Chiều 9-4, tại họp báo thường kỳ quý 1 của Bộ Tài chính, ông Lưu Đức Huy – Phó cục trưởng Cục Quản lý, Giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính) – cho biết cơ quan này đang lấy ý kiến dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân.
Điểm mới đáng chú ý là đề xuất mức giảm trừ chi phí y tế và giáo dục – đào tạo người lao động có thu nhập từ tiền lương, tiền công, trước khi tính thuế.
Theo đó ngoài mức giảm trừ gia cảnh hiện hành 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, người nộp thuế sẽ được trừ thêm các khoản chi y tế, giáo dục phát sinh cho cả bản thân và người phụ thuộc.
Dự thảo đưa ra hai phương án. Phương án 1 quy định mức giảm trừ tối đa 20 triệu đồng/năm với chi y tế và 21 triệu đồng/năm với giáo dục – đào tạo. Phương án 2 nâng mức này lên lần lượt 23 triệu đồng/năm và 24 triệu đồng/năm, tương ứng tổng mức giảm trừ tối đa 47 triệu đồng/năm.
Dự kiến nếu được thông qua, quy định này sẽ áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, bao gồm cả các khoản chi phát sinh từ đầu năm nếu đáp ứng đủ điều kiện.
Lý giải cơ sở đề xuất, ông Huy cho biết mức này được xây dựng dựa trên chi tiêu thực tế của người dân. Năm 2024, chi tiêu y tế bình quân khoảng 3,5 triệu đồng/người, riêng điều trị nội trú khoảng 10,2 triệu đồng/người. Chi tiêu giáo dục – đào tạo bình quân đạt 9,6 triệu đồng/người.
Với tỉ lệ người nộp thuế/người phụ thuộc là 0,8, tổng chi cho hai nhóm dịch vụ này ước khoảng 20,4 triệu đồng/năm cho y tế và 19,2 triệu đồng/năm cho giáo dục. Đây là cơ sở để cơ quan soạn thảo xây dựng các mức giảm trừ.
Trả lời câu hỏi của báo chí về việc mức giảm trừ nêu trên còn thấp, ông Huy cho biết Bộ Tài chính đang tiếp tục tổng hợp góp ý, trên cơ sở đó sẽ tiếp thu, chỉnh lý và báo cáo cấp có thẩm quyền.
Theo tính toán, nếu áp dụng phương án 2, ngân sách nhà nước có thể giảm thu khoảng 7.700 tỉ đồng/năm.
Đáng chú ý, với một người lao động có một người phụ thuộc, sau khi được giảm trừ thêm chi phí y tế, giáo dục, thu nhập khoảng 28 triệu đồng/tháng vẫn chưa phải nộp thuế; từ khoảng 28,63 triệu đồng/tháng trở lên mới bắt đầu phát sinh nghĩa vụ thuế.
Để được giảm trừ, các khoản chi phải phát sinh trong nước, có hóa đơn, chứng từ hợp lệ và không được thanh toán từ các nguồn khác như bảo hiểm, ngân sách hay hỗ trợ của tổ chức, cá nhân.
Theo ông Huy, y tế và giáo dục là các lĩnh vực kinh doanh có điều kiện nên bắt buộc phải xuất đầy đủ hóa đơn, chứng từ cho người sử dụng dịch vụ.
“Trước đây bán hàng hóa, dịch vụ dưới 200.000 đồng có thể không cần hóa đơn, nhưng từ khi áp dụng hóa đơn điện tử (từ 1-7-2022), dù giá trị nhỏ vẫn phải xuất hóa đơn. Không có lý do gì người dân nộp học phí, viện phí mà không nhận được hóa đơn”, ông Huy nhấn mạnh.
Chủ tịch Quốc hội: Phân quyền tối đa cho Hà Nội khi sửa Luật Thủ đô
Chiều 8/4, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi). Tại đoàn TP HCM, bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP HCM, đặt vấn đề tuổi thọ ngắn của một số luật.
Bà nói trước đây đã từng tham gia góp ý Luật Thủ đô năm 2016, rồi 8 năm sau đến 2024 lại sửa đổi. Với lần sửa này, đại biểu đề nghị cần phân tích rõ "những điều trước đây chưa hài lòng hay chưa đấu tranh được" và liệu trong vài năm tới có phải tiếp tục điều chỉnh nữa không. Trên cơ sở xác định được những hạn chế của Luật Thủ đô hiện hành, theo bà Lan, cơ quan quản lý cần tìm ra giải pháp để áp dụng, tháo gỡ khó khăn cho nhiều thành phố khác.
Viện trưởng Viện Pasteur TP HCM Nguyễn Vũ Trung đề xuất không nên quy định các con số cụ thể tại Luật Thủ đô sửa đổi. Ông dẫn chứng tại điều 26 của dự thảo đang liệt kê nhiều chi tiết để thu hút nhà đầu tư chiến lược như miễn tiền thuê đất 10 năm, giảm 50% tiền thuê mặt nước, thuế suất 5%, miễn thuế 4 năm... Ông Trung cho rằng thực tế luôn biến đổi, nên thay vì quy định cứng nhắc, luật cần trao trao cho Hà Nội sự linh hoạt lớn nhất để có thể chủ động tạo ra dư địa phát triển.
Về các vấn đề này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhắc lại năm 2016 và 2024, đoàn đại biểu TP Hà Nội đều vui mừng khi lần đầu ban hành và sửa Luật Thủ đô. Tuy nhiên, luật tiếp tục cần sửa tại kỳ họp này, bởi theo ông, năm ngoái Quốc hội ban hành 89 luật. Trong đó, nhiều quy định vượt trội so với Luật Thủ đô hiện hành, khiến nó "lạc hậu", không theo kịp các luật mới và cả những yêu cầu về phát triển kinh tế - xã hội.
Chủ tịch Quốc hội cho biết tinh thần của Luật Thủ đô mới sẽ là phân cấp, phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền TP Hà Nội. Việc này được thực hiện theo nguyên tắc "Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm".
Ông đánh giá dự thảo luật có 7 điểm nổi bật, trong đó có bổ sung miễn trách nhiệm pháp lý (khoản 2, Điều 34); thành lập đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt (Điều 6); tăng thẩm quyền tổ chức bộ máy cho HĐND hay tăng trách nhiệm giải trình và công khai minh bạch.
Chủ tịch Quốc hội khẳng định đây là luật hết sức quan trọng, có tầm nhìn chiến lược, thể hiện quyết tâm chính trị của Đảng, Nhà nước trong việc xây dựng Thủ đô vươn tầm khu vực và quốc tế.
"Nếu được hoàn thiện theo hướng cân bằng giữa trao quyền mạnh và kiểm soát chặt, minh bạch cao, luật sẽ trở thành bệ phóng giúp Hà Nội giải quyết ùn tắc giao thông, ô nhiễm, thiếu nhà ở xã hội và bứt phá về kinh tế để phát triển trong thời gian tới", ông nói.
Còn theo Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang, việc sửa Luật Thủ đô lần này cũng là tiền đề, kinh nghiệm để TP HCM xây dựng Luật Đô thị đặc biệt sắp tới.
Tại tổ Hà Nội, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Phương Thủy cũng ủng hộ việc chuyển từ mô hình thực thi chính sách sang kiến tạo thể chế. Theo bà Thủy, đây là bước tiến quan trọng, tạo điều kiện để Thủ đô thực sự trở thành trung tâm dẫn dắt phát triển, thử nghiệm các mô hình mới, cách làm mới.
Đại biểu nói sửa đổi Luật Thủ đô lần này theo hướng "luật khung", tạo không gian để Hà Nội chủ động đề xuất và triển khai các cơ chế mới là phù hợp, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) gồm 9 chương, 36 điều. Quốc hội sẽ tiếp tục thảo luận tại hội trường sáng 12/4. Dự kiến dự luật có hiệu lực từ 1/7/2026, nếu được Quốc hội thông qua tại kỳ họp này.
Anh Tú
Đề xuất mở rộng diện ngân hàng được nhận tiền gửi Quỹ Bảo hiểm xã hội
Ngày 7/4, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức Hội nghị phản biện xã hội dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Ông Nguyễn Duy Cường, Cục phó Tiền lương và Bảo hiểm xã hội (Bộ Nội vụ) cho biết dự luật bổ sung danh mục đầu tư của Quỹ Bảo hiểm xã hội (BHXH).
Theo đó, ngoài các ngân hàng thương mại do Nhà nước chi phối như quy định hiện hành, nguồn Quỹ BHXH có thể được gửi tại nhà băng có vốn doanh nghiệp nhà nước trên 50%.
Hiện Quỹ BHXH chỉ được gửi tiền tại các ngân hàng thương mại nhà nước, gồm Agribank, Vietinbank, Vietcombank và BIDV.
GS Lê Minh Thông, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, cho rằng quy định này dễ dẫn tới rủi ro. Theo ông, việc đầu tư Quỹ BHXH là vấn đề hệ trọng, cần đảm bảo an toàn khi quỹ liên quan đến an sinh của hàng chục triệu người lao động.
"Tôi đề nghị bỏ đề xuất này khỏi dự thảo luật. Nếu chưa có đánh giá tác động hay căn cứ thực tiễn, nên giữ nguyên như hiện hành", ông nói.
TS Nguyễn Diệu Hồng, chuyên gia độc lập, cũng nói quy định nới diện ngân hàng được nhận tiền gửi từ Quỹ BHXH là "rủi ro quá lớn", đặc biệt với nhóm nhà băng có vốn doanh nghiệp nhà nước 50% trở lên. Bà cho rằng đây là khoản tích lũy của người lao động có thể 30 năm sau họ mới hưởng, nên cơ quan soạn thảo cần xem xét lại đề xuất này để đảm bảo quyền lợi an sinh.
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Xuân Tuấn, Phụ trách bộ phận Chính sách pháp luật Liên đoàn lao động tỉnh Thanh Hóa cũng đề nghị bỏ nội dung này khỏi dự thảo luật sửa đổi.
Trong khi đó, ông Vũ Anh Tuấn, Phó chủ tịch Công đoàn Y tế Việt Nam cho rằng muốn quỹ sinh lời bắt buộc phải đầu tư, đồng nghĩa chấp nhận rủi ro. Ông đánh giá mức sở hữu trên 50% vốn là tỷ lệ "tin cậy", nên có thể cân nhắc cho phép Quỹ BHXH được gửi tiền tại các ngân hàng thương mại nhà nước và nhà băng có vốn doanh nghiệp nhà nước 50% trở lên.
Theo số liệu của Bộ Tài chính, tính tới cuối 2024, Quỹ BHXH dư khoảng 1,29 triệu tỷ đồng với mức tăng trưởng bình quân 9% một năm. Tới năm 2027, dự kiến 24,6 triệu người tham gia BHXH; 18,8 triệu người đóng BHTN và 99,3 triệu người tham gia BHYT. Người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng, trợ cấp thất nghiệp cũng sẽ tăng trong bối cảnh mở rộng diện bao phủ.
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Bảo hiểm xã hội 2024 dự kiến được trình Quốc hội cho ý kiến, thông qua tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, và có hiệu lực từ 1/7/206.
Hồng Chiêu
