Nam Bộ đang nắng nóng diện rộng với nhiệt độ 35-37 độ C, khiến mức độ tiếp xúc với tia cực tím (UV) cao hơn bình thường. Đây là tác nhân trực tiếp gây cháy nắng, đẩy nhanh quá trình lão hóa, tăng sắc tố (nám, tàn nhang) và tiềm ẩn nguy cơ ung thư da.
Viện Hàn lâm Da liễu Mỹ (AAD) nhận định trang phục chống nắng là biện pháp bảo vệ hiệu quả bậc nhất vì tính tiện dụng, không cần thoa lặp lại như kem chống nắng.
Theo BS.CK1 Lê Cao Trí, Trung tâm Da – U máu, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM – Cơ sở 3, để tối ưu hóa việc bảo vệ, người dân cần lưu ý các nguyên tắc lựa chọn sau:
Ưu tiên diện tích che phủ
Nguyên tắc cốt lõi là tăng tối đa diện tích da được che chắn. Áo tay dài, quần dài hoặc váy dài giúp giảm đáng kể lượng tia UV tiếp xúc trực tiếp. Diện tích che phủ càng lớn, hiệu quả bảo vệ càng cao, đặc biệt dưới điều kiện nắng gắt kéo dài.
Quan tâm đến cấu trúc và màu sắc vải
Mật độ dệt: Vải dệt chặt, mật độ sợi cao sẽ hạn chế tia UV xuyên thấu. Bạn có thể kiểm tra bằng cách đưa vải trước ánh sáng: nếu ánh sáng xuyên qua nhiều, khả năng bảo vệ thấp; ngược lại, vải càng kín thì cản tia UV càng tốt.
Màu sắc: Các gam màu tối thường hấp thụ bức xạ UV tốt hơn màu sáng, giúp giảm lượng tia đi vào da. Tuy nhiên, hiệu quả này còn phụ thuộc vào loại sợi và công nghệ xử lý vải, nên cần cân đối giữa khả năng chống nắng và sự thông thoáng để đảm bảo thoải mái.
Chất liệu và chỉ số UPF
Các loại sợi như polyester, nylon, denim hoặc vật liệu chuyên dụng thường bảo vệ da tốt hơn nhờ cơ chế hấp thụ hoặc phản xạ tia cực tím. Những chất liệu này ít bị biến dạng khi ướt, giúp duy trì hiệu suất bảo vệ. Ngược lại, vải cotton mỏng, màu sáng có khả năng chống nắng thấp, không nên dùng khi hoạt động lâu ngoài trời.
Người dùng nên chú ý chỉ số UPF (Ultraviolet Protection Factor):
Vải đạt UPF 50 chỉ cho phép khoảng 1/50 lượng tia UV xuyên qua (chặn khoảng 98%).
Khác với SPF (chủ yếu chống UVB), UPF đánh giá khả năng cản cả tia UVA và UVB.
AAD khuyến nghị chọn trang phục có UPF từ 30 trở lên. Tổ chức Phòng chống Ung thư Da (Skin Cancer Foundation) đề xuất mức UPF 50+ để đạt hiệu quả bảo vệ cao nhất.
Phụ kiện hỗ trợ
Bên cạnh trang phục chính, các phụ kiện đóng vai trò quan trọng:
Mũ: Nên dùng mũ rộng vành để che cả mặt, tai và cổ (hiệu quả hơn mũ lưỡi trai).
Kính râm: Cần đảm bảo ngăn chặn 99-100% tia UV để bảo vệ mắt và vùng da nhạy cảm quanh mắt.
Bổ sung: Khăn choàng, găng tay và giày kín là những vật dụng thiết yếu khi di chuyển ngoài trời.
Người dùng cần lưu ý các tình huống khiến trang phục “phản chủ”:
Vải bị ướt: Khi thấm nước, cấu trúc sợi thay đổi khiến khả năng cản tia UV giảm sút.
Đồ quá bó sát: Sợi vải bị kéo giãn tạo khe hở cho tia UV xuyên qua.
Thời gian sử dụng: Hiệu quả chống nắng có thể hao mòn sau nhiều lần giặt, tùy vào công nghệ xử lý của nhà sản xuất.
Nhiều người vẫn mắc sai lầm như: tin rằng quần áo màu sáng chống nắng tốt, chỉ thoa kem mà không che chắn, hoặc tiếp tục mặc quần áo ướt khi đi biển.
Để bảo vệ da toàn diện, bác sĩ Trí khuyến cáo thực hiện chiến lược “đa lớp”:
Kết hợp trang phục chống nắng với kem chống nắng cho các vùng da hở.
Hạn chế ra ngoài từ 10-14h (đỉnh điểm tia UV).
Chủ động tìm bóng râm khi hoạt động ngoài trời.
Việc lựa chọn đúng trang phục – ưu tiên độ che phủ, vải dệt chặt và chỉ số UPF cao, chính là cách đầu tư bền vững để duy trì sức khỏe làn da, ngăn ngừa lão hóa và các bệnh lý nguy hiểm về sau.
Mỹ Ý
Tin Gốc: https://vnexpress.net/cach-chon-trang-phuc-chong-nang-bao-ve-da-toi-da-5058231.html
Thực hư quan niệm 'nội soi ca đầu ngày là sạch nhất'
Tâm lý của bà Trà cũng là nỗi lo chung của rất nhiều người bệnh khi được chỉ định thực hiện các thủ thuật xâm lấn. Không ít người cho rằng "đi soi là phải soi ca đầu tiên" để hạn chế tối đa rủi ro lây nhiễm chéo các bệnh lý truyền nhiễm. Thậm chí, có người xin dời lịch sang hôm sau chỉ để giành được suất khám mở màn.
Nội soi tiêu hóa là thủ thuật dùng ống mềm nhỏ có gắn camera và đèn chiếu sáng để đưa trực tiếp vào bên trong đường tiêu hóa, giúp chẩn đoán các bệnh lý như viêm loét, phát hiện sớm ung thư và can thiệp như sinh thiết, cắt polyp, cầm máu. Do thiết bị luồn sâu và tiếp xúc trực tiếp dịch cơ thể, vấn đề vệ sinh, khử khuẩn luôn là mối bận tâm của người bệnh.
ThS.BS Trần Minh Tuấn, Chủ nhiệm Khoa Nội soi, Bệnh viện Quân y 175, cho biết nếu tuân thủ nghiêm quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn, xử lý thiết bị, chất lượng vô khuẩn của ống soi ở ca đầu tiên và ca cuối cùng trong ngày là hoàn toàn như nhau. Sự e ngại của người bệnh không phải không có cơ sở nếu quy trình khử khuẩn tại cơ sở y tế bị xem nhẹ.
Theo bác sĩ Tuấn, nếu ống nội soi không được làm sạch triệt để, người bệnh có nguy cơ lây nhiễm chéo các bệnh truyền nhiễm. Ngoài ra, do cấu trúc phức tạp với nhiều kênh nhỏ, thiết bị có thể giữ lại nước và dung dịch khử khuẩn trong quá trình xử lý. Nếu bước rửa lại bằng nước sạch không được thực hiện đầy đủ theo khuyến cáo, tồn dư hóa chất có thể xảy ra và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người bệnh sau
Để tránh các sự cố trên, nguyên tắc quan trọng là thiết bị phải di chuyển theo "đường một chiều". Tại khu vực khử khuẩn, hai khu bẩn - sạch được phân lập rạch ròi. Sau khi hoàn thành ca soi, ống dơ lập tức được đưa ra bằng cửa sau, đi thẳng vào khu xử lý.
Trước khi làm sạch, thiết bị được kiểm tra chất lượng, sau đó ống soi dạ dày và đại tràng được phân luồng riêng. Quy trình chuẩn gồm rửa nước, ngâm khử khuẩn, rửa lại và xịt khô. Để tối ưu, Bệnh viện Quân y 175 đầu tư 8 hệ thống máy rửa tự động vận hành khép kín, kiểm soát chặt thời gian, nồng độ và lưu lượng, giúp đảm bảo hiệu quả khử khuẩn, giảm sai sót và hạn chế tồn dư hóa chất cũng như tiếp xúc của nhân viên y tế với dung dịch khử khuẩn.
Sau khi làm sạch và làm khô, ống nội soi được lưu trữ trong tủ chuyên dụng có hệ thống khí lọc và kiểm soát môi trường, giúp giữ khô, hỗ trợ ngăn ngừa tái nhiễm và đảm bảo sẵn sàng sử dụng theo đúng khuyến cáo. Do vậy, chất lượng ống soi được đảm bảo đồng đều trong suốt ngày làm việc, không phụ thuộc thời điểm thăm khám là "ca đầu tiên" hay "ca cuối cùng".
Bác sĩ Tuấn khuyến cáo người bệnh không nên tự tạo áp lực tâm lý, chen lấn hay chờ đợi mệt mỏi chỉ để giành suất soi mở màn. Yếu tố cần thiết để đảm bảo an toàn là lựa chọn cơ sở y tế uy tín, đầu tư bài bản hệ thống kiểm soát nhiễm khuẩn và tuân thủ chặt chẽ quy chuẩn của Bộ Y tế. Thay vì lo lắng về thứ tự khám, người bệnh nên tập trung tuân thủ đúng hướng dẫn chuẩn bị trước thủ thuật, đặc biệt là khâu nhịn ăn uống và sử dụng thuốc làm sạch ruột đúng cách để có kết quả chẩn đoán chính xác nhất.
Lê Phương
Tin Gốc: https://vnexpress.net/thuc-hu-quan-niem-noi-soi-ca-dau-ngay-la-sach-nhat-5056047.html
Nghịch ná bắn chim, bé trai bị bi sắt xuyên sọ
Ngày 6/4, ThS.BS Lê Hoàng Hùng, Khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết bệnh nhi từ Phú Quốc nhập viện nửa đêm trong tình trạng sưng nề, đau nhiều ở mắt phải và đầu. Vết thương mi dưới mắt phải dài 6 mm, rách kết mạc, xuất huyết củng mạc, đồng tử phải dãn 4 mm và phản xạ ánh sáng yếu.
CT scan đầu mặt thấy xuất huyết võng mạc mắt phải, dị vật là khối kim loại hình cầu đường kính 5 mm nằm sát màng não gần thùy thái dương bên phải. Nếu mổ chậm trễ, bệnh nhi dễ viêm xương, áp xe nội sọ, viêm màng não vi khuẩn với nguy cơ nhiễm trùng nặng, khiến quá trình điều trị khó khăn hơn và tỷ lệ tử vong cao.
Bác sĩ phẫu thuật khẩn, mở hộp sọ để gắp dị vật là viên bi sắt ngay trong đêm. Sau mổ, bé tỉnh táo, hết đau và sưng mắt, kiểm soát được nguy cơ nhiễm trùng. Dù vậy, do tổn thương nhãn cầu và xuất huyết võng mạc quá nghiêm trọng, bệnh nhi có nguy cơ cao bị mất thị lực hoàn toàn ở mắt phải.
BS.CK1 Nguyễn Thành Đô, Phó trưởng khoa Ngoại Thần kinh, cho biết mỗi năm bệnh viện tiếp nhận khoảng một đến hai trường hợp dị vật vùng đầu mặt do nghịch ná bắn chim hoặc súng tự chế khiến đạn găm vào đầu. Đây được xem là những tai nạn nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng.
Bác sĩ Đô khuyến cáo phụ huynh không sử dụng hoặc lưu trữ các loại vật dụng có tính sát thương trong nhà. Người lớn cần sát sao con trẻ, cất giữ các đồ vật nguy hiểm xa tầm tay các em. Nhà trường và gia đình nên thường xuyên giáo dục, nhắc nhở trẻ không được chơi đùa hoặc tự chế tạo các loại đồ chơi gây ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng, nhằm tránh những tai nạn thương tâm lặp lại.
Lê Phương
Tin Gốc: https://vnexpress.net/nghich-na-ban-chim-be-trai-bi-bi-sat-xuyen-so-5058839.html
