo các ban của HĐND TP.HCM cũng báo cáo kết quả theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các nghị quyết của HĐND TP.HCM trong quá trình triển khai hai nghị quyết nêu trên. Đồng thời, các đơn vị rà soát các nội dung thuộc lĩnh vực phụ trách cần được cụ thể hóa thành quy phạm pháp luật, làm cơ sở phối hợp với Trường đại học Luật TP.HCM tổ chức hội thảo khoa học, lấy ý kiến chuyên gia, định hướng các nội dung trọng tâm cần thể chế trong quá trình xây dựng luật Đô thị đặc biệt.
Phát biểu kết luận, ông Nguyễn Văn Thọ, Phó chủ tịch Thường trực HĐND TP.HCM ghi nhận tinh thần chủ động, trách nhiệm của các ban HĐND TP.HCM trong công tác theo dõi, tham mưu triển khai các nghị quyết của Quốc hội, đồng thời yêu cầu tiếp tục tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm.
Cụ thể, Ban Kinh tế - Ngân sách được giao chủ trì, phối hợp với các ban của HĐND TP.HCM và UBND TP.HCM rà soát, đánh giá tổng thể việc triển khai Nghị quyết 98/2023/QH15 và Nghị quyết 260/2025/QH15; làm rõ các nhiệm vụ đã thực hiện và chưa thực hiện, phân định rõ thẩm quyền giữa trung ương, HĐND và UBND TP.HCM. Trên cơ sở đó, đơn vị tham mưu Thường trực HĐND TP.HCM báo cáo Thành ủy để có định hướng chỉ đạo chung; đồng thời làm căn cứ theo dõi, đôn đốc và đề xuất xây dựng các nghị quyết thuộc thẩm quyền của HĐND TP.HCM. Việc tổng hợp, báo cáo Thường trực HĐND TP.HCM sẽ được thực hiện định kỳ hằng quý.
Ban Kinh tế - Ngân sách cũng được giao rà soát Nghị quyết 18/NQ-HĐND của HĐND TP.HCM để đánh giá kết quả thực hiện, đối chiếu với Nghị quyết 260/2025/QH15, từ đó tham mưu sửa đổi, thay thế nếu cần thiết nhằm bảo đảm triển khai kịp thời, thống nhất.
Ngoài ra, ban này còn được giao chủ trì, phối hợp theo dõi, đôn đốc việc triển khai Nghị quyết 222/2025/QH15 của Quốc hội về Trung tâm tài chính quốc tế, bảo đảm các điều kiện pháp lý phục vụ tổ chức thực hiện.
Các ban của HĐND TP.HCM, theo chức năng, nhiệm vụ được giao, tiếp tục rà soát việc triển khai các nghị quyết của Quốc hội và các nghị quyết của HĐND TP.HCM đã ban hành; chủ động tham mưu, đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách và định hướng khung pháp lý phục vụ xây dựng luật Đô thị đặc biệt.
Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND TP.HCM được giao tham mưu cụ thể hóa các ý kiến chỉ đạo của Bí thư Thành ủy vào chương trình, kế hoạch công tác của HĐND và Thường trực HĐND TP.HCM, bảo đảm phù hợp, khả thi.
Lãnh đạo Cục Việc làm, Bộ Nội vụ hôm 3/4 cho biết không có chủ trương hoán đổi hai kỳ nghỉ lễ trong tháng 4 mà thực hiện theo Bộ luật Lao động. Bộ đã thông báo những ngày nghỉ lễ Tết năm 2026: Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 Âm lịch) nghỉ một ngày và dịp 30/4-1/5 nghỉ hai ngày.
Lịch nghỉ này áp dụng cho công chức, viên chức, lao động khu vực nhà nước. Tại khối tư nhân, một số doanh nghiệp chủ động sắp xếp hoán đổi hoặc chuyển vào phép năm để nối liền hai kỳ lễ cho lao động nghỉ kéo dài.
Thực hiện quyền tự chủ, ông Đỗ Danh Giáp, Chủ tịch Công đoàn Công ty Nissei, KCN Thăng Long, Hà Nội, cho biết doanh nghiệp chủ động hoán đổi ngày làm việc 28/4 sang thứ bảy tuần sau kỳ lễ và áp dụng một ngày nghỉ phép năm vào 29/4. 1.500 lao động sẽ nghỉ liền mạch 8 ngày, từ 26/4 đến hết 3/5.
Lịch nghỉ được công đoàn cơ sở và người sử dụng lao động thỏa thuận và thông báo từ cuối năm 2025 trên cơ sở tham khảo ý kiến lao động nên nhận được sự đồng tình cao. Bởi phần lớn họ là người ngoại tỉnh, quê xa nên nghỉ dài sẽ dễ về thăm nhà, đi du lịch và thêm thời gian với gia đình.
"Kế hoạch sản xuất tập trung được đẩy mạnh ngay từ đầu năm thay vì để gián đoạn nên nghỉ lễ kéo dài không ảnh hưởng nhiều", ông nói, lý giải thêm mỗi tháng công ty được nghỉ hai hoặc ba ngày thứ bảy, lịch làm bù sẽ được bố trí vào một trong những ngày này để vừa được nghỉ dài mà vẫn đảm bảo thực thi đúng luật lao động.
Theo ông Giáp, doanh nghiệp chủ động phương án trên cơ sở rút kinh nghiệm một số dịp lễ, sát ngày cơ quan quản lý đề xuất hoán đổi hoặc thay đổi lịch nghỉ khiến các bên bị động. Nhà máy khi ấy phải bố trí lại lịch làm việc, người lao động cũng khó mua vé tàu xe do khan hiếm hoặc đã hết.
Giữa tháng 3, Công ty Dược phẩm Ampharco, Đồng Nai, cũng thông báo cho hàng trăm lao động khối văn phòng và nhà máy nghỉ lễ 9 ngày, từ 25/4 hết hết 3/5. Trước đó, người lao động đã được bố trí làm bù hai tuần liên tục vào ngày 21 và 28/3 để đảm bảo tiến độ đơn hàng và hoán đổi cho các ngày làm việc 28-29/4. Lãnh đạo phòng ban được yêu cầu tích cực giải quyết công việc, tránh để tồn đọng việc sau kỳ nghỉ lễ và chủ động báo lịch nghỉ đến khách hàng toàn quốc.
"Lịch nghỉ lễ dài và được thông báo sớm giúp chúng tôi chủ động đặt vé tàu xe không bị đắt, lên kế hoạch về quê hoặc đi chơi không bị cập rập", cán bộ nhân sự phụ trách khối nhà máy cho hay.
Với một số doanh nghiệp đông lao động và làm việc bình thường vào thứ bảy, công đoàn cơ sở vẫn đang tính toán phương án cho hợp lý. Chủ tịch công đoàn doanh nghiệp có gần 30.000 lao động ở KCN Vân Trung, Bắc Ninh, cho biết dịp 30/4-1/5 nghỉ liên tiếp hai ngày theo quy định của luật hiện hành, sau đó vẫn đi làm vào thứ bảy ngày 2/5. Doanh nghiệp này đang tính toán phương án xin chuyển ngày nghỉ liền kề thứ hai 27/4 sang thứ bảy 2/5 để lao động được nghỉ liên tiếp bốn ngày, từ 30/4 đến hết 3/5.
Công đoàn cơ sở đã trực tiếp kiến nghị với Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam có hướng dẫn để thực hiện theo, đảm bảo doanh nghiệp thực thi đúng pháp luật và tránh vướng mắc liên quan đến chế độ tiền lương, thưởng dịp nghỉ lễ.
Ngoài doanh nghiệp, hơn 20 trường đại học cả nước đã đổi lịch hoặc chuyển lịch học online 2-3 ngày tạo điều kiện cho giảng viên, sinh viên được nghỉ liên tục 8-9 ngày.
Ngày giỗ Tổ Hùng Vương 10/3 Âm lịch rơi vào chủ nhật 26/4 nên lao động được nghỉ bù thứ hai 27/4. Lao động có chế độ hai ngày nghỉ hàng tuần sẽ có đợt nghỉ lễ kéo dài ba ngày liên tục, từ thứ bảy 25/4 đến hết thứ hai 27/4. Người có chế độ một ngày nghỉ chủ nhật hàng tuần thì được nghỉ lễ hai ngày, 26-27/4.
Tương tự với kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5, lao động có chế độ hai ngày nghỉ hàng tuần có đợt nghỉ lễ dài bốn ngày liên tục, từ thứ năm đến hết chủ nhật, tức 30/4 đến hết 3/5. Người có chế độ một ngày nghỉ hàng tuần chỉ được nghỉ hai ngày 30/4 và 1/5.
Giữa các kỳ lễ có hai ngày làm việc bình thường 28-29/4, lao động muốn kéo dài nghỉ lễ thành 9 ngày liên tục có thể áp dụng chế độ phép năm hoặc thỏa thuận với chủ doanh nghiệp nghỉ không hưởng lương. Trường hợp làm việc vào ngày nghỉ hàng tuần trong kỳ lễ thì người sử dụng lao động phải trả ít nhất bằng 200% lương. Nếu người đó làm việc vào ngày nghỉ hàng tuần mà ngày đó trùng với nghỉ lễ thì được nhận ít nhất 300% tiền lương.