Minh Quân (27 tuổi, Hà Nội) bước vào buổi phỏng vấn vị trí lập trình viên tại một startup công nghệ tài chính với tâm thế tự tin. Gần bốn năm kinh nghiệm giúp anh trả lời trơn tru loạt câu hỏi chuyên môn. Nhưng đến cuối buổi, một câu hỏi ngắn khiến anh khựng lại: “Bạn sử dụng AI như thế nào trong công việc?”.
Quân trả lời có dùng ChatGPT để tra cứu và hỗ trợ viết code, nhưng không thường xuyên vì muốn tự làm để hiểu kỹ hơn. Sau buổi phỏng vấn, anh nhận email từ chối với lý do “chưa phù hợp với cách làm việc của nhóm”, vì công ty ưu tiên ứng viên biết khai thác AI tối đa. “Không phải tôi thiếu kỹ năng, mà do không hợp với văn hóa mới thay đổi”, Quân nói.
Trong làn sóng AI đang lan rộng, nhiều doanh nghiệp công nghệ bắt đầu điều chỉnh cách đánh giá ứng viên, không chỉ dựa vào năng lực chuyên môn, mà còn ở cách họ tận dụng các công cụ để làm việc.
Bà Nguyễn Hồng Hạnh, Giám đốc nhân sự của G-Group, cho biết AI được “thúc đẩy và khuyến khích sử dụng rộng rãi” trong công ty. Ở một số vị trí, đặc biệt là công nghệ và nhân sự, AI gần như trở thành “công cụ mặc định”.
Với những mảng khác, trí tuệ nhân tạo được sử dụng linh hoạt theo đặc thù công việc. Ví dụ, đội pháp chế dùng AI tóm tắt văn bản, rà soát hợp đồng, văn phòng dùng để soạn thông báo, biên bản, tổng hợp đầu việc. Trong khi đó, bộ phận kinh doanh dùng để nghiên cứu khách hàng, soạn email, chăm sóc qua hệ thống tổng đài tự động.
Cách làm việc mới cũng kéo theo thay đổi trong tuyển dụng. Bà Hạnh cho biết họ chưa quy định cứng, nhưng với vị trí liên quan đến công nghệ, yếu tố “biết dùng AI” thường được đánh giá trong quá trình phỏng vấn. Ứng viên sẽ được chấm điểm cao nếu biết tận dụng AI để giải quyết bài toán thực tế, đặt ra yêu cầu rõ ràng, kiểm chứng kết quả và hiểu giới hạn của công cụ.
“Nếu hai ứng viên có nền tảng chuyên môn tương đương, người biết tận dụng AI hiệu quả sẽ có lợi thế rõ rệt”, bà nói. Ở chiều ngược lại, phụ thuộc quá vào AI cũng không tốt, có thể bị đánh giá thấp nếu không hiểu bản chất vấn đề, không kiểm chứng thông tin hoặc không thể tự xử lý khi không có công cụ hỗ trợ.
Trong khi đó, bà Trần Xuân Ngọc Thảo, Giám đốc nhân sự và truyền thông VNG, cho biết kỹ năng AI chưa phải yêu cầu bắt buộc, nhưng ứng viên sẽ được đặt câu hỏi liên quan đến cách tiếp cận và ứng dụng AI trong công việc thực tế.
“Điều chúng tôi tìm kiếm ở một ứng viên là tư duy – cách nhìn nhận vấn đề, mức độ sẵn sàng học hỏi và khả năng thích nghi chứ không phải việc thành thạo một công cụ cụ thể nào đó”, bà nói.
Bà cho biết, từ 2025, công ty bắt đầu cung cấp tài khoản AI cho một số cá nhân hoặc đội nhóm có nhu cầu. Chính sách đã phát huy hiệu quả, khi một dự án phần mềm vốn cần ba người thực hiện trong 1,5 tháng nay có thể hoàn thành trong chưa đầy 20 giờ.
Theo Giám đốc nhân sự này, AI khiến việc nảy sinh ý tưởng trở nên dễ dàng và phổ cập hơn. Khi ý tưởng không còn là thứ khan hiếm, khả năng thực thi – tốc độ đưa ý tưởng thành sản phẩm thực tế mới là lợi thế cạnh tranh thực sự. Một ứng viên biết tận dụng AI để làm được nhiều hơn, nhanh hơn và chính xác hơn không chỉ cho thấy việc sử dụng tốt một công cụ, mà còn chứng minh họ phù hợp với cách thức vận hành của thời đại mới.
Theo dữ liệu từ nền tảng tuyển dụng TopCV, các doanh nghiệp IT đều xác nhận AI đang tác động mạnh mẽ đến họ, thay đổi ngành công nghiệp này, từ cách tổ chức công việc đến tạo sản phẩm. Tỷ lệ doanh nghiệp cảm nhận rõ sự tác động là 42,86% ở nhóm gia công phần mềm (IT Outsourcing), 40,9% ở nhóm dịch vụ (IT Service) và 37,5% ở nhóm tư vấn công nghệ thông tin (IT Consulting).
Xu hướng này không chỉ diễn ra tại Việt Nam, khi nhiều doanh nghiệp trên thế giới đã đưa việc sử dụng AI vào tiêu chí tuyển dụng và mô tả công việc (JD).
Theo dữ liệu đầu năm 2026 từ LinkedIn, số tin tuyển dụng đề cập kỹ năng AI tăng 70% so với năm trước. Trong khi đó, nghiên cứu do đại học Cornell (Mỹ) thực hiện năm nay với hơn 1.700 nhà tuyển dụng tại Mỹ và Anh cho thấy, ứng viên sở hữu khả năng vận dụng AI tốt hơn có cơ hội được mời phỏng vấn cao hơn 8-15% so với người có nền tảng chuyên môn tương đương.
Nhu cầu tuyển dụng liên quan đến AI cũng tăng nhanh những năm qua. Báo cáo của công ty phân tích dữ liệu về thị trường lao động Lightcast ghi nhận số tin tuyển dụng đề cập AI tạo sinh tăng từ vài chục vị trí năm 2021 lên gần 10.000 vào năm 2025. Ngoài ra, khả năng sử dụng công cụ AI cũng xuất hiện trong mô tả công việc, kể cả với vị trí không thuần kỹ thuật.
Một số tổ chức như McKinsey đưa AI trực tiếp vào bài đánh giá tuyển dụng, yêu cầu ứng viên dùng công cụ để xử lý tình huống cụ thể. Trong bối cảnh đó, “biết dùng AI” không còn là tiêu chí bổ sung, mà trở thành yếu tố bộc lộ rõ sự khác biệt giữa các ứng viên ngay trong quá trình phỏng vấn.
Từ phía người lao động tại Việt Nam, mức độ nhận thức và sẵn sàng thích nghi với AI cũng có xu hướng tăng. Chỉ 14% tự nhận chưa từng sử dụng AI, thậm chí tỷ lệ này chỉ 6% ở nhóm IT – phần mềm. Giới công nghệ dùng AI chủ yếu để tra cứu kiến thức chuyên sâu, viết tài liệu kỹ thuật và hỗ trợ lập trình. 96,8% người làm IT có định hướng rõ ràng về vai trò của bản thân trong môi trường mới, theo khảo sát của TopCV. Trong khi đó, nhóm ngoài công nghệ tận dụng AI cho các tác vụ mang tính sáng tạo như viết nội dung, phân tích dữ liệu.
Là một trong những tính năng nổi bật, Chế độ phong tỏa (Lockdown Mode) được thiết kế để ngăn chặn tin tặc theo dõi chủ sở hữu iPhone. Chế độ này trở nên đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các cuộc tấn công ngày càng tinh vi, có thể vượt qua các biện pháp bảo mật thông thường của iOS.
Trong một tuyên bố mới đây từ Apple, công ty tự hào rằng kể từ khi tính năng này ra mắt cách đây gần 4 năm, các thiết bị được bảo vệ bởi Chế độ phong tỏa "chưa từng bị tấn công".
Chế độ phong tỏa được phát triển sau các cuộc tấn công phần mềm gián điệp Pegasus của NSO Group. Nhiều tổ chức như Tổ chức Ân xá Quốc tế, Citizen Lab và Google đã xác nhận khả năng ngăn chặn các cuộc tấn công của Chế độ phong tỏa. Thậm chí, Google đã phát hiện một trường hợp phần mềm gián điệp ngừng hoạt động khi phát hiện sự bảo vệ của chế độ này.
Ra mắt vào mùa hè năm 2022, Chế độ phong tỏa là một tính năng bảo mật miễn phí dành cho những người dễ bị tấn công mạng, như chính trị gia, nhà báo, nhà hoạt động và giám đốc điều hành cấp cao. Người dùng iPhone có thể dễ dàng kích hoạt tính năng từ ứng dụng Cài đặt > Quyền riêng tư & Bảo mật.
Tuy nhiên, việc sử dụng Chế độ phong tỏa sẽ thay đổi trải nghiệm sử dụng iPhone. Cụ thể, chế độ sẽ chặn hầu hết các tệp đính kèm và tất cả các bản xem trước liên kết trong ứng dụng Tin nhắn, đồng thời chặn cuộc gọi FaceTime từ các liên hệ mới. Trình duyệt cũng sẽ bị hạn chế trong việc sử dụng một số công nghệ và phông chữ, dẫn đến làm hỏng một số trang web. Thông tin vị trí sẽ không được chia sẻ trong ảnh và người dùng sẽ không thể sử dụng tính năng Album được chia sẻ.
Bên cạnh đó, iPhone sẽ yêu cầu mở khóa để kết nối với các phụ kiện và máy tính, đồng thời không tự động kết nối với các mạng Wi-Fi không an toàn. Cuối cùng, Chế độ phong tỏa sẽ chặn kết nối 2G và 3G cũng như các cấu hình thiết lập.
Trong khi Chế độ phong tỏa có thể gây khó khăn cho người dùng thông thường, đó là một sự đánh đổi hợp lý nếu người dùng cảm thấy mình là mục tiêu của tin tặc hoặc gián điệp. Chế độ phong tỏa giúp ngăn chặn các cuộc tấn công không cần nhấp chuột (zero-click attacks) có thể xảy ra qua tin nhắn hoặc trang web, từ đó bảo vệ thiết bị khỏi nguy cơ lây nhiễm phần mềm độc hại.
Nếu từng sử dụng smartphone hoặc tablet, người dùng đã quen thuộc với màn hình cảm ứng, nhưng đó lại là công nghệ còn khá xa lạ với máy tính để bàn. Tuy nhiên, với sự xuất hiện của một số màn hình máy tính có hỗ trợ cảm ứng hiện nay, nhiều người có thể đắn đo trong việc lựa chọn mua sắm.
Mặc dù màn hình cảm ứng mang lại nhiều tiện ích, nhưng không phải ai cũng thấy đó là lựa chọn tối ưu. Các yếu tố như hạn chế về không gian, yêu cầu vị trí đặt và nguy cơ hư hỏng có thể ảnh hưởng đến quyết định mua sắm.
Trước khi nâng cấp, người dùng cần xem xét cách mình dự định sử dụng màn hình. Một số màn hình cảm ứng có thể phù hợp hơn cho công việc hoặc chơi game so với những loại khác. Hơn nữa, ngân sách cũng là một yếu tố quan trọng bởi người dùng hoàn toàn có thể tìm mua một màn hình chất lượng với giá hợp lý hơn nếu cảm ứng không thực sự cần thiết.
Trong khi màn hình cảm ứng mang lại sự tiện lợi với khả năng tương tác trực tiếp, việc sử dụng chúng cũng có những hạn chế. Người dùng cần phải ở gần màn hình để tận dụng tối đa tính năng cảm ứng, điều chắc chắn sẽ gây khó khăn trong một số bố trí văn phòng. Hơn nữa, việc chạm vào màn hình thường xuyên có thể dẫn đến vết bẩn và trầy xước, làm tăng nhu cầu vệ sinh và bảo trì.
Ngoài ra, việc sử dụng màn hình cảm ứng có thể gây mỏi mắt và khó khăn trong việc gõ chính xác do thiếu phản hồi từ bàn phím. Nhiệt độ lạnh cũng có thể làm giảm khả năng điều hướng màn hình và không phải tất cả màn hình cảm ứng đều tương thích với găng tay.
Dù vậy, màn hình cảm ứng vẫn có những lợi ích nhất định khi chúng tiết kiệm không gian vì không cần nhiều thiết bị bổ sung như chuột hay bàn phím. Một màn hình cảm ứng lớn cũng lý tưởng cho các bài thuyết trình và hoạt động trong lớp học.
Cuối cùng, màn hình cảm ứng chỉ là một trong nhiều lựa chọn thay thế cho màn hình truyền thống. Trong trường hợp đang tìm kiếm một trải nghiệm mới, hãy khám phá tất cả tùy chọn trước khi đưa ra quyết định. Nếu màn hình cảm ứng không phù hợp, người dùng có thể thử nghiệm với các loại màn hình khác như màn hình cong. Nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi mua sẽ giúp người dùng cảm thấy hài lòng hơn với lựa chọn của mình trong tương lai.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, nhu cầu lưu trữ dữ liệu tăng vọt khiến HDD ngày càng trở nên giá trị. Mặc dù SSD vẫn đang thống trị phần lớn thị trường, nhưng ổ cứng cơ học (HDD) vẫn được ưu ái vì giá rẻ và độ bền cao. Thế nhưng, đi kèm với sự phổ biến là những quan niệm sai lệch đang âm thầm gây hại cho thiết bị và quyền riêng tư.
Trên các bộ phim hành động, chỉ cần một thỏi nam châm nhỏ áp vào vỏ máy là đủ để xóa sạch mọi bằng chứng lưu trong máy tính. Thực tế, nam châm gia dụng thông thường không đủ sức làm trầy xước dù chỉ một mẩu dữ liệu trên ổ cứng.
Các thử nghiệm khoa học cho thấy ngay cả nam châm công nghiệp với lực hút hàng chục kilogram cũng khó lòng xuyên thủng lớp vỏ bảo vệ từ tính dày đặc của ổ cứng hiện đại. Vì vậy, bạn không cần lo lắng nếu vô tình để các thiết bị từ tính nhẹ gần máy tính của mình.
Sai lầm phổ biến nhất khi thanh lý hoặc tặng lại máy tính cũ là chỉ thực hiện lệnh 'Quick Format'. Thực chất, thao tác này chỉ xóa đi bề nổi, trong khi nội dung dữ liệu bên trong vẫn nằm nguyên trên đĩa. Với các phần mềm khôi phục hiện nay, bất kỳ ai cũng có thể lấy lại dữ liệu của bạn chỉ trong vài phút. Để bảo vệ quyền riêng tư tuyệt đối, bạn buộc phải chọn 'Full Format' (ghi đè dữ liệu bằng số 0) hoặc sử dụng các công cụ xóa sạch chuyên dụng.
Nhiều người có thói quen chép dữ liệu vào ổ cứng rồi cất kỹ vào két sắt như một 'báu vật' để dành. Nhưng thực chất, đây lại là cách nhanh nhất để xóa sổ mọi dữ liệu. Hiện tượng 'bit rot' (mục nát dữ liệu do suy giảm từ tính) và việc chất bôi trơn cơ học bị khô cứng theo thời gian sẽ khiến ổ cứng không thể khởi động sau vài năm.
Lời khuyên từ chuyên gia là hãy cho ổ cứng vận hành ít nhất 6 tháng một lần bằng cách cắm vào máy tính để động cơ quay và làm mới lại các bit dữ liệu.
Việc hiểu đúng về thiết bị không chỉ giúp bạn kéo dài tuổi thọ phần cứng mà còn đảm bảo những kỷ niệm và dữ liệu quý giá không bao giờ rơi vào tay kẻ xấu hay biến mất một cách đáng tiếc.
