Sớm 27/3 – ngày mà các đại học Ivy League trả kết quả, Nguyễn Quang Anh, học sinh trường Quốc tế St. Paul Hà Nội, hồi hộp ngồi trước màn hình máy tính. Nộp hồ sơ vào 5 trường ở nhóm này, nam sinh nhận bốn thông báo trượt. Ngỡ cơ hội đã khép lại, Quang Anh bất ngờ khi mở lá thư cuối từ Đại học Cornell và thấy dòng chữ “Congratulations” (Chúc mừng).
“Em vỡ òa”, Quang Anh nói.
Cornell hiện đứng thứ 12 trên bảng xếp hạng đại học Mỹ, với tỷ lệ chấp nhận 8%, theo US News. Ngoài trường này, Quang Anh cũng đỗ Đại học Nam California (top 28) và Đại học California ở San Diego (top 29).
Có định hướng du học từ những năm cuối THCS, Quang Anh đặt mục tiêu vào lớp chuyên Anh, trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam (Ams), nhưng trượt. Dù buồn vì “cú vấp” này, em không để tâm trạng ủ ê kéo dài, mà quyết định nhập học trường Quốc tế St. Paul Hà Nội, điều chỉnh lại lộ trình của mình.
Quang Anh theo học 10 môn AP (Advanced Placement) – chương trình nâng cao dành cho học sinh THPT, tập trung lĩnh vực khoa học tự nhiên như Giải tích, Khoa học môi trường, Sinh học, Vật lý và Hóa học. Kết quả, em đạt điểm tuyệt đối 5/5 ở bốn môn, còn lại đều được 4/5 điểm. Quang Anh cũng thi và đạt SAT 1540/1600, IELTS 8.0 khi còn học lớp 11.
Nam sinh nhìn nhận học các môn AP giúp sớm tiếp cận với kiến thức đại cương ở đại học, đồng thời nhận ra mình không thích Kỹ thuật cơ khí như định hướng. Thay vào đó, em thấy hứng thú với Kỹ thuật môi trường – lĩnh vực có thể ứng dụng khoa học để giải quyết các vấn đề phát triển bền vững.
Xác định được ngành học, Quang Anh có hướng hoạt động ngoại khóa rõ ràng hơn chứ không dàn trải như trước. Nam sinh tâm đắc với dự án chế tạo drone (máy bay không người lái) đo độ ô nhiễm không khí, tham gia cùng các sinh viên, giảng viên trường Đại học Thủy lợi vào giữa năm 2025.
Em kể được học lắp rắp drone, tìm hiểu về cảm biến và cách lập trình thu thập dữ liệu. Nam sinh thấy drone có thể áp dụng để giải quyết nhiều khâu trong các dự án về môi trường.
“Em không chỉ tham gia cho có, mà thực sự muốn hiểu về các giải pháp bảo vệ, phát triển môi trường bền vững”, nam sinh nói.
Những trải nghiệm thực tế trở thành chất liệu cho bài luận chính của Quang Anh. Nam sinh mở đầu bằng câu chuyện mà mình thấy thường ngày: ô nhiễm không khí ở Hà Nội, với hình ảnh bầu trời mờ đục do bụi mịn. Từ đó, Quang Anh bày tỏ khao khát được học về Kỹ thuật môi trường, để tìm ra giải pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững.
Giai đoạn sát hạn nộp hồ sơ là lúc Quang Anh chịu nhiều áp lực nhất, bởi ngoài học tập còn lo hoạt động ngoại khóa và viết luận, việc nào cũng “cần làm ngay”.
Em chia nhỏ công việc theo thứ tự ưu tiên, tập trung xử lý dứt điểm từng phần. Có những buổi, nam sinh chỉ viết luận, không làm thêm việc khác để tập trung.
Tự đánh giá, Quang Anh thấy điểm mạnh trong hồ sơ là “kể được một câu chuyện hay”, bài luận và hoạt động thể hiện rõ định hướng và mục tiêu khi tới Mỹ. Nam sinh cũng học thêm 4 môn AP khác, liên quan trực tiếp tới ngành Kỹ thuật môi trường để bắt nhịp chương trình đại học tốt hơn.
Thầy Gus Marantos, Cố vấn hướng nghiệp đại học, Điều phối viên chương trình AP của trường St. Paul, đánh giá Quang Anh trong nhóm học giỏi nhất trường bởi sự tò mò và kỷ luật.
“Các đại học Mỹ thích những học sinh dám thử thách bản thân. Quang Anh đã chứng minh được năng lực ở trình độ đại học ngay từ khi chưa tốt nghiệp phổ thông”, thầy Gus nhận xét.
Nhìn lại hành trình đã qua, Quang Anh cho rằng trượt trường chuyên không phải là thất bại mà là bước ngoặt quan trọng.
“Miễn là không từ bỏ, sẽ luôn có con đường khác để theo đuổi mục tiêu”, nam sinh đúc rút. Sau khi tốt nghiệp tại Mỹ, em dự định trở về Việt Nam, tham gia vào các dự án phát triển bền vững.
Đến đầu tháng 4, hầu hết đại học đưa ra phương án tuyển sinh dự kiến năm 2026. Trong đó, 64 trường đã công bố bảng quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, phổ biến là IELTS, sang điểm môn Tiếng Anh. Điểm này thường được kết hợp với điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc học bạ hai môn khác trong tổ hợp để xét tuyển.
11 trường quy đổi IELTS từ 4.0. Đây là mức điểm thấp nhất, cũng là mức giúp thí sinh được miễn thi tốt nghiệp môn Tiếng Anh theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trong đó, Đại học Sài Gòn và Yersin Đà Lạt tính 7,5 điểm với mốc này.
Quy đổi từ mốc 4.5 IELTS là Đại học Điện lực, Mở Hà Nội, Công nghệ Giao thông vận tải, Học viện Hàng không Việt Nam..., phổ biến bằng 7-8 điểm môn tiếng Anh.
Số còn lại hầu hết yêu cầu IELTS từ 5.0. Nếu có IELTS từ 7.0 trở lên, nhiều trường tính cho thí sinh thành 10 điểm Tiếng Anh, như Đại học Bách khoa Hà Nội, Công nghiệp Hà Nội, Thương mại...
Trong khi đó, 6 trường chỉ tính mức tối đa môn Tiếng Anh nếu có IELTS từ 8.0 trở lên, ví dụ Đại học Ngoại thương, Khoa học và Công nghệ Hà Nội, CMC, Khoa học Tự nhiên TP HCM, Bách khoa TP HCM, Nguyễn Tất Thành.
Danh sách đại học quy đổi điểm IELTS năm 2026 tính đến đầu tháng 4 như sau:
Theo quy chế tuyển sinh ban hành giữa tháng 2, bảng quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ phải có tối thiểu 5 mức điểm chênh lệch.
Ngoài quy đổi, nhiều trường cộng điểm khuyến khích cho thí sinh có IELTS như Đại học Kiến trúc Hà Nội, Y tế công cộng, Luật TP HCM, Học viện Kỹ thuật mật mã, Tòa án... Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định thí sinh đã quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ thì không được cộng điểm khuyến khích.
Nhìn lại 10 năm xét tuyển IELTS vào đại học
Năm ngoái, hơn 70 đại học quy đổi IELTS thành điểm môn Tiếng Anh để xét kết hợp với điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc học bạ, cũng với mức từ 4.0 trở lên.
Những ngày qua, trên một diễn đàn về liêm chính khoa học liên tục phản ánh thông tin về một số dự án đạt giải nhất Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025-2026.
Trong đó có dự án "Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống" của nhóm học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, tỉnh Ninh Bình được cho là đã "đạo văn".
Nội dung và khối lượng của dự án tương đương một phần luận án tiến sĩ và sâu hơn một phần luận văn thạc sĩ của hai người khác.
Sau quá trình xác minh, ngày 10-4, Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức có thông tin phản hồi.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, sau khi có ý kiến phản ánh trên mạng xã hội về dự án đạt giải nhất của cuộc thi (dự án của học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, tỉnh Ninh Bình), Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo đơn vị tham gia cuộc thi xác minh phản ánh.
Theo báo cáo, Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy đã thực hiện nghiêm túc công tác lựa chọn ý tưởng, phê duyệt kế hoạch và tuyển chọn dự án tham gia cấp tỉnh theo đúng quy chế, hướng dẫn; quy trình, thời gian và đối tượng nghiên cứu thực hiện theo đúng quy định.
Ngày 3-4, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành quyết định thành lập tổ tư vấn đánh giá dự án đạt giải cuộc thi để tư vấn đánh giá dự án "Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống" của 2 học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, Sở Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình.
Tổ tư vấn gồm 5 chuyên gia có trình độ tiến sĩ trở lên đến từ các cơ sở giáo dục đại học và viện nghiên cứu có uy tín đã nghiên cứu dự án đạt giải.
Tổ tư vấn đã tiến hành nghiên cứu thẩm định, đánh giá sự trùng lặp nội dung đề tài, xem xét tính khả thi quá trình thí nghiệm, thực nghiệm của dự án.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, sau quá trình nghiên cứu, tổ tư vấn thống nhất:
Thứ nhất, với sự hướng dẫn của giáo viên và người hướng dẫn khoa học, căn cứ hồ sơ dự thi của học sinh, các em học sinh hoàn toàn có thể thực hiện được dự án "Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống".
Việc phân tích kết quả của một số phép đo như DTA, XRD, FT-IR học sinh có thể hiểu và tiến hành được, bởi những kiến thức này có trong chương trình phổ thông mà các em được học.
"Các trang thiết bị để thực hiện các thí nghiệm từ việc chế tạo đến khảo sát các tính chất của vật liệu đều có sẵn tại các trung tâm nghiên cứu của Việt Nam, như: Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Đại học Quốc gia, Đại học Bách khoa Hà Nội... nên việc thu thập dữ liệu từ các phép đo ở trong nước hoàn toàn có thể đáp ứng được mục tiêu và nội dung nghiên cứu của dự án", Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết.
Thứ hai, với kế hoạch nghiên cứu được đề ra, việc thực hiện các công việc dựa trên những quy trình đã được kiểm chứng và có độ lặp lại cao hoàn toàn khả thi dưới sự hướng dẫn của giáo viên và tư vấn của các nhà khoa học.
Thứ ba, dựa trên số liệu kiểm tra đạo văn và những công bố, không ghi nhận việc trùng lặp do đạo văn với các công trình đã công bố trước đó (kết quả check turnitin với độ trùng lặp nằm trong quy định cho phép với các công trình công bố).
Thứ tư, đây không phải là nghiên cứu khoa học có tính mới tuyệt đối mà chỉ có tính mới tương đối, có tính sáng tạo và giá trị trong thực tiễn, phù hợp với năng lực nghiên cứu ở bậc phổ thông.
Khác với các nghiên cứu trước thường tập trung chuyên sâu vào một tính năng riêng lẻ, đề tài này nghiên cứu về xây dựng hệ vật liệu PU composite có khả năng cân bằng đồng thời giữa chống cháy - cách nhiệt - kháng vi sinh, thông qua tối ưu hóa hàm lượng và sự phân tán của chất được thêm vào.
Thứ năm, đề tài có giá trị ứng dụng cao, đồng thời có thể làm cơ sở cho dự án ứng dụng hoặc sáng chế học sinh - sinh viên trong lĩnh vực vật liệu chức năng và công nghệ nano.
"Tổng thể, đề tài không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn mà thể hiện rõ sự kế thừa có chọn lọc kết hợp với quá trình thực nghiệm độc lập và phân tích khoa học, qua đó tạo ra những kết quả có ý nghĩa và phù hợp với mục tiêu nghiên cứu đã đề ra.
Đề tài có sử dụng các phương pháp và hướng tiếp cận phổ biến trong lĩnh vực vật liệu polymer. Tuy nhiên, đây là các phương pháp chuẩn, được chấp nhận rộng rãi trong nghiên cứu khoa học. Nhóm nghiên cứu đã chủ động thiết kế thí nghiệm, lựa chọn vật liệu, điều chỉnh quy trình và xây dựng hệ số liệu riêng, thể hiện tính độc lập trong triển khai. Do đó, không có cơ sở kết luận là sao chép hay đạo văn", Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết.
Về tính khả thi, bộ cho rằng nội dung nghiên cứu đã được giới hạn hợp lý, tập trung vào một số tính chất trọng tâm và sử dụng các vật liệu, thiết bị có thể tiếp cận trong điều kiện phòng thí nghiệm hiện có.
Kế hoạch thực hiện theo các giai đoạn rõ ràng cho thấy đề tài hoàn toàn có thể triển khai và hoàn thành trong thời gian đã đề ra.
Trong 3 ngày, từ 15 đến 17.4, Sở GD-ĐT TP.HCM lần lượt tổ chức tập huấn quy trình tuyển sinh đầu cấp năm học 2026-2027 ở 3 khu vực.
Ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho biết năm học 2026-2027 là năm đầu tiên triển khai tuyển sinh đầu cấp sau sắp xếp địa giới hành chính với chính quyền địa phương hai cấp.
Trong đó, khu vực 1 (TP.HCM trước đây), năm học 2026-2027 là năm thứ tư triển khai bản đồ GIS trong tuyển sinh đầu cấp, giúp phân tuyến dựa trên nơi ở thực tế. Riêng đối với khu vực 2 (tỉnh Bình Dương trước đây) và khu vực 3 (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây) là năm đầu tiên triển khai ứng dụng này.
Vì vậy, ông Phong nhấn mạnh, công tác tập huấn được triển khai kỹ lưỡng, thống nhất cách làm, đảm bảo tuyển sinh "3 đúng" gồm đúng quy chế, đúng quy trình, đúng tiến độ.
Tại buổi tập huấn, ông Nguyễn Võ Đăng Khoa, Phó phòng Quản lý chất lượng Sở GD-ĐT TP.HCM, thông tin về các giai đoạn tuyển sinh đầu cấp năm nay.
Đại diện Sở GD-ĐT TP.HCM lưu ý, phụ huynh đăng ký cho học sinh tham gia xét tuyển các chương trình đặc thù (gồm trường tiên tiến, trường triển khai Đề án 5695, Trường TH-THCS-THPT Nam Sài Gòn, Trường THCS-THPT Lương Thế Vinh) song song với đăng ký xét tuyển theo đối tượng và khu vực tuyển sinh (còn gọi là tuyển sinh đại trà).
Nếu không đăng ký tuyển sinh đại trà, hệ thống sẽ tự động phân bổ chỗ học cho học sinh (trong trường hợp không trúng tuyển chương trình đặc thù) theo nhóm đối tượng 1 dựa vào nơi ở hiện tại.
"Một trong những điểm mới của tuyển sinh đầu cấp năm nay là UBND phường, xã công bố cùng lúc kết quả tuyển sinh đối với hai nhóm đối tượng tuyển sinh vào ngày 10.7, không phân biệt đối tượng 1 hay đối tượng 2 như các năm trước nhằm tránh tâm lý lo lắng cho phụ huynh", ông Nguyễn Võ Đăng Khoa cho hay.
Bên cạnh đó, để công tác tuyển sinh đầu cấp được đảm bảo thông suốt, ông Nguyễn Thái Vĩnh Nguyên, Phó phòng Giáo dục phổ thông, Sở GD-ĐT TP.HCM, lưu ý thêm không phải phụ huynh học sinh nào cũng rành về công nghệ thông tin, do đó cần có hướng dẫn cụ thể theo phương châm "cầm tay chỉ việc", không để phụ huynh tự bơi. Ngoài ra, để tránh tình trạng quá tải trong việc giải đáp thắc mắc của phụ huynh học sinh, các địa phương cần bố trí nhiều điểm hướng dẫn, có thể phân chia theo cấp học để hỗ trợ tốt nhất cho người dân.
Cũng tại hội nghị tập huấn về công tác tuyển sinh đầu cấp năm học 2026-2027 tại khu vực 1 vào sáng nay, lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM lưu ý đại diện các phường, xã năm học 2026-2027, TP.HCM còn địa phương chưa có trường tiểu học và THCS công lập nên UBND phường, xã, đặc khu cần phối hợp tốt với Sở GD-ĐT TPHCM để kịp thời tháo gỡ khó khăn, đảm bảo không để một học sinh nào không có chỗ học.
Theo kế hoạch, ngày mai 16.4, Sở GD-ĐT TP.HCM sẽ tổ chức tập huấn về tuyển sinh đầu cấp tại khu vực 2 và ngày 17.4 sẽ tập huấn ở khu vực 3.
