Tôi về làm dâu hơn bốn năm, sống chung với mẹ chồng trong căn nhà nhỏ ở ngoại thành. Vợ chồng tôi mới đón mẹ chồng từ quê lên sống cùng được vài tháng. Bố chồng tôi mất sớm vì tai nạn giao thông, mình mẹ chồng gồng gánh nuôi hai anh em chồng ăn học nên người. Mẹ chồng tôi cực kỳ tiết kiệm, kể cả trong chuyện ăn uống. Bữa nào còn thức ăn thừa, bà đều cất vào tủ lạnh. Ăn lại trong ngày, tôi không ý kiến nhưng nhiều khi bà để từ ngày này sang ngày khác, hâm lại cho cả nhà ăn tiếp tới khi hết mới thôi.
Tôi đi làm gần nhà nên trưa nào cũng về ăn cơm với mẹ chồng cho vui. Thấy bà hay nấu nhiều, bữa nào cũng thừa, tôi góp ý nên nấu ít lại để tránh đồ ăn cũ nhưng bà bảo sợ thiếu, các con ăn không đủ no không có sức làm việc. Thành ra trong tủ lúc nào cũng có vài hộp thức ăn từ hôm trước. Dù còn đồ cũ nhưng bà vẫn đi chợ mua thêm thức ăn mới để chiều nấu cho cả nhà cùng ăn. Bà thường nấu đồ cũ ngày hôm trước vào trưa hôm sau rồi “động viên” tôi ăn, nói rằng: mẹ con mình ăn hết cái này đi, chiều hai bố con nó (chồng con tôi) về thì nấu đồ mới cả nhà cùng ăn.
Nhiều hôm tôi giành đi chợ rồi về sớm nấu cơm, cố ý nấu vừa đủ để cả nhà ăn hết trong một bữa, không để thừa nhưng mẹ chồng không hài lòng, cứ bóng gió tôi nấu ít quá, mọi người cứ nhường nhau, không dám gắp. Dù chồng tôi nói thêm vào là vậy vừa đủ, anh ăn cũng no lắm rồi, cố ăn cho hết nhưng bà không tin, cho rằng chồng tôi bênh vợ.
Trưa hôm nọ, trời nắng nóng, tôi đi làm về khá mệt, chỉ mong có bát canh nóng dễ ăn. Nhưng khi dọn cơm, thấy mẹ chồng đã hâm sẵn nồi canh cũ trên bếp, mùi hơi um ủm, không phải thiu nhưng cũng không thơm ngon, khá khó nuốt. Tôi nói canh không nên để qua đêm, sẽ sinh ra độc tố, không tốt cho sức khỏe, rồi tiền tiết kiệm tí thức ăn không lại với tiền thuốc nhưng bà vẫn bảo còn ăn được, có sao đâu. Bà bảo trước đây nghèo khổ, ăn vậy có sao đâu, hồi đó còn chẳng có tủ lạnh như bây giờ.
Tôi hiểu mẹ chồng một mình nuôi hai con vất vả, quen sống chắt chiu nên không muốn lãng phí, nhưng việc nấu nhiều rồi để thừa, sau đó lại cố ăn đồ cũ khiến tôi thấy không còn hào hứng với mỗi bữa ăn, thậm chí có chút sợ. Xin nói thêm, mẹ chồng quán triệt chúng tôi không ăn vặt bên ngoài, không ăn hàng quán vì vừa đắt vừa mất vệ sinh. Hồi đầu tôi còn mua đồ ăn sẵn ngon ngon về nhưng bị mẹ chồng nói vài lần nên giờ không dám mua nữa. Tôi đã nói với chồng, anh chỉ bảo tôi chịu khó chút rồi để anh góp ý dần với mẹ. Có cách nào thay đổi thói quen này của mẹ chồng tôi không?
Vào những năm 50, 60 của thế kỷ XX, việc ông bà nội hoặc ngoại có một mảnh vườn cách trung tâm đô thị khoảng vài km là điều không quá khó. Các cụ vừa làm nông nghiệp, vừa chạy chợ để mưu sinh. Dù khó nghèo nhưng 5-6 đứa con lần lượt ra đời rồi lớn lên theo thời gian. Khi các cậu, các dì lập gia đình, ông ngoại tôi cho mỗi người một mảnh đất khoảng 200 m2 trong khuôn viên khu vườn rộng khoảng 1.500 m2 để làm nhà ở. Thời đất nước còn chiến tranh thì làm nhà tranh vách đất, sau năm 1975 cuộc sống ổn định dần rồi khá lên thì được thay thế bằng nhà xây gạch kiên cố.
Theo suy nghĩ lúc ấy, ông tôi chừa một cái sân to ở giữa làm nơi sinh hoạt chung. Nhà của các cậu, dì đều quay mặt vào hướng sân to đó, mỗi nhà đều có cái sân riêng, lưng nhà đều quay ra đường, tất cả ra vào chung một cái cổng. Theo ông bà, ở như vậy để cả gia đình luôn đoàn tụ, sum vầy; anh em, con cháu có điều kiện đỡ đần nhau lúc khó khăn, nhất là vào những năm khi đất nước vừa thống nhất, những năm 80, 90 của thế kỷ XX kinh tế còn rất khó khăn. Nhiều người góp ý nên cho các con ra ở riêng hoặc ở trong cùng một khu vườn nhưng mỗi nhà làm trên một lô đất, có cổng đi riêng hướng ra phía đường nhưng ông tôi không nghe. Cả gia đình ở quây quần trong khu vườn như vậy để ông yên tâm.
Lúc ông bà còn sống, nhìn chung vẫn giữ được ổn định vì có ông bà ở giữa làm trung gian hòa giải các xích mích nảy sinh từ tiếng ồn, con gà, con chó... sang nhà nhau. Hơn nữa khi ông bà còn sống thì còn tiếng nói, không ai dám qua mặt. Mọi việc chỉ phát sinh thành vấn đề lớn hơn khi ông bà tôi không còn nữa. Những việc từ trước kia tưởng đã được giải quyết xong nhưng thực ra vẫn âm ỉ cháy, cộng với những việc phát sinh hiện tại nên bùng lên thành ngọn lửa lớn. Từ việc góp ý cho nhau đến mặt nặng mày nhẹ, rồi nhắc lại chuyện cũ, to tiếng, thậm chí chửi bới nhau, khích bác, gây gổ, có lúc còn xúc phạm nhau. Việc ra vào chung một cái cổng, người thích khóa cho an toàn, người muốn mở thường xuyên để tiện ra và; rồi đời sống khấm khá hơn con cháu có xe máy, ôtô thỉnh thoảng về đỗ xe cũng gây cự cãi, to tiếng...
Vậy là từ ý tưởng để cho gia đình đoàn kết, con cháu tối lửa tắt đèn có nhau thành ra ngày càng xa nhau hơn. Có người góp ý nên đập hết nhà, quy hoạch lại, chia ra mỗi người một lô đất làm nhà quay ra đường, có cổng ngõ lối đi riêng để gia đình êm ấm hơn. Nhưng đâu phải dễ vì hiện tại ở đó chỉ những người là bố mẹ, cậu, dì, tuổi đời cũng đã U70, U80 không có điều kiện kinh tế. Hơn nữa trước đó nhà nước đã cấp giấy quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho mỗi nhà theo hiện trạng, bây giờ muốn quy hoạch, tách thửa lại cũng phải liên quan nhiều thủ tục pháp lý. Con cháu đều đã có nơi ở riêng nên không thể đầu tư hay can thiệp vào việc của các cụ được.
Thế là đành để nguyên trạng, anh em họ hàng gần với nhau mà phần ai nấy sống, cũng chẳng buồn chào hay hỏi thăm lúc gặp nhau. Gia đình có sự kiện giỗ chạp buộc phải ngồi chung mâm nhưng ánh nhìn mỗi người một hướng. Đa số con cháu đi ra làm ăn có hiểu biết hơn nhưng cũng không tránh khỏi sứt mẻ tình cảm do "tình trạng chiến tranh" của các cụ. Con cháu dù có hiểu biết nhưng đôi lúc bức xúc quá cũng có nặng lời với bề trên nên tình cảm càng phai nhạt, thậm chí ngại gặp mặt, không tham gia các sự kiện của họ hàng. Tôi cũng thuộc hàng con cháu trong đại gia đình, chỉ biết góp ý, giải hòa khi mọi người có va chạm.
Xin mượn trang viết để tâm sự cho nhẹ lòng chứ tôi không đủ sức để giải quyết những việc do lịch sử để lại. Hi vọng cũng góp được chút kinh nghiệm trong việc tổ chức gia đình cho con cháu nếu có khả năng. Cảm ơn quý độc giả đã đọc tâm sự của tôi.
Tôi và bạn gái quen nhau được hơn một năm. Cô ấy làm văn phòng, tính cách nhẹ nhàng, sống tình cảm và khá chu đáo. Thời gian đầu quen nhau, mọi thứ diễn ra bình thường. Cô ấy thỉnh thoảng hỏi tôi đang làm gì, nhắn tin với ai, tôi nghĩ đó chỉ là sự quan tâm nên cũng không để ý nhiều.
Khoảng vài tháng sau, tôi bắt đầu nhận ra cô ấy hay kiểm tra điện thoại của tôi. Ban đầu chỉ là mượn điện thoại để xem giờ, xem ảnh rồi tiện tay lướt qua tin nhắn. Có lần tôi đi tắm, quay ra thấy cô ấy đang đọc các đoạn chat công việc trên ứng dụng nhắn tin. Tôi hơi khó chịu nhưng vẫn bỏ qua vì nghĩ chắc cô ấy chỉ tò mò.
Sau này, việc kiểm tra điện thoại diễn ra thường xuyên hơn. Hễ tôi để điện thoại trên bàn là cô ấy cầm lên xem, từ tin nhắn, danh sách bạn bè đến mạng xã hội. Có hôm cô ấy hỏi vì sao tôi kết bạn với một bạn nữ, hỏi cả nội dung cuộc nói chuyện. Tôi giải thích đó chỉ là đối tác của công ty, kết bạn để tiện trao đổi công việc, không có gì riêng tư.
Sau vài lần như vậy, tôi nói thẳng rằng việc kiểm tra điện thoại khiến tôi không thoải mái. Lúc đó cô ấy mới kể về chuyện cũ. Người yêu cũ của cô ấy từng phản bội, trong thời gian quen nhau vẫn nhắn tin với nhiều người khác. Khi phát hiện thì mọi chuyện đã đi quá xa, khiến cô ấy mất niềm tin một thời gian dài. Từ đó, trong các mối quan hệ sau này, cô ấy luôn có cảm giác bất an.
Tôi hiểu lý do nên cố gắng nhẹ nhàng hơn, chủ động nói về công việc, bạn bè để cô ấy yên tâm. Thỉnh thoảng tôi cũng đưa điện thoại cho cô ấy xem để tránh hiểu lầm. Tuy vậy, việc kiểm tra điện thoại vẫn lặp lại. Gần đây, cô ấy còn đề nghị tôi đưa mật khẩu mạng xã hội và ứng dụng nhắn tin để cô ấy có thể yên tâm hơn. Cô ấy nói làm vậy để cả hai minh bạch, tránh nghi ngờ về sau.
Tôi biết cô ấy sợ bị tổn thương lần nữa, nhưng việc đòi mật khẩu khiến tôi khá khó xử, bởi vì ngoài việc nhắn tin với bạn bè, người thân, tôi còn phải trao đổi công việc, nhiều vấn đề riêng tư của công ty. Vả lại, nếu không liên quan tới công việc, thì việc đưa cho người khác mật khẩu mạng xã hội, kể cả đó là người yêu hay người thân cũng đều khiến tôi không thoải mái, cảm giác không còn riêng tư. Nếu chia sẻ suy nghĩ, tôi nghĩ bạn gái sẽ hiểu nhưng cô ấy sẽ lại bất an. Có phải tôi đang quan trọng hóa vấn đề không?
Tôi 30 tuổi, lập gia đình được ba năm, có chồng 31 tuổi và con hơn 2 tuổi. Do sự giúp đỡ của gia đình hai bên và tiền dành dụm tích góp của hai vợ chồng cộng với vay ngân hàng một chút với lãi suất thấp, chúng tôi đã mua được căn chung cư nhỏ ở Hà Nội. Vì hiện con còn nhỏ, chúng tôi được ông bà ngoại hỗ trợ cho ở căn nhà cấp bốn nhỏ của ông bà gần nhà ông bà (tách bạch, không ở chung, ở riêng tại một ngôi nhà khác). Chung cư chúng tôi có thể cho thuê để trả tiền lãi hàng tháng và nuôi con học mầm non.
Do tình hình kinh tế khó khăn, cộng với việc chồng tôi đã cố gắng nỗ lực để gây dựng sự nghiệp trên Hà Nội nhưng đều không được may mắn nên công việc cứ bấp bênh. Chính vì thế, tôi cũng bị tạo sức ép từ chính chồng và gia đình bên chồng rằng về quê có nhà có cửa, không phải lo nghĩ gì sẽ sướng, công ăn việc làm nhà nước ổn định. Nhưng tôi xuất thân từ Hà Nội nên không muốn phải theo chồng về quê. Nhà chồng tôi có truyền thống làm ngân hàng, chị gái và mẹ trước kia làm ngân hàng thuộc nhóm Big 4 ở tỉnh. Nếu tôi đồng ý về cùng, sẽ xin cả việc cho tôi mà không mất tiền (điều này tôi thấy khá lăn tăn, thời buổi nào rồi mà xin việc không mất tiền). Hiện tại tôi làm việc trong một công ty ổn định với mức lương 11-12 triệu đồng mỗi tháng.
Nhưng chồng tôi vì bất mãn chưa có công việc ổn định, lại xa quê nên lúc nào cũng bị áp lực phải có thành tựu, còn hứa nếu tôi về cuộc sống sẽ tốt hơn, ổn định hơn và sẽ mua nhà để tôi không phải ở với mẹ chồng. Giờ tôi phải làm thế nào đây, mong quý độc giả cho tôi lời khuyên. Còn tôi thật lòng không muốn về quê chút nào, về quê đồng nghĩa tôi chỉ có một mình, không bạn bè, không một ai thân thích.
