Tôi sinh ra khi thành phố đã sáng trưng, khi những con đường ở TP.HCM về đêm không còn bóng tối, khi quạt, tivi, điều hòa trở thành điều hiển nhiên trong mỗi gia đình. Nhưng ký ức về “một thời thiếu điện” lại không phải của riêng tôi – nó là những câu chuyện được kể lại, từ ông bà, cha mẹ, và từ chính những con người đang ngày ngày giữ cho dòng điện không bao giờ đứt đoạn.
Ông ngoại tôi từng kể, những năm sau 1975, thành phố này chưa rực rỡ như bây giờ. Có những đêm mất điện kéo dài, cả xóm ngồi trước hiên nhà, thắp đèn dầu, trò chuyện với nhau trong cái nóng oi bức. Điện khi ấy không chỉ là tiện nghi – nó còn là hy vọng. Hy vọng về một ngày mai đủ sáng để con cái học hành, để nhà máy vận hành, để thành phố hồi sinh sau những năm tháng khó khăn.
Cha tôi làm trong ngành điện hơn 20 năm. Công việc của ông không phải ở văn phòng mát lạnh, mà là ngoài trời – nơi những cột điện vươn lên giữa nắng gắt và mưa giông. Tôi nhớ có lần bão lớn, điện khu tôi bị cắt để đảm bảo an toàn. Người dân sốt ruột, có người than phiền. Nhưng cha tôi chỉ lặng lẽ khoác áo mưa, cùng đồng nghiệp lao ra đường.
Đêm đó, tôi tỉnh giấc lúc gần 2 giờ sáng. Đèn trong nhà bật sáng trở lại. Mẹ tôi thở phào, còn tôi thì chạy ra cửa sổ nhìn xuống con hẻm nhỏ – nơi mấy chú công nhân điện vẫn còn đang kiểm tra đường dây. Họ ướt sũng, ánh đèn pin chập chờn, nhưng gương mặt ai cũng tập trung, không một lời than vãn.
Lúc ấy, tôi mới hiểu: ánh sáng không tự nhiên mà có.
Thành phố này lớn lên cùng ngành điện. Những khu công nghiệp ở ngoại ô, những tòa cao ốc giữa trung tâm, những con đường mới mở – tất cả đều cần điện để vận hành. Điện không chỉ thắp sáng, mà còn nuôi sống cả một nền kinh tế.
Tôi từng có dịp đến một xã vùng ven, nơi trước đây điện còn chập chờn. Người dân kể, từ khi lưới điện được nâng cấp, cuộc sống thay đổi rõ rệt. Trẻ em có thể học bài vào buổi tối, các hộ gia đình mở rộng sản xuất nhỏ, thậm chí có người bắt đầu kinh doanh online. Điện đã biến những điều tưởng như xa vời thành hiện thực rất gần.
Không chỉ dừng lại ở việc “có điện”, ngành điện thành phố còn đang thay đổi cách người dân sử dụng điện. Ứng dụng điện lực trên điện thoại giúp tra cứu hóa đơn, báo sự cố, theo dõi mức tiêu thụ… tất cả chỉ trong vài thao tác. Những thứ mà trước đây phải mất cả buổi xếp hàng, giờ gói gọn trong vài phút.
Cha tôi nói, ngành điện bây giờ không chỉ “kéo dây” nữa, mà còn phải “kéo gần” người dân. Công nghệ, chuyển đổi số – nghe có vẻ lớn lao, nhưng thực chất là để phục vụ tốt hơn, nhanh hơn, minh bạch hơn.
Có một lần, tôi hỏi cha: “Cha có bao giờ thấy mệt không?” Ông cười: “Có chứ. Nhưng mỗi lần thấy đèn sáng lại, là hết mệt”.
Câu trả lời đơn giản, nhưng khiến tôi suy nghĩ rất lâu.
Người ta thường nói về những ngành nghề “hào quang”. Nhưng ngành điện thì khác. Họ làm việc trong thầm lặng, ít khi xuất hiện trên báo chí, và chỉ được nhắc đến nhiều nhất… khi có sự cố điện. Nhưng chính họ lại là những người giữ cho cuộc sống của hàng triệu người vận hành bình thường.
50 năm – một con số đủ lớn để nhìn lại. Từ những ngày thiếu thốn, đến một thành phố không ngủ, nơi ánh đèn chưa bao giờ tắt. Đó không chỉ là câu chuyện của hạ tầng, mà là câu chuyện của con người – của sự tận tụy, của trách nhiệm, của một niềm tin âm thầm nhưng bền bỉ.
Tôi không làm trong ngành điện. Tôi chỉ là một người được hưởng ánh sáng mỗi ngày. Nhưng tôi biết, phía sau công tắc nhỏ bé trong nhà mình là cả một hệ thống khổng lồ, và hơn hết, là những con người đang âm thầm giữ cho dòng điện chảy mãi.
Đêm nay, thành phố vẫn sáng.
Và tôi chợt thấy, ánh sáng ấy không chỉ đến từ điện – mà còn đến từ lòng người.
Mạng xã hội những ngày qua ào ạt chia sẻ về món bánh trứng kiến, món ăn đặc sản của người Tày ở các tỉnh miền núi phía Bắc. Theo đó, các clip thưởng thức món ăn này bất ngờ "gây sốt", có clip thu hút hàng triệu lượt xem.
Bánh trứng kiến là món ăn truyền thống của người Tày, thường xuất hiện trong một số dịp lễ quan trọng, đặc biệt như Tết Thanh minh mới đây. Món ăn đặc sản này thường chỉ được làm vào khoảng tháng 2 đến cuối tháng 3 âm lịch hằng năm, khi trứng kiến đen vào mùa.
Vào mùa này, người dân vùng núi thường vào rừng lấy trứng kiến. Loại trứng này có màu trắng sữa, nhỏ như hạt gạo. Có nhiều cách khác nhau để chế biến, làm nhân bánh trứng kiến, song cách nhiều người thường làm là mang trứng kiến đã được sơ chế, rửa sạch trộn cùng thịt lợn băm, hành khô và một số gia vị làm nhân bánh.
Phần vỏ bánh làm từ bột nếp nương, cán mỏng, bọc nhân rồi gói trong lá vả và đem hấp khoảng hơn 1 tiếng đồng hồ. Món bánh có vị dẻo của lớp vỏ, vị bùi bùi của lá vả và béo ngọt của trứng kiến khiến đây trở thành món khoái khẩu của nhiều người. Tuy nhiên không phải dịp nào trong năm cũng có thể thưởng thức nên món ăn này trở thành đặc sản hiếm, được nhiều người săn tìm thưởng thức.
Chị Mẩy Hằng, một food reviewer có hơn 100.000 người theo dõi trên mạng xã hội chuyên chia sẻ các món ăn đặc trưng, độc lạ của bà con ở vùng núi phía Bắc vừa chia sẻ clip về cách làm món bánh trứng kiến. Clip ngay sau đó đã nhận về hơn 2 triệu lượt xem.
"Bánh ở nhà tự làm, nhân sẽ nhiều hơn, có nhiều trứng kiến hơn so với mình mua bên ngoài. Bánh có vị mặn mặn, ngọt ngọt và ngậy ngậy. Ngon lắm! Món bánh này không phải ai cũng dám ăn, nhưng khi ăn thì lại thấy ngon muốn ăn nữa", cô gái chia sẻ.
TikToker Dũng Đói có gần 140.000 người theo dõi cũng cho biết lần đầu tìm mua và ăn thử món này. Chàng trai trẻ cho biết phần bánh anh mua được gói bằng lớp lá dong bên ngoài và lớp lá vả bên trong, khi ăn, anh ăn luôn lớp lá vả.
Anh nhận xét bánh có phần vỏ ăn khá giống bánh dày, phần nhân khá nhiều thịt và trứng kiến, có vị tương tự nhân bánh giò. "Mình tưởng món bánh trứng kiến khó ăn, hóa ra rất dễ ăn. Phần nhân bên trong là đặc sắc của món bánh. Bánh ngon nhưng hơi đắt, giá mình mua là 50.000 đồng một cái", Dũng Đói nhận xét.
Một cửa hàng chuyên bán đặc sản vùng miền ở Hà Nội cũng đang bán loại bánh trứng kiến này cho biết bánh trứng kiến là đặc sản đôi khi có tiền không mua được mà chỉ có thể chờ. Tuy nhiên, cửa hàng khuyến cáo những ai dị ứng côn trùng thì cần cẩn thận khi ăn món này.
Bên dưới các bài đăng, nhiều cư dân mạng tò mò với món bánh trứng kiến và hỏi nhau cách tìm mua. Bên cạnh đó không ít người chia sẻ hình ảnh gương mặt sưng phù, thậm chí nhập viện vì dị ứng, sốc phản vệ khi ăn món này.
Bác sĩ - huấn luyện viên sức khỏe Phan Thái Tân, người sáng lập chương trình giảm cân HomeFiT, cho biết trứng kiến nói riêng và các loại ấu trùng như ong, nhộng, tằm… có thể chứa các tác nhân gây dị ứng. Một số người nhạy cảm khi ăn vào có thể xuất hiện triệu chứng nhẹ như ngứa, nổi mẩn đỏ, trong trường hợp nặng có nguy cơ dẫn đến sốc phản vệ.
Ngoài ra, các loại thực phẩm này có thể chứa vi khuẩn, nấm, khi xâm nhập vào cơ thể, chúng có thể gây ra những phản ứng bất lợi cho sức khỏe. Đối với bánh trứng kiến, việc lựa chọn loài kiến để lấy trứng làm nhân cũng là yếu tố quan trọng, trong đó nên hạn chế sử dụng kiến lửa.
Bên cạnh đó, trẻ em dưới 7 tuổi do hệ miễn dịch còn chưa hoàn thiện, người cao tuổi, người mắc các bệnh suy giảm miễn dịch như suy gan, suy thận, ung thư, tiểu đường… và những người có tiền sử dị ứng, sốc thuốc hoặc từng bị sốc phản vệ được khuyến cáo không nên ăn bánh trứng kiến.
“Ngoài ra, với những người khỏe mạnh, khi thử các món ăn lạ cũng cần thận trọng, nên ăn thử từ 1- 2 miếng nhỏ để theo dõi phản ứng của cơ thể. Sau khoảng 30 phút, nếu xuất hiện các biểu hiện như ngứa râm ran, nổi mẩn đỏ… cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được kiểm tra, xử lý kịp thời”, bác sĩ Tân khuyến cáo.
Sáng 6.4, Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 (Phòng 6, Cục CSGT) cho biết vừa lập biên bản xử phạt một tài xế điều khiển xe cấp cứu vi phạm nghiêm trọng quy định về giấy phép lái xe và tín hiệu ưu tiên.
Trước đó, khoảng 20 giờ 30 ngày 5.4, tại khu vực trạm thu phí quốc lộ 51, đoạn đường dẫn vào cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, lực lượng CSGT tiến hành kiểm tra xe cấp cứu biển số 60V - 83xx do tài xế N.Q.H (33 tuổi, ở Đồng Nai) điều khiển.
Qua kiểm tra, CSGT xác định tài xế này có giấy phép lái xe nhưng đã hết hạn sử dụng trên 1 năm. Đồng thời, người này còn lắp đặt thiết bị phát tín hiệu ưu tiên không đúng quy định khi tham gia giao thông (dùng giấy cấp quyền sử dụng ưu tiên đã hết hạn).
Làm việc với CSGT, tài xế cho rằng đang chờ cấp đổi giấy phép lái xe. Tuy nhiên, qua tra cứu trên hệ thống dữ liệu, lực lượng chức năng xác định người này chưa thực hiện thủ tục cấp đổi và vẫn sử dụng bằng lái đã hết hạn.
Với các lỗi vi phạm trên, tài xế bị lập biên bản xử phạt theo quy định tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Cụ thể, hành vi phát tín hiệu ưu tiên sai quy định bị phạt từ 2 - 3 triệu đồng; hành vi sử dụng giấy phép lái xe hết hạn trên 1 năm bị phạt từ 18 - 20 triệu đồng.
Ngoài ra, chủ xe là công ty cũng bị CSGT lập biên bản phạt lỗi giao xe cho người không đủ điều kiện tham gia giao thông, mức phạt từ 56 - 60 triệu đồng. Tổng mức phạt các hành vi vi phạm 79,5 triệu đồng.
Lực lượng CSGT cho biết, xe cấp cứu là phương tiện được ưu tiên khi làm nhiệm vụ, tuy nhiên việc sử dụng quyền ưu tiên phải đúng quy định, đúng mục đích. Mọi hành vi lạm dụng tín hiệu ưu tiên hoặc điều khiển phương tiện khi không đủ điều kiện đều tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
Đáng lưu ý, việc sử dụng giấy phép lái xe hết hạn, đặc biệt trên 1 năm, không chỉ bị xử phạt nặng mà còn cho thấy người điều khiển không đảm bảo điều kiện pháp lý và kỹ năng lái xe theo quy định hiện hành.
CSGT khuyến cáo người dân, đặc biệt là tài xế các phương tiện chuyên dụng như xe cấp cứu, xe cứu hỏa, cần thường xuyên kiểm tra thời hạn giấy phép lái xe, tuân thủ nghiêm quy định về sử dụng tín hiệu ưu tiên. Việc chấp hành đúng không chỉ tránh bị xử phạt mà còn góp phần bảo đảm an toàn cho chính người điều khiển và các phương tiện khác trên đường.