Theo Hãng tin AFP ngày 8-4, người đứng đầu Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế (IATA) cho biết nguồn cung và giá nhiên liệu máy bay sẽ cần nhiều tháng để trở lại bình thường, ngay cả khi eo biển Hormuz được mở trở lại.
Eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ huyết mạch của thế giới – gần như tê liệt trong hơn 4 tuần qua do cuộc chiến tại Trung Đông, khiến giá dầu thô và các sản phẩm liên quan leo thang mạnh.
Phát biểu với báo giới tại Singapore ngày 8-4, Tổng giám đốc IATA Willie Walsh thừa nhận khó có thể xác định chính xác thời điểm nguồn cung nhiên liệu phục hồi, nhưng nhấn mạnh rằng “quá trình này sẽ không diễn ra nhanh chóng”.
“Sẽ cần nhiều tháng để nguồn cung đáp ứng đủ nhu cầu, xuất phát từ những gián đoạn đối với năng lực lọc dầu tại Trung Đông. Tôi không nghĩ điều đó có thể xảy ra chỉ trong vài tuần”, ông nói.
Giá dầu giảm mạnh vào ngày 8-4 (giờ Việt Nam) sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn hai tuần, theo đó Tehran sẽ tạm thời mở lại eo biển Hormuz.
Thỏa thuận được thông qua chưa đầy một tiếng đồng hồ trước khi tối hậu thư mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa “san phẳng Iran” hết hiệu lực.
Phía Tehran sau đó xác nhận đã đồng ý đảm bảo an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz, nơi 1/5 lượng dầu khí toàn cầu đi qua.
Ông Walsh phân tích: “Dù dầu thô bắt đầu lưu thông trở lại, nếu năng lực lọc dầu đã bị gián đoạn thì vấn đề vẫn sẽ kéo dài thêm một thời gian”.
“Tôi không nghĩ mọi người nhận thức đầy đủ rằng năng lực này tập trung cao đến mức nào ở một số khu vực nhất định trên thế giới”, ông nhắc nhở.
Ông Walsh cũng cảnh báo rằng những bài học trước đây cho thấy ngành hàng không sẽ phản ứng trước giá dầu cao bằng cách tăng giá vé, và đây là điều “không thể tránh khỏi”.
Về luồng hành khách, ông cho biết dù một phần lưu lượng bay vốn đi qua Trung Đông đã được chuyển hướng sang các hãng hàng không ngoài khu vực, đây chỉ là “giải pháp tạm thời”.
“Họ không có cách nào thay thế được năng lực vận chuyển mà các hãng hàng không vùng Vịnh đang cung cấp. Tôi tin rằng các trung tâm hàng không tại vùng Vịnh sẽ phục hồi, và phục hồi rất nhanh”, ông Walsh khẳng định.
Dựa trên các số liệu thống kê chính thức và nguồn tin trong ngành về sản xuất, lọc dầu, cung ứng, Reuters tính toán doanh thu dầu khí tháng 4 của Nga tăng gấp đôi so với tháng 3, từ 327 tỷ ruble lên 700 tỷ ruble (9 tỷ USD).
So với cùng kỳ 2025, doanh thu tăng 10%. Thu ngân sách từ dầu khí của Điện Kremlin đến từ thuế khai thác khoáng sản này. Là nhà xuất khẩu dầu lớn thứ hai thế giới, dầu Nga đắt hàng kể từ khi xung đột Trung Đông nổ ra cách đây 6 tuần.
Sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel từ cuối tháng 2, Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu khí toàn cầu, khiến giá dầu Brent từng nhảy vọt, vượt xa mức 100 USD mỗi thùng.
Giá trung bình dầu Urals của Nga - dùng làm cơ sở tính thuế, cũng đã tăng lên 77 USD mỗi thùng trong tháng 3, cao nhất kể từ tháng 10/2023, theo dữ liệu của Bộ Kinh tế nước này. Mức này tăng 73% so với 44,59 USD mỗi thùng hồi tháng 2 và cao hơn giả định 59 USD mỗi thùng trong kế hoạch thu ngân sách Nga năm nay.
Vào ngày 12/3, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết họ "tạm thời cho phép các nước mua dầu Nga khi đang mắc kẹt trên biển", nhằm bình ổn thị trường năng lượng toàn cầu. Chính sách này kéo dài 30 ngày, tức đến ngày 11/4.
Đến hôm 7/4, Điện Kremlin cho biết có rất nhiều đối tác ngỏ ý muốn mua dầu Nga, trong bối cảnh cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu đang làm rung chuyển thị trường dầu khí.
Trong cả năm 2026, doanh thu dầu khí của Nga có thể đạt 7.900 tỷ ruble, tương đương hơn 100 tỷ USD, theo ước tính của Reuters. Tuy nhiên, đà tăng trưởng cũng có giới hạn, tùy thuộc cuộc xung đột kéo dài bao lâu.
Tối 7/4 (sáng 8/4 giờ Hà Nội), Mỹ và Iran công bố đạt thỏa thuận về ngừng bắn, mở cửa eo biển Hormuz trong hai tuần, giúp giá dầu Brent lùi mạnh về dưới mốc 100 USD mỗi thùng. Tuy nhiên, giới chức hai nước sau đó đưa ra những thông điệp trái chiều, khiến tình hình thực địa trở nên khó đoán.
Ngày 9/4, giá dầu tăng 3% do thị trường hoài nghi về thỏa thuận và lo ngại dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz sẽ vẫn bị hạn chế. Giá dầu Brent và WTI hiện giao dịch quanh mức 98 USD và 99 USD mỗi thùng.
Susannah Streeter, chiến lược gia đầu tư tại Wealth Club, cho biết ngay cả khi lưu thông được nối lại, rủi ro cũng sẽ không biến mất ngay lập tức. "Các tàu chở dầu có thể buộc phải đi qua vùng biển có thủy lôi và sự hiện diện quân sự gia tăng, khiến phí bảo hiểm cao và chi phí vận chuyển tăng cao", bà nói.
Mở cửa phiên giao dịch 6/4, giá dầu Brent và WTI cùng tăng 2,4%, lên lần lượt 111 USD và 114 USD một thùng. Chiến sự tại Trung Đông kéo dài tiếp tục đe dọa lên nguồn cung dầu toàn cầu.
Cuối tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump ấn định tối hậu thư mới cho Iran. Trên mạng xã hội Truth Social, ông yêu cầu Iran đạt thỏa thuận mở eo biển Hormuz trước 20h giờ Mỹ, ngày 7/4 (tức 7h ngày 8/4 giờ Hà Nội) nếu không muốn cơ sở hạ tầng bị tấn công.
"Họ sẽ không còn nhà máy điện hay cây cầu nào nếu không làm gì trước tối thứ Ba", ông Trump cho biết trong cuộc phỏng vấn trên WSJ.
Eo biển Hormuz - tuyến đường thủy chuyên chở khoảng 20% nguồn cung dầu và khí hóa lỏng (LNG) toàn cầu - gần như bị phong tỏa từ khi chiến sự nổ ra cuối tháng 2. Việc này khiến giá dầu thô, nhiên liệu máy bay, dầu diesel và xăng trên toàn cầu tăng vọt.
Trong một bài phát biểu tuần trước, ông Trump cho biết chiến sự có thể kéo dài 2-3 tuần nữa. Theo TD Securities, chiến sự khiến thế giới mất khoảng 600 triệu thùng dầu thô và 350 triệu thùng sản phẩm từ dầu nếu kéo dài đến cuối tháng này.
Trên thị trường vàng, giá vàng thế giới tiếp tục giảm đầu phiên 6/4, do lời đe dọa của ông Trump với Iran. Hiện mỗi ounce mất 66 USD về 4.610 USD một ounce.
Từ khi chiến sự nổ ra, kim loại quý đã giảm hơn 12%. Nguyên nhân là giá năng lượng tăng cao làm giảm khả năng các ngân hàng trung ương toàn cầu hạ lãi suất. Vàng sẽ kém hấp dẫn trong môi trường lãi suất cao. Bên cạnh đó, kim loại quý cũng chịu sức ép khi nhà đầu tư cần giảm vị thế để bù đắp cho các khoản đầu tư thua lỗ khác.
Ngoài vàng, các kim loại khác cũng đang đi xuống. Giá bạc, bạch kim và platinum hiện giảm 0,2-0,9%.
Theo báo Wall Street Journal, chỉ số chuẩn Dutch TTF đã giảm 15%, xuống còn 44 euro (51 USD)/MWh - mức giảm sâu nhất được ghi nhận trong gần một tháng qua đối với khí đốt tự nhiên.
Mức giảm mới nhất đã đưa chỉ số này quay trở lại mức đầu tháng 3, thấp hơn so với mức đỉnh gần đây, nhưng vẫn cao hơn 56% so với cuối năm 2025.
Khí đốt tự nhiên là yếu tố sống còn đối với nền kinh tế châu Âu, tuy nhiên giá khí đốt tự nhiên đã tăng vọt sau khi Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz.
Cùng với giá khí đốt, giá dầu đã giảm mạnh vào ngày 8-4 sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đồng ý ngừng bắn hai tuần với Iran, chưa đầy hai giờ trước hạn chót mà ông đặt ra để Tehran mở lại eo biển Hormuz.
Theo CNBC, giá dầu West Texas Intermediate giảm 18% xuống còn 92,62 USD/thùng. Trong khi đó, giá dầu Brent giảm 16% xuống còn 91,80 USD/thùng.
Giới phân tích đánh giá giá dầu West Texas Intermediate có thể trải qua phiên giảm mạnh nhất kể từ ngày 27-4-2020 nếu chốt phiên giảm hơn 14,52%.
Trong khi đó giá dầu diesel tại châu Âu cũng giảm 20,8%, xuống còn 1,210.50 USD/tấn
Liên quan đến tình hình eo biển Hormuz sau thỏa thuận ngừng bắn, một quan chức cấp cao Iran tiết lộ với Reuters rằng Tehran có thể mở lại eo biển Hormuz vào ngày 8 hoặc 9-4 (theo giờ địa phương), trước cuộc gặp với Mỹ tại Pakistan dự kiến vào ngày 10-4.
Việc mở lại eo biển sẽ được thực hiện với sự phối hợp của quân đội Iran.
Trong khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn với Washington, Tehran đã đồng ý cho phép các tàu thuyền đi lại an toàn qua eo biển Hormuz.
Ngày 8-4, công ty theo dõi hàng hải MarineTraffic cho hay hai tàu đã lưu thông qua eo biển Hormuz, sau khi Iran chấp thuận mở lại tuyến hàng hải này theo thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ.
Cụ thể, tàu chở hàng rời NJ Earth thuộc sở hữu Hy Lạp đã đi qua eo biển lúc 8h44 UTC (15h44 giờ Việt Nam), trong khi tàu Daytona Beach treo cờ Liberia vượt qua khu vực này trước đó lúc 06h59 UTC (13h59 giờ Việt Nam), ngay sau khi rời cảng Bandar Abbas lúc 05h28 UTC (12h28 giờ Việt Nam).
Tuy nhiên phần lớn eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa. Hiện các chủ tàu đang cân nhắc liệu họ có thể đi qua tuyến đường thủy quan trọng này một cách an toàn hay không, theo Hãng tin Bloomberg.
Nhiều bên vận tải tại châu Á, châu Âu và Trung Đông cho biết đang liên hệ với các công ty bảo hiểm và cố vấn an ninh, cũng như chuẩn bị sẵn sàng đội tàu để đi qua eo biển Hormuz.
