Với vị thế “tựa sơn hướng thủy”, Đền Bến Dược nằm phía thượng nguồn sông Sài Gòn. Khác với vẻ lộng lẫy của những khối bê tông ở hạ nguồn, công trình này là sự kết tinh từ trái tim và trí tuệ của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP.HCM cùng đội ngũ trí thức, nghệ nhân tâm huyết.
Được khởi công vào dịp 103 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19.5.1993), Đền Bến Dược mang sức nặng của lời tri ân. Đó là nơi hơn 45.000 người con từ khắp mọi miền ngã xuống vì nền độc lập của mảnh đất Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định qua 2 cuộc kháng chiến trường kỳ.
Ấn tượng về kiến trúc của Đền Bến Dược không nằm ở sự đồ sộ, mà ở trục đường thẳng tắp, dẫn bước người thăm đi qua từng lớp không gian. Mỗi điểm dừng là một nấc cảm xúc của hành trình tưởng niệm: từ tam quan, nhà văn bia, đến tháp chín tầng, đền chính…
Từ cổng Tam quan, người viếng đi qua Nhà văn bia với khối đá Ngũ Hành Sơn nặng 3,7 tấn. Tại đây, bài văn tế Đời đời ghi nhớ của nhà thơ Viễn Phương khắc trên đá như lời nhắc nhở lặng lẽ: “Chiến thắng lớn từ hy sinh to lớn – Ai đếm khăn tang, ai đong máu chiến trường?”.
Chính lời thơ ấy khiến bước chân chúng tôi chậm lại để suy ngẫm trước khi tiến sâu hơn vào trung tâm của khu tưởng niệm. Đường thẳng này không chỉ là lối đi của kiến trúc, mà còn là hành trình đi vào ký ức, nơi mỗi bước chân là một lần đối diện với sự hy sinh.
Vượt qua khoảng sân rộng là tòa tháp chín tầng cao 39 m vươn mình giữa khuôn viên Đền Bến Dược. Phóng mắt từ đỉnh tháp, ngôi đền nép mình bên dòng sông hiền hòa như chưa từng đi qua khói lửa. Nhờ kiến trúc mở, gió sông Sài Gòn có thể lồng lộng thổi vào từng ngóc ngách, giữ cho không gian luôn thông thoáng.
Bên cạnh đó là đền chính, được bố trí theo kiến trúc hình chữ U. Ở vị trí trung tâm là tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh; xung quanh là 3 mặt tường khắc 45.666 tên các anh hùng liệt sĩ. Hình chữ U như vòng tay lớn, bao bọc những người lính đã về với đất mẹ. Trong số đó, hơn 14.000 người con từ hàng chục tỉnh, thành khác đã nằm lại đất này.
Điểm kết của hành trình tưởng niệm là biểu tượng “Hồn thiêng đất nước” cao 16 m, nặng 243 tấn bằng đá granit. Ở khoảng cách gần, công trình mang dáng dấp giọt nước mắt lặng lẽ rơi. Nhưng lùi ra xa, giọt nước mắt bỗng hóa thành ngọn bút sừng sững, kiên nhẫn viết tiếp những trang sử vàng của dân tộc lên nền trời xanh thẳm Củ Chi.
“Làm sao để đưa hơn 45.000 cái tên vào 3 bức tường của đền chính, mà người đời sau vẫn đọc rõ từng quê quán, đơn vị?”.
Câu hỏi hóc búa đó đã theo kiến trúc sư Khương Văn Mười (nguyên Phó chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam) suốt những năm tháng thiết kế Đền Bến Dược, một công trình của những “lần đầu tiên”.
Trong ký ức của kiến trúc sư Khương Văn Mười, thiết kế Đền Bến Dược là hành trình vượt khó đúng nghĩa. Giữa lúc tư liệu về kiến trúc cổ miền Nam còn khan hiếm, vật liệu xây dựng thiếu thốn khi phải đặt tận Bình Dương, ông cùng các cộng sự đã phải “vừa vẽ, vừa mò mẫm” dưới sự góp ý sát sao của các bậc lão thành cách mạng.
“Lúc đó khó lắm, đền không thể làm quá to, mà chữ phải đủ lớn để đứng dưới nhìn lên vẫn đọc được. Nếu làm chữ lớn thì chỉ ghi được hơn chục ngàn tên là hết chỗ”, kiến trúc sư Khương Văn Mười chia sẻ.
Những ngày ấy, chiếc xe cũ của ông Mười gần như chạy liên tục giữa trung tâm thành phố và công trường. Đường xa, nhiên liệu thiếu, nhưng các cuộc thảo luận về việc đưa đất thiêng từ Điện Biên Phủ, Trường Sơn về hội tụ; về việc bố trí vị trí trang trọng nhất cho các mẹ Việt Nam anh hùng gần bàn thờ Bác Hồ thì chưa bao giờ dừng.
Cuối cùng, họ cũng tìm thấy câu trả lời cho bài toán hóc búa: thiết kế vách bia giật cấp 8 tầng. Thay vì một mặt phẳng gây ngộp, vách đá được chia thành các lớp so le chồng lên nhau. Cách làm này vừa giúp bao quát được tầm mắt, vừa tận dụng tối đa không gian sát trần nhà.
Chính lối xếp giật cấp này đã tạo ra hiệu ứng thị giác “vô tận”. Ở góc nghiêng, các tấm bia trông như những lớp sóng đá chạy dài hút mắt. Hệ thống đèn âm được giấu khéo léo ở các khe giật, rọi ngược từ dưới lên.
Lúc này, chúng tôi không thấy sự nặng nề của những bức tường đá, mà là hàng vạn đốm sáng như những vì sao đêm. Sự sắp xếp ấy buộc người ta phải ngước nhìn, tạo ra tâm thế cung kính tự nhiên.
Khi ngồi nhìn lại công trình mang tính bước ngoặt của đời mình, kiến trúc sư Khương Văn Mười chỉ có một nỗi nuối tiếc: “Hồi đó mải làm quá, gặp gỡ toàn những người nổi tiếng, những bậc tiền bối tâm huyết mà không chụp lại được tấm ảnh nào làm kỷ niệm”.
Nhưng có lẽ, nụ cười nghẹn ngào của những người ở lại khi nhìn tên người thân mình trên bia đá chính là “tấm ảnh” giá trị nhất mà ông Mười đã lưu giữ được.
Gần 30 năm, Đền Bến Dược vẫn nằm lặng lẽ giữa khu di tích anh hùng, ôm theo nghĩa tình sâu nặng được gửi gắm trong từng ý tứ của tiền nhân.
Không chỉ là nơi lưu giữ ký ức, nơi đây còn trở thành điểm chạm để những thế hệ hôm nay tìm về, lắng nghe và thấu hiểu quá khứ.
Cô Ngô Thị Đan Phượng, giáo viên Trường THCS Trần Huy Liệu, chia sẻ rằng đến tham quan và tìm hiểu Đền Bến Dược là dịp để các em học sinh chạm vào chiều sâu lịch sử.
“Tôi mong các em lắng lại để cảm nhận những mất mát, hy sinh của các anh hùng liệt sĩ. Từ đó, mỗi em sẽ tự soi lại mình, nhận ra trách nhiệm trong việc gìn giữ, bảo vệ và góp phần xây dựng đất nước hôm nay và mai sau”, cô Phượng nói.
Giờ đây, khi những chuyến xe buýt đường thủy đưa du khách ngược dòng Sài Gòn, Đền tưởng niệm Bến Dược không còn là điểm đến xa xôi. Ngôi đèn này đã trở thành một phần không thể tách rời trong mạch sống của TP.HCM.
Bài viết "Ăn gì bổ nấy, vậy ăn bì heo có đẹp da không?" trên Tuổi Trẻ Online nhận được nhiều phản hồi của bạn đọc về chuyện ăn uống, làm đẹp và những thường thức về tiêu hóa da heo.
Nhiều bạn đọc bày tỏ sự thú vị khi nhận ra những nguyên liệu bình dân ngay trong bếp lại là nguồn cung cấp collagen dồi dào, không thua kém các loại dược phẩm, thực phẩm chức năng xa xỉ.
Bạn đọc Ngọc Linh nhận định: "Chị em cứ đổ xô đi mua thực phẩm chức năng đắt tiền, thực ra cơ chế hấp thụ cũng tương tự da heo thôi".
Thậm chí, bạn đọc tên Thanh Hoa còn bóc tách sự thật: "Nhiều loại collagen quảng cáo thần thánh thực chất cũng chỉ là acid amin được thủy phân sẵn mà thôi".
Người đọc tên Thái An gợi ý: "Móng và giò heo chứa rất nhiều gân, dây chằng và sụn. Đây là những mô liên kết có mật độ collagen cực kỳ cao, thậm chí 'đậm đặc' hơn cả da heo.
Collagen ở móng giò khi hầm kỹ sẽ chuyển hóa thành gelatin rất mạnh (đó là lý do nước dùng hầm xương để nguội sẽ đông lại như thạch). Dạng này cơ thể dễ hấp thụ hơn hẳn bì heo dai".
Tuy nhiên, để biến miếng bì trên đĩa thành collagen trong cơ thể, cách chế biến đóng vai trò quyết định.
Đồng quan điểm, bạn đọc Trang Nhi lưu ý da heo sống hoặc dai rất khó tiêu hóa, do đó nên hầm nhừ để collagen được "gelatin hóa" (chuyển sang dạng mềm, dễ tan), giúp cơ thể hấp thụ các acid amin hiệu quả hơn so với dạng bì dai (như trong cơm tấm).
Bạn đọc Lệ Hoa cũng nhắn nhủ: "Muốn dùng da heo hay móng giò để làm đẹp, hãy hầm thật nhừ và nhớ ăn kèm nhiều rau xanh, trái cây có múi để có đủ vitamin C giúp cơ thể 'nhào nặn' đống nguyên liệu đó thành collagen thực sự".
Nhiều bạn đọc phân tích đường đi của chất dinh cưỡng từ bao tử đến da là một lộ trình đầy trắc trở. "Cơ thể vẫn phải phân giải rồi mới dùng lại, nên không thể kỳ vọng ăn là đẹp da ngay", bạn đọc tên Lan viết. "Nghe chuyên gia nói xong thấy con đường từ cái miệng đến làn da sao mà gian nan quá", bạn đọc Quốc Hưng bày tỏ.
"Hóa ra câu 'ăn gì bổ nấy' đúng là nghe cho vui thôi, chứ không đơn giản như vậy", người tên Mai đúc kết.
Bạn đọc Nguyệt Cát cho rằng: "Theo tôi, ăn uống cân bằng vẫn là tốt nhất, không nên thần thánh hóa bất kỳ món nào, kể cả bì heo".
Lý giải sâu hơn về cơ chế hấp thụ, phân giải các chất từ dạ dày để tổng hợp thành chất bổ cho các bộ phận trong cơ thể, bạn đọc tên Thanh Hoa cho biết hệ tiêu hóa sẽ "chặt nhỏ" collagen thành các acid amin (glycine và proline), sau đó cơ thể mới dùng để xây dựng lại protein.
Tuy nhiên, một sự thật phũ phàng là cơ thể không ưu tiên dùng các acid amin này để làm đẹp da ngay.
"Nó sẽ ưu tiên cho những bộ phận mang tính sinh tồn hơn như gân, sụn, niêm mạc ruột hoặc mạch máu. Làn da và mái tóc thường nằm ở cuối danh sách ưu tiên", một bạn đọc phân tích.
Và "để tổng hợp được collagen từ bì heo, cơ thể không chỉ cần acid amin mà còn cần các chất xúc tác như vitamin C, đồng, kẽm, mangan và các enzyme. Nếu bạn ăn rất nhiều bì heo nhưng thiếu vitamin C, quá trình tái tạo collagen vẫn sẽ bị đình trệ", bạn đọc tên Hồng Ánh góp thêm.
Và những lời cảnh báo được đưa ra: "Bì heo là một 'gói thực phẩm' hỗn hợp, ăn quá nhiều có thể gây tăng cân hoặc thừa cholesterol trước khi kịp thấy da đẹp", bạn Khả Tú chỉ ra.
Đa số ý kiến cũng đồng tình bì heo còn có nhiều chất béo, ăn nhiều chưa chắc đẹp da mà có khi lại tăng cân trước.
Nhiều lời khuyên thực tế khác cũng được đưa ra. Bạn đọc Hoàng Hoa gợi ý nên kết hợp ăn cá (đặc biệt là da cá) vì collagen từ cá có cấu trúc phân tử nhỏ hơn, ít chất béo xấu và hấp thụ hiệu quả hơn. "Muốn đẹp da mà chỉ trông chờ vào bì heo thì chắc khó. Phải ăn đủ chất, ngủ nghỉ, sinh hoạt điều độ mới hiệu quả", bạn đọc tên Linh khuyên.
Bạn đọc Phụng Nguyễn cũng đồng tình: "Không nên quá lạm dụng bì heo vì lượng chất béo cao. Thay vào đó, hãy duy trì chế độ ăn cân bằng, nhiều rau xanh trái cây (để có vitamin C) thì việc ăn thêm một chút bì heo hầm mới thực sự phát huy tác dụng".
Và bạn đọc này cũng đúc kết: "Ăn bì heo là một cách cung cấp nguyên liệu để cơ thể làm đẹp, nhưng lộ trình từ "miếng bì trên đĩa" đến "làn da mịn màng" là một con đường trắc trở".
Ngày 7.4, TP.HCM ra quân "Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư" tại xã Hiệp Phước, xã Đất Đỏ và xã Bắc Tân Uyên. Đây là mô hình bác sĩ gia đình kiểu mới mà trước đó phường Xuân Hòa là nơi làm điểm đầu tiên.
Trong ngày ra quân, nhân viên y tế của các đội chăm sóc sức khỏe mang túi dụng cụ đến từng nhà dân, đo huyết áp cho người cao tuổi, tư vấn cho người bệnh mạn tính, rà soát nhóm nguy cơ, cập nhật hồ sơ sức khỏe…
Tại các đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư, đội trưởng chịu trách nhiệm quyết định kế hoạch chăm sóc và kết nối hội chẩn tuyến trên. Điều dưỡng chịu trách nhiệm điều phối lịch chăm sóc tại nhà và quản lý hồ sơ sức khỏe. Dược sĩ đảm bảo cung ứng thuốc thiết yếu và hướng dẫn sử dụng an toàn. Nhân viên y tế công cộng và các cộng tác viên sức khỏe cộng đồng là những "cánh tay nối dài" nắm rõ từng hộ gia đình để sàng lọc nguy cơ kịp thời.
Theo lãnh đạo Sở Y tế, đây chính là tinh thần của một mô hình bác sĩ gia đình kiểu mới. Chuyển từ "nơi khám bệnh" sang "nơi quản lý sức khỏe người dân", từ "thụ động" sang "chủ động", từ "dịch vụ đơn lẻ" sang "chăm sóc liên tục". Đây cũng là bước đi cụ thể để đưa y tế cơ sở trở thành nền tảng thực sự của hệ thống y tế.
Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư xã Hiệp Phước và xã Bắc Tân Uyên thăm khám cho người dân cao tuổi ngay tại nhà vào ngày 7.4
ẢNH: S.Y.T
"Thành công bước đầu của mô hình tại 3 địa phương này đến từ sự vận hành nhịp nhàng của 3 trụ cột chiến lược. Đó là sự vào cuộc của chính quyền; tinh thần dấn thân của y tế cơ sở và sự dẫn dắt chuyên nghiệp của ngành y tế", lãnh đạo Sở Y tế nhận định.
Mô hình bác sĩ gia đình kiểu mới này không chỉ dừng lại tại các xã điểm, mà sẽ nhanh chóng lan rộng ra tất cả các phường, xã trên địa bàn TP.HCM.
Thảo luận tại tổ về kinh tế - xã hội sáng 10.4, đại biểu Hà Thị Anh Thư (đoàn Quảng Ngãi) bày tỏ lo ngại trước tình trạng bạo lực trên không gian mạng, cùng đó là các thông tin xấu độc chưa được ngăn chặn, xử lý kịp thời, ảnh hưởng tiêu cực đến giới trẻ.
Nữ đại biểu nêu thực tế, các hành vi bạo lực, đánh nhau hiện đang xuất hiện "nhan nhản" trên mạng xã hội. Hay như các bộ phim "cung đấu" hoặc "mô típ tổng tài" với tần suất ngày càng nhiều.
Hay như gần đây, các câu chuyện về "xăm hình, thao túng tâm lý liên quan ođến một "ông thầy" và một phụ nữ" được chia sẻ trên nhiều trang mạng, giới trẻ xem và bình luận rất nhiều. Sự việc xảy ra đã lâu, thế nhưng đến nay chưa có cơ quan chức năng nào kiểm chứng "việc đó là đúng hay sai" để yêu cầu dừng lại.
Hậu quả là khi thông tin độc hại lan truyền mà người lớn không giải pháp, chế tài ngăn chặn, trẻ tiếp xúc nhiều và lâu dần sẽ cho đó là hiển nhiên, là điều đúng.
Vẫn theo bà Thư, bạo lực tinh thần không chỉ xảy ra ở ngoài xã hội mà còn tồn tại ngay tại môi trường công sở. Có những nhân viên bị cấp trên chửi bới, mạt sát khiến không thể chịu nổi, thậm chí phải nghỉ việc, nhưng không dám lên tiếng vì sợ ảnh hưởng sau này.
Nữ đại biểu đề cập câu chuyện "người ngay sợ người gian", dù bị ảnh hưởng tinh thần nhưng không dám tố cáo vì sợ bị đánh giá xấu khi chuyển công tác, sẽ bị nhìn với ánh mắt khác vì từng tố cáo lãnh đạo cơ quan cũ.
Để ngăn chặn, bà Thư cho rằng cần biện pháp bảo vệ những người dám đấu tranh, dám nói lên sự thật.
Đồng thời, cũng cần có giải pháp để xử lý các hành vi xúc phạm tinh thần, dựng chuyện nói xấu hoặc vu khống người khác. Thực tế, không ít người sử dụng mạng xã hội "thích là nói, thích là dựng chuyện", trong khi nạn nhân chịu tổn hại chưa được bảo vệ kịp thời.
Vị đại biểu đoàn Quảng Ngãi chia sẻ câu chuyện bà trực tiếp chứng kiến, về một cán bộ mới nghỉ được vài tháng đã bị "cả xã, cả làng bàn tán vì những chuyện chưa kiểm chứng, thế nhưng không ai đến gặp người trong cuộc để hỏi là đúng hay không". Vị cán bộ này đã gửi đơn đề nghị công an có biện pháp bảo vệ, song mấy tháng qua vẫn chưa thể xử lý vì không có ghi âm, bằng chứng, "dù cả xã, cả làng đều biết".
Bạo lực tinh thần không gây tổn hại trực tiếp về thể xác, nhưng khiến nạn nhân rơi vào tình trạng trầm cảm, áp lực tâm lý, thậm chí có thể dẫn đến tự tử. Nữ đại biểu đề nghị xã hội cần lên án mạnh mẽ hiện tượng này, đồng thời có chế tài xử lý nghiêm để người vi phạm không dám và không muốn tái phạm.
Một nội dung khác được đại biểu Hà Thị Anh Thư tâm tư, đó là vi phạm về bình đẳng giới. Bà dẫn số liệu, cho thấy số vụ việc năm 2025 là 74 vụ, cao hơn năm 2024 chỉ 30 vụ. Vậy nguyên dân khiến vi phạm gia tăng là do đâu, do kinh phí tuyên truyền, do cách làm, do nhận thức hay chế tài chưa đủ sức răn đe?
Vị đại biểu đề nghị có sự nghiên cứu, đánh giá để nhìn ra vấn đề. Vì sao công việc và số lượng người tham gia rất tốt nhưng kết quả lại không như mong đợi. Cấp cơ sở đã làm tốt hay chưa, hay vẫn phải chờ người dân gửi đơn đến mới vào cuộc giải quyết?
Cạnh đó là sự bàng quan của xã hội cũng là một vấn đề lớn. Nhiều người vẫn xem đây là việc riêng của gia đình nên không muốn quan tâm. Trong khi đó, người bị hại thường rất ngại chia sẻ thông tin, bởi họ sợ cách nhìn nhận từ xã hội, sợ sự thương hại hoặc lo lắng không biết khi nói ra thì có được bảo vệ hay không.
Do đó, nữ đại biểu đề nghị đổi mới, nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, vận động về bình đẳng giới.
"Cái người dân thực sự mong muốn chính là sự hỗ trợ về tâm lý, tinh thần và tư vấn pháp lý, chúng ta đã thực hiện tốt nội dung này chưa?", bà nói.
