Shin Chang-won, 29 tuổi, lặng lẽ biến mất khỏi nhà tù ở Busan lúc bình minh ngày 20/1/1997 khi đang thụ án tù chung thân. Đó chỉ là khởi đầu cho cuộc truy lùng kéo dài nhất lịch sử hiện đại Hàn Quốc.
Trong 907 ngày, một loạt cuộc truy quét diễn ra trên toàn quốc. Nhà chức trách treo tiền thưởng kỷ lục 50 triệu won (35.000 USD) để bắt giữ kẻ đào tẩu.
Ngay cả khi có sự trợ giúp từ các đội SWAT, chó nghiệp vụ và trực thăng, cảnh sát vẫn luôn chậm chân hơn một bước. Dấu vết Shin để lại – một chiếc xe cũ, một cuốn nhật ký, dao, biển số xe và đồ trang sức ăn cắp – cung cấp rất ít manh mối cho cơ quan thực thi pháp luật.
“Mọi người dường như đang để mắt đến tôi. Tôi cố tình đến những nơi có cảnh sát để trở nên can đảm hơn”, Shin viết trong nhật ký vào ngày cuối cùng của năm 1997.
Trong thời gian trốn chạy, Shin gây ra hơn 100 vụ trộm cướp, ngang nhiên tận hưởng những thú vui xa hoa với tiền bạc và phụ nữ. Nhưng khi bị bắt lại vào tháng 7/1999, Shin nói: “Cuối cùng tôi cũng được yên bình”.
Kế hoạch vượt ngục
Shin sinh năm 1967 trong gia đình nông dân nghèo đông con, mẹ mất sớm, bỏ học từ cấp hai. Shin lần đầu bị bắt và đưa vào trại giam dành cho vị thành niên ở tuổi 15, vì ăn trộm một quả dưa hấu. Sau đó, hắn tiếp tục bị bắt nhiều lần vì tội trộm cắp, hành hung.
Tháng 3/1989, Shin và bốn đồng phạm đột nhập một ngôi nhà ở quận Seongbuk, phía bắc Seoul, lấy trộm tài sản trị giá 30 triệu won. Một trong các đồng phạm của Shin đã sát hại chủ nhà.
Sau 6 tháng lẩn trốn, Shin bị bắt tại một quán cà phê ở quận Dongdaemun, phía đông Seoul. Cuối năm đó, hắn bị kết án tù chung thân.
Năm 1994, Shin được chuyển đến nhà tù Busan – nơi nổi tiếng là không thể vượt ngục do các biện pháp an ninh nghiêm ngặt. Tuy nhiên, Shin vượt ngục thành công ngay trong lần đầu tiên, sau nhiều năm lên kế hoạch tỉ mỉ.
Shin bí mật lấy hai chiếc cưa lọng cầm tay từ một công trường trong khu trại giam. Suốt hai tháng, trong 20 phút vào giờ phát thanh hàng ngày buổi tối, hắn âm thầm cưa những thanh sắt chắn lỗ thông gió trên trần nhà vệ sinh.
Đối với Shin, lỗ thông gió trên trần nhà, rộng và dài 30 cm, là con đường dẫn đến tự do. Hắn giả vờ bị táo bón để giảm lượng thức ăn nạp vào, cố tình giảm gần 15 kg để cơ thể vừa vặn với lỗ thông gió.
Khoảng 3h ngày 20/1/1997, khi các tù nhân khác đang ngủ, Shin lặng lẽ bò vào ống thông gió và thoát ra khỏi tòa nhà. Sau đó, hắn chui qua hàng rào vào một khu vực đang xây dựng bên trong trại giam thông qua một cái lỗ được đào trong hai tháng. Tiếp đó, Shin lợi dụng dầm kim loại từ công trường để trèo qua bức tường ngoài cao 4,5 m.
Khoảng 6h, nhân viên trại giam phát hiện Shin biến mất, lối thoát từ lỗ thông gió đã bị phá hủy.
Những lần ‘bắt hụt’
Shin có thể lẩn trốn suốt 2 năm 6 tháng nhờ có nhiều người trợ giúp, đó là những phụ nữ bị hắn thu hút và sẵn sàng cung cấp nơi trú ẩn.
Ngày 15/10/1997, một cảnh sát chìm nhận được tin báo Shin đang ẩn náu tại nhà bạn gái họ Jeon ở Nam Chungcheong. Viên cảnh sát phục kích trên cầu thang dẫn đến căn hộ, đợi hắn trở về.
Khoảng 5h, dường như cảm nhận được điều bất thường, Shin đứng khựng lại giữa cầu thang. Nóng lòng lập công, viên cảnh sát bắn hai phát súng hơi vào tay và đầu hắn. Dù trúng đạn, Shin chỉ lau máu trên mặt rồi bỏ chạy.
Vài ngày sau, Shin đến gặp Jeon, đề nghị cô bỏ trốn cùng mình nhưng bị từ chối. Cả hai chia tay.
Trong vòng 10 ngày sau khi chia tay Jeon, Shin bắt đầu mối quan hệ mới với một cô gái 21 tuổi họ Kang. Hắn giới thiệu Kang với Jeon khi bạn gái cũ đến trả lại đồ đạc. Cảm thấy bị phản bội vì vẫn ôm hy vọng tái hợp, Jeon hợp tác với cảnh sát và tình nguyện làm mồi nhử.
Ngày 11/1/1998, Shin đồng ý gặp Jeon tại một bãi đậu xe yên tĩnh ở Cheonan, Nam Chungcheong. Hắn bị hai thám tử vạm vỡ mai phục, đánh đập nhưng may mắn chạy thoát khi khẩu súng nhắm vào hắn bị kẹt.
Tháng 7/1998, Shin cảnh sát nhận diện và thẩm vấn tại Gangnam, Seoul. Hắn trốn thoát trong lúc chống trả, nhưng cảnh sát đã thu hồi được chiếc xe hắn đánh cắp.
Trong xe, họ tìm thấy cuốn nhật ký ghi chép chi tiết về cuộc vượt ngục và các hoạt động sau đó của Shin, cùng 8,6 triệu won và 6.900 USD tiền mặt. Chiếc xe cũng cất giữ một bộ tóc giả, giấy tờ tùy thân bị đánh cắp và vài biển số xe.
Theo nhật ký, Sin trước đó đã lẩn trốn bằng cách chui vào các miệng cống. Phát hiện này dẫn đến việc cảnh sát tổ chức truy quét hệ thống cống rãnh ở khu vực Daemosan thuộc Seoul, vào tháng 7/1998, nhưng không có kết quả.
Mỗi lần cảnh sát truy bắt thất bại, Shin lại nổi tiếng hơn. Tiền thưởng cho việc bắt được Shin tăng từ 10 triệu lên 50 triệu won – số tiền kỷ lục, tương đương với một căn nhà ở khu phố giàu có Gangnam vào thời điểm đó.
Sự nổi tiếng kỳ lạ
Shin sống thoải mái trong thời gian trốn chạy, lê la cả chiều ở các quán cà phê và có tới 12 bạn gái. Trong số đó, 9 người là tiếp viên quán cà phê, 2 người làm việc trong cơ sở giải trí và một người là nhân viên trạm xăng.
Các bạn gái giúp Shin bán những món đồ trộm cắp. Hắn kiếm được tổng cộng 980 triệu won trong 105 vụ.
Thi thoảng, Shin chia sẻ số tiền kiếm được từ hoạt động phi pháp với những người cần giúp đỡ. Cuối năm 1997, hắn quyên góp 1 triệu won cho một cơ sở chăm sóc người khuyết tật ở Pyeongtaek, Gyeonggi. Hắn cũng tặng 800.000 won cho hai đứa trẻ phải kiếm tiền nuôi gia đình.
“Tôi nhắm mục tiêu vào các nhà lập pháp và quan chức cấp cao. Dù tôi buộc phải ăn cắp để sống, nhưng tôi sẽ không bao giờ làm hại người dân thường”, Shin viết trong nhật ký. Hắn cũng viết rằng chủ yếu nhắm mục tiêu vào các biệt thự sang trọng có diện tích từ 231 m2 trở lên.
Tin đồn rằng Shin chỉ cướp của người giàu lan rộng. Một cuốn sách hoạt hình lãng mạn hóa hành vi phạm tội của hắn đã trở thành sách bán chạy nhất tại các tiệm cho thuê.
Một số chuyên gia cho rằng việc xã hội đón nhận Shin là do cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997.
“Đó là thời điểm nhiều người kiệt quệ về mặt tâm lý do cuộc khủng hoảng. Shin xuất hiện và trở thành nguồn cảm hứng cho việc chống lại những đặc quyền”, nhà xã hội học Park Dong-hyun nói trong bộ phim tài liệu tội phạm của đài SBS phát sóng năm 2019.
Tuy nhiên, sau đó người ta phát hiện Shin chi rất ít cho các hoạt động từ thiện. Thực tế, hắn dành phần lớn tiền trộm cắp để duy trì cuộc sống lẩn trốn và cho phụ nữ.
Cú sảy chân không ngờ
Ngày 16/7/1999, một thợ sửa chữa 29 tuổi được gọi đến nơi ẩn náu của Shin cùng bạn gái ở Suncheon, tỉnh Nam Jeolla để sửa bếp ga.
Người thợ này, vốn là cựu sĩ quan tình báo quân đội, thấy lạ vì căn hộ được cho là nơi ở của một cặp vợ chồng mới cưới lại không treo ảnh cưới và lắp đặt quá nhiều máy tập thể dục, còn người chồng – Shin – lại đội mũ trong nhà. Nghi ngờ, người thợ đã đến văn phòng môi giới bất động sản gần đó để kiểm tra chủ sở hữu căn hộ.
Cuối ngày hôm đó, một nhóm cảnh sát vũ trang xông vào nơi ẩn náu của Shin qua cửa chính và sân thượng, chĩa súng vào đầu hắn.
“Anh là Shin Chang-won phải không?”, một sĩ quan hỏi. “Đúng, tôi là Shin Chang-won”, hắn trả lời.
Vụ bắt giữ Shin khiến cả nước xôn xao. Chiếc áo phông màu cầu vồng mà hắn mặc khi bị bắt – hàng nhái của thương hiệu thời trang Italy Missoni – đã trở thành trào lưu trong giới trẻ. Chiếc áo phông Missoni chính hãng nhanh chóng bán hết sạch trên toàn quốc. Truyền thông quốc tế ví Shin như “Robin Hood” của xứ kim chi, khiến cảnh sát Hàn Quốc phàn nàn rằng sự so sánh này là một sự xúc phạm.
Vụ án cũng phơi bày sự yếu kém của cảnh sát khi bỏ lỡ 11 cơ hội bắt giữ Shin, khiến hàng chục người bị kỷ luật. Thêm vào đó, một sĩ quan đã bị sa thải vì cưỡng hiếp bạn gái cũ của Shin tại nơi ẩn náu ở Nam Chungcheong vào tháng 10/1997.
Tháng 2/2000, Tòa án quận Busan tuyên phạt Shin thêm 22 năm 6 tháng tù vì tội trộm cắp trong lúc bỏ trốn. Hắn bị đưa trở lại nhà tù ở Busan.
Kể từ đó, Shin đã hai lần tự tử bất thành trong tù, vào tháng 8/2011 và tháng 5/2023.
Shin từ chối lời mời xuất hiện trong một chương trình của đài SBS năm 2020, viết rằng: “Tôi có thể nói gì khi là một kẻ mà án tử hình cũng không thể chuộc lỗi? Tất cả những lời tôi nói chỉ là những lời bào chữa cho bản thân. Tôi muốn lặng lẽ suy ngẫm về hành vi của mình và dành phần đời còn lại ở đây”.
Tuệ Anh (theo JoongangIlbo, Chosun Ilbo, Hankyoreh)
Ngày 8-4, ông Đặng Mạnh Cường - Bí thư Đảng ủy phường Quy Nhơn Nam (Gia Lai) - cho hay đã chỉ đạo Công an phường vào cuộc xác minh, xử lý vụ một thanh niên hành hung người phụ nữ lớn tuổi tại một quán ăn trên địa bàn phường.
Theo thông tin ban đầu, vụ việc xảy ra khoảng 4h35 ngày 7-4 tại quán bánh bèo trên đường Hoàng Văn Thụ đoạn ngã ba Thành Thái, phường Quy Nhơn Nam.
Thời điểm trên, trong quán ăn có 3 thanh niên có dấu hiệu say xỉn đang ngồi ăn và một cụ bà là người phục vụ tại quán.
Trong lúc ăn uống, 1 thanh niên trong nhóm có lời qua tiếng lại với cụ bà. Sau đó thanh niên này xưng hô "mày, tao" và nhiều lần văng tục, chửi bới cụ bà.
Không dừng lại, thanh niên này tiếp tục có hành động ném vật dụng vào mặt và bê chồng ghế nhựa ném về phía người phụ nữ lớn tuổi, phun nước bọt, chửi bới cụ bà. Tiếp đó, thanh niên này còn đánh bà cụ mặc cho bà kêu la.
Đoạn video từ camera an ninh ghi lại toàn bộ vụ việc lan truyền trên mạng xã hội gây bất bình cho người xem trước hành vi hành hung người già của thanh niên trên.
Theo ông Đặng Mạnh Cường, hiện nay Công an phường Quy Nhơn Nam đã xác định được người có liên quan và đang triển khai xác minh, làm rõ để xử lý theo quy định.
Đối với nạn nhân là cụ bà, kết quả sau khi kiểm tra tại bệnh viện có chấn thương, xây xát nhẹ.
Chiều 6/4, Công an TP Hà Nội thông tin quá trình điều tra mở rộng vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương và một số địa phương.
Theo đó, Công an Hà Nội đã khởi tố bổ sung thêm 26 bị can về các tội Tàng trữ trái phép chất ma túy, Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, Đưa hối lộ, Nhận hối lộ, Môi giới hối lộ, Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, Làm sai lệch hồ sơ vụ án, Đánh bạc.
Trong số đó có ông Ngô Văn Vinh, nguyên Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương.
Đến nay, vụ án này đã có 66 bị can.
Đại tá Trần Thanh Tùng, Chánh văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Hà Nội, cho biết quá trình điều tra, qua việc rà soát gần 1.300 hồ sơ giám định tâm thần có dấu hiệu nghi vấn trên toàn quốc (tại Viện Pháp y Tâm thần Trung ương, Trung tâm miền núi phía Bắc và Trung ương Biên Hòa), cơ quan điều tra đã phát hiện nhiều trường hợp được kết luận giám định sai lệch, không khách quan.
Trong số những đối tượng này, cá biệt có Bùi Thị Thanh Thủy, Nguyễn Hồng Vân - bị can phạm tội đặc biệt nghiêm trọng nhưng trong quá trình chữa bệnh bắt buộc vẫn tiếp tục mua bán trái phép chất ma túy với số lượng lớn.
Quá trình điều tra, Công an Hà Nội đã thu hồi hơn 10 tỷ đồng tiền mặt, gần 60.000 USD cùng nhiều bất động sản và phương tiện giá trị.
Về tính chất vụ án, nhà chức trách cho biết các bị can đã lợi dụng chính sách miễn, giảm trách nhiệm hình sự đối với những người có bệnh tâm thần.
Trong đó, các đối tượng vi phạm pháp luật đã móc nối với một số đối tượng là lãnh đạo, bác sĩ công tác tại Viện pháp y tâm thần Trung ương, Trung tâm giám định pháp y tâm thần Khu vực miền núi phía Bắc để làm kết luận giám định pháp y bị tâm thần sai sự thật để không bị xử lý hình sự và không phải thi hành án.
Các đối tượng có sự bàn bạc, thống nhất với nhau cùng thực hiện hành vi để phạm tội.
Công an Hà Nội đánh giá, đây là vụ án tổng hợp có nhiều hành vi phạm tội với nhiều chủ thể vi phạm thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó nổi lên nhất là tội phạm tham nhũng, chức vụ liên quan lĩnh vực quản lý, giám định tâm thần và chữa bệnh tâm thần bắt buộc có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp.
"Hành vi vi phạm pháp luật, buông lỏng quản lý của các công chức, lãnh đạo tại Viện pháp y tâm thần Trung ương, Trung tâm pháp y tâm thần khu vực miền núi phía Bắc trong công tác khám chữa bệnh tâm thần là một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc các đối tượng lợi dụng để làm giả hồ sơ bệnh án tâm thần, làm sai lệch kết luận giám định tâm thần cho các bị can, bị cáo, bị án với quy mô, tính chất đặc biệt nghiêm trọng", cơ quan điều tra nhấn mạnh.
Vụ án đã làm suy giảm hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực Giám định pháp y tâm thần, ảnh hưởng trực tiếp đến trật tự nhà nước trong công tác quản lý, khám và chữa bệnh tâm thần và công tác điều trị tâm thần bắt buộc, gây bức xúc trong dư luận xã hội; tác động tiêu cực đến niềm tin của người dân đối với các cơ quan tư pháp trực tiếp liên quan đến công tác đấu tranh phòng chống tội phạm.
Trong 66 bị can có 43 người thuộc Viện Pháp y tâm thần Trung ương, gồm 4 nguyên lãnh đạo Viện; 6 người là lãnh đạo cấp Phòng và tương đương; 29 cán bộ, điều dưỡng; 4 bảo vệ.
2 bị can thuộc Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa; 3 bị can thuộc Trung tâm Giám định pháp y tâm thần miền núi phía Bắc; 4 bị can là cán bộ công an, VKSND; 1 bị can là lãnh đạo khoa Bệnh viện tâm thần Hà Nội.
4 bị can là đối tượng chữa bệnh bắt buộc tâm thần; 9 người là lao động tự do.
Chiều 6/4, TAND khu vực 5 (TPHCM) tuyên phạt bị cáo Phạm Phương (55 tuổi, cựu Trưởng Ban quản trị chung cư Miếu Nổi) 11 năm 6 tháng tù và Đinh Việt Cường (55 tuổi, cựu Phó Ban quản trị) 10 năm 6 tháng tù về tội Tham ô tài sản và Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Liên quan vụ án, bà Nguyễn Thị Đào (58 tuổi, cựu Phó Ban quản trị) bị phạt 2 năm tù và ông Tôn Ngọc Bạch (71 tuổi, cựu thành viên Ban quản trị) 22 tháng tù về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Ngoài ra, hai bị cáo khác bị phạt mức án 2 năm 9 tháng và 3 năm tù về tội Tham ô tài sản.
Cáo trạng thể hiện, bị cáo Phạm Phương, Đinh Việt Cường, Tôn Ngọc Bạch và Nguyễn Thị Đào đã bàn bạc thực hiện việc sửa chữa đường nội bộ chung cư khi chưa được cấp phép. Sau khi bị Thanh tra Sở Xây dựng xử phạt hành chính 15 triệu đồng, các bị cáo đã sử dụng tiền do cư dân đóng góp để nộp phạt.
Tiếp đó, Ban quản trị tự ý cho thuê mặt bằng thuộc sở hữu chung của chung cư. Khi UBND phường 3, quận Bình Thạnh (cũ), yêu cầu thu hồi mặt bằng và bên thuê yêu cầu bồi thường hợp đồng, các bị cáo tiếp tục bàn bạc, lấy 50 triệu đồng từ quỹ cư dân để chi trả.
Ngoài ra, ông Phương còn ký hợp đồng với một doanh nghiệp để lắp đặt hệ thống bãi xe thông minh. Mặc dù dự án không được thi công, Ban quản trị vẫn thống nhất chi trả cho đối tác số tiền 263 triệu đồng.
Phương tiếp tục đại diện Ban quản trị ký hợp đồng trị giá 626 triệu đồng (thực tế thanh toán 640 triệu đồng) với công ty của đối tượng Nguyên để lắp đặt 139 camera giám sát tại chung cư Miếu Nổi. Khi ký hợp đồng, hai bên thỏa thuận không xuất hóa đơn giá trị gia tăng.
Đến tháng 6/2023, Công an quận Bình Thạnh (cũ) mời Phương làm việc liên quan đến đơn tố cáo của cư dân về việc thiếu minh bạch tài chính và có dấu hiệu trốn thuế. Đồng thời, cơ quan công an yêu cầu công ty của Nguyên cung cấp hợp đồng và hóa đơn thuế liên quan.
Lo sợ bị phát hiện sai phạm, Phương và Nguyên đã bàn bạc hủy các hợp đồng, biên bản nghiệm thu, thanh lý từ năm 2018, đồng thời thay đổi thông số kỹ thuật thiết bị thành năm sản xuất 2023 nhằm đối phó với cơ quan chức năng.
Các bị cáo còn sử dụng 62 triệu đồng tiền cư dân đóng góp (phí sử dụng thang máy) để mua hóa đơn khống nộp cho cơ quan công an.
Bên cạnh đó, Phạm Phương ký hợp đồng lắp đặt thang máy B2 và hai thang máy tại đơn nguyên C với tổng giá trị 813 triệu đồng, nhưng thực tế chỉ lắp đặt một thang máy B2 và một thang máy tại đơn nguyên C. Do đơn vị thi công không thực hiện phần việc còn lại, Phương chỉ đạo Nguyễn Thị Đào sử dụng 246 triệu đồng tiền cư dân để mua linh kiện và thuê nhân công tự lắp ráp.
Ngoài ra, tháng 2/2018, bị cáo Phương và Đinh Việt Cường ký hợp đồng trị giá 150 triệu đồng để thi công hạng mục vệ sinh, thoát nước và sửa chữa hệ thống hầm bể phốt chung cư.
Đến năm 2019, ông Phương tiếp tục ký hợp đồng lắp đặt thang máy tại đơn nguyên B2 và hai thang máy tại đơn nguyên C, nâng khống giá trị hợp đồng thêm 600 triệu đồng.
Ban Hồ sơ vụ án thể hiện, Phạm Phương cùng đồng phạm đã nghiệm thu khống, nâng khống giá trị hàng loạt hạng mục như đèn thoát hiểm, camera giám sát sảnh trệt, cầu thang bộ, tivi giám sát văn phòng Ban quản trị, hệ thống bãi xe thông minh… nhằm chiếm đoạt tiền của cư dân.
Tổng cộng, Phạm Phương và các đồng phạm đã chiếm đoạt hơn 960 triệu đồng tiền của cư dân chung cư Miếu Nổi.
