Ngày 6-4, Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng cho biết Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng vừa ban hành chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Đà Nẵng đặt mục tiêu đưa văn hóa thành nền tảng tinh thần của xã hội, nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng cho phát triển nhanh, bền vững của thành phố.
Đà Nẵng là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng, đã hình thành bản sắc riêng trong quá trình phát triển.
Theo mục tiêu được đặt ra, đến năm 2030, TP Đà Nẵng phấn đấu trên 90% gia đình, thôn, tổ dân phố đạt chuẩn văn hóa.
100% học sinh, học viên, sinh viên trong hệ thống giáo dục quốc dân được tiếp cận và tham gia học tập các nội dung về lịch sử, truyền thống cách mạng, văn hóa địa phương, nghệ thuật, âm nhạc, di sản văn hóa và nghề thủ công truyền thống.
Thành phố cũng đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng các ngành công nghiệp văn hóa đạt 10%/năm; bảo vệ, phát huy 100% di sản phi vật thể thuộc danh mục di sản phi vật thể quốc gia; hoàn thành số hóa 100% di sản văn hóa đã được xếp hạng cấp quốc gia, cấp quốc gia đặc biệt trong năm 2026.
Đáng chú ý, TP Đà Nẵng bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách hằng năm cho lĩnh vực văn hóa. Thành phố trung tâm kinh tế miền Trung cũng hướng đến năm 2045 trở thành trung tâm văn hóa – nghệ thuật – sáng tạo của khu vực miền Trung và cả nước, là thành phố di sản – sáng tạo – giàu bản sắc, điểm đến hấp dẫn của thế giới.
Để hiện thực hóa các mục tiêu lớn, Đà Nẵng đưa ra 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp, trong đó nhấn mạnh yêu cầu quán triệt sâu sắc Nghị quyết 80 gắn với thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng trên lĩnh vực văn hóa.
Đổi mới tư duy, thống nhất nhận thức và hành động về phát triển văn hóa trong kỷ nguyên mới; hoàn thiện thể chế, xây dựng cơ chế, chính sách mang tính đột phá để khơi thông nguồn lực.
TP Đà Nẵng xác định xây dựng con người phát triển toàn diện, nhân văn, sáng tạo; xây dựng môi trường văn hóa văn minh; duy trì và triển khai các chương trình “5 không”, “3 có”, “4 an” phù hợp với tình hình thực tiễn.
Bên cạnh đó, thành phố sẽ đổi mới phương thức quản lý văn hóa theo hướng kiến tạo, phục vụ; đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; xây dựng hạ tầng số văn hóa và nền tảng dữ liệu lớn về di sản, tài nguyên văn hóa, đội ngũ văn nghệ sĩ và các hoạt động văn hóa trên địa bàn.
Thành phố cũng định hướng xây dựng hệ sinh thái văn hóa, thúc đẩy đổi mới sáng tạo với doanh nghiệp là động lực, người dân vừa là chủ thể vừa là trung tâm; phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, thị trường văn hóa gắn với du lịch.
Đồng thời nghiên cứu mô hình khu, tổ hợp công nghiệp văn hóa sáng tạo; quy hoạch, đầu tư các thiết chế văn hóa quy mô lớn như nhà hát, trung tâm văn hóa, bảo tàng văn hóa xứ Quảng, cùng hệ thống thiết chế văn hóa – thể thao cơ sở.
Các nhà khoa học vừa công bố những thước phim tư liệu hiếm hoi về loài cá nhỏ có tên Parakneria Thysi (còn gọi là cá shellear) có kích thước từ 3,7 cm đến 4,8 cm tại hạ lưu sông Congo.
Theo Nature, đây là một trong những cuộc di cư khắc nghiệt nhất thế giới tự nhiên khi những con cá phải đối đầu trực tiếp với trọng lực và dòng nước xiết để chinh phục đỉnh thác cao tới 15 m.
Khác với đa số các loài cá di cư bằng cách nhảy qua các bậc thác, Parakneria thysi chọn phương thức "leo bộ". Hàng nghìn cá thể tập trung tại chân thác, tận dụng những rìa đá ẩm ướt để nhích từng cm lên cao. Chúng bắt đầu cuộc hành trình vào cuối mùa mưa, sử dụng những mấu nhỏ ở vây ngực và vây bụng để bám vào đá, lắc phần thân sau tạo lực đẩy và trườn lên.
Trung bình mỗi con cá mất 9 giờ 45 phút để hoàn thành hành trình. Tuy nhiên, thời gian này gần như hoàn toàn dành cho việc nghỉ ngơi, bao gồm 9 lần nghỉ dài một giờ và 30 phút tạm dừng ngắn, tổng cộng chỉ có 15 phút di chuyển. Trong suốt thời gian đó, chúng phải đối mặt với nguy cơ bị dòng nước cuốn trôi hoặc trở thành mồi cho các loài chim hoặc hoạt động đánh bắt.
Theo tạp chí Scientific Reports, các nhà khoa học đã ghi nhận hoạt động này bốn lần vào năm 2018 và 2020. Động lực đằng sau cuộc di cư này là bản năng duy trì nòi giống. Phía trên các thác nước dựng đứng là vùng thượng lưu yên bình, ít kẻ thù săn mồi và dồi dào nguồn thức ăn (như tảo và vi sinh vật trên đá). Việc vượt thác giúp cá Shellear chiếm lĩnh một môi trường sống độc quyền, nơi các loài cá săn mồi lớn hơn không thể tiếp cận.
Mùa di cư được cho là bắt đầu từ đầu tháng 4 và kết thúc vào tháng 5 hằng năm, khi mực nước giảm xuống vào cuối mùa mưa. Cá sẽ leo thác vào khoảng từ 16h đến 18h, trùng với thời điểm mặt trời lặn, trong khi số lượng ít nhất được ghi nhận vào lúc mặt trời mọc.
Dù sở hữu khả năng thích nghi phi thường nhưng loài cá này vẫn phải đối mặt với nhiều nguy cơ đến từ việc đánh bắt và tưới tiêu của con người.
Phát hiện về hoạt động của loài cá này không chỉ làm phong phú thêm kho tàng về hệ sinh thái sông Congo - con sông sâu nhất thế giới, mà còn giúp các nhà quy hoạch môi trường có góc nhìn thận trọng hơn khi xây dựng các công trình thủy điện, tránh làm đứt gãy lộ trình di cư đặc biệt của loài cá này.
Mai Anh (Theo Nature, ZME Science, BBC Discover Wildlife)
Trào lưu "city bus" (du lịch thành phố bằng xe buýt) đang phát triển mạnh tại miền nam Trung Quốc. Đây được xem là bước tiến mới từ cơn sốt "city walk" (đi bộ khám phá thành phố), khi những chiếc xe công cộng vốn khô khan được cải tạo thành điểm hẹn văn hóa lưu động.
Tại tỉnh Quảng Đông, giới trẻ hưởng ứng cách khám phá địa phương này để cảm nhận nhịp sống thường nhật. Trong khi hầu hết thành phố ở đại lục cấm ăn uống trên phương tiện công cộng, hành khách trên chiếc xe buýt hai tầng đỏ rực mang tên "Yuetao" ở Quảng Châu lại có thể thoải mái dùng bữa với tôm viên, sườn hấp.
Dịch vụ này được ra mắt năm 2022 qua sự hợp tác giữa Tập đoàn xe buýt Quảng Châu và một nhà hàng địa phương. Không gian nội thất lấy cảm hứng từ kiến trúc Quảng Đông xưa, phục vụ thực đơn khoảng 8 món dim sum.
Tầng hai của xe có thiết kế mái kính toàn cảnh giúp du khách ngắm nhìn thành phố. Hành trình kéo dài 90 phút, giá vé từ 99 đến 128 tệ (14-19 USD), đi qua các biểu tượng như Tháp Quảng Châu và Bảo tàng Nghệ thuật Quảng Đông.
"Trong 'tiệm trà di động' này, điều quan trọng không chỉ là đồ ăn, mà là lối sống thong thả của thành phố. Chuyến đi giúp tôi khám phá lại một Quảng Châu rất khác", một du khách chia sẻ trên mạng xã hội.
Không dừng lại ở ẩm thực, năm 2024, Thâm Quyến giới thiệu dịch vụ xe buýt ăn sáng. Hành khách đặt trước một ngày có thể nhận sữa đậu nành và đồ ăn sáng với giá 8 tệ (1,15 USD). Thành phố này cũng triển khai xe buýt thân thiện với thú cưng vào cuối tuần, cho phép hành khách mang theo "bạn bốn chân" lên xe với giá vé 20 tệ (3 USD).
Khi đêm xuống, những chiếc xe buýt "Dangdang" tại Quảng Châu lại trở nên rực rỡ với ánh đèn neon và tiếng nhạc. Du khách có thể xem phim, thưởng thức hát kịch Quảng Đông, xem ảo thuật hoặc hát karaoke. Chuyến đi kéo dài 75 phút có giá 40 tệ (gần 6 USD) mỗi người.
Theo tờ Đông Quan Nhật Báo, tại Đông Quan, xe buýt còn biến thành tiệm cắt tóc lưu động phục vụ người già và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.
Tháng 7/2025, một hành khách đã trả 1.314 tệ (190 USD) để thuê xe buýt số 520 trong một ngày để đón dâu. Trong tiếng Trung Quốc, 520 được phát âm gần giống "Anh yêu em".
Dữ liệu từ mạng xã hội cho thấy các chủ đề liên quan đến xe buýt trải nghiệm thu hút hàng triệu lượt xem. "Du lịch là cơ hội hiếm hoi để tạm dừng lại. Những chiếc xe buýt thú vị này giúp tôi ngắm nhìn thành phố một cách thư giãn hơn là chạy đua qua các điểm check in chỉ để chụp ảnh", He, du khách 24 tuổi, cho biết.
Charlotte, sống tại Thâm Quyến và làm việc tại Hong Kong, chia sẻ rằng việc di chuyển liên tỉnh thường xuyên khiến cô thấy kiệt sức. "Xe buýt ẩm thực và âm nhạc nhắc tôi rằng phương tiện giao thông không chỉ gắn liền với những chuyến đi làm mệt mỏi, nó cũng có thể là một chuyến phiêu lưu nhỏ", cô nói.
Việc thay đổi diện mạo xe buýt diễn ra trong bối cảnh các nhà vận tải truyền thống đối mặt với áp lực lớn từ xe đạp công cộng và ứng dụng gọi xe, khiến lượng khách giảm hơn 2 tỷ lượt mỗi năm.
Ngành du lịch Quảng Đông cũng đặt mục tiêu đón 950 triệu lượt khách mỗi năm và đạt doanh thu 1.300 tỷ tệ (188 tỷ USD) vào năm 2027.
"Người trẻ không từ bỏ xe buýt, họ chỉ từ bỏ quan niệm xe buýt chỉ là phương tiện đi từ A đến B. Khi biến hành trình thành một trải nghiệm, nó sẽ trở nên hấp dẫn hơn nhiều", một độc giả bình luận.