Sáng 12/4, thảo luận tại Quốc hội về dự án Luật Thủ đô sửa đổi, Phó chủ tịch Hội Luật gia tỉnh Đồng Tháp Phạm Văn Hòa, cho rằng một trong những vấn đề nhức nhối tại Thủ đô hiện nay là ô nhiễm môi trường.
Nhiều năm nay, chất lượng không khí ở Thủ đô thường xuyên ở mức rất thấp. Báo cáo quan trắc môi trường cho thấy chất lượng không khí thường ở mức trung bình hoặc xấu. “Đây là một vấn đề bất cập lớn khi dân cư Thủ đô hiện nay đã lên đến gần 10 triệu người, chưa kể người dân từ các nơi khác đổ về”, đại biểu Hòa nói.
Ông cho rằng ngoài điều kiện thời tiết khí hậu bất lợi, nguyên nhân chính thực trạng này là do con người. Thủ đô đang quá đông dân cư, tập trung quá nhiều nhà cao tầng, xí nghiệp, bệnh viện, trường học và các cơ quan Trung ương.
“Để chất lượng không khí ngày càng tốt hơn, thế hệ sau này được sống trong môi trường trong sạch, xanh và văn minh, trước tiên chúng ta phải thực hiện giãn dân”, ông nhấn mạnh.
Hiện nay ở Hà Nội, bộ phận lớn người dân sinh sống trong các ngõ ngách chỉ rộng khoảng một mét, đi lại khó khăn, thậm chí không có đường ra nếu có sự cố. Điều này chưa thực sự văn minh đối với một trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước.
Theo ông Hòa, ô nhiễm cũng xuất phát từ việc sử dụng quá nhiều nhiên liệu từ sinh hoạt và hoạt động nhà máy, cơ sở công nghiệp. Nhiều thế hệ lãnh đạo thành phố đã rất quyết tâm di dời các nhà máy ra khỏi nội đô, song đến nay số lượng thực hiện được vẫn còn rất ít.
Đối với nhà tập thể, chung cư cũ xuống cấp, ông đề nghị quyết liệt không sửa chữa lại mà giải tỏa để lấy không gian. Theo ông, thành phố cần “chấp nhận hy sinh và mất mát một chút” ở hiện tại để 10 năm, 20 năm sau thế hệ trẻ được hưởng thành quả.
Để làm được điều này, ông kiến nghị Chính phủ và thành phố có chính sách nhà ở xã hội cho người dân và bổ sung nhiều cơ chế đặc thù để Hà Nội có thể giãn dân ra khỏi nội đô.
Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi cũng cho rằng vấn đề ô nhiễm không khí và ô nhiễm sông tại Hà Nội là những vấn đề tồn tại cần sớm được giải quyết.
Về vùng phát thải và kiểm soát giao thông xanh, Trung ương trước đó yêu cầu chuyển mạnh sang giao thông công cộng khối lượng lớn, từng bước hạn chế phương tiện cá nhân. Dự thảo luật đã thể chế hóa chủ trương này khi giao HĐND thành phố quy định phạm vi, lộ trình và phí giảm phát thải.
Tuy nhiên, để tránh xáo trộn xã hội, ông đề nghị bổ sung chính sách đầu tư hạ tầng thay thế như đường sắt đô thị, xe buýt nhanh phải đi trước một bước hoặc thực hiện đồng thời với các vùng phát thải thấp. Hà Nội cần phấn đấu đến năm 2030 hoàn thành 100 km đường sắt đô thị theo đúng mục tiêu của Bộ Chính trị đã đề ra.
Điểm mới của dự thảo luật là cho phép Hà Nội hỗ trợ di dời các cơ sở, làng nghề gây ô nhiễm nghiêm trọng ra khỏi khu dân cư. Điều này hoàn toàn phù hợp với chủ trương của Quốc hội. Tuy nhiên theo ông, vấn đề quan trọng là nguồn lực để thực hiện nhiệm vụ này.
Ông đề nghị dự thảo luật cần thiết bổ sung cơ chế tài chính đặc thù, cho phép Hà Nội được giữ lại cơ bản hoặc toàn bộ số phí thu bảo vệ môi trường như phí bảo vệ môi trường khí thải và nước thải, và trích tối thiểu 20% tăng thu ngân sách từ đất để lập Quỹ phát triển xanh của Thủ đô. Đây sẽ là nguồn lực ưu tiên cho di dời và tái định cư.
Về cơ chế phối hợp liên vùng, ông đề nghị nghiên cứu chế tài tài chính liên vùng, bắt buộc các địa phương thượng nguồn và trong vùng gây ô nhiễm phải đóng góp vào Quỹ phát triển vùng Thủ đô dựa trên mức độ đóng góp tải lượng ô nhiễm. “Cần chuyển từ chia sẻ trách nhiệm chung sang chia sẻ chi phí bắt buộc”, ông nói.
Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Tạ Văn Hạ cũng quan tâm đến vấn đề hạ tầng, quy hoạch đặc biệt là quy định liên kết, phát triển vùng Thủ đô. Theo ông Hạ, khi thiết kế và thực thi các nội dung liên kết vùng, các vấn đề xã hội như an sinh, giá cả và lao động là những “biến số” cực kỳ quan trọng.
“Nếu không chú ý, Hà Nội có thể trở thành thỏi nam châm hút người di cư quá mạnh, gây ra sự mất cân bằng”, ông nói.
Lấy ví dụ tác động của giá cả và mức sống khi liên kết vùng được đẩy mạnh, giá bất động sản có thể tăng vọt, sẽ tác động đến những người có thu nhập thấp, trong đó có công nhân vốn đã rất khó khăn trong tiếp cận với nhà ở. Bên cạnh đó, ông cũng băn khoăn mức sống ở Hà Nội cao thì có xu hướng lan tỏa sang các khu vực khác, dẫn đến giá cả hàng hóa, dịch vụ tại các vùng lân cận đều tăng.
Những chính sách đặc thù dành cho Thủ đô có thể dẫn đến lao động chất lượng cao đổ dồn về Hà Nội, khiến các tỉnh lân cận gặp khó khăn trong cạnh tranh thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.
Vì vậy, khi quy định liên kết, phát triển vùng Thủ đô, ông đề nghị bổ sung nguyên tắc chuyển tư duy “Hà nội thành trung tâm thu hút” sang “Hà Nội là trung tâm lan tỏa”. Các chính sách cần lấy người dân vùng Thủ đô làm thước đo cho mọi chính sách, mọi dự án, liên kết.
Thảo luận tổ về dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng Luật Thủ đô cần được thiết kế như một thiết chế pháp lý đặc thù, đủ năng lực dẫn dắt, tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển. Thực trạng hiện nay cho thấy quy hoạch còn phân tán theo từng dự án nhà ở, thiếu đồng bộ hạ tầng, đặc biệt là giao thông và hệ thống thoát nước, dẫn đến tình trạng “xây dựng đến đâu, tắc đường đến đó”.
Từ đó, ông nhấn mạnh yêu cầu phát triển các đô thị vệ tinh và các phường mới theo tiêu chuẩn hiện đại, đồng bộ về nhà ở xã hội, bệnh viện, trường học, công viên và hệ thống giao thông công cộng như đường sắt đô thị, tàu điện trên cao. Đây là điều kiện then chốt để giãn dân khu vực nội đô, giảm áp lực hạ tầng và tổ chức lại không gian đô thị một cách bền vững.
“Khi các thành phố vệ tinh có đầy đủ tiện ích và kết nối giao thông thuận tiện, người dân sẽ sẵn sàng rời bỏ những căn gác xép chật hẹp trong phố cổ để ra ngoài sinh sống”, ông nói.
Chiều 11.4, thông tin Đồn biên phòng Tam Thanh (Ban Chỉ huy Bộ đội biên phòng thành phố Đà Nẵng) cho biết đơn vị vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với một trường hợp về hành vi sử dụng công cụ kích điện tận diệt thủy sản.
Trước đó, lúc 7 giờ 30 phút ngày 10.4, trong quá trình tuần tra tại khu vực sông Tam Kỳ, đoạn qua khối phố Phú Ân (phường Quảng Phú), tổ công tác Đồn biên phòng Tam Thanh phát hiện một người đàn ông điều khiển ghe máy có dấu hiệu sử dụng kích điện để đánh bắt thủy sản.
Ngay lập tức, lực lượng chức năng tiến hành theo dõi. Đến khoảng 12 giờ cùng ngày, khi người này đang tiếp tục hoạt động tại khu vực thôn Đông Thạnh (xã Tam Anh), tổ công tác đã bắt giữ, đưa phương tiện vào bờ để kiểm tra.
Qua xác minh, người vi phạm được xác định là ông P.N.T (48 tuổi, ở phường Tam Kỳ, thành phố Đà Nẵng). Kiểm tra phương tiện, lực lượng chức năng phát hiện một bình ắc quy (12 V, 100 Ah) cùng một bộ công cụ kích điện.
Tổ công tác đã lập biên bản vi phạm hành chính, tạm giữ toàn bộ tang vật. Ngay trong ngày, Đồn biên phòng Tam Thanh đã ra quyết định xử phạt ông P.N.T 7,5 triệu đồng, đồng thời tịch thu toàn bộ phương tiện, công cụ vi phạm.
Theo lực lượng chức năng, việc sử dụng kích điện tận diệt thủy sản là hành vi đặc biệt nguy hiểm và bị pháp luật nghiêm cấm. Phương thức này không chỉ làm chết cá mà còn tiêu diệt hàng loạt sinh vật khác, bao gồm cả cá con, trứng và các loài thủy sinh có lợi, gây suy giảm nghiêm trọng nguồn lợi thủy sản và phá vỡ cân bằng hệ sinh thái.
Các cơ quan chức năng khuyến cáo, để bảo vệ môi trường và nguồn lợi thủy sản bền vững, người dân cần nâng cao ý thức, tuyệt đối không sử dụng các hình thức khai thác mang tính hủy diệt như kích điện. Đồng thời, cần tích cực tuyên truyền và kịp thời tố giác các hành vi vi phạm, góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên cho các thế hệ mai sau.
Hội đồng Dân tộc có các phó chủ nhiệm khóa 16 gồm ông Hoàng Duy Chinh, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; ông Quàng Văn Hương và bà Cao Thị Xuân, Trần Thị Hoa Ry, Đinh Thị Phương Lan.
Uỷ viên hoạt động chuyên trách tại Hội đồng Dân tộc khóa 16 gồm ông Lê Nhật Thành, Tráng A Dương, ông Hoàng Văn Tuyên và bà Leo Thị Lịch, Ma Thị Thúy.
Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại có phó chủ nhiệm khóa 16 gồm các ông Vũ Hải Hà, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội,; Nguyễn Minh Đức, Nguyễn Quốc Hùng, Trần Đức Thuận, Nguyễn Ngọc Hà và Đinh Công Sỹ.
Đại biểu chuyên trách của Ủy ban gồm bà Trần Thị Hồng An, ông Trịnh Xuân An, ông Trần Việt Anh, ông Phạm Phú Bình, bà Thái Quỳnh Mai Dung, ông Vũ Huy Khánh, ông Võ Văn Hội, ông Phạm Ngọc Hải, ông Phạm Đức Hoài và ông Nguyễn Trung Kiên.
Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường có 5 phó chủ nhiệm khóa 16 gồm ông Trần Văn Khải, Nguyễn Phương Tuấn, Tạ Đình Thi, Đỗ Đức Hồng Hà và bà Nguyễn Thị Mai Phương.
Đại biểu chuyên trách Ủy ban gồm các ông/bà Nguyễn Văn An, Nguyễn Thị Kim Anh, Nguyễn Ngọc Sơn, Vương Quốc Thắng, Lê Hoàng Hải, Lương Văn Anh, ông Ngô Sỹ Cường và Lê Trung Thành.
Ủy ban Dân nguyện và Giám sát có 4 phó chủ nhiệm khóa 16 gồm các ông/bà Hoàng Anh Công, Trần Thị Nhị Hà, Lò Việt Phương, Cao Mạnh Linh. Đại biểu chuyên trách gồm ông Nguyễn Ngọc Hùng, Hoàng Nam Hải, Trần Hoài Nam, Đỗ Khắc Hưởng, Lê Thị Thúy Sen.
Ngày 6/4, Quốc hội đã kiện toàn các chức danh lãnh đạo Quốc hội và Chủ nhiệm các Ủy ban. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tái đắc cử khóa 16, phó chủ tịch Quốc hội gồm các ông Đỗ Văn Chiến, Nguyễn Khắc Định, Nguyễn Hồng Diên, Nguyễn Doãn Anh. Hai nữ phó chủ tịch Quốc hội là bà Nguyễn Thị Thanh và Nguyễn Thị Hồng.
Lãnh đạo các Ủy ban gồm Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Hữu Đông.
Như Thanh Niên đã thông tin, Sở Xây dựng TP.HCM vừa gửi văn bản lấy ý kiến các sở ngành liên quan nhằm cụ thể hóa chủ trương của Thường trực Thành ủy TP.HCM về việc miễn phí xe buýt. Sau đó, Sở Xây dựng sẽ làm việc với Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP.HCM là cơ quan thẩm tra để hoàn thiện tờ trình. Dự kiến, trong tháng 4.2026, chính sách miễn vé xe buýt cho toàn bộ người dân được trình HĐND TP.HCM xem xét thông qua.
Hiện TP.HCM miễn phí xe buýt cho trẻ dưới 6 tuổi, người từ 60 tuổi trở lên, người có công, người khuyết tật, kinh phí khoảng 1.700 tỉ đồng/năm. Nếu miễn phí xe buýt cho toàn bộ người dân thì ngân sách thành phố chi khoảng 7.000 tỉ đồng/năm. Theo tính toán của Sở Xây dựng, với chính sách miễn phí xe buýt được thông qua, lượng khách sẽ tăng khoảng 30%.
Thông tin trên nhận được sự đồng thuận cao cùng nhiều góp ý, đề xuất của bạn đọc Thanh Niên. Bạn đọc Nguyễn Hoàng Minh nhìn nhận miễn phí là "chính sách rất tốt", nhưng "nếu vẫn phải đợi 20-30 phút cho một chuyến xe, người đi làm khó có thể lựa chọn xe buýt thay cho phương tiện cá nhân".
Bạn đọc Truc Tran cũng thẳng thắn: "Không phủ nhận đây là chính sách tốt, nhưng nếu chỉ miễn tiền vé thì chưa đủ để kéo người ta lên xe buýt. Đi làm mỗi ngày cần đúng giờ, mà xe buýt hiện nay nhiều khi trễ, hoặc phải chờ rất lâu".
Bạn đọc Lê Thị Thanh thì đề cập vấn đề bất tiện khi phải đổi nhiều tuyến cho một hành trình: "Mỗi lần chuyển tuyến là thêm một lần chờ đợi, khiến tổng thời gian di chuyển kéo dài đáng kể. Nếu đi làm mà phải đổi 2 - 3 tuyến thì rất khó theo được".
Tương tự, bạn đọc Mai Thảo Nguyên kể: "Hồi còn sinh viên, cũng từng thử đi xe buýt. Nhưng đi một thời gian thì thấy không phù hợp vì tuyến không thuận tiện, phải đi bộ khá xa mới tới điểm dừng. Có hôm chờ lâu mà xe vẫn chưa tới, nên trễ giờ học. Nếu miễn phí thì chắc chắn nhiều người sẽ thử đi lại, nhưng nếu trải nghiệm vẫn như vậy thì cũng chỉ đi một thời gian rồi thôi. Cần cải thiện tuyến đi qua khu trường học, ký túc xá, và tăng chuyến vào giờ cao điểm, chú trọng các tuyến kết nối khu dân cư với nơi làm việc, chạy đều và đúng giờ".
Nhiều bạn đọc đưa ra các đề xuất cụ thể để hệ thống xe buýt tăng sức hút đối với hành khách. "Dưới góc độ một người làm công nghệ, tôi thấy hệ thống thông tin xe buýt hiện còn quá rời rạc. Nếu đã tính miễn phí thì thành phố nên làm lại luôn phần nền tảng, app (ứng dụng) tra cứu tuyến, thời gian xe đến, lộ trình rõ ràng theo thời gian thực. Người dùng chỉ cần mở điện thoại là biết đi tuyến nào, đợi bao lâu", bạn đọc Lê Minh góp ý.
Bên cạnh yếu tố thời gian, văn hóa ứng xử của nhân viên xe buýt cũng là rào cản mà bạn đọc cho rằng, "khiến phương tiện công cộng mất điểm". Bạn đọc Lien Nguyen Kim chia sẻ: "Chính sách quá tốt nhưng phải yêu cầu tài xế và tiếp viên thân thiện hơn. Tôi đã từng bị tài xế bỏ lại trạm khi nhìn thấy người già, còn khi lên được xe mà dùng thẻ miễn phí thì tiếp viên không vui rồi nói "bóng gió" nghe rất khó chịu, nên tôi đi… xe ôm".
Bạn đọc Truong Hao gửi gắm: "TP.HCM nay đã bao gồm cả Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) nhưng vẫn còn các tuyến xe buýt của hai nơi này trên xe không có máy lạnh hoặc có mà không sử dụng, toàn mở cửa sổ; khi chạy rất khói bụi và nóng. Mong mỏi Sở Xây dựng TP.HCM có chỉ đạo giúp người dân đi xe buýt ở khu vực Bình Dương cũ và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ".
Theo bạn đọc dongphuongdung87: "Mong rằng cùng với chính sách miễn phí, TP cũng tăng số lượng xe buýt phủ toàn bộ tuyến đường, và số lượng xe buýt được trợ giá; người bệnh đi khám bệnh khá nhiều, nhưng không có xe phù hợp. Xe buýt từ Củ Chi sang Đức Hòa vì không được trợ giá, doanh nghiệp tư nhân không chịu nổi, sau vài tháng hoạt động đã phải ngưng".
bạn đọc Cao Thị Lan nhấn mạnh: "Miễn phí chỉ là bước khởi đầu, còn điều giữ chân người đi nằm ở chất lượng. Nếu xe buýt đúng giờ, dễ đi, ít phải chờ, thì dù không miễn phí hoàn toàn, người dân vẫn có thể lựa chọn. Miễn phí xe buýt chưa đủ, cần dịch vụ chất lượng, đúng giờ!".
