Thành công nổi bật của hoạt động đối sánh giai đoạn 2020-2025 là góp phần minh bạch chất lượng giáo dục phổ thông (GDPT). Thay vì chỉ dựa vào tỷ lệ tốt nghiệp hay số lượng điểm cao, dữ liệu đối sánh giúp nhận diện rõ hơn chất lượng thực của quá trình dạy và học. Nhờ đó, nhiều địa phương xác định được vị trí của mình trong tương quan cả nước (đối sánh ngang) và theo dõi được xu hướng tiến bộ hay thụt lùi qua các năm (đối sánh dọc).
Đối sánh cũng tạo ra áp lực cải tiến tích cực. Khi chênh lệch giữa điểm học bạ và điểm thi được chỉ ra, nhiều địa phương buộc phải rà soát lại công tác kiểm tra, đánh giá trong nhà trường. Một số nơi đã triển khai giải pháp nâng cao chất lượng và đạt kết quả rõ nét khi thứ hạng điểm trung bình thi (TBĐT) toàn quốc được cải thiện. Chẳng hạn, Nghệ An tăng hạng mạnh từ vị trí 38 năm 2020 lên hạng 2 năm 2025; Hà Tĩnh từ 24 lên 4; Vĩnh Phúc (cũ) không chỉ tăng hạng mà nhiều năm giữ vị trí dẫn đầu. Ở chiều ngược lại, một số địa phương có xu hướng giảm hạng như Vĩnh Long, Đồng Tháp, Lâm Đồng, Đà Nẵng (cũ).
Từ góc độ quản lý, đối sánh góp phần hình thành tư duy sử dụng dữ liệu trong hoạch định chính sách và điều chỉnh hoạt động dạy và học. Tuy nhiên, hạn chế lớn nhất hiện nay là đặt tất cả địa phương vào cùng một “mặt bằng so sánh”, trong khi điều kiện kinh tế – xã hội, nguồn lực giáo dục và chất lượng đầu vào rất khác nhau. Vì vậy, đối sánh theo nhóm các địa phương hoặc trường học có điều kiện tương đồng là cách tiếp cận hợp lý, giúp so sánh công bằng và hỗ trợ cải tiến chất lượng giáo dục.
Dữ liệu TBĐT kỳ thi tốt nghiệp THPT giai đoạn 2021–2025 cho thấy có sự phân hóa rõ rệt giữa 12 địa phương, gồm 6 thành phố trực thuộc T.Ư và 6 địa phương sáp nhập vào các thành phố này, như Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, Hải Dương, Quảng Nam, Sóc Trăng và Hậu Giang.
“TBĐT 5 năm” của mỗi địa phương được tính bằng trung bình cộng TBĐT từng năm của địa phương đó. Chẳng hạn, Bình Dương có TBĐT từng năm giai đoạn 2021-2025 lần lượt là 7,055, 7,021, 7,161, 7,320 và 6,480 thì “TBĐT 5 năm” của tỉnh này là 7,007.
Tính “TBĐT 5 năm” giai đoạn 2021–2025 của 12 địa phương cho thấy mức bình quân chung đạt 6,490 điểm. Lấy mốc này để so sánh, có 6 địa phương có điểm trung bình cao hơn, gồm: Bình Dương (7,007 điểm), Hải Phòng (6,765 điểm), Hải Dương (6,648 điểm), TP.HCM (6,625 điểm), Hà Nội (6,552 điểm) và Cần Thơ (6,525 điểm).
6 địa phương còn lại có điểm trung bình thấp hơn mức này, gồm: Bà Rịa – Vũng Tàu (6,474 điểm), Huế (6,453 điểm), Đà Nẵng (6,224 điểm), Quảng Nam (6,217 điểm), Hậu Giang (6,197 điểm) và Sóc Trăng (6,187 điểm).
Như vậy, trong 12 địa phương được so sánh, một nửa có kết quả cao hơn mức trung bình chung và một nửa thấp hơn.
Trong nhóm TP.HCM – Bình Dương – Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Dương nổi bật với điểm trung bình 7,007, luôn nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước. TP.HCM đạt 6,625 điểm, còn Bà Rịa – Vũng Tàu thấp hơn với 6,474 điểm.
Cặp Hải Phòng – Hải Dương có kết quả khá gần nhau (6,765 và 6,648 điểm), cho thấy chất lượng giáo dục trong vùng tương đối cân bằng.
Ở các nhóm còn lại, khoảng cách thể hiện rõ hơn. Đà Nẵng chưa tạo được chênh lệch đáng kể so với Quảng Nam (6,224 so với 6,217), dù điều kiện phát triển thuận lợi hơn. Tại ĐBSCL, Cần Thơ giữ vai trò trung tâm với điểm trung bình cao hơn nhiều so với Hậu Giang và Sóc Trăng, phản ánh sự chênh lệch về chất lượng giáo dục. TBĐT và thứ hạng của 12 địa phương được thể hiện ở bảng sau:
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 có nhiều thay đổi: thi theo Chương trình GDPT 2018, số môn thi giảm còn 4 (toán, ngữ văn và 2 môn tự chọn), ngoại ngữ chuyển từ bắt buộc sang tự chọn. Đồng thời, tuyển sinh ĐH không còn xét tuyển sớm, xét học bạ phải tính cả điểm học kỳ II lớp 12. Những điều chỉnh này đã làm thay đổi bức tranh kết quả thi giữa các địa phương, đặc biệt là 6 thành phố trực thuộc T.Ư.
Kết quả đối sánh năm 2025 cho thấy sự phân hóa khá rõ. Hà Nội dẫn đầu với 6,451 điểm, xếp thứ 5/34 toàn quốc. Hải Phòng đứng ngay sau với 6,346 điểm, xếp thứ 6/34, cho thấy chất lượng giáo dục ổn định. TP.HCM và Huế thuộc nhóm tiếp theo, lần lượt xếp thứ 8 và thứ 9.
Trong khi đó, Cần Thơ – sau khi sáp nhập thêm Hậu Giang và Sóc Trăng – xếp thứ 16/34, phản ánh những khó khăn đặc thù của giáo dục vùng ĐBSCL Cửu Long. Đà Nẵng đứng thứ 23/34, thấp nhất trong nhóm 6 thành phố. Đây không phải hiện tượng nhất thời mà là xu hướng kéo dài nhiều năm, khi Đà Nẵng và Quảng Nam thường nằm trong nhóm địa phương có điểm trung bình thấp.
Kết quả này cho thấy việc sáp nhập địa giới hành chính chủ yếu tạo ra không gian quản lý mới, còn mặt bằng chất lượng giáo dục giữa các vùng trong mỗi thành phố vẫn chưa thật sự đồng đều.
Xây dựng bản đồ chất lượng đến từng xã, phường, trường học
Để các “siêu đô thị” hình thành sau sáp nhập thực sự trở thành động lực nâng cao chất lượng giáo dục quốc gia, hoạt động đối sánh theo nhóm cần được xác lập như một công cụ phản hồi và điều chỉnh chính sách. Giá trị cốt lõi của đối sánh không nằm ở xếp hạng, mà ở khả năng chỉ ra khoảng cách, nhận diện nguyên nhân và gợi mở cải tiến phù hợp.
Trước hết, các đô thị cần xây dựng bản đồ chất lượng giáo dục đến từng xã, phường, từng trường, phản ánh đầy đủ điều kiện kinh tế – xã hội, quy mô trường lớp, đội ngũ giáo viên và kết quả học tập của học sinh. Đây sẽ là cơ sở để phân bổ nguồn lực theo nhu cầu thực tiễn, thay vì chia đều hay dựa vào địa giới hành chính. Kết quả khảo sát chất lượng học sinh lớp 12 của Hà Nội vừa mới đây đã cho thấy rõ tính cần thiết của giải pháp này.
Thứ hai, cần mở rộng quyền tự chủ cho các địa phương và nhà trường khi phạm vi quản lý rộng lớn hơn, đồng thời thiết kế các gói hỗ trợ có mục tiêu rõ ràng cho những khu vực còn yếu, gắn chặt trách nhiệm giải trình với kết quả đầu ra. Đối sánh theo nhóm giúp xác định cụ thể đối tượng cần hỗ trợ, mức độ hỗ trợ và thời gian hỗ trợ, qua đó hạn chế tình trạng đầu tư dàn trải nhưng hiệu quả thấp. Các trường học từng bước trở thành tổ chức tự học hỏi và tự cải tiến qua đối sánh và kiểm định.
Thứ ba, phát triển đội ngũ giáo viên theo vùng trong nội bộ đô thị là giải pháp then chốt. Việc tạo cơ chế luân chuyển, chia sẻ giáo viên giỏi giữa khu vực trung tâm và vùng ven, vùng khó khăn sẽ góp phần thu hẹp chênh lệch chất lượng đã kéo dài nhiều năm, đồng thời tạo môi trường phát triển nghề nghiệp công bằng hơn cho đội ngũ nhà giáo.
Chiều 10.4, Ban giám hiệu Trường ĐH Cửu Long làm việc với lãnh đạo Công ty cổ phần TTH Group (TTH Group) về việc hướng nghiệp, hỗ trợ kinh phí đào tạo và tuyển dụng sau tốt nghiệp đối với sinh viên khối ngành khoa học sức khỏe của Trường ĐH Cửu Long.
Tại buổi làm việc, PGS-TS Lương Minh Cừ, Hiệu trưởng Trường ĐH Cửu Long, cho biết trường đào tạo đa ngành nghề, có 39 ngành, với khoảng 90 chuyên ngành đào tạo đại học chính quy thuộc 4 lĩnh vực: khoa học sức khỏe, khoa học xã hội và nhân văn, kinh tế tài chính, kỹ thuật công nghệ.
TTH Group là một trong những tập đoàn lớn mạnh về lĩnh vực y khoa. Trường ĐH Cửu Long vinh dự được kết nối và ký kết bản ghi nhớ hợp tác với TTH Group. Thời gian tới, hy vọng hai đơn cùng hợp tác phát triển, góp phần phục vụ tốt công tác chăm sóc sức khỏe cho nhân dân.
Sau khi trao đổi, hai bên đã thống nhất ký bản ghi nhớ hợp tác với các nội dung như: phối hợp hướng nghiệp, hỗ trợ kinh phí đào tạo và tuyển dụng sau tốt nghiệp đối với sinh viên khối khoa học sức khỏe của Trường ĐH Cửu Long. TTH Group có nhu cầu hướng nghiệp, đào tạo nhân lực y tế cho 236 nhân sự là sinh viên khối khoa học sức khỏe gồm: bác sĩ y khoa (63 sinh viên), bác sĩ răng - hàm - mặt (2 sinh viên), bác sĩ y học cổ truyền ( 25 sinh viên), cử nhân hộ sinh (11 sinh viên), cử nhân điều dưỡng (100 sinh viên), cử nhân kỹ thuật phục hồi chức năng (25 sinh viên), cử nhân kỹ thuật hình ảnh y học (5 sinh viên), cử nhân kỹ thuật xét nghiệm y học (5 sinh viên).
Về chế độ chính sách, sinh viên theo học theo đơn đặt hàng được hỗ trợ tiền sinh hoạt phí 2 triệu đồng/tháng (đối với sinh viên các ngành hệ cử nhân); 3 triệu đồng/tháng (đối với sinh viên các ngành bác si). Hỗ trợ 100% học phí theo quy định của cơ sở đào tạo.
Riêng với sinh viên học bác sĩ y khoa, bác sĩ răng - hàm- mặt và bác sĩ y học cổ truyền được tiếp tục hỗ trợ học phí sau đại học các chuyên khoa và các chứng chỉ/chứng nhận cập nhật kiến thức y khoa liên tục có liên quan đến phát triển chuyên môn.
Mức thu nhập khi về làm việc tại TTH Group hiện dao động từ 10 - 120 triệu đồng/tháng (tùy vị trí). Sinh viên theo đơn đặt hàng có nghĩa vụ học tập tốt và ra trường đảm bảo đúng thời gian quy định. Cam kết thời gian làm việc sau đào tạo 15 năm (đối với đối với các ngành hệ cử nhân), 25 năm (đối với các ngành hệ bác sĩ).
Tọa đàm "Funding & Networking for Your Academic Future" (tạm dịch: Nguồn tài trợ và cơ hội kết nối cho tương lai học thuật) do Cơ quan trao đổi hàn lâm Đức (DAAD) và Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức ngày 10/4.
Ông Felix Wagenfeld, Giám đốc Văn phòng DAAD tại Hà Nội, cho hay có 5 loại học bổng của cơ quan này mà học viên cao học (thạc sĩ, nghiên cứu sinh và nhà nghiên cứu mới) có thể ứng tuyển.
Trong đó, tài trợ nghiên cứu dành cho các tiến sĩ mới lấy bằng trong 4 năm trở lại đây. Các nhà nghiên cứu kỳ cựu hơn có thể ứng tuyển chương trình GROW.
Chi tiết về điều kiện của từng loại có trên website của DAAD. Ứng viên cần kết quả học thuật tốt (tốt nghiệp bằng giỏi), có khả năng dùng tiếng Anh (lý tưởng là IELTS 6.5) và định hướng học tập/đề cương nghiên cứu thuyết phục.
Ngoài học bổng chính phủ, sinh viên nước ngoài có thể xin tài trợ từ các tổ chức học thuật như quỹ Học bổng Alexander von Humboldt, DFG, Viện Max Planck, Hiệp hội Helmholtz, Leibniz,...
Học bổng
Giá trị
Thời gian áp dụng
Thạc sĩ ngành STEM
992 euro/tháng
Toàn chương trình học
Tiến sĩ toàn thời gian tại Đức hoặc được đồng hướng dẫn bởi một giáo sư người Việt
1.400 euro/tháng
Toàn bộ thời gian ở Đức
Trao đổi tiến sĩ giữa DAAD-Đại học Bách khoa Hà Nội
Tối đa 2.150 euro/tháng
2 tuần - 3 tháng
Tài trợ nghiên cứu (dành cho bậc tiến sĩ và sau tiến sĩ)
1.400 euro/tháng
2-12 tháng (nghiên cứu sinh), 2-6 tháng (sau tiến sĩ)
GROW
1.400 - 2.150 euro/tháng
1-6 tháng
Đại diện của DAAD cho hay thuận lợi với các nhà nghiên cứu là Đức có mạng lưới nghiên cứu rộng: ngoài 420 trường đại học, nước này có 1.000 viện nghiên cứu công cùng 29.000 công ty nghiên cứu. Năm 2023, Đức đầu tư 130 tỷ euro cho nghiên cứu, tương đương 3,1% GDP, nhiều hơn bất kỳ nước châu Âu nào. Nước này cũng sản sinh nhiều tiến sĩ nhất EU, đứng thứ 5 thế giới về số lượng đơn đăng ký bằng sáng chế, tập trung vào trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử, vi điện tử, công nghệ sinh học, giao thông và năng lượng trung hòa khí hậu.
PGS. TS. Nguyễn Đắc Trung, Trưởng Ban Hợp tác và Kết nối, Đại học Bách khoa Hà Nội, nhìn nhận các cơ sở nghiên cứu của Đức có chất lượng, phương pháp và thói quen nghiên cứu thực chất, có tính ứng dụng cao, đồng thời sẵn sàng chia sẻ cơ hội để sinh viên nước ngoài học và thực hành các công nghệ lõi - điều mà không nhiều môi trường có.
Các kênh thông tin chính thống về du học Đức
Đức hiện có 2,9 triệu sinh viên, du học sinh chiếm 16%. Năm học 2024-2025, 420.000 sinh viên quốc tế đổ tới Đức - đông nhất từ trước đến nay, biến quốc gia này thành một trong những điểm đến nóng nhất ngoài Mỹ, Canada, Australia và Anh. Ước tính 7.000 người Việt đang du học bậc đại học trở lên tại đây, theo DAAD.
Đến trưa nay (5.4), thí sinh đã hoàn tất kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM đợt 1. Ngay sau buổi thi, ĐH Quốc gia TP.HCM có báo cáo nhanh về tình hình thí sinh dự thi, trong đó có việc công bố điểm thi.
Theo đó, 133.489 thí sinh chính thức bước vào kỳ thi, đạt tỷ lệ 98,33% so với số thí sinh đăng ký dự thi - cao nhất từ trước tới nay.
Thông tin từ ĐH Quốc gia TP.HCM cũng nêu, công tác tổ chức kỳ thi được triển khai đồng bộ, chặt chẽ ở tất cả các công đoạn. Từ công tác in sao, bảo mật và vận chuyển đề thi đến các điểm thi đều được thực hiện theo quy trình nghiêm ngặt, có sự phối hợp của các lực lượng chức năng nhằm bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối. Tại các điểm thi, công tác coi thi được tổ chức đúng quy chế; đội ngũ cán bộ coi thi, giám sát và lực lượng hỗ trợ được tập huấn đầy đủ, thực hiện nhiệm vụ nghiêm túc, góp phần bảo đảm kỳ thi diễn ra an toàn, khách quan và đúng quy định.
Theo kế hoạch, ĐH Quốc gia TP.HCM sẽ bắt đầu tổ chức chấm thi đánh giá năng lực đợt 1 từ ngày mai (6.4) và công bố kết quả vào ngày 17.4. Năm nay, ĐH này sẽ không gửi giấy báo điểm cho thí sinh qua đường bưu điện, thí sinh tra cứu kết quả thông qua tài khoản cá nhân khi đăng ký dự thi.
Thời gian đăng ký đợt 2 bắt đầu từ ngày 18.4 đến hết ngày 25.4. Kỳ thi được tổ chức vào ngày 24.5 tại 36 đơn vị thuộc 9 tỉnh, thành phố gồm: Huế; Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, TP.HCM, Đồng Nai, Đồng Tháp và An Giang. Kết quả thi đợt 2 dự kiến được công bố vào ngày 6.6.
Năm 2025, kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM thu hút khoảng 152.000 thí sinh với hơn 223.000 lượt đăng ký dự thi tại 55 điểm thi thuộc 25 tỉnh, thành phố. 111 cơ sở giáo dục ĐH-CĐ sử dụng kết quả kỳ thi để xét tuyển. Riêng trong hệ thống ĐH Quốc gia TP.HCM, phương thức này chiếm hơn 56% tổng chỉ tiêu tuyển sinh. Năm nay, điểm thi đánh giá năng lực dự kiến được hơn 100 trường ĐH-CĐ trên toàn quốc sử dụng trong công tác tuyển sinh.
