Nhờ đất đai màu mỡ, địa thế bằng phẳng và nằm bên sông lớn, Đồng Nai trở thành lựa chọn ưu tiên của những nhóm người Việt đầu tiên vào phương Nam khai hoang, lập nghiệp. Các khu vực Biên Hòa, Long Thành, Bà Rịa… thuộc lưu vực sông Đồng Nai là những nơi sớm đón bước chân những người mở cõi.
Theo Gia Định Thành Thống Chí, năm 1698, Nguyễn Hữu Cảnh vâng lệnh chúa Nguyễn Phúc Chu “vào kinh lược đất Đồng Nai”, lập phủ Gia Định gồm hai huyện: Phước Long dựng dinh Trấn Biên, Tân Bình dựng dinh Phiên Trấn. Đây là dấu mốc lịch sử quan trọng, xác lập chủ quyền và bộ máy quản lý nhà nước, đặt nền móng cho sự hình thành vùng Biên Hòa – Đồng Nai ngày nay.
Những năm đầu khai mở, nhờ vị trí thuận lợi bên sông Đồng Nai thông ra biển Cần Giờ, vùng đất Biên Hòa sớm phát triển sầm uất thành đô thị nhộn nhịp. Trên cù lao Phố (nay thuộc phường Trấn Biên), Nông Nại đại phố từng được xem là một trong những thương cảng lớn nhất Nam Bộ vào thế kỷ XVII-XVIII.
Theo ông Trần Quang Toại, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Đồng Nai, truyền thống thương mại cùng giao lưu kinh tế, văn hóa hình thành rất sớm đã tạo nền tảng quan trọng cho quá trình đô thị hóa của địa phương ở các giai đoạn sau.
Đến năm 1808, dưới triều vua Gia Long, dinh Trấn Biên được đổi thành trấn Biên Hòa, trở thành một trong năm trấn thuộc Gia Định thành, với địa giới rộng lớn bao trùm phần lớn vùng đất thuộc Đồng Nai và TP HCM ngày nay. Trải qua nhiều biến động lịch sử và điều chỉnh địa giới, nơi đây vẫn luôn giữ vai trò quan trọng trong việc định hình không gian kinh tế – xã hội Nam Bộ.
Từ những tiền đề đó, các tuyến giao thông huyết mạch như đường thủy, quốc lộ, đường sắt dần được xây dựng qua Đồng Nai, kết nối Sài Gòn với duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
“Cù lao Phố vẫn còn nhiều dấu tích văn hóa, cho thấy Đồng Nai là cái nôi phát triển kinh tế – xã hội của Nam Bộ hơn 325 năm”, ông Trần Quang Toại nói.
Theo ông, sau khi chiếm Nam Bộ, người Pháp bắt đầu khai thác tài nguyên với hàng loạt nông trường cao su, tập trung chủ yếu ở Đồng Nai. Từ nền kinh tế nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp manh mún, người dân dần làm quen với máy móc qua các nhà máy chế biến mủ cao su, gỗ, từ đó hình thành lực lượng công nhân đông đảo, thu hút lao động từ nhiều nơi.
Ông Toại cho rằng vị trí giáp Sài Gòn, giao thông thuận lợi và nguồn lao động dồi dào là những yếu tố thúc đẩy sự ra đời của nhiều nhà máy trong thế kỷ XX, tiêu biểu khu kỹ nghệ Biên Hòa, được xem là khu công nghiệp đầu tiên của Việt Nam.
Từ khi xây dựng năm 1962 đến 1975, khu kỹ nghệ Biên Hòa có 94 nhà máy, xí nghiệp, với phần lớn máy móc nhập từ Nhật, Đức, Pháp, Đài Loan… Đến năm 1990, Đồng Nai thành lập Công ty Phát triển khu công nghiệp Biên Hòa (Sonadezi Biên Hòa) để đầu tư, nâng cấp hạ tầng và thu hút vốn nước ngoài.
Từ khu công nghiệp Biên Hòa, địa phương tiếp tục mở rộng hàng loạt khu công nghiệp lớn như Biên Hòa 2, Amata, Long Bình, Long Thành, Nhơn Trạch, Chơn Thành…
Với quy mô kinh tế lớn và cơ cấu chuyển dịch theo hướng công nghiệp – dịch vụ hiện đại, Đồng Nai từng bước khẳng định vị thế là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của khu vực phía Nam và cả nước.
Hiện tỉnh nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về phát triển khu công nghiệp với 89 khu công nghiệp được quy hoạch, tập trung tại Biên Hòa, Nhơn Trạch, Long Thành, Chơn Thành… Các khu này thu hút doanh nghiệp từ 45 quốc gia, với 2.269 dự án và tổng vốn đăng ký 44,38 tỷ USD.
Giai đoạn 2021-2025, kinh tế – xã hội Đồng Nai tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng hiện đại, môi trường đầu tư kinh doanh ngày càng cải thiện, tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm công nghiệp lớn của khu vực phía Nam.
Ông Nguyễn Văn Út, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, cho biết địa phương đang đứng trước thời cơ lịch sử để bứt phá, hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm công nghiệp, logistics và đô thị hiện đại hàng đầu cả nước.
Theo ông, Đồng Nai có nền tảng công nghiệp vững chắc, vị trí chiến lược tại Đông Nam Bộ và hệ thống hạ tầng đang được đầu tư đồng bộ, nhất là các dự án động lực quốc gia. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh không thể đi theo lối mòn cũ mà phải đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển, cách làm và phương thức quản trị.
Lãnh đạo tỉnh cho biết Đồng Nai sẽ tập trung xây dựng mô hình phát triển mới, chuyển từ “tỉnh công nghiệp” sang “thành phố công nghiệp – đô thị – dịch vụ hiện đại”, phát triển theo chiều sâu dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số.
Phước Tuấn
Bài 3: Sân bay Long Thành sẽ ‘nâng hạng’ Đồng Nai ra sao
Liên quan đến vụ án gần 300 tấn thịt lợn bệnh gây xôn xao thời gian qua, đại tá Chu An Thanh, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế, tham nhũng, buôn lậu (PC03) Công an Hà Nội, cho biết đến nay cơ quan này đã khởi tố 8 bị can.
Trong đó, ở nhóm giết mổ và tiêu thụ lợn bệnh, cảnh sát khởi tố Nguyễn Thị Hiền (31 tuổi, trú xã Ngọc Hồi, Hà Nội), Đỗ Văn Thanh (43 tuổi, trú xã Đại Bình, Phú Thọ), Nguyễn Thị Bình (53 tuổi, trú xã Hồng Vân, Hà Nội), Nguyễn Văn Thành (55 tuổi, trú xã Hồng Vân, Hà Nội; Giám đốc Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát) về tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Ở nhóm quản lý nhà nước, cảnh sát khởi tố Lê Ngọc Anh, Trạm trưởng trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ thuộc Chi cục chăn nuôi thủy sản và thú y Hà Nội; Nguyễn Phong Nam và Nguyễn Thị Phương Lan, 2 cán bộ của Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ (thuộc Chi cục chăn nuôi thủy sản và thú y Hà Nội) về tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản.
Bị can Vũ Kim Tuấn, cán bộ Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm dịch động vật thuộc Chi cục chăn nuôi thủy sản và thú y tỉnh Phú Thọ, bị khởi tố tội giả mạo trong công tác.
Đại tá Thanh cho hay, ngày 17.3, PC03 Công an Hà Nội đã phối hợp với Trung tâm chẩn đoán và xét nghiệm thú y T.Ư I đồng loạt tiến hành kiểm tra hộ kinh doanh của Hiền tại lò mổ Vạn Phúc (xã Nam Phù, Hà Nội) có dấu hiệu giết mổ lợn không khỏe mạnh, phát hiện 543kg thịt lợn nhiễm bệnh dịch tả lợn châu Phi cùng nhiều tài liệu liên quan.
Khám xét tại Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát tại xã Hồng Vân (Hà Nội) của Nguyễn Văn Thành (là Giám đốc Công ty) và vợ là Nguyễn Thị Bình, phát hiện 176kg thịt lợn nhiễm bệnh dịch tả lợn châu Phi và bệnh tai xanh ở lợn.
Cùng ngày, cảnh sát khám xét chỗ ở, nơi làm việc của Đỗ Văn Thanh (là đối tượng cung cấp lợn cho Hiền) và 4 đối tượng, nguyên là cán bộ Trạm chẩn đoán, xét nghiệm, kiểm dịch động vật, kiểm soát giết mổ, thuộc Chi cục Chăn nuôi, thủy sản và thú y của Hà Nội và tỉnh Phú Thọ.
Căn cứ tài liệu thu được, PC03 Công an Hà Nội xác định từ đầu năm 2026 đến nay, Đỗ Văn Thanh đã thu gom khoảng 3.600 con lợn (tương đương khoảng 300 tấn thịt) nghi bị nhiễm bệnh tại các tỉnh Phú Thọ, Tuyên Quang rồi chuyển cho Hiền để giết mổ, bán ra thị trường.
Hiền đã bán cho người dân và Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát, sau đó Công ty Cường Phát bán lại cho một số Công ty thương mại khác để cung cấp vào một số lớp mầm non, trường tiểu học trên địa bàn thành phố Hà Nội và các tỉnh lân cận.
Để hợp thức hóa nguồn gốc của lợn, Thanh đã thông đồng với Vũ Kim Tuấn để cấp giấy chứng nhận kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật không đúng quy trình, quy định. Tại khu giết mổ tập trung Vạn Phúc, cán bộ Trạm chẩn đoán, xét nghiệm, kiểm soát giết mổ đã tự đặt ra quy định, lợn dưới 80kg thì không cho vận chuyển vào bên trong lò mổ để thu tiền trái quy định từ 250.000 đến 4 triệu đồng/chuyến xe; đồng thời yêu cầu một số chủ lò mổ phải nộp từ 5 - 10 triệu đồng/tháng để không bị gây khó dễ khi thực hiện giết mổ tại lò mổ.
Tổng số tiền các đối tượng đã thu được khoảng 2,5 tỉ đồng.
Trao đổi với báo chí chiều 9/4, ông Nguyễn Thế Minh, Phó cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng, cho biết 4 dự án thành phần qua miền Trung gồm Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Hoài Nhơn - Quy Nhơn, Quy Nhơn - Chí Thạnh, Chí Thạnh - Vân Phong đang hoàn thiện thủ tục nghiệm thu và bổ sung hệ thống an toàn giao thông để đưa vào khai thác trong tháng 4.
Đoạn cao tốc qua các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Khánh Hòa đã hoàn thành 256 km tuyến chính, còn khoảng 12 km xử lý nền đất yếu. Dự kiến giữa tháng 4 sẽ khai thác đoạn từ đầu tỉnh Quảng Ngãi đến phía nam hầm Cù Mông, trước khi toàn tuyến được vận hành vào cuối tháng.
Dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021-2025 gồm 12 dự án thành phần, trong đó 8 dự án đã đưa vào khai thác. Bốn dự án còn lại đã thông xe kỹ thuật cuối năm 2025 nhưng chậm khai thác do vướng thủ tục nghiệm thu và hoàn thiện hạng mục phụ trợ.
Ông Minh cho biết các dự án này có điều kiện địa hình, địa chất phức tạp, đi qua khu vực nền đất yếu; từng chậm tiến độ do vướng giải phóng mặt bằng, cấp mỏ vật liệu. Ngoài ra, bão số 13 và ngập lụt diện rộng tại miền Trung năm 2025 cùng biến động giá nhiên liệu cũng ảnh hưởng đến tiến độ.
Bình quân 100 km có một trạm dừng nghỉ
Bà Phan Thị Thu Hiền, Phó cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam, cho biết toàn tuyến đang đầu tư 21 trạm dừng nghỉ, trong đó 16 trạm đã khai thác các công trình dịch vụ thiết yếu. Từ nay đến 30/4 sẽ có thêm một số trạm hoàn thành, cùng với 5 trạm cũ đang hoạt động.
Dự kiến toàn tuyến từ Lạng Sơn đến Cà Mau sẽ có 23 trạm dừng nghỉ, với cự ly trung bình khoảng 100 km một trạm, cơ bản đáp ứng nhu cầu của người tham gia giao thông.
Theo bà Hiền, tiến độ xây dựng trạm dừng nghỉ thời gian qua bị ảnh hưởng bởi biến động giá nhiên liệu. Cục Đường bộ Việt Nam đang phối hợp với các nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ để hoàn thiện trong năm 2026.
Xem xét tăng trần giá vé máy bay nội địa
Về khả năng tăng trần giá vé máy bay nội địa khi giá nhiên liệu Jet A1 tăng, ông Đỗ Hồng Cẩm, Phó cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam, cho biết cơ quan này đang đánh giá phương án do tác động trực tiếp đến người dân. Phương án phụ thu nhiên liệu cũng đang được nghiên cứu và sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền khi cần thiết.
Hiện nguồn cung nhiên liệu Jet A1 đã cải thiện, các đơn vị bảo đảm đủ nhiên liệu phục vụ nhu cầu đi lại dịp lễ 30/4. Các doanh nghiệp tiếp tục đàm phán, đa dạng hóa nguồn cung để đáp ứng cao điểm hè.
Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến về dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện điều chỉnh mức trợ cấp hằng tháng đối với cán bộ xã, phường, thị trấn già yếu đã nghỉ việc.
Theo dự thảo, đối tượng dự kiến được điều chỉnh trợ cấp là cán bộ xã, phường, thị trấn già yếu đã nghỉ việc đang hưởng trợ cấp hằng tháng theo Quyết định 130/CP của Hội đồng Chính phủ bổ sung chính sách, chế độ đãi ngộ đối với cán bộ xã và Quyết định số 111/HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng về việc sửa đổi, bổ sung một số chính sách, chế độ đối với cán bộ xã, phường.
Bộ Nội vụ cũng đề xuất 2 phương án điều chỉnh trợ cấp được áp dụng từ 1.7 tới.
Theo đó, phương án 1, tăng thêm 4,5% cộng 200.000 đồng/tháng so với mức trợ cấp hằng tháng được hưởng tại thời điểm tháng 6.2026.
Mức trợ cấp hằng tháng được hưởng từ ngày 1.7 tính theo công thức sau:
Mức trợ cấp hằng tháng được hưởng từ 1.7.2026 = mức hưởng trợ cấp hưởng tại thời điểm tháng 6 x 1,045 + 200.000 đồng.
Trong đó, mức trợ cấp được hưởng tại thời điểm tháng 6.2026 là mức trợ cấp quy định tại khoản 3 điều 2 Thông tư số 8/2024/TT-BNV của Bộ trưởng Bộ Nội vụ hướng dẫn thực hiện điều chỉnh mức trợ cấp hằng tháng đối với cán bộ xã, phường, thị trấn già yếu đã nghỉ việc.
Căn cứ quy định, cán bộ xã già yếu đã nghỉ việc gồm: cán bộ nguyên là Bí thư Đảng ủy, chủ tịch UBND, phó bí thư, phó chủ tịch, thường trực Đảng ủy, ủy viên thư ký UBND, thư ký HĐND xã, xã đội trưởng, trưởng công an xã và các chức danh còn lại được hưởng mức trợ cấp hằng tháng là 3,8575 triệu đồng/tháng từ ngày 1.7.
Phương án 2 là tăng thêm 8% trên mức trợ cấp được hưởng tại thời điểm tháng 6.2026 đối với các đối tượng quy định.
Mức trợ cấp hằng tháng được hưởng từ 1.7 = mức hưởng trợ cấp hưởng tại thời điểm tháng 6 x 1,08.
Theo phương án này, cán bộ xã già yếu đã nghỉ việc được hưởng mức trợ cấp hằng tháng là 3,8 triệu đồng/tháng từ ngày 1.7.
Đáng chú ý, phương án 2 bổ sung cơ chế hỗ trợ thêm đối với người có mức hưởng thấp:
Nếu sau điều chỉnh dưới 3,5 triệu đồng/tháng, được tăng thêm 300.000 đồng/người/tháng.
Nếu từ 3,5 triệu đồng đến dưới 3,8 triệu đồng/tháng, được nâng lên 3,8 triệu đồng/tháng.
Bộ Nội vụ cho biết, mức trợ cấp hằng tháng với nhóm trên hiện nay là 3,5 triệu đồng/tháng, áp dụng từ ngày 1.7.2024. Việc thực hiện điều chỉnh trợ cấp hằng tháng ở mức cao đã góp phần ổn định, nâng cao cuộc sống của người đang hưởng trợ cấp hằng tháng.
Tuy nhiên, việc điều chỉnh trợ cấp hằng tháng theo Nghị định số 75/2024/NĐ-CP vẫn còn thấp, chưa theo kịp tốc độ tăng giá sinh hoạt, đặc biệt trong bối cảnh lạm phát và chi phí y tế, sinh hoạt ngày càng cao, khiến đời sống người hưởng trợ cấp vẫn còn khó khăn.
Vì vậy, việc ban hành thông tư mới thay thế Thông tư 8/2024/TT-BNV là cần thiết nhằm bảo đảm thống nhất chính sách, đồng thời hướng dẫn kịp thời điều chỉnh mức trợ cấp hằng tháng đối với cán bộ xã, phường, thị trấn già yếu đã nghỉ việc.
