Tôi sinh ra khi thành phố đã sáng trưng, khi những con đường ở TP.HCM về đêm không còn bóng tối, khi quạt, tivi, điều hòa trở thành điều hiển nhiên trong mỗi gia đình. Nhưng ký ức về “một thời thiếu điện” lại không phải của riêng tôi – nó là những câu chuyện được kể lại, từ ông bà, cha mẹ, và từ chính những con người đang ngày ngày giữ cho dòng điện không bao giờ đứt đoạn.
Ông ngoại tôi từng kể, những năm sau 1975, thành phố này chưa rực rỡ như bây giờ. Có những đêm mất điện kéo dài, cả xóm ngồi trước hiên nhà, thắp đèn dầu, trò chuyện với nhau trong cái nóng oi bức. Điện khi ấy không chỉ là tiện nghi – nó còn là hy vọng. Hy vọng về một ngày mai đủ sáng để con cái học hành, để nhà máy vận hành, để thành phố hồi sinh sau những năm tháng khó khăn.
Cha tôi làm trong ngành điện hơn 20 năm. Công việc của ông không phải ở văn phòng mát lạnh, mà là ngoài trời – nơi những cột điện vươn lên giữa nắng gắt và mưa giông. Tôi nhớ có lần bão lớn, điện khu tôi bị cắt để đảm bảo an toàn. Người dân sốt ruột, có người than phiền. Nhưng cha tôi chỉ lặng lẽ khoác áo mưa, cùng đồng nghiệp lao ra đường.
Đêm đó, tôi tỉnh giấc lúc gần 2 giờ sáng. Đèn trong nhà bật sáng trở lại. Mẹ tôi thở phào, còn tôi thì chạy ra cửa sổ nhìn xuống con hẻm nhỏ – nơi mấy chú công nhân điện vẫn còn đang kiểm tra đường dây. Họ ướt sũng, ánh đèn pin chập chờn, nhưng gương mặt ai cũng tập trung, không một lời than vãn.
Lúc ấy, tôi mới hiểu: ánh sáng không tự nhiên mà có.
Thành phố này lớn lên cùng ngành điện. Những khu công nghiệp ở ngoại ô, những tòa cao ốc giữa trung tâm, những con đường mới mở – tất cả đều cần điện để vận hành. Điện không chỉ thắp sáng, mà còn nuôi sống cả một nền kinh tế.
Tôi từng có dịp đến một xã vùng ven, nơi trước đây điện còn chập chờn. Người dân kể, từ khi lưới điện được nâng cấp, cuộc sống thay đổi rõ rệt. Trẻ em có thể học bài vào buổi tối, các hộ gia đình mở rộng sản xuất nhỏ, thậm chí có người bắt đầu kinh doanh online. Điện đã biến những điều tưởng như xa vời thành hiện thực rất gần.
Không chỉ dừng lại ở việc “có điện”, ngành điện thành phố còn đang thay đổi cách người dân sử dụng điện. Ứng dụng điện lực trên điện thoại giúp tra cứu hóa đơn, báo sự cố, theo dõi mức tiêu thụ… tất cả chỉ trong vài thao tác. Những thứ mà trước đây phải mất cả buổi xếp hàng, giờ gói gọn trong vài phút.
Cha tôi nói, ngành điện bây giờ không chỉ “kéo dây” nữa, mà còn phải “kéo gần” người dân. Công nghệ, chuyển đổi số – nghe có vẻ lớn lao, nhưng thực chất là để phục vụ tốt hơn, nhanh hơn, minh bạch hơn.
Có một lần, tôi hỏi cha: “Cha có bao giờ thấy mệt không?” Ông cười: “Có chứ. Nhưng mỗi lần thấy đèn sáng lại, là hết mệt”.
Câu trả lời đơn giản, nhưng khiến tôi suy nghĩ rất lâu.
Người ta thường nói về những ngành nghề “hào quang”. Nhưng ngành điện thì khác. Họ làm việc trong thầm lặng, ít khi xuất hiện trên báo chí, và chỉ được nhắc đến nhiều nhất… khi có sự cố điện. Nhưng chính họ lại là những người giữ cho cuộc sống của hàng triệu người vận hành bình thường.
50 năm – một con số đủ lớn để nhìn lại. Từ những ngày thiếu thốn, đến một thành phố không ngủ, nơi ánh đèn chưa bao giờ tắt. Đó không chỉ là câu chuyện của hạ tầng, mà là câu chuyện của con người – của sự tận tụy, của trách nhiệm, của một niềm tin âm thầm nhưng bền bỉ.
Tôi không làm trong ngành điện. Tôi chỉ là một người được hưởng ánh sáng mỗi ngày. Nhưng tôi biết, phía sau công tắc nhỏ bé trong nhà mình là cả một hệ thống khổng lồ, và hơn hết, là những con người đang âm thầm giữ cho dòng điện chảy mãi.
Đêm nay, thành phố vẫn sáng.
Và tôi chợt thấy, ánh sáng ấy không chỉ đến từ điện – mà còn đến từ lòng người.
Các minh họa tuyên truyền tiết kiệm điện trên fanpage của Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) là một ví dụ như thế cho cách làm truyền thông thời kỷ nguyên số. Thay vì những thông tin khô khan hay khuyến cáo kỹ thuật khó nhớ, các thông điệp được thể hiện bằng tranh minh họa sinh động, nhân vật hoạt hình dễ thương, màu sắc tươi sáng và lời thoại gần gũi.
"Gia đình xanh - từ thói quen nhỏ đến thay đổi lớn" là một thông điệp rất đơn giản, nhưng lại chạm đúng vào bản chất của vấn đề. Bởi tiết kiệm điện, suy cho cùng, không phải là câu chuyện của các nhà máy điện hay ngành năng lượng mà bắt đầu từ từng hành vi rất nhỏ trong mỗi gia đình: tắt đèn khi ra khỏi phòng, không bật thiết bị điện khi không cần thiết, sử dụng điện hợp lý trong giờ cao điểm. Điều đáng nói là cách EVNHCMC kể câu chuyện ấy thật cảm xúc.
Trong các minh họa, những thiết bị quen thuộc như tủ lạnh, bóng đèn, tivi hay quạt điện được "nhân cách hóa", trở thành các nhân vật đang trò chuyện với nhau. Bóng đèn than thở vì bị bật cả ngày dù không ai ở nhà. Tivi thì "muốn nghỉ ngơi chút thôi". Và rồi các thiết bị cùng nhắc nhở gia đình: hãy tắt khi không dùng. Đó là cách truyền thông rất thông minh. Thông điệp không còn mang tính áp đặt, mà trở thành một câu chuyện nhẹ nhàng, dễ nhớ, dễ chia sẻ.
Trong bối cảnh hiện nay, mạng xã hội đã trở thành một kênh truyền thông quan trọng để lan tỏa những hành vi tích cực. Nếu trước đây các chiến dịch tuyên truyền thường diễn ra qua báo chí, tờ rơi hay các pano ngoài đường, thì ngày nay chỉ cần một bài đăng hấp dẫn trên Facebook, TikTok hay báo chí thì thông điệp có thể nhanh chóng đến với từng gia đình, từng người dùng điện.
Hình ảnh tuyên truyền cảm xúc trên fanpage EVNHCMC
Ảnh: EVNHCMC
Với một thành phố hơn 10 triệu dân như TP.HCM, lợi thế của truyền thông số càng rõ ràng. Chỉ cần một nội dung đủ "bắt mắt", người dùng có thể chia sẻ lại cho bạn bè, người thân; từ đó thông điệp tiết kiệm điện được lan tỏa theo cấp số nhân. Nhưng để làm được điều đó, nội dung truyền thông phải thay đổi. Một thông điệp đúng chưa chắc đã được chú ý. Trong thời đại "bội thực thông tin", điều quan trọng không chỉ là nói điều gì, mà còn là nói như thế nào.
Các minh họa của EVNHCMC cho thấy một hướng đi đáng khích lệ: chuyển từ truyền thông một chiều sang truyền thông mang tính trải nghiệm và cảm xúc. Khi người xem cảm thấy vui vẻ, dễ chịu, họ sẽ sẵn sàng tiếp nhận thông điệp hơn. Tuy vậy, nếu nhìn rộng hơn, thiết nghĩ truyền thông tiết kiệm điện vẫn còn nhiều dư địa để sáng tạo.
Theo đó, có thể đẩy mạnh hơn các định dạng video ngắn. Những clip hoạt hình 30 - 60 giây với câu chuyện đời thường - như một gia đình chuẩn bị bữa tối, một đứa trẻ nhắc bố mẹ tắt điện, hay một chiếc máy lạnh "than thở" vì bị bật cả ngày - có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa rất tốt trên các nền tảng như TikTok hay Reels.
Ngoài ra, nên gắn các thông điệp tiết kiệm điện với những thử thách cộng đồng. Ví dụ như "7 ngày tiết kiệm điện", "10 ngày sống xanh", "Gia đình tiết kiệm điện", đặc biệt là cuộc thi Tiết kiệm điện thành thói quen trên Báo Thanh Niên, người tham gia có thể chia sẻ hình ảnh, câu chuyện của gia đình mình đến với cộng đồng. Những hoạt động mang tính tương tác như vậy sẽ giúp thông điệp không chỉ dừng lại ở việc xem - mà trở thành hành động.
Bên cạnh đó, cần đưa yếu tố dữ liệu vào truyền thông một cách trực quan hơn. Chẳng hạn, nếu mỗi gia đình tắt bớt một bóng đèn trong một giờ, thành phố có thể tiết kiệm bao nhiêu điện? Nếu toàn bộ hộ dân sử dụng thiết bị tiết kiệm năng lượng, lượng phát thải CO₂ giảm bao nhiêu? Những con số được minh họa bằng đồ họa sinh động sẽ giúp người dân thấy rõ tác động của hành động nhỏ.
Thêm nữa, EVNHCMC cũng có thể hợp tác với các nhà sáng tạo nội dung, những người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội. Khi các thông điệp tiết kiệm điện được lồng ghép vào các vlog đời sống, video gia đình hay nội dung giáo dục cho trẻ em, khả năng lan tỏa sẽ mạnh mẽ hơn rất nhiều.
Điều quan trọng nhất là giữ được tinh thần gần gũi. Tiết kiệm điện không nên được truyền tải như một nghĩa vụ, mà nên được kể như một câu chuyện về lối sống văn minh và trách nhiệm với môi trường. Khi mỗi gia đình hiểu rằng việc tắt một thiết bị điện không chỉ giúp giảm hóa đơn tiền điện mà còn góp phần bảo vệ môi trường, hành vi ấy sẽ trở thành thói quen. Truyền thông, vì thế, không chỉ là cung cấp thông tin mà là cách gieo mầm những hạt giống nhận thức. Và đôi khi, một bức tranh minh họa dễ thương trên mạng xã hội hay một bài viết cảm động trên báo chí của EVNHCMC lại có thể làm được điều mà những văn bản dài dòng không làm được: khiến người ta mỉm cười, nhớ lâu và bắt đầu thay đổi.
Thật sự, từ những thói quen rất nhỏ trong mỗi nếp nhà, một "gia đình xanh" có thể hình thành. Và từ hàng triệu gia đình xanh như vậy, một thành phố xanh hơn, bền vững hơn cũng dần được xây dựng dễ dàng như vậy từ truyền thông cảm xúc.
Dương lịch hôm nay là thứ sáu, cũng là ngày thứ 100 trong năm 2026. Theo lịch âm hôm nay 10.4 là ngày 23 tháng 2, theo cách gọi can chi là ngày Giáp Dần, tháng Tân Mão, năm Bính Ngọ.
Tháng Tân Mão (tháng 2) có 29 ngày. Như vậy, chỉ còn 7 ngày nữa, người Việt sẽ chính thức đón tháng 3 âm lịch. Tháng này được gọi là tháng Nhâm Thìn. Tháng này bắt đầu từ ngày 17.4 dương lịch, mùng 1 tháng 3 còn gọi là ngày Tân Dậu và kéo dài tới ngày 16.5, tức ngày 30 tháng 3 âm lịch (ngày Canh Dần).
Về mặt tiết khí, người Việt vẫn đang trải qua thời đoạn đầu tiên của tiết Thanh minh, tiết khí thứ 5 trong 24 tiết khí trong năm. Tiết khí này sẽ kéo dài tới ngày 21.4, tức vẫn tới tháng 3 âm lịch.
Tại Việt Nam, ngày 10.4 không phải là ngày lễ lớn. Trên thế giới, ở các nước phương Tây, hôm nay được xem là ngày Anh chị em. Theo trang Timeanddate.com, ngày này được tổ chức hằng năm ở Mỹ nhằm tôn vinh mối quan hệ anh chị em trong gia đình.
Ngày lễ không chính thức này được sáng lập bởi Claudia Evart, một người dân New York, để tưởng nhớ người anh trai và người chị gái đã qua đời. Từ năm 1998, tổng thống Mỹ và thống đốc của 39 tiểu bang ở Mỹ đã chính thức công nhận ngày Anh chị em là một ngày lễ.
Timeanddate.com cho hay vào ngày này, nhiều người có thể ăn mừng, hưởng ứng bằng nhiều cách, có thể làm điều gì đó đặc biệt để chúc mừng anh chị em của bạn như tổ chức một bữa tiệc cho họ, nấu món ăn yêu thích của họ, đưa họ đi làm hoạt động yêu thích của họ, ở nhà và xem lại những bức ảnh và video gia đình cũ hay hồi tưởng lại những kỷ niệm đẹp khi lớn lên cùng nhau.
"Hãy dành thời gian cho anh chị em của bạn. Nếu bạn sống xa họ, hãy gọi điện và trò chuyện với họ. Sao không thử đến thăm họ bất ngờ nhỉ? Nếu bạn không thể gọi điện hay đến thăm họ, có thể gửi cho họ một tấm thiệp thật đẹp để bày tỏ nỗi nhớ nhung và sự quan tâm của bạn dành cho họ? Hãy nói với họ rằng bạn yêu thương và trân trọng họ cũng như tất cả những gì họ đã làm cho bạn", chuyên trang chia sẻ.
Bạn nghĩ gì về ngày thú vị này ở phương Tây? Hãy chia sẻ với chúng tôi trong phần bình luận bên dưới.
Ngày 9.4, Đội CSGT An Sương, thuộc Phòng CSGT (PC08) Công an TP.HCM cho biết đã phát hiện nhiều xe máy vào làn ô tô trên quốc lộ để "đi nhanh hơn" theo như cách giải thích của người vi phạm.
Theo CSGT, bất chấp nguy hiểm, nhiều người đi xe máy đã chạy vào làn ô tô trên tuyến quốc lộ 1 cũ (nay là đường Đỗ Mười), quốc lộ 22 cũ (nay là đường Lê Quang Đạo). Chính thói quen này tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông.
CSGT giải thích, ô tô thường chạy với tốc độ cao, trong khi xe máy nhỏ, dễ bị khuất tầm nhìn. Chỉ cần một tình huống bất ngờ, người đi xe máy gần như không có cơ hội xử lý, dễ dẫn đến va chạm nghiêm trọng.
Trước thực trạng xe máy vào làn ô tô diễn ra liên tục trên địa bàn, Đội CSGT An Sương đã tăng cường kiểm tra, xử lý hành vi đi vào đường cấm, xem đây là một trong những lỗi cần tập trung để kéo giảm tai nạn.
Chỉ trong tuần đầu tháng 4.2026, lực lượng chức năng đã xử lý hơn 38 trường hợp vi phạm trên các tuyến đường nói trên.
Không chỉ xử phạt, CSGT còn trực tiếp tuyên truyền, nhắc nhở người dân chấp hành đúng quy định, không vì tiện lợi trước mắt mà đánh đổi bằng sự an toàn của chính mình.
Thời gian tới, lực lượng chức năng cho biết sẽ tiếp tục tăng cường tuần tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là lỗi đi vào đường cấm, nhằm đảm bảo an toàn giao thông và hạn chế tai nạn trên địa bàn.
Theo Nghị định 168/2024, xe máy đi vào đường có biển cấm xe máy sẽ bị phạt tiền từ 2 - 3 triệu đồng, trừ 2 điểm giấy phép lái xe.
