Trong cuộc đua lên mặt trăng, Liên Xô liên tục phá vỡ giới hạn của nhân loại: đưa vật thể đầu tiên chạm mặt trăng, chụp bức ảnh đầu tiên về vùng tối của mặt trăng, là nước đầu tiên hạ cánh mềm xuống mặt trăng và đưa xe tự hành đầu tiên lên mặt trăng. Nhưng chỉ một khoảnh khắc của phi hành gia Mỹ Neil Armstrong đã xóa mờ tất cả.
Ngày 13.9.1959, tàu Luna 2 đâm vào bề mặt mặt trăng với vận tốc 3,3 km/giây, đánh dấu cột mốc vật thể nhân tạo đầu tiên trong lịch sử chạm tới một thiên thể khác. Chỉ 3 tuần sau, tàu Luna 3 gửi về những bức ảnh đầu tiên chụp mặt tối của mặt trăng, tiết lộ rằng vùng khuất này gần như chỉ là cao nguyên đầy các hố va chạm. Đây là điều hoàn toàn khác biệt với mặt sáng mà nhân loại luôn nhìn thấy.
Tháng 2.1966, Luna 9 trở thành tàu đầu tiên hạ cánh mềm thành công sau 11 lần thất bại được giấu kín, gửi về những tấm ảnh đầu tiên chụp từ bề mặt một thiên thể khác, đồng thời chứng minh bề mặt mặt trăng đủ cứng để chịu tải. Điều này khẳng định bề mặt mặt trăng không có lớp bụi dày đến mức có thể nuốt chửng tàu vũ trụ như nhiều nhà khoa học lo ngại trước đó.
Kịch tính hơn, khi đó đài thiên văn Jodrell Bank của Anh đang theo dõi hoạt động của Luna 9 đã giải mã tín hiệu và công bố ảnh trước cả Moscow. Các nhà khoa học tại Jodrell Bank thu được tín hiệu, họ mượn máy fax của tờ Daily Express để in ra ảnh từ tín hiệu thu được. Ảnh được in ở Anh trước khi Liên Xô chính thức phát hành rộng rãi.
Một số nhà sử học tin rằng các kỹ sư Liên Xô cố tình dùng chuẩn máy fax vô tuyến quốc tế để phương Tây có thể xác minh độc lập sự kiện chấn động này, cho thấy một hành động khoa học vượt lên trên chính trị.
Bốn năm sau, chiếc xe tự hành Lunokhod 1 lăn bánh trên mặt trăng, là robot đầu tiên di chuyển trên một thiên thể ngoài trái đất. Nó được thiết kế để hoạt động trong 3 tháng nhưng sau đó đã chạy được đến 322 ngày, đi hơn 10 km. “Người kế nhiệm” của nó là Lunokhod 2 đã lập kỷ lục quãng đường khoảng 39 – 42 km. Kỷ lục này đứng vững suốt 40 năm, mãi đến năm 2014 mới bị xe Opportunity trên sao Hỏa của NASA phá vỡ.
Ba bi kịch liên tiếp đã làm sụp đổ giấc mộng mặt trăng của Liên Xô. Trước hết, kỹ sư Sergei Korolev, người được ví như bộ não kết nối toàn bộ chương trình, qua đời trên bàn mổ vào tháng 1.1966, gần 3 tuần trước khi Luna 9 hạ cánh thành công.
Tiếp theo đó, mâu thuẫn cá nhân giữa các nhà khoa học và hạn chế kỹ thuật buộc tên lửa N1 phải dùng 30 động cơ nhỏ thay vì 5 động cơ lớn. Quyết định này đã khiến cho tất cả 4 lần phóng N1 đều nổ tung, trong đó vụ nổ ngày 3.7.1969 xảy ra đúng 13 ngày trước khi Apollo 11 rời bệ phóng, phá hủy toàn bộ tổ hợp phóng và bị Liên Xô giấu kín suốt 20 năm.
Những gương phản xạ laser mà Lunokhod để lại trên mặt trăng vẫn đang hoạt động đến ngày nay, giúp đo khoảng cách giữa Trái Đất và mặt trăng với sai số chỉ vài mm. Các xe tự hành hiện đại, từ Perseverance trên sao Hỏa đến Hằng Nga của Trung Quốc, đều ít nhiều chịu ảnh hưởng về triết lý và kiến trúc kỹ thuật mà Luna khai sinh.
Trong khi đó, nhiều người khẳng định bước chân lịch sử của Neil Armstrong hay người đồng hành Buzz Aldrin trên mặt trăng chỉ là màn kịch vụng về tại Hollywood.
Những người theo thuyết âm mưu này bám vào hình ảnh lá cờ tung bay trên mặt trăng để khẳng định gió không thể thổi trong môi trường chân không. Tuy nhiên, theo kho lưu trữ dữ liệu từ NASA, lá cờ thực chất được thiết kế với một thanh ngang để luôn xòe rộng. Chính động tác xoay lắc khi cắm cờ của phi hành gia, cộng với quán tính trong môi trường không có lực cản không khí, đã khiến mảnh vải nylon tiếp tục đung đưa một khoảng thời gian dài.
Bên cạnh yếu tố này còn có hoài nghi về bầu trời không sao. Theo lý giải từ NASA, tuy bầu trời màu đen, thực tế đó là ban ngày trên mặt trăng và ánh sáng mặt trời cực kỳ chói lóa. Giống việc chụp ảnh trên trái đất, khi chụp ảnh ngoài trời vào buổi trưa nắng gắt, bạn phải chụp với tốc độ cực nhanh và khép khẩu độ máy ảnh. Ánh sao yếu ớt không có đủ thời gian in lên nhũ tương phim và bầu trời mặt trăng trong các bức ảnh NASA không có ngôi sao nào là vì lý do đó.
Mặt khác, các chuyên gia cũng khẳng định rằng việc làm giả thước phim quay chậm mượt mà để phát sóng trực tiếp là điều hoàn toàn bất khả thi với công nghệ truyền hình thuở ấy.
Theo Reuters dẫn số liệu từ Bộ Y tế Bangladesh công bố ngày 5.4, ít nhất 130 trẻ em đã tử vong trong 6 tuần qua, trong đó có 17 ca được xác nhận do sởi và 113 ca nghi liên quan.
Chiến dịch do Bộ Y tế Bangladesh chủ trì, với sự hỗ trợ của Quỹ nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF), Tổ chức y tế thế giới (WHO) và Liên minh vắc xin Gavi, đã được triển khai tại 18 quận có nguy cơ cao.
Giám đốc Trung tâm kiểm soát bệnh truyền nhiễm Bangladesh Halimur Rashid cho biết số ca mắc và tử vong năm nay đều tăng so với các năm trước. UNICEF cũng bày tỏ "quan ngại sâu sắc" trước đà gia tăng nhanh của dịch bệnh, cảnh báo hàng nghìn trẻ em - đặc biệt là nhóm nhỏ tuổi và dễ tổn thương – đang đối mặt nguy cơ nghiêm trọng.
Tình hình dịch bệnh leo thang nhanh trong thời gian ngắn. Dữ liệu chính phủ Bangladesh cho thấy hơn 7.600 ca nghi nhiễm đã được ghi nhận trên toàn quốc kể từ giữa tháng 3, trong khi mỗi ngày có hàng trăm bệnh nhân mới nhập viện, theo Hãng thông tấn Anadolu.
WHO cho biết dịch sởi đã lan ra 56/64 quận của Bangladesh và có thể tiếp tục mở rộng trong thời gian tới, song kỳ vọng sẽ sớm được kiểm soát nhờ chiến dịch tiêm chủng. "Chiến dịch này có thể ngăn chặn thêm những mất mát đau lòng về sinh mạng", tiến sĩ Ahmed Jamsheed Mohamed, đại diện WHO tại Bangladesh, nhận định.
Theo WHO, sởi là một trong những bệnh truyền nhiễm dễ lây lan nhất, chủ yếu qua đường hô hấp khi người bệnh ho hoặc hắt hơi. Bệnh thường gặp ở trẻ em và có thể gây biến chứng nặng như viêm phổi, viêm não, thậm chí tử vong.
Giới chuyên gia cho rằng đợt bùng phát hiện nay xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có tình trạng gián đoạn tiêm chủng và thiếu vắc xin. Chiến dịch tiêm phòng sởi dự kiến triển khai vào tháng 6.2024 đã bị trì hoãn do bất ổn chính trị trong nước.
Dù Bangladesh từng đạt tiến bộ đáng kể trong chương trình tiêm chủng, tỷ lệ bao phủ gần đây suy giảm, khiến nhiều trẻ trở thành nhóm dễ tổn thương. Mục tiêu đưa số ca mắc sởi về 0 vào cuối năm 2025 cũng đã không đạt được, theo AFP.
Bộ trưởng Y tế Bangladesh Sardar Shakhawat Hossain Bakul cho biết chiến dịch sẽ ưu tiên các khu vực bị ảnh hưởng nặng trước khi mở rộng ra toàn quốc. Tuy nhiên, một số chuyên gia cảnh báo việc chậm trễ trong tiêm vắc xin trước đó đã góp phần khiến dịch bệnh diễn biến nghiêm trọng.
Theo ước tính của WHO, mỗi năm trên thế giới có khoảng 95.000 ca tử vong do sởi, chủ yếu ở trẻ em chưa được tiêm chủng hoặc tiêm chưa đầy đủ. Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu đối với bệnh này.
"Chính quyền của tôi sẵn sàng sử dụng toàn bộ sức mạnh kinh tế Mỹ để củng cố nền kinh tế Hungary, như chúng tôi từng làm với các đồng minh, nếu Thủ tướng Viktor Orban và người dân Hungary cần đến. Chúng tôi rất mong chờ đầu tư vào sự thịnh vượng tương lai, điều sẽ được tạo dựng từ sự lãnh đạo liên tục của ông Orban!", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội ngày 10/4.
Thủ tướng Orban đã lãnh đạo Hungary suốt 16 năm qua, có quan hệ thân thiết với cả Tổng thống Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin.
"Người dân Hungary hãy ra ngoài và bỏ phiếu cho Viktor Orban. Ông ấy là người bạn chân thành, chiến binh và người chiến thắng, đồng thời nhận được sự ủng hộ hoàn toàn, tuyệt đối của tôi trong việc tái đắc cử chức vụ Thủ tướng Hungary. Viktor Orban sẽ không bao giờ khiến người dân Hungary thất vọng. Tôi luôn ủng hộ ông ấy", lãnh đạo Mỹ cho hay.
Bài viết của ông Trump cũng đăng kèm ảnh chụp hai lãnh đạo trong chuyến thăm Nhà Trắng của ông Orban hồi tháng 11/2025.
Hungary sẽ tổ chức bầu cử vào ngày 12/4. Đảng Fidesz của ông Orban đang đối mặt thách thức chưa từng có, khi các cuộc thăm dò cho thấy đảng Tisza của đối thủ Peter Magyar đang dẫn trước đáng kể. Theo Reuters, đảng Tisza có thể giành tới 2/3 số ghế trong quốc hội.
Trong bài đăng trên Truth Social trước đó, Tổng thống Trump ca ngợi Thủ tướng Orban là "lãnh đạo thực sự mạnh mẽ và quyền lực", góp công giúp đạt được "những tầm cao mới về hợp tác và thành tựu" giữa Mỹ và Hungary.
Phó tổng thống Mỹ JD Vance tuần này đã đến Budapest nhằm thể hiện sự ủng hộ của Washington dành cho ông Orban.
Ông Orban là chính trị gia gây nhiều tranh cãi trên chính trường quốc tế. Những người ủng hộ cánh hữu ca ngợi mô hình quản trị "phi tự do" của ông, trong khi giới phê bình cho rằng ông đã "làm suy yếu pháp quyền nhằm chuyển hướng nguồn lực vào tay các nhóm tài phiệt trong nước".
Ông Orban cũng nhiều lần đối đầu gay gắt với lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU), trong khi lãnh đạo đối lập Magyar chủ trương thân châu Âu.
Ông Magyar tuần trước nói rằng bầu cử lần này sẽ là "cuộc trưng cầu dân ý" về vị thế toàn cầu của Hungary. "Người Hungary vẫn tin rằng hòa bình, sự phát triển của đất nước được đảm bảo bởi tư cách thành viên EU và NATO", ông cho biết.
Bài đăng trên Truth Social của Tổng thống Mỹ được cho là càng làm gia tăng sự kịch tính cho chặng cuối của chiến dịch tranh cử, khi cả ông Orban và ông Magyar liên tục cáo buộc nhau có hành vi "chơi xấu" và "gian lận bầu cử". Hai đảng cũng cho rằng bên còn lại nhận được hỗ trợ từ sự can thiệp của nước ngoài.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 15/4 cùng gặp gỡ thanh niên Trung Quốc và Việt Nam tham gia Chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập" tại thủ đô Bắc Kinh. Hoạt động nằm trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, theo TTXVN.
Phát biểu tại sự kiện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tin mỗi thanh niên tham gia chương trình đều tự hào và trân trọng mối quan hệ "vừa là đồng chí, vừa là anh em" giữa hai nước.
"Ngày nay, thanh niên hai nước tiếp tục là lực lượng nòng cốt trong công cuộc xây dựng đất nước, là cầu nối quan trọng vun đắp tình hữu nghị, hợp tác giữa hai Đảng, hai nước Việt - Trung", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Lãnh đạo Việt Nam mong muốn thế hệ trẻ hai nước xây dựng cho mình lý tưởng sống và bản lĩnh chính trị vững vàng, nâng cao nhận thức về ý nghĩa quan trọng và tầm cao chiến lược quan hệ Việt - Trung, tăng cường học hỏi, phát huy tinh thần đổi mới sáng tạo, làm chủ khoa học - công nghệ, nêu cao tinh thần xung kích tình nguyện, đóng góp cho sự phát triển của mỗi nước và quan hệ song phương.
Để đạt được những mục tiêu trên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị các cơ quan, đoàn thể hai nước bám sát nhận thức chung cấp cao, tăng cường đổi mới tuyên truyền, giáo dục thế hệ trẻ về tình hữu nghị giữa hai nước, nâng cao chất lượng giao lưu hợp tác thanh niên, tiếp tục triển khai chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập".
Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình mong muốn thanh niên hai nước hỗ trợ lẫn nhau, gánh vác trách nhiệm, nắm bắt cơ hội lịch sử, dùng sức mạnh và sức sáng tạo của tuổi thanh xuân, khơi dậy trào lưu đổi mới sáng tạo, mở cửa hợp tác cùng thắng lợi.
Lãnh đạo Trung Quốc hy vọng thế hệ thanh niên có hoài bão là đội tiên phong, tích cực góp phần thực hiện sáng kiến phát triển toàn cầu, sáng kiến an ninh toàn cầu, sáng kiến văn minh toàn cầu và sáng kiến quản trị toàn cầu, góp sức cho sự nghiệp tiến bộ cả nhân loại và cho tình hữu nghị Trung Quốc - Việt Nam.
Ông Tập Cận Bình khẳng định tương lai là ở thanh niên, tin tưởng thanh niên hai nước mãi mãi là người kế thừa tình hữu nghị truyền từ thế hệ này sang thế hệ sau giữa hai quốc gia.
Chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập" được khởi động vào tháng 4/2025, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước tới Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình
Đây là điểm sáng nổi bật, góp phần củng cố nền tảng xã hội vững chắc, nâng cao nhận thức của thế hệ trẻ về quan hệ truyền thống giữa Việt Nam và Trung Quốc. Sau một năm, hàng nghìn lượt thanh niên Việt Nam đã tới thăm các "địa chỉ đỏ" tại Trung Quốc để học tập, tăng cường hiểu biết về truyền thống cách mạng và quan hệ hữu nghị giữa hai nước.
