Bộ Giáo dục và Đào tạo chiều 10/4 công bố kết quả xác minh đề tài “phát triển vật liệu Polyurethane Composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống” của học sinh trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, Ninh Bình.
Dự án đạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh, sinh viên hồi tháng 3, song bị tố có nhiều điểm giống luận án tiến sĩ.
Bộ cho hay đã thành lập tổ tư vấn để đánh giá đề tài này, gồm 5 người có trình độ tiến sĩ trở lên. Sau khi thẩm định, đánh giá sự trùng lặp về nội dung đề tài, tính khả thi của quá trình thí nghiệm, thực nghiệm, các chuyên gia đưa ra 5 nhận định.
Một là học sinh “hoàn toàn thực hiện được” dự án này, theo hướng dẫn của giáo viên. Cụ thể, các em có thể hiểu và phân tích kết quả của một số phép đo như DTA, XRD, FT-IR, bởi đây là kiến thức có trong chương trình. Thiết bị để thực hiện thí nghiệm chế tạo, khảo sát tính chất của vật liệu đều có sẵn tại các trung tâm nghiên cứu như Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Đại học Quốc gia, Đại học Bách khoa Hà Nội…
Thứ hai, tiến độ dự án là khả thi khi học sinh đã có kế hoạch nghiên cứu, quy trình được kiểm chứng, cùng sự hướng dẫn của giáo viên, nhà khoa học. Theo Bộ, nội dung nghiên cứu được giới hạn hợp lý, tập trung vào một số tính chất trọng tâm và sử dụng các vật liệu, thiết bị có thể tiếp cận ở các phòng thí nghiệm hiện có.
Thứ ba, dự án không bị ghi nhận trùng lặp do đạo văn những công trình đã công bố.
Thứ tư, nghiên cứu không có tính mới tuyệt đối, mà chỉ tương đối, có tính sáng tạo và giá trị thực tiễn, phù hợp với năng lực nghiên cứu ở bậc phổ thông. Khác với nghiên cứu trước thường tập trung vào một tính năng riêng lẻ, đề tài này nghiên cứu về xây dựng hệ vật liệu PU composite có khả năng cân bằng, đồng thời giữa chống cháy – cách nhiệt – kháng vi sinh, thông qua tối ưu hóa hàm lượng và sự phân tán của chất được thêm vào.
Thứ năm, đề tài có giá trị ứng dụng cao, có thể làm cơ sở cho dự án ứng dụng hoặc sáng chế học sinh – sinh viên trong lĩnh vực vật liệu chức năng và công nghệ nano.
Ngoài ra, Bộ cũng rà soát hồ sơ của dự án từ vòng cấp tỉnh, nhận thấy hồ sơ hợp lệ, đúng quy chế.
“Tổng thể, đề tài không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn mà thể hiện rõ sự
kế thừa có chọn lọc kết hợp với quá trình thực nghiệm độc lập và phân tích khoa
học, qua đó tạo ra những kết quả có ý nghĩa và phù hợp với mục tiêu nghiên cứu
đã đề ra”, Bộ kết luận.
Cơ quan này cũng nhận định việc tổ chức cuộc thi khoa học kỹ thuật là cần thiết, nhằm khuyến khích học sinh nghiên cứu, vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết vấn đề thực tế.
Cách đây vài tuần, nhiều diễn đàn về liêm chính khoa học xôn xao về các dự án đạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật quốc gia, trong đó, nổi bật là dự án của học sinh trường THPT chuyên Lương Văn Tụy.
Nhiều người đặt nghi vấn về tính khả thi khi dự án đòi hỏi loạt kỹ thuật khó, phải thực hiện dài ngày trong phòng thí nghiệm, nhiều chi tiết giống với nghiên cứu của một nhà khoa học ở Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, và một nghiên cứu sinh tiến sĩ.
Trả lời VnExpress khi đó, ông Hoàng Hải Nam, hiệu trưởng, cho biết ý tưởng đề tài do học sinh đề xuất, xuất phát từ bài toán làm sao để vật liệu vừa chống cháy vừa khắc phục tình trạng ẩm mốc. Trên cơ sở đó, giáo viên và nhà trường định hướng, hỗ trợ phát triển theo hướng khoa học.
Dự án không bắt đầu từ con số 0 mà kế thừa các nghiên cứu sẵn có về vật liệu polyurethane có khả năng chống cháy và cách nhiệt – những nền tảng đã được kiểm chứng trong cộng đồng khoa học. Điểm mới của đề tài là bổ sung nano bạc để tăng tính kháng vi sinh, trong khi vẫn giữ các đặc tính chống cháy và cách nhiệt.
Theo ông Nam, việc kế thừa là thông lệ trong nghiên cứu khoa học, không đồng nghĩa với thiếu sáng tạo. Với các thí nghiệm chuyên sâu, nhà trường đã hỗ trợ học sinh thực hiện tại các cơ sở đủ điều kiện và có xác nhận hợp lệ. Ông khẳng định quy trình này phù hợp thông lệ, đảm bảo tính mới, giá trị ứng dụng và liêm chính khoa học.
Cuộc thi khoa học kỹ thuật quốc gia (VISEF) 2026 diễn ra trong ba ngày 20-22/3, thu hút 457 học sinh với 242 dự án. Theo quy chế tuyển sinh của Bộ, thí sinh đoạt giải ba trở lên được xét tuyển thẳng vào đại học theo ngành phù hợp. Song nhiều trường đã bỏ xét giải này.
Năm ngoái, dự án đạt giải nhất của học sinh Hưng Yên bị “tố” giống sản phẩm của một tác giả người Indonesia. Bộ Giáo dục và Đào tạo sau đó thu hồi giải thưởng, giấy chứng nhận của hai học sinh.
Rời phòng thi ở trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP HCM lúc hơn 11h, Thành Công, học sinh trường THPT Bình Chiểu, lập tức tìm nhóm bạn bàn về câu hỏi niêm luật (quy tắc về thanh điệu, gieo vần) trong khổ thơ Đường.
"Em chưa từng gặp câu hỏi này nên khoanh may rủi, xác định mất điểm", Thành Công nói.
Nam sinh nói đề dài 16 trang, cấu trúc tương tự đề minh họa. 30 câu hỏi Tiếng Việt trong phần Sử dụng ngôn ngữ khiến em bất ngờ vì độ khó cao hơn nhiều so các đề từng luyện. Câu hỏi dài với ngữ liệu chủ yếu là thơ văn trung đại khiến nam sinh mất thời gian đọc.
Ngoài ra, phần Toán học thách thức vì một số câu cho nhiều ẩn để "chống" bấm máy tính. Tổng quan, em đánh giá đề thi đánh giá năng lực khó gấp rưỡi so với đề minh họa của Đại học Quốc gia TP HCM. Nam sinh ước chừng đạt hơn 700/1200 điểm, chưa an toàn nên sẽ tiếp tục thi lần hai vào cuối tháng 5.
Đồng tình, Thùy Dương, THPT Nguyễn Hữu Huân, nói câu hỏi Tiếng Việt dài và đáp án gây nhiễu, "na ná nhau". Bù lại, Dương giải quyết tốt phần Tiếng Anh và Tư duy khoa học. Nữ sinh kỳ vọng đạt 900 điểm trở lên để đăng ký xét vào Đại học Kinh tế TP HCM và trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn.
"Đề khó gấp rưỡi, đặc biệt phần Tiếng Việt, nhiều câu em không hiểu đề", Dương nói.
Anh Thư, THPT Thủ Đức, rầu rĩ vì mất nhiều thời gian cho các câu hỏi Tiếng Việt. Nữ sinh dự định dành 30 phút nhưng cuối cùng mất 45 phút vẫn không chắc chắn toàn bộ đáp án cho phần này. Điều này cũng khiến em không kịp đọc kỹ những câu cuối, ước chừng 30 câu phải khoanh đáp án một cách may rủi.
"Lẽ ra em nên phân phối thời gian hợp lý hơn", Thư tiếc nuối và cho biết sẽ dự thi đợt sau để cải thiện kết quả.
Khảo sát 10 thí sinh tại điểm trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP HCM, có 8 em nhận định phần Tiếng Việt dài và khó. Đặc biệt, câu hỏi niêm luật khiến nhiều em nhăn mặt vì ít phổ biến nên không để ý trong quá trình học.
Đề thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP HCM gồm 120 câu, thời gian làm bài 150 phút. Phần Tư duy khoa học có 30 câu gồm Logic - Phân tích số liệu và Suy luận khoa học. Phần Sử dụng ngôn ngữ gồm Tiếng Việt và Tiếng Anh với 60 câu. Cuối cùng là Toán học với 30 câu.
Câu hỏi được xây dựng theo hướng cung cấp thông tin, số liệu, dữ kiện, từ đó yêu cầu thí sinh vận dụng, xác định kết quả thực nghiệm, dự đoán quy luật...
Theo thống kê của Đại học Quốc gia TP HCM, gần 133.500 thí sinh tham gia thi đánh giá năng lực sáng 5/4, tỷ lệ 98%. Công tác coi thi đúng quy chế, chưa ghi nhận trường hợp sai sót, sự cố. Kết quả sẽ được công bố vào ngày 17/4.
Đợt hai của kỳ thi sẽ diễn ra ngày 24/5. Kết quả kỳ thi được 118 trường đại học, cao đẳng dùng để xét đầu vào. Năm ngoái, em Mai Quang Minh Trí vượt qua 152.000 thí sinh giành vị trí thủ khoa với 1.122/1200 điểm.
Chiều nay 16.4, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, chủ trì buổi làm việc với lãnh đạo các phường, khu vực phía nam thành phố gồm Tam Kỳ, Bàn Thạch, Hương Trà, Quảng Phú về tình hình kinh tế - xã hội, thảo luận nhiều nội dung quan trọng liên quan đến quy hoạch phát triển đô thị và hạ tầng. Đáng chú ý, có đề xuất nghiên cứu dịch chuyển Làng đại học Đà Nẵng về khu vực phía nam, gắn với không gian đô thị cũ của Tam Kỳ.
Theo đại diện Sở GD-ĐT thành phố Đà Nẵng, việc bố trí lại hệ thống cơ sở giáo dục, y tế trong khu vực đô thị cũ đã nằm trong định hướng quy hoạch tổng thể của thành phố từ nhiều giai đoạn trước. Nội dung này từng được nghiên cứu và đề xuất, hiện tiếp tục được rà soát để hoàn thiện trong quá trình lập quy hoạch chung.
Đáng chú ý, việc hình thành một làng đại học mới ở phía nam được đặt trong bối cảnh Đà Nẵng đang đối mặt với áp lực quá tải về hạ tầng đào tạo, đặc biệt tại khu vực trung tâm.
Phương án dịch chuyển hoặc mở rộng không gian đào tạo ra vùng ven được xem là hướng đi nhằm phân bổ lại mật độ dân cư sinh viên, đồng thời tạo dư địa phát triển đô thị mới.
Sở GD-ĐT cũng đang báo cáo chủ trương với cấp có thẩm quyền để xem xét triển khai nghiên cứu sắp xếp lại hệ thống các trường cao đẳng, cơ sở đào tạo nghề nhằm nâng cao hiệu quả vận hành. Theo đại diện Sở GD-ĐT, hiện một số trường cao đẳng trên địa bàn đang được nghiên cứu hợp nhất để tối ưu nguồn lực. Đồng thời, thủ tục sáp nhập Trường đại học Quảng Nam vào hệ thống Đại học Đà Nẵng cũng đang được triển khai theo quy định.
Việc tái cấu trúc này được nhấn mạnh phải đảm bảo chất lượng đào tạo, đồng thời đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng tăng của người dân và phù hợp định hướng phát triển dài hạn của thành phố.
Phát biểu tại buổi làm việc, ông Trần Nam Hưng, Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, cho biết khu vực quy hoạch phía nam đã có những nền tảng nhất định, đặc biệt là định hướng phát triển các lĩnh vực y tế, dược và hạ tầng đô thị.
Ông Hưng cho hay, thành phố đã chuẩn bị một số yếu tố ban đầu để thu hút đầu tư. Nhiều nhà đầu tư cũng đã quan tâm, nghiên cứu khu vực này; vấn đề còn lại chủ yếu là rà soát, đánh giá lại và hoàn thiện các điều kiện cần thiết. Nếu tiếp tục duy trì động lực phát triển như hiện nay, nhà đầu tư sẽ nhanh chóng tham gia.
Theo ông Hưng, trong định hướng dài hạn, việc đưa Làng đại học Đà Nẵng vào phía nam thành phố là phương án đúng đắn, mang tính chiến lược. Việc này nhằm giải quyết tình trạng quá tải trong đào tạo, tạo môi trường học tập thuận lợi cho sinh viên ở trung tâm thành phố, mở ra không gian phát triển thương mại, dịch vụ, công nghiệp công nghệ cao, logistics…
Ông Hưng cũng cho rằng, tiềm năng phát triển khu vực là rất lớn, đặc biệt khi kết nối hạ tầng giao thông được hoàn thiện. "Cần đẩy nhanh triển khai quy hoạch, đặc biệt là đưa làng đại học vào phía nam thành phố và hạ tầng đi kèm để thu hút đầu tư. Phải có cơ chế, nguồn lực rõ ràng để các địa phương chủ động phát triển và triển khai dự án", ông nói.
Đồng quan điểm, ông Phan Thái Bình, Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, cũng cho rằng việc đưa Làng đại học Đà Nẵng vào phía nam thành phố là phương án phù hợp. Việc quy hoạch làng đại học là định hướng đã được đặt ra từ lâu, nhưng quá trình triển khai còn chậm. Thành phố cần sớm đưa nội dung này vào thực tế, vừa giải quyết tình trạng quá tải hiện nay, vừa tạo môi trường học tập thuận lợi cho sinh viên.
Ông Bình nhấn mạnh, khó khăn hiện nay không phải ở quỹ đất mà chủ yếu là thiếu hạ tầng, nhất là đường giao thông. Do đó, cần tập trung nguồn lực để giải quyết điểm nghẽn này. Việc phát triển làng đại học không chỉ phục vụ giáo dục mà còn mở ra không gian phát triển cho các lĩnh vực khác.
Hiện nay, nhiều dự án, đặc biệt trong lĩnh vực y tế, giáo dục và đô thị đã có sẵn nền tảng nghiên cứu và chuẩn bị từ trước. Theo ông Bình, thành phố cần rà soát, đánh giá lại để sớm triển khai.
Phát biểu kết luận tại buổi làm việc, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, cho biết thành phố thống nhất chủ trương từng bước nghiên cứu bố trí các cơ sở giáo dục, y tế và đặc biệt là định hướng phát triển không gian liên quan đến khu vực Làng đại học Đà Nẵng về phía nam, nhằm tạo động lực phát triển mới và phân bổ lại không gian đô thị một cách hợp lý.
Ông cũng dẫn chứng, hiện nay thành phố Hà Nội đang đưa các trường đại học ra những khu vực vùng ven, nhằm giảm áp lực cho nội thị.
Tuy nhiên, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng nhấn mạnh việc triển khai phải dựa trên quy hoạch tổng thể đã được phê duyệt, bảo đảm tính đồng bộ về hạ tầng, quỹ đất và các điều kiện vận hành. Các sở, ngành liên quan (xây dựng, y tế, văn hóa) cần khẩn trương phối hợp rà soát, tham mưu phương án cụ thể để báo cáo thành phố xem xét quyết định.
Cụ thể, 17 địa phương tổ chức thi lớp 10 công lập vào cuối tháng 5, trong khoảng từ 25 đến 31/5 hoặc 1/6. Nhóm tổ chức thi tháng 6 gồm 9 tỉnh, thành, đều vào đầu hoặc cuối tháng để tránh lịch thi tốt nghiệp THPT (11-12/6). Còn lại cho biết sẽ hoàn tất tuyển sinh trước 31/7.
Với môn thứ ba, duy nhất Tuyên Quang chọn môn Khoa học Tự nhiên. Ông Vũ Đình Hưng, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, nhìn nhận với kiến thức tích hợp giữa Vật lý, Hóa học và Sinh học, môn Khoa học tự nhiên giúp đánh giá toàn diện tư duy khoa học, khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn của học sinh. Qua đó, kỳ thi lớp 10 không chỉ phục vụ tuyển sinh, mà còn góp phần định hướng lựa chọn môn học, định hướng nghề nghiệp cho các em.
33 địa phương còn lại chọn Ngoại ngữ, cho biết nó phù hợp với định hướng đưa Tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, góp phẩn đẩy mạnh quá trình hội nhập quốc tế.
Lịch thi và môn thứ ba thi lớp 10 của 34 tỉnh, thành như sau:
TT
Tỉnh, thành
Lịch thi
Môn thứ ba
1
An Giang
Cuối tháng 5
Tiếng Anh
2
Bắc Ninh
26-28/5
3
Cao Bằng
Trước 31/7
4
Đồng Nai
28-29/5
5
Đồng Tháp
Trước 31/7
6
Điện Biên
-
7
Gia Lai
27-28/6
8
Hà Tĩnh
6-7/6
9
Hưng Yên
25-26/5
10
Lai Châu
25-26/5
11
Khánh Hòa
28-29/5
12
Lạng Sơn
26-28/5
13
Phú Thọ
1-3/6
14
Quảng Trị
26-27/5
15
Quảng Ngãi
30/5-1/6
16
Sơn La
Tháng 6
17
Tây Ninh
2-3/6
18
Thái Nguyên
26-28/5
19
Thanh Hóa
Tháng 7
20
Cần Thơ
Trước 31/7
Ngoại ngữ
21
Đà Nẵng
23-25/5
22
Đăk Lăk
Trước 15/7 (chủ yếu xét tuyển)
23
Hà Nội
30/5-1/6
24
Hải Phòng
2-4/6
25
Lào Cai
27-29/5
26
Nghệ An
25-26/5
27
Ninh Bình
23-25/5
28
Quảng Ninh
3-5/7
29
TP HCM
1-2/6
30
TP Huế
27-29/5
31
Tuyên Quang
27-28/5
Khoa học tự nhiên
32
Cà Mau
26-28/6
THPT chuyên: Văn, Toán, Tiếng Anh + môn chuyên
Còn lại: Xét tuyển
33
Lâm Đồng
1-3/7
34
Vĩnh Long
2-3/7
Theo quy chế tuyển sinh lớp 10 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, từ năm 2025, các địa phương có thể chọn thi tuyển, xét tuyển vào lớp 10 hoặc kết hợp. Nếu thi tuyển, kỳ thi gồm Toán, Văn và môn thứ 3 (hoặc bài thi tổ hợp).
Môn này do địa phương chọn từ nhóm: Ngoại ngữ, Giáo dục công dân, Khoa học Tự nhiên, Lịch sử và Địa lý, Công nghệ, Tin học, nhưng không được lấy một môn quá ba năm liên tiếp, công bố trước 31/3.
