Cuối tuần trước, lối thoát ngoại giao cho xung đột giữa Mỹ và Iran trở nên bế tắc, khi các đề xuất ngừng bắn liên tiếp bị hai bên bác bỏ với những ngôn từ ngày càng leo thang. Căng thẳng lên đỉnh điểm khi Tổng thống Donald Trump ấn định hạn chót 20h ngày 7/4 để Iran chấp nhận thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz, nếu không Mỹ sẽ giáng đòn mạnh mẽ, “xóa sổ một nền văn minh”.
Vài giờ trước khi tối hậu thư này hết hạn, một đề xuất được Pakistan, bên trung gian đàm phán tích cực trong những ngày qua, đưa ra. Đây là thành quả của nỗ lực mà Pakistan triển khai suốt nhiều tuần sau khi xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran bùng phát ngày 28/2.
Quốc gia Tây Á này sở hữu lợi thế để trở thành cầu nối hóa giải xung đột, bởi Pakistan là một trong những bên hiếm hoi còn duy trì được quan hệ với cả Mỹ và Iran.
Từ cuối tháng 3, Pakistan đã họp với Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi và Ai Cập, nhằm thiết lập một mặt trận ngoại giao thống nhất tìm giải pháp cho chiến sự Iran. Các cuộc tham vấn trước đó tại Riyadh cũng giúp các nước điều chỉnh lập trường và ủng hộ nỗ lực hòa giải.
Pakistan cũng duy trì liên lạc với Mỹ và Iran, đóng vai trò là bên chuyển thông điệp qua lại giữa hai nước. Islamabad còn sẵn sàng tổ chức một cuộc gặp trực tiếp giữa phái đoàn Washington và Tehran nếu điều kiện cho phép.
4 nguồn thạo tin nói với trang Axios rằng cuộc đàm phán diễn ra giữa các nhà trung gian hòa giải Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ, cũng như qua tin nhắn được gửi qua lại giữa đặc phái viên Mỹ về Trung Đông Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.
Ngoại trưởng Araghchi hôm 31/3 cũng xác nhận đã nhận trực tiếp một số thông điệp từ đặc phái viên Witkoff. Một quan chức Mỹ giấu tên cho hay trong quá trình này, chính quyền Trump đã chuyển cho Iran một số đề xuất, nhưng giới chức Iran đều không chấp thuận.
“Chúng tôi đã liên hệ với phía Iran. Họ gần đây tỏ ra linh động khi sẵn sàng tham gia đàm phán, nhưng cũng đưa ra những lập trường cứng rắn làm điều kiện tiên quyết cho bất kỳ cuộc thương lượng nào”, một nguồn tin an ninh Pakistan nói với TRT World.
Pakistan sau đó chủ động xây dựng một khuôn khổ hòa giải, được truyền thông gọi là “Thỏa thuận Islamabad” nhằm chấm dứt chiến sự theo lộ trình hai giai đoạn. Giai đoạn thứ nhất là lệnh ngừng bắn 45 ngày để các bên thảo luận về việc chấm dứt hoàn toàn cuộc xung đột. Lệnh ngừng bắn này có thể được gia hạn nếu cần thiết. Giai đoạn hai là một thỏa thuận kết thúc chiến tranh.
Reuters dẫn nguồn thạo tin ngày 6/4 nói sau các cuộc tiếp xúc xuyên đêm giữa Tư lệnh Lục quân Pakistan Asim Munir với Phó tổng thống Mỹ JD Vance, đặc phái viên Mỹ về Trung Đông Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, các bên đã hình thành được một khuôn khổ kế hoạch hành động mới.
Thỏa thuận bao gồm ngừng bắn có hiệu lực ngay lập tức và mở lại eo biển Hormuz, đồng thời dành ra 15-20 ngày để hoàn tất một giải pháp toàn diện hơn. Một khuôn khổ mang tính khu vực cho eo biển này cũng là một phần của kế hoạch, với các cuộc đàm phán trực tiếp cuối cùng dự kiến diễn ra tại Islamabad.
Sự xuất hiện của ông Vance trong các kênh đàm phán hậu trường là điểm đáng chú ý. Ông Vance được cho là từng hai lần chuẩn bị dẫn đầu phái đoàn Mỹ đến Islamabad để đàm phán trực tiếp với phía Iran, nhưng đều bị hoãn vào phút chót, khi Tehran cần thêm thời gian cân nhắc.
Đại sứ Iran tại Pakistan Reza Amiri Moghadam ngày 7/4 phát đi tín hiệu lạc quan. Trong một bài đăng trên X, ông cho biết những “nỗ lực tích cực và mang tính xây dựng, dựa trên thiện chí và vai trò trung gian” của Islamabad nhằm chấm dứt chiến tranh đang tiến tới một “giai đoạn then chốt, nhạy cảm”.
Tuy nhiên, ngay cả khi động lực ngoại giao gia tăng, cả Mỹ và Iran đều quyết không nhượng bộ trên thực địa. Hai bên đều đưa ra những tuyên bố cứng rắn, sẵn sàng khiến đối phương trả giá đắt, với những hệ lụy tiềm ẩn cho khu vực cũng như thế giới.
“Cả một nền văn minh sẽ diệt vong tối nay, không bao giờ phục hồi được nữa. Tôi không muốn điều đó xảy ra, nhưng có lẽ nó sẽ xảy ra”, ông Trump viết trên Truth Social cùng ngày.
Đến tối 7/4 tại Islamabad, các quan chức chính phủ Pakistan cho biết nỗ lực đàm phán đã đến giai đoạn then chốt. Một khuôn khổ đang hình thành, dự kiến theo lộ trình nhiều bước. Trước hết là thỏa thuận ban đầu nhằm thiết lập các biện pháp xây dựng lòng tin, sau đó tiến tới lệnh ngừng bắn chính thức.
Chi tiết của các biện pháp này chưa được công bố. Pakistan cũng tránh đưa ra nhận định về các quyết định thuộc về Mỹ và Iran. Khi hạn chót cận kề, Thủ tướng Pakistan đã lên tiếng kêu gọi hai bên cho ngoại giao thêm một cơ hội.
“Nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình cho cuộc chiến ở Trung Đông đang tiến triển, tiềm năng đạt kết quả thực chất trong tương lai gần. Để tạo điều kiện cho quá trình này, tôi tha thiết đề nghị Tổng thống Trump hoãn không kích hai tuần”, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif viết trên X, đồng thời kêu gọi Iran mở cửa eo biển Hormuz trong cùng thời gian nhằm thể hiện thiện chí.
Ông Sharif nhắc đến 7 người, gồm Tổng thống Trump, Phó tổng thống Vance, Ngoại trưởng Rubio, ông Witkoff ở phía Mỹ, Tổng thống Masoud Pezeshkian, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Araghchi ở phía Iran.
Nỗ lực phút chót của Pakistan đạt kết quả khi chỉ khoảng 90 phút trước hạn chót, Tổng thống Trump đồng ý tạm dừng kế hoạch tấn công các cây cầu và nhà máy điện của Iran để tạo cơ hội cho ngoại giao.
Sau đó, một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời trong hai tuần được công bố, đánh dấu bước lùi đầu tiên khỏi bờ vực xung đột. Về phía Iran, các tín hiệu ban đầu cho thấy Tehran sẵn sàng tạo điều kiện cho hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn.
Osama Bin Javaid, cây viết chuyên về Pakistan và Afghanistan tại Al Jazeera, cho biết đề xuất của ông Sharif đã mang đến cơ hội để hạ nhiệt căng thẳng.
“Ông Sharif nêu tất cả những người quan trọng để thông báo rằng nỗ lực ngoại giao hoàn toàn khả thi”, Javaid nói. “Các bên cần cho đi gì đó để thể hiện thiện chí, và không có nhiều thứ để đòi hỏi”.
Như Tâm (Theo Al Jazeera, TRT World, Reuters)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/no-luc-cua-pakistan-nham-thao-ngoi-chien-su-my-iran-5059801.html
Ngày càng nhiều người Mỹ gia nhập tầng lớp khá giả
Randy Shilling, 58 tuổi, từng tốt nghiệp Đại học Texas A&M ở bang Texas với tấm bằng kỹ sư dầu khí. Trong 10 năm đầu sự nghiệp, ông sống trong căn hộ đi thuê và thường phải cân nhắc chi tiêu cho các kỳ nghỉ.
Bước ngoặt đến khi ngoài 30 tuổi, ông nhận việc tại một nhà máy hóa chất với mức lương cao hơn khoảng 15%, kèm tiền thưởng, giúp cuộc sống dễ thở hơn. Cùng thời điểm đó, ông mua một ngôi nhà nằm trên sân golf ở vùng ngoại ô Humble, thành phố Houston.
Sau đó, ông liên tiếp được thăng chức, tăng lương và tích lũy được hơn 3 triệu USD cho quỹ hưu trí. Song Shilling không nhận ra mình đã bước vào nhóm trung lưu khá giả.
"Tôi vẫn nghĩ mình chỉ là người bình thường. Tôi không cần xe sang hay TV đắt tiền. Nhưng khi muốn thứ gì, tôi có thể mua được", Shilling nói.
Theo một nghiên cứu mới của Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI), trong 50 năm qua, mức sống của các gia đình Mỹ đã tăng đáng kể trên toàn bộ các nhóm thu nhập. Nghiên cứu của AEI chia các hộ gia đình theo 5 nhóm, gồm nghèo hoặc cận nghèo, trung lưu thấp, trung lưu cốt lõi, trung lưu khá giả và giàu.
Chưa có định nghĩa cụ thể về tầng lớp trung lưu hay trung lưu khá giả ở Mỹ bởi mức thu nhập được coi là "cao" ở một thành phố có thể chỉ là "khiêm tốn" ở thành phố khác.
Song báo cáo của AEI, do Stephen Rose và Scott Winship thực hiện, phân loại một gia đình ba người có thu nhập 133.000-400.000 USD (tính theo giá trị năm 2024) là tầng lớp trung lưu khá giả. Hộ có mức thu nhập trên mức này sẽ được xếp vào nhóm giàu. Phân tích này chỉ xem xét thu nhập, không tính đến tài sản như cổ phiếu hay bất động sản.
Hiện tỷ lệ hộ gia đình thuộc nhóm trung lưu khá giả đã tăng từ 10% năm 1979 lên khoảng 31% vào năm 2024, theo AEI. Sử dụng phương pháp tính khác, Trung tâm Nghiên cứu Pew cũng ghi nhận xu hướng tương tự khi tỷ lệ người Mỹ thuộc nhóm thu nhập cao tăng từ 11% lên 19% trong giai đoạn 1971-2023.
"Nhìn chung mức sống của người Mỹ đã cải thiện, nhưng thu nhập của các hộ khá giả tăng nhanh hơn đáng kể so với phần còn lại", Richard Fry, nhà nghiên cứu cấp cao tại Pew, cho biết.
Các tác giả nhận thấy ngày càng nhiều gia đình ở Mỹ được xếp vào hai nhóm có thu nhập cao nhất, trong khi số gia đình thuộc ba nhóm dưới đang giảm đi.
Theo báo cáo của AEI, năm 2024, khoảng 19% các gia đình Mỹ được coi là "nghèo hoặc cận nghèo", giảm so với khoảng 30% vào năm 1979. Báo cáo định nghĩa nhóm này là các gia đình ba người có thu nhập từ 40.000 USD trở xuống.
Theo nhà kinh tế Scott Winship, một phần lý do nhóm thu nhập cao mở rộng là nhờ mức lương tăng nhanh hơn tốc độ lạm phát, đặc biệt ở những người lao động có bằng đại học.
Một phân tích năm 2021 của Rose khi làm tại Viện Đô thị cho thấy 55% người có bằng cử nhân và 68% người có bằng sau đại học thuộc nhóm trung lưu khá giả hoặc giàu.
Các cặp vợ chồng hoặc sống chung cũng có khả năng gia nhập nhóm này cao hơn, một phần vì có hai nguồn thu nhập và có thể chia sẻ chi phí sinh hoạt. Phân tích của Viện Đô thị cho thấy hơn 80% người thuộc nhóm trung lưu khá giả và giàu sống trong các hộ gia đình có hai người trưởng thành.
Sau khi tốt nghiệp đại học năm 2015, Gabriel Martinez bắt đầu làm việc trong lĩnh vực logistics với mức lương 50.000 USD mỗi năm. Hiện người đàn ông 34 tuổi này làm cho một công ty công nghệ lớn với thu nhập khoảng 180.000 USD mỗi năm, chưa kể các khoản tiền và cổ phiếu thưởng đi kèm.
Martinez từng phải vay mượn để mua một chiếc xe đắt tiền, trong khi vợ anh, Anna, cũng vay hơn 100.000 USD để theo học chương trình thạc sĩ. Anh sau đó đổi sang một chiếc xe bình dân hơn và hai người cũng phải cắt giảm các khoản chi tiêu như ăn nhà hàng hay mua quần áo, để dành tiền trả nợ.
Nhưng sau vài năm, với mức lương cải thiện, họ đã tích lũy được một khoản dự phòng và sở hữu căn nhà rộng 158 m2 tại Boerne, bang Texas.
Tuy nhiên, thu nhập cao hơn không đồng nghĩa với cảm giác giàu có. Lạm phát kéo dài cùng chi phí thiết yếu tăng mạnh trong vài năm qua khiến nhiều gia đình, kể cả nhóm thu nhập cao, vẫn phải cân nhắc kỹ các khoản chi lớn. Khảo sát cho thấy khoảng 90% người Mỹ cho biết họ đang chịu tác động từ cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt, theo Study Finds.
Theo dữ liệu từ Bankrate, giá bán trung vị của một căn nhà đã qua sử dụng tại Mỹ hiện gần 400.000 USD. Học phí đại học trung bình cũng rơi vào khoảng 38.000 USD mỗi năm.
Laura Shields, 46 tuổi sống ở bang New Jersey, cho biết bà chỉ mới cảm thấy tài chính dư dả hơn kể từ sau đại dịch Covid-19. Bà và chồng kiếm khoảng 240.000 USD mỗi năm, giúp họ có thể thanh toán nợ thẻ tín dụng, tích lũy một khoản tiết kiệm hay chi trả khoản phát sinh ngoài dự kiến.
Tuy nhiên, khi con trai cả sắp vào đại học, họ lo ngại có thể phải vay nợ để trang trải học phí cho con. "Tôi đang cố gắng để không lo nghĩ quá nhiều về điều đó," Shields nói.
Với gia đình Shilling, tổng thu nhập của hai vợ chồng ông vào khoảng 220.000 USD mỗi năm. Điều này giúp cuộc sống của ông tốt hơn so với thời cha mẹ, những người không học đại học. Tuy nhiên, ông không chắc con trai Blake, 23 tuổi, có thể duy trì đà đi lên đó.
"Tôi nghĩ thế hệ con cháu chúng ta sẽ gặp nhiều khó khăn," ông nói, nhắc tới chi phí sinh hoạt ngày càng cao.
Minh Hạnh (Theo WSJ)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/ngay-cang-nhieu-nguoi-my-gia-nhap-tang-lop-kha-gia-5059268.html
