Apopo, tổ chức phi lợi nhuận huấn luyện động vật dò mìn trụ sở Bỉ, tuần trước khánh thành tượng chuột “anh hùng” Magawa cao hơn hai mét ở Siem Reap, Campuchia. Bức tượng được các nghệ nhân địa phương chế tác thủ công từ đá, do Apopo đặt làm.
Đây là con chuột túi châu Phi khổng lồ sinh năm 2013, được Apopo đào tạo rồi đưa đến Siem Reap hồi năm 2016. Kể từ khi đến Campuchia, nó nhanh chóng trở thành “nhân viên dò mìn” nổi bật nhất, thậm chí có trang riêng trên Wikipedia. Trong 5 năm làm nhiệm vụ, Magawa đã đánh hơi và phát hiện hơn 100 quả mìn. Con chuột chết năm 2022.
“Magawa là một trong những con chuột xuất sắc nhất mà chúng tôi từng có”, Michael Raine, quản lý chương trình của Apopo tại Campuchia, cho biết. “Con vật điềm tĩnh, tập trung, ham khám phá, làm việc rất nhanh, lại hiền lành và thân thiện với người chăm sóc. Nó rất phù hợp với công việc này”.
Theo Raine, Magawa có thể rà một khu đất rộng cỡ sân tennis chỉ trong khoảng 20 phút. Công việc này có thể mất tới vài ngày nếu là con người thực hiện.
Apopo huấn luyện chuột bằng phương pháp thưởng theo hành vi. Các huấn luyện viên sẽ dạy chúng nhận diện các hợp chất nổ như TNT. Khi phát hiện mìn, chúng sẽ cào lên bề mặt để báo hiệu, sau đó được thưởng thức ăn như đậu phộng, một lát chuối.
Raine cho biết loài chuột đặc biệt phù hợp với công việc này nhờ kích thước nhỏ và hệ khứu giác phát triển vượt trội.
“Chúng nhẹ cân đến mức không làm kích nổ mìn”, ông Raine nói. “Khứu giác của chúng cực kỳ nhạy bén và chúng cũng rất thông minh”. Đàn chuột được nghỉ một ngày mỗi tuần. Mỗi ngày, chúng cũng có thời gian vui chơi.
Campuchia là một trong những quốc gia có mật độ bom mìn tồn sót dày đặc nhất thế giới, vốn là hệ quả từ thời chiến. Trong 47 năm qua, bom mìn tồn sót đã khiến khoảng 18.800 người thiệt mạng, 45.000 người bị thương tại Campuchia. Hiện vẫn còn 6 triệu quả mìn chưa được xử lý tại nước này, theo Apopo.
“Khối lượng công việc phía trước còn rất lớn. Mục tiêu là đến năm 2030 Campuchia sẽ không còn mìn”, ông Raine cho biết.
Theo Raine, đóng góp riêng của chuột Magawa là rất đáng kể. Con chuột này đã dò tìm hơn 141.000 m2 đất, tương đương khoảng 26 sân bóng đá. Năm 2020, Magawa trở thành con chuột đầu tiên nhận huy chương vàng PDSA, phần thưởng dành cho những động vật thể hiện lòng dũng cảm và tinh thần tận tụy khi làm nhiệm vụ.
Sau khi “nghỉ hưu” năm 2021, Magawa dành nhiều tuần để “kèm cặp” những con chuột mới. “Nó vẫn ở lại cùng Apopo, hỗ trợ giúp những con chuột khác làm quen, thích nghi môi trường. Magawa đã có một cuộc đời dài và trọn vẹn”, Raine nói.
Magawa hiện đã có “chuột kế nhiệm” tên Ronin, một trong những con chuột nổi bật mới nhất của Apopo. Năm 2025, Ronin lập kỷ lục thế giới khi phát hiện 109 quả mìn trong 4 năm làm nhiệm vụ.
Đức Trung (Theo Washington Post, Khmer Times, Phnom Penh Post)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/chuot-anh-hung-duoc-dung-tuong-o-campuchia-5060314.html
Ông Trump chia sẻ thông điệp 'biết ơn' từ ngoại trưởng Iran
Sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần nhờ Pakistan làm trung gian vào ngày 7-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chia sẻ lên nền tảng Truth Social "Tuyên bố chính thức của Iran" do Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đưa ra.
Tuyên bố của ông Araghchi có nội dung như sau: "Thay mặt Cộng hòa Hồi giáo Iran, tôi bày tỏ biết ơn và cảm kích những người anh em thân thiết của chúng tôi, Ngài Thủ tướng Pakistan Sharif và Ngài Thống soái Munir, vì những nỗ lực không mệt mỏi nhằm chấm dứt chiến tranh trong khu vực.
Đáp lại đề nghị của Thủ tướng Sharif trong bài đăng của ông trên X, đồng thời xét đến đề xuất của Mỹ về việc đàm phán dựa trên đề xuất 15 điểm của họ cũng như tuyên bố của Tổng thống Mỹ về việc chấp nhận khuôn khổ chung của đề xuất 10 điểm từ Iran làm cơ sở cho đàm phán, tôi xin thay mặt Hội đồng An ninh Quốc gia tối cao Iran tuyên bố:
Nếu các cuộc tấn công nhằm vào Iran dừng lại, các lực lượng vũ trang hùng mạnh của chúng tôi sẽ ngừng các hoạt động phòng vệ.
Trong giai đoạn hai tuần, việc lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz sẽ được bảo đảm thông qua sự phối hợp với các lực lượng vũ trang Iran và có tính đến các hạn chế về kỹ thuật".
Ông Trump đăng lại bức ảnh chụp tuyên bố trên, song không bình luận gì thêm.
Trước đó, cả Mỹ và Iran đều tuyên bố mình mới là bên chiến thắng. Ông Trump nói Mỹ đã "chiến thắng hoàn toàn và trọn vẹn. 100%. Không có gì phải nghi ngờ!".
Trong khi đó, Hội đồng An ninh Quốc gia tối cao Iran nhấn mạnh: "Iran đã giành được chiến thắng to lớn và buộc Mỹ phải chấp nhận đề xuất 10 điểm".
Tổng thống Trump đồng ý ngừng bắn hai tuần với Iran vào ngày 7-4, chưa đầy hai giờ trước hạn chót mà ông đặt ra để Tehran mở lại eo biển Hormuz, nếu không Iran phải đối mặt với các cuộc tấn công tàn khốc nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự.
Thông báo của ông Trump đánh dấu sự đảo chiều đột ngột so với tuyên bố trước đó cùng ngày, khi ông đưa ra cảnh báo đặc biệt nghiêm trọng rằng "cả một nền văn minh sẽ biến mất trong đêm nay" nếu các yêu cầu của ông không được đáp ứng.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif - người giúp làm trung gian cho thỏa thuận ngừng bắn - cho biết ông đã mời phái đoàn Iran và Mỹ tới Islamabad để gặp mặt vào ngày 10-4.
Tin Gốc: https://tuoitre.vn/ong-trump-chia-se-thong-diep-biet-on-tu-ngoai-truong-iran-20260408142827558.htm
Mỹ 'giải cứu thành công' phi công trên tiêm kích F-15 bị bắn hạ
"Lực lượng Mỹ đã giải cứu thành công thành viên phi hành đoàn mất tích của chiếc tiêm kích bị bắn rơi trên bầu trời Iran. Toàn bộ lực lượng tham gia chiến dịch đều đã trở về an toàn", một quan chức Mỹ giấu tên nói với Washington Post. Các hãng tin Mỹ khác như Fox, CNN, New York Times cũng đăng tải thông tin tương tự.
Hai thành viên tổ bay trên chiếc F-15E Strike Eagle đã phóng ghế thoát hiểm khi tiêm kích bị bắn hạ tại Iran ngày 3/4. Trong khi phi công được giải cứu nhanh chóng, sĩ quan điều khiển vũ khí, hay còn gọi là phi công buồng sau, đã mất tích. Sự việc khiến Mỹ kích hoạt chiến dịch tìm kiếm khẩn cấp.
Theo NY Times, chiến dịch giải cứu huy động hàng trăm lính đặc nhiệm, hàng chục máy bay chiến đấu, trực thăng cùng các năng lực tình báo mạng, không gian và nhiều phương tiện trinh sát khác. Các máy bay cường kích Mỹ liên tục dội bom và xả súng vào các đoàn xe của Iran nhằm ngăn họ tiếp cận khu vực phi công đang ẩn náu.
Một cuộc đấu súng đã nổ ra khi lực lượng Mỹ áp sát vị trí phi công, hai cựu quan chức quân đội cấp cao nắm rõ chiến dịch cho biết. Để phối hợp với lực lượng cứu hộ, phi công này được trang bị thiết bị phát tín hiệu định vị và hệ thống liên lạc bảo mật.
*tiếp tục cập nhật
Phương Vũ (Theo Washington Post, NYTimes, CNN)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/my-giai-cuu-thanh-cong-phi-cong-tren-tiem-kich-f-15-bi-ban-ha-5058722.html
