Chiều hôm qua (7.4), Báo Thanh Niên tổ chức chương trình tư vấn trực tuyến với chủ đề “Cơ hội nghề nghiệp khối ngành xã hội nhân văn và sư phạm”. Chương trình được truyền hình trực tuyến tại các kênh thanhnien.vn, fanpage Facebook, YouTube, TikTok Báo Thanh Niên.
Tại chương trình tư vấn, PGS-TS Hoàng Văn Việt, Phó trưởng khoa Khoa học xã hội Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn, nhận định: “Khoa học nhân văn nghiên cứu và tìm hiểu về thuộc tính của con người như các ngành triết học, lịch sử… Khoa học xã hội nghiên cứu hành vi hành động của con người như các ngành xã hội học, tâm lý học… Nhóm ngành này mang tính lịch sử, dân tộc, tư tưởng, liên ngành… nên nó dẫn dắt, định hướng, bảo vệ giá trị, liên thông liên kết với các lĩnh vực khác. Khoa học xã hội nhân văn nuôi dưỡng con người, nuôi dưỡng cảm xúc, trí tuệ. Một xã hội đang trong giai đoạn phát triển thì không thể không xem trọng ngành khoa học xã hội nhân văn vì đây là nền tảng của những giá trị cốt lõi”.
Thạc sĩ Võ Ngọc Nhơn, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn tuyển sinh Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, cũng cho rằng trong bối cảnh công nghệ phát triển, đặc biệt là sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), những kỹ sư, chuyên gia AI đang cố gắng làm cho các nền tảng công nghệ có tính nhân bản hơn. “Có thể thấy nhóm ngành nhân văn và sư phạm vẫn luôn đóng vai trò nền tảng, then chốt, kiến tạo, kết nối các lĩnh vực trong xã hội và giúp xã hội phát triển bền vững”, thạc sĩ Nhơn cho hay.
Theo thạc sĩ Trương Quang Trị, Phó phòng Công tác sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, dù công nghệ có tiên tiến đến đâu, AI xử lý dữ liệu nhanh thế nào thì các công cụ này cũng không có sự thấu cảm, không tự hình thành giá trị văn hóa, đạo đức, sự hiểu biết về con người… “Những điều này thuộc lĩnh vực xã hội nhân văn, là gốc rễ để tạo sự phát triển bền vững, là cầu nối cực kỳ quan trọng giữa con người và công nghệ. Còn ngành sư phạm có vai trò then chốt trong giáo dục, truyền đạt kiến thức, hình thành tư duy phản biện, độc lập, khả năng thích nghi… đào tạo nguồn lực sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm. Nhóm ngành xã hội nhân văn và sư phạm định hướng sự phát triển và tạo ra sự cân bằng cho xã hội hiện đại”, thạc sĩ Trị khẳng định.
Theo các chuyên gia, tất cả các lĩnh vực đều có sự tác động bởi AI, tuy nhiên riêng lĩnh vực này có sự tác động ít hơn do đòi hỏi yếu tố văn hóa, xã hội, tư duy phản biện, giá trị về nhân văn, đạo đức, trí tuệ cảm xúc, giao tiếp…, những điều mà máy móc không thể thay thế được.
Chia sẻ về nhu cầu nhân lực của nhóm ngành khoa học xã hội nhân văn và sư phạm, thạc sĩ Huỳnh Vũ Chi, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn tuyển sinh Trường ĐH Kinh tế – Tài chính TP.HCM, đánh giá lĩnh vực này rất rộng, bao gồm nhiều ngành như tâm lý học, quan hệ quốc tế, luật, báo chí – truyền thông, chưa kể các ngành mang tính liên ngành. “Nhu cầu nhân lực vẫn tăng trưởng và có sự chuyển dịch; yêu cầu am hiểu văn hóa, con người, hành vi… Các ngành học này có tính linh hoạt cao, không đóng khung vào một yếu tố đặc thù như khối ngành kỹ thuật hay sức khỏe. Tốt nghiệp một ngành các em có thể làm nhiều công việc khác nhau do tính liên ngành cao, như làm về nhân sự, truyền thông, đào tạo, kinh doanh…”, thạc sĩ Chi thông tin.
Cũng theo thạc sĩ Võ Ngọc Nhơn, trong bối cảnh hiện nay, bức tranh nghề nghiệp của nhóm ngành xã hội nhân văn và sư phạm rất rộng. “Một số ngành nghề đặc thù như kỹ thuật, sức khỏe bắt buộc phải có kiến thức chuyên môn bài bản về ngành học để làm việc trong ngành đó. Nhưng ngành khoa học xã hội nhân văn và sư phạm được đào tạo khối kiến thức liên ngành và xuyên ngành nên phù hợp ở nhiều công việc khác nhau. Chưa kể sau khi tốt nghiệp ĐH, các em còn tiếp tục học tập, trải nghiệm, bồi đắp thêm nhiều kỹ năng nên phổ nghề còn rộng hơn nữa”, thạc sĩ Nhơn nhận định.
Còn thạc sĩ Trương Quang Trị lý giải người học nhóm ngành này có lợi thế về kỹ năng giao tiếp, kỹ năng làm việc nhóm, trí tuệ cảm xúc… nên không lo chuyện học ngành nào thì chỉ có thể làm việc ở ngành đó.
Tuy nhiên, để có công việc tốt, thạc sĩ Huỳnh Vũ Chi lưu ý sinh viên cần chú ý học tập để có nền tảng kiến thức vững vàng. Ngoài ra cần trang bị các kỹ năng giao tiếp, thuyết phục, xử lý vấn đề, tư duy phản biện, tư duy đổi mới, ứng dụng công nghệ, ngoại ngữ…
“Doanh nghiệp không chỉ cần người phù hợp mà còn tạo ra được giá trị mới. Vì thế yêu cầu nhân lực ngành này cần tri thức chuyên sâu về ngành học, sử dụng ngoại ngữ vào công việc, năng lực về sử dụng công nghệ, sự sáng tạo, phân tích đánh giá, cảm nhận và dự báo”, PGS-TS Hoàng Văn Việt cho hay.
Tại Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, các ngành thuộc khối khoa học xã hội nhân văn đang được tuyển sinh và đào tạo gồm: tâm lý học, quan hệ công chúng, truyền thông đa phương tiện, quản trị nhân lực. Một số ngành có thể ra làm trong môi trường sư phạm như ngôn ngữ Anh, Nhật, Hàn, Trung.
“Năm 2026, trường xét 12 tổ hợp, trong đó có các môn cốt lõi như văn, sử, địa, ngoại ngữ kết hợp với các môn khác như toán, lý, giáo dục kinh tế pháp luật. Trường sử dụng 4 phương thức xét tuyển gồm xét điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM, điểm học bạ và V-SAT”, thạc sĩ Ngọc Nhơn thông tin.
Thạc sĩ Trương Quang Trị cho biết khối ngành này của Trường ĐH Nguyễn Tất Thành gồm có ngôn ngữ Anh, Trung, Hàn; quan hệ công chúng, tâm lý học, công nghệ giáo dục… Được biết năm nay trường sử dụng các phương thức xét tuyển gồm xét học bạ, xét điểm thi tốt nghiệp THPT, xét điểm thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM hoặc V-SAT; phương thức xét tuyển kết hợp điểm học bạ + điểm thi + điểm đánh giá năng lực; xét tuyển thẳng. Nhóm ngành xã hội nhân văn và sư phạm xét các tổ hợp như C00, C03, D14, D15, D01… với môn văn và ngoại ngữ giữ vai trò quan trọng.
Hiện Trường ĐH Kinh tế – Tài chính TP.HCM đang đào tạo các ngành như tâm lý học, quan hệ quốc tế, ngôn ngữ Nhật, Trung, Hàn, du lịch, truyền thông thuộc nhóm xã hội nhân văn. Trường xét tuyển dựa vào điểm thi tốt nghiệp, điểm thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM, điểm học bạ và điểm V-SAT, với 12 tổ hợp như A01, C03, C04, D01, D09, D10, D11, D14, X78, X79…
Với Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn, PGS-TS Hoàng Văn Việt cho hay trường mở chuyên ngành mới Trung Quốc học thuộc ngành Đông Phương học đào tạo theo các hướng biên – phiên dịch tiếng Trung và tiếng Trung thương mại quốc tế. Chuyên ngành Hàn Quốc học có 2 hướng tiếng Hàn thương mại, tiếng Hàn văn hóa toàn cầu. Ngành truyền thông đa phương tiện có chương trình liên ngành xuyên ngành, sau khi kết thúc chương trình sinh viên có thể học thêm một số chuyên đề quan hệ công chúng trong khoảng hơn một năm thì được cấp văn bằng thứ 2 là quan hệ công chúng; ngành tâm lý học đào tạo theo hướng tham vấn và trị liệu. Ngoài ra còn có ngành luật kinh tế, ngôn ngữ Anh, công nghệ giáo dục.
Thí sinh có thể sử dụng điểm thi tốt nghiệp, điểm thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM hoặc điểm học bạ để xét tuyển. Trường sử dụng gần 20 tổ hợp để xét tuyển vào các ngành khoa học xã hội nhân văn và sư phạm.
Cô gái Việt nhận cùng lúc 3 học bổng tiến sĩ Ivy League
Châu, hiện là sinh viên năm cuối ngành Khoa học máy tính tại Đại học Pomona (Mỹ), nhận thư trúng tuyển từ ba ngôi trường Ivy League vào cuối tháng 2.
Cả ba đều trao khoản hỗ trợ toàn phần, gồm học phí, bảo hiểm, và sinh hoạt phí trong 5 năm, tổng giá trị khoảng 12-17 tỷ đồng ở mỗi trường.
"Đây vừa là thành quả của quá trình bền bỉ suốt 4 năm đại học, vừa giống như một tín hiệu xác nhận rằng mình thực sự thuộc về con đường nghiên cứu khoa học", Châu nói.
Ngày học lớp chuyên Anh ở trường THPT chuyên Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội, Châu đã mày mò tự học lập trình. Gõ từng dòng code đầu tiên để tạo ra sản phẩm và đưa lên mạng, Châu phấn khích thấy nhiều người sử dụng. Nhưng khi bước chân vào đại học, nữ sinh nhận ra bản thân không muốn dừng lại ở việc làm kỹ sư phần mềm mà còn muốn theo đuổi nghiên cứu.
Ngay từ kỳ đầu năm thứ nhất, Châu chủ động xin giáo sư cho thử sức, làm quen với lĩnh vực Robotics - Kỹ thuật robot. Cô sớm hiểu rằng công nghệ đang phát triển với tốc độ chóng mặt, nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro và trăn trở với câu hỏi làm sao để công nghệ đổi mới liên tục, nhưng an toàn.
Tới năm thứ hai, Châu làm một dự án mới và ngay lập tức thấy bản thân phù hợp với lĩnh vực Tương tác người - máy (Human-Computer Interaction - HCI), nơi có sự giao thoa giữa kỹ thuật, khoa học nhận thức và thiết kế.
"Mình muốn đóng góp cho cộng đồng bằng cách xây dựng những hệ thống đặt con người làm trung tâm", Châu nói.
Nghiên cứu này có tên "Tính thời điểm của việc nhìn lại dữ liệu trong các ứng dụng theo dõi sức khỏe trẻ sơ sinh", do Châu là đồng tác giả chính. Năm 2025, dự án nằm trong top 5% bài báo xuất sắc của Hội nghị về các yếu tố con người trong hệ thống máy tính của Hiệp hội Máy tính (ACM CHI) 2025 tại Nhật Bản.
Cùng năm, Châu thực hiện một đề tài khác cùng nhóm nghiên cứu ở Đại học Pomona và Stanford, đạt giải Bài báo xuất sắc (Top 1%) ở Hội nghị chuyên đề về Phần mềm và Công nghệ Giao diện Người dùng (ACM UIST) tại Hàn Quốc. Nghiên cứu tập trung vào thiết kế thuật toán AI để đưa ra phản hồi cho các họa sĩ kỹ thuật số nhằm cải thiện kỹ năng vẽ.
Nhờ những kết quả này, hồi tháng 2, Châu là một trong 8 sinh viên được Hiệp hội nghiên cứu máy tính (CRA) vinh danh là Nhà nghiên cứu xuất sắc bậc đại học trên toàn Bắc Mỹ, là sinh viên đầu tiên từ Đại học Pomona có thành tích này.
Châu nhìn nhận những dự án trên là thế mạnh giúp hồ sơ của mình nổi bật, bởi cho thấy tố chất bền bỉ và khả năng theo đuổi vấn đề đến cùng của một nhà nghiên cứu.
Cùng kỹ năng lập trình vững do liên tục trau dồi từ ngày mới vào đại học, Châu trúng tuyển vị trí thực tập sinh tại ba tập đoàn công nghệ lớn là Microsoft, Amazon và Qualcomm, sau đó làm thực tập sinh kỹ sư phần mềm ở bộ phận tối ưu hóa đồ họa vi tính tại Microsoft. Nữ sinh nhìn nhận trải nghiệm này giúp tích lũy kinh nghiệm, rèn tư duy phân tích và năng lực nghiên cứu trong môi trường công nghệ hàng đầu.
PGS Alexandra Papoutsaki, người hướng dẫn Châu từ năm thứ hai đại học, nhận xét nữ sinh sở hữu kỹ năng kỹ thuật xuất sắc lẫn tư duy nhạy bén trong các nghiên cứu lấy con người làm trung tâm.
Theo bà, tương tác người - máy không chỉ đơn thuần là xây dựng một sản phẩm, mà còn là "khả năng kể một câu chuyện xoay quanh sản phẩm đó". Châu có khả năng kết nối với mọi người để phân tích dữ liệu và viết nên những nội dung có sức thuyết phục cao.
"Kỹ năng của Châu tương đương với một nghiên cứu sinh tiến sĩ năm thứ ba", bà khẳng định.
Châu nói từng gặp không ít áp lực, nhất là giai đoạn vừa phải học, luyện kỹ năng lập trình, làm nghiên cứu và ứng tuyển thực tập. Nữ sinh cố gắng duy trì kỷ luật nghiêm ngặt, lên kế hoạch chi tiết theo từng tuần. Dù vậy, Châu cũng không vùi đầu vào công việc mà sắp xếp thời gian tập thể thao, chơi piano hàng ngày và ngủ đủ để cân bằng.
Song song, mỗi khi có cơ hội, chẳng hạn như tham dự hội thảo quốc tế, Châu chủ động trao đổi, kết nối với các giáo sư và nhà nghiên cứu trong ngành, vừa để mở rộng mạng lưới, vừa để lấy động lực cho bản thân.
"Cộng đồng nghiên cứu của ngành này vừa giỏi và sáng tạo, vừa quan tâm đến việc phát triển công nghệ cho con người. Mỗi lần được gặp họ, mình được truyền cảm hứng rất nhiều", Châu tâm sự.
Đây cũng là một trong những lý do để Châu chọn theo chương trình tiến sĩ sau khi ra trường dù trúng tuyển một số công ty công nghệ.
Khi cân nhắc những "bến đỗ", Châu nộp đơn vào các trường Ivy League để có cơ hội tận dụng thế mạnh liên ngành của họ. Theo nữ sinh Việt, đây là những môi trường mà công nghệ được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, tạo nền tảng thuận lợi để theo đuổi lĩnh vực tương tác người – máy, vượt qua giới hạn của ngành khoa học máy tính thuần túy.
Nhìn lại hành trình, Châu thích nhất việc được tìm hiểu một dự án, sau đó biện luận, phát triển những ý tưởng riêng, rồi tự tay lập trình và thử nghiệm sản phẩm. Cô thấy công việc nghiên cứu là tổng hòa của rất nhiều hoạt động mà mình đam mê, nên càng có động lực theo con đường khoa học.
Châu vẫn đang cân nhắc giữa ba ngôi trường "trong mơ". Dù lựa chọn thế nào, định hướng sắp tới của Châu vẫn xoay quanh việc xây dựng các tương tác an toàn giữa con người và AI.
Khánh Linh
Tin Gốc: https://vnexpress.net/co-gai-viet-nhan-cung-luc-3-hoc-bong-tien-si-ivy-league-5056875.html
Thí sinh 'nhăn mặt' vì đề thi đánh giá năng lực Đại học Quốc gia TP HCM
Rời phòng thi ở trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP HCM lúc hơn 11h, Thành Công, học sinh trường THPT Bình Chiểu, lập tức tìm nhóm bạn bàn về câu hỏi niêm luật (quy tắc về thanh điệu, gieo vần) trong khổ thơ Đường.
"Em chưa từng gặp câu hỏi này nên khoanh may rủi, xác định mất điểm", Thành Công nói.
Nam sinh nói đề dài 16 trang, cấu trúc tương tự đề minh họa. 30 câu hỏi Tiếng Việt trong phần Sử dụng ngôn ngữ khiến em bất ngờ vì độ khó cao hơn nhiều so các đề từng luyện. Câu hỏi dài với ngữ liệu chủ yếu là thơ văn trung đại khiến nam sinh mất thời gian đọc.
Ngoài ra, phần Toán học thách thức vì một số câu cho nhiều ẩn để "chống" bấm máy tính. Tổng quan, em đánh giá đề thi đánh giá năng lực khó gấp rưỡi so với đề minh họa của Đại học Quốc gia TP HCM. Nam sinh ước chừng đạt hơn 700/1200 điểm, chưa an toàn nên sẽ tiếp tục thi lần hai vào cuối tháng 5.
Đồng tình, Thùy Dương, THPT Nguyễn Hữu Huân, nói câu hỏi Tiếng Việt dài và đáp án gây nhiễu, "na ná nhau". Bù lại, Dương giải quyết tốt phần Tiếng Anh và Tư duy khoa học. Nữ sinh kỳ vọng đạt 900 điểm trở lên để đăng ký xét vào Đại học Kinh tế TP HCM và trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn.
"Đề khó gấp rưỡi, đặc biệt phần Tiếng Việt, nhiều câu em không hiểu đề", Dương nói.
Anh Thư, THPT Thủ Đức, rầu rĩ vì mất nhiều thời gian cho các câu hỏi Tiếng Việt. Nữ sinh dự định dành 30 phút nhưng cuối cùng mất 45 phút vẫn không chắc chắn toàn bộ đáp án cho phần này. Điều này cũng khiến em không kịp đọc kỹ những câu cuối, ước chừng 30 câu phải khoanh đáp án một cách may rủi.
"Lẽ ra em nên phân phối thời gian hợp lý hơn", Thư tiếc nuối và cho biết sẽ dự thi đợt sau để cải thiện kết quả.
Khảo sát 10 thí sinh tại điểm trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP HCM, có 8 em nhận định phần Tiếng Việt dài và khó. Đặc biệt, câu hỏi niêm luật khiến nhiều em nhăn mặt vì ít phổ biến nên không để ý trong quá trình học.
Đề thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP HCM gồm 120 câu, thời gian làm bài 150 phút. Phần Tư duy khoa học có 30 câu gồm Logic - Phân tích số liệu và Suy luận khoa học. Phần Sử dụng ngôn ngữ gồm Tiếng Việt và Tiếng Anh với 60 câu. Cuối cùng là Toán học với 30 câu.
Câu hỏi được xây dựng theo hướng cung cấp thông tin, số liệu, dữ kiện, từ đó yêu cầu thí sinh vận dụng, xác định kết quả thực nghiệm, dự đoán quy luật...
Theo thống kê của Đại học Quốc gia TP HCM, gần 133.500 thí sinh tham gia thi đánh giá năng lực sáng 5/4, tỷ lệ 98%. Công tác coi thi đúng quy chế, chưa ghi nhận trường hợp sai sót, sự cố. Kết quả sẽ được công bố vào ngày 17/4.
Đợt hai của kỳ thi sẽ diễn ra ngày 24/5. Kết quả kỳ thi được 118 trường đại học, cao đẳng dùng để xét đầu vào. Năm ngoái, em Mai Quang Minh Trí vượt qua 152.000 thí sinh giành vị trí thủ khoa với 1.122/1200 điểm.
Lệ Nguyễn
