Theo Đài CNN, Nhà Trắng đã tìm cách trấn an dư luận trước những đồn đoán rằng chính quyền Mỹ có thể sử dụng vũ khí hạt nhân ở Iran, cũng như bác bỏ một bài đăng trên mạng xã hội cho rằng Phó tổng thống JD Vance đã ám chỉ khả năng này.
Cụ thể, trong cuộc họp báo tại Budapest (Hungary) ngày 7-4, ông Vance đã tiết lộ rằng Mỹ vẫn còn “những công cụ chưa sử dụng” ở cuộc chiến với Iran, làm dấy lên suy đoán rằng Washington có thể tính đến phương án leo thang, bao gồm cả vũ khí hạt nhân.
“Chúng tôi có những công cụ trong tay mà cho đến nay vẫn chưa quyết định sử dụng. Tổng thống Mỹ có thể quyết định sử dụng chúng. Và ông ấy sẽ làm vậy nếu phía Iran không thay đổi”, ông Vance trả lời báo giới.
Phát biểu này, cùng với cảnh báo của ông Trump với Iran trên Truth Social rằng “cả một nền văn minh sẽ biến mất ngay trong đêm nay”, đã làm dấy lên suy đoán trên mạng rằng ông Vance đang đề cập đến việc sử dụng vũ khí hạt nhân.
Tuy nhiên, Nhà Trắng đã nhanh chóng lên tiếng bác bỏ cách diễn giải này. Phản hồi trên mạng xã hội X, Nhà Trắng khẳng định “không có bất kỳ điều gì” trong phát biểu của ông Vance ám chỉ lựa chọn hạt nhân, đồng thời chỉ trích các suy đoán là vô căn cứ.
Dù vậy, làn sóng bàn tán lan rộng trên mạng xã hội – từ cả hai phía chính trị – cho thấy tâm lý lo ngại đang gia tăng khi thời hạn mà ông Trump đặt ra cho Iran trước khi tiến hành các đợt không kích dữ dội nhất từ trước đến nay (7h sáng 8-4 theo giờ Việt Nam) đang đến rất gần.
Cũng trong cuộc họp báo ở Budapest, ông Vance nhấn mạnh Mỹ có ưu thế vượt trội về sức mạnh và sẵn sàng gây “tổn thất lớn hơn nhiều” nếu Iran tiếp tục đối đầu, song khẳng định Washington vẫn ưu tiên giải pháp đàm phán.
“Quyết định hiện nằm trong tay Iran”, ông nói, cho biết Mỹ kỳ vọng sẽ nhận được phản hồi từ Tehran trước thời hạn tối hậu thư.
Theo các điều kiện được đưa ra, Mỹ yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược đối với năng lượng toàn cầu – và từ bỏ chương trình phát triển vũ khí hạt nhân.
“Tôi hy vọng họ sẽ đưa ra quyết định đúng đắn. Điều chúng tôi thực sự mong muốn là một thế giới nơi dầu khí được lưu thông tự do, người dân có thể chi trả để sưởi ấm hoặc làm mát nhà cửa, nơi họ có thể đủ khả năng đi lại để làm việc”, ông nói. “Điều đó sẽ không thể xảy ra nếu Iran tiếp tục tham gia vào các hành động mà chúng tôi coi là ‘khủng bố kinh tế'”.
Dù phủ nhận khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân, chính quyền ông Trump vẫn phát tín hiệu cứng rắn, khi Tổng thống Mỹ cảnh báo có thể tấn công vào hạ tầng dân sự quan trọng của Iran – bao gồm nhà máy điện và các cây cầu – nếu Tehran không chấp nhận thỏa thuận.
Ở chiều ngược lại, các dấu hiệu chuẩn bị đối phó cũng đã xuất hiện tại Iran. Truyền thông nước này đưa tin người dân đang được kêu gọi lập “hàng rào người” quanh các cơ sở hạ tầng trọng yếu nhằm ngăn chặn hoặc làm chậm các cuộc tấn công tiềm tàng.
Tại châu Á, tờ Thairath English ngày 8.4 đưa tin không khí tại thủ đô Bangkok (Thái Lan) và các khu vực lân cận đã chạm mốc 39 độ C. Tuy nhiên, khi kết hợp với độ ẩm cao trên 60%, chỉ số nhiệt - tức nhiệt độ cơ thể thực tế cảm nhận được - đã vọt lên mức 58,7 độ C, rơi vào ngưỡng "cực kỳ nguy hiểm".
Ông Sonthi Kotchawat, chuyên gia từ Hiệp hội Học giả Môi trường Thái Lan, cảnh báo rằng việc hoạt động ngoài trời vào buổi chiều trong những ngày nóng có thể dẫn đến say nắng, ngất xỉu, thậm chí là tử vong.
Tại Nhật Bản, một hệ thống áp cao bao phủ một vùng rộng lớn từ phía tây đến phía đông Nhật Bản vào ngày 5.4, khiến nhiệt độ tăng vọt và thời tiết ấm lên bất thường và tương tự như thời tiết mùa hè, vốn thường bắt đầu từ tháng 6, theo Nikkei.
Nắng nóng cũng đang là vấn đề được giới chức Philippines lưu tâm. Theo Cục Quản lý Thiên văn, Địa vật lý và Khí quyển Philippines (PAGASA), trong tháng 3, các khu vực đô thị đã ghi nhận nhiệt độ tăng cao, từ 33 - 41 độ C.
Các cơ quan chính phủ đang tăng cường nhiều biện pháp phòng ngừa khi rủi ro do thời tiết cực đoan gia tăng. Cơ quan Phát triển Đô thị Manila (MMDA) đã ban hành chính sách phòng ngừa sốc nhiệt nhằm bảo vệ các lao động làm việc ngoài trời.
Trong khi đó, trang Fortune ngày 8.4 đưa tin tháng 3 vừa qua đã trở thành tháng có mức nhiệt chênh lệch lớn nhất trong lịch sử 132 năm đo đạc thời tiết của Mỹ.
Cụ thể, nhiệt độ trung bình tháng 3 tại Mỹ đạt 10,47 độ C, cao hơn mức trung bình của thế kỷ 20 là 5,19 độ C. Con số này đã xô đổ kỷ lục chênh lệch nhiệt độ lớn nhất của một tháng, so với trung bình tháng đó vào thế kỷ 20. Kỷ lục gần nhất được ghi nhận là tháng 3.2012, với chênh lệch 4,9 độ C.
Các chuyên gia dự báo vào cuối năm nay, hiện tượng El Nino khả năng quay trở lại, làm gia tăng xác suất xuất hiện các đợt nắng nóng kéo dài và cực đoan hơn.
Trung tâm Dự báo Thời tiết Trung hạn châu Âu (ECMWF) cho biết xác suất cao sẽ xuất hiện một phiên bản “tăng cường” của hiện tượng El Nino, có thể ảnh hưởng đến thời tiết từ quy mô khu vực đến toàn cầu.
Tại cuộc họp báo ngày 9-4, Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey nói rằng trong chiến dịch kéo dài hơn một tháng, tàu chiến và máy bay tuần tra biển P8 của nước này đã "theo dõi và ngăn chặn bất kỳ hoạt động nguy hiểm nào" của ba tàu ngầm Nga.
Ông Healey không tiết lộ chính xác địa điểm diễn ra chiến dịch, cho biết nó không diễn ra trong lãnh hải của Anh mà trong vùng đặc quyền kinh tế kéo dài 200 hải lý tính từ bờ biển Anh, hoặc khu vực tiếp giáp với ranh giới vùng đặc quyền của các quốc gia khác. Chiến dịch cũng có sự tham gia của Na Uy và các đồng minh không nêu tên.
Dù nói rằng không có bằng chứng nào cho thấy các tàu Nga đã gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng dưới biển, Bộ trưởng Quốc phòng Anh nói rằng việc này sẽ gửi một thông điệp tới Tổng thống Nga Vladimir Putin.
"Chúng tôi thấy hoạt động của các ông trên các đường cáp và đường ống dẫn dầu của chúng tôi, và các ông nên biết rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm phá hoại chúng sẽ không được dung thứ và sẽ phải chịu hậu quả nghiêm trọng", Hãng tin AFP dẫn lời ông Healey.
"Chúng tôi đã vạch trần những hoạt động bí mật đó. Chúng tôi đã nói rõ với ông ta và các tàu ngầm của ông ta rằng chúng tôi đã theo dõi chúng từng bước một", ông Healey nói thêm, cho rằng hành động của Nga diễn ra "trong khi các nước đang hướng sự chú ý về Trung Đông".
Theo London, các tàu của Nga bị phát hiện bao gồm một tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp Akula và hai tàu ngầm chuyên dụng từ Cục Nghiên cứu biển sâu (GUGI).
GUGI nằm trong số những cơ sở bí mật nhất của Nga, chịu trách nhiệm giám sát dưới bề mặt đại dương và các tàu ngầm do thám mini chạy bằng năng lượng hạt nhân hoạt động ở vùng nước sâu, theo các chuyên gia quốc phòng.
Tàu ngầm tấn công của Nga có thể là "mồi nhử để đánh lạc hướng" cho hai tàu chuyên dụng, vốn "được thiết kế để khảo sát cơ sở hạ tầng dưới nước trong thời bình và phá hoại chúng trong thời chiến", ông Healey nói.
"Chúng tôi đã tiêu thụ hơn 6 triệu bữa ăn và theo ước tính của tôi là khoảng 3,6 triệu lít cà phê, hai triệu lon nước tăng lực. Tuy nhiên, tôi không nói đây là vấn đề", Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine cho biết hôm 8/4 trong cuộc họp báo cập nhật về chiến dịch tấn công Iran.
Theo đài CBS, số lượng trên tương đương với 7,6 triệu cốc cà phê.
Trong nghiên cứu được tiến hành vào năm 2019 dựa trên hơn 26.000 phản hồi từ quân nhân Mỹ tại ngũ, 87% người được hỏi cho biết đang sử dụng ít nhất một sản phẩm chứa caffeine mỗi tuần. Nghiên cứu cho thấy cà phê là đồ uống chứa caffeine phổ biến nhất với quân đội Mỹ, khi có 68% người tham gia khảo sát sử dụng sản phẩm này. Nước tăng lực là lựa chọn của 29% quân nhân.
Các binh sĩ làm nhiệm vụ chiến đấu là những người có xu hướng sử dụng sản phẩm chứa caffeine nhiều hơn, đặc biệt là cà phê và nước tăng lực. Trong khi đó, quân nhân làm nhiệm vụ hỗ trợ là nhóm dùng nhiều trà và kẹo cao su nhất.
Cũng trong cuộc họp báo hôm 8/4, tướng Caine cho biết quân đội Mỹ đã tập kích hơn 13.000 mục tiêu tại Iran, trong đó khoảng 4.000 mục tiêu "xuất hiện bất ngờ trên chiến trường".
Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng Liên quân Mỹ ước tính 80% hệ thống phòng không Iran đã bị phá hủy, tương đương hơn 1.500 mục tiêu. Lực lượng Mỹ cũng đã tập kích hơn 700 mục tiêu liên quan thủy lôi và phá hủy hơn 95% số lượng thủy lôi mà Iran có.
Sau hơn 6 tuần giao tranh, Mỹ và Iran sáng 8/4 đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần. Cả hai bên đều tuyên bố chiến thắng trong xung đột.
Phạm Giang (Theo CBS, Stars and Stripes, Business Insider)
