Năm 1905, nhà vật lý thiên tài Albert Einstein từng khẳng định thông tin không thể truyền nhanh hơn ánh sáng. Tuy nhiên, những thứ không có khối lượng lẫn thông tin về lý thuyết vẫn có thể vượt qua giới hạn trên toàn vũ trụ này, chẳng hạn như “bóng tối”.
“Bóng tối” chỉ những dạng thiếu photon, tức hạt ánh sáng.
Đội ngũ các nhà khoa học dẫn đầu là nhóm của Viện Công nghệ Israel (Technion ở Haifa) đã thành công chứng minh được điều này thông qua việc đo đạc những điểm tối bên trong bước sóng ánh sáng, theo báo cáo đăng trên chuyên san Nature.
Việc chứng minh bóng tối vượt qua ánh sáng không phải là chuyện dễ dàng. Đội ngũ các khoa học đã sử dụng một hệ thống kính hiển vi đặc biệt kết hợp với thiết bị laser tiên tiến.
Thí nghiệm còn dựa vào một lớp vật liệu boron nitride dạng lục giác siêu mỏng, cho phép chuyển đổi ánh sáng thành “sóng ánh sáng – âm thanh” gọi là polariton. Đây là dạng vật liệu lai giữa ánh sáng và vật chất, cho phép làm chậm lại tốc độ ánh sáng khoảng 100 lần trong điều kiện chân không.
Nhờ sự tiếp cận mới, các nhà nghiên cứu đã xác nhận giả thuyết tồn tại suốt 50 năm, rằng “bóng tối” có thể vượt qua vận tốc 299.792.458 m/giây của ánh sáng.
“Phát hiện của chúng tôi cho thấy những quy luật tự nhiên mang tính phổ quát đều được áp dụng đối với toàn bộ loại sóng, từ sóng âm, dòng chảy chất lỏng cho đến những hệ thống phức tạp như chất siêu dẫn”, Popular Mechanics dẫn lời tác giả Ido Kaminer của Technion.
Từ những kết quả trên, nhóm cho rằng những kỹ thuật kính hiển vi tiên tiến được sử dụng trong cuộc nghiên cứu sẽ mở ra hướng tiếp cận mới nhằm tìm hiểu những quy trình ẩn trong vật lý, hóa học, sinh học, và lần đầu hé lộ cách thức tự nhiên vận hành trong những khoảnh khắc nhanh nhất và khó nắm bắt nhất của vũ trụ.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/khi-bong-toi-vuot-qua-anh-sang-185260405101212685.htm
Chiều qua (6.4), Reuters dẫn một số nguồn tin tiết lộ Mỹ và Iran đã nhận được dự thảo thỏa thuận ngừng bắn trong 45 ngày và mở cửa trở lại eo biển Hormuz. Dự thảo này được đưa ra bởi Pakistan và cũng đã gửi cho Mỹ lẫn Iran. Tuy nhiên, phản hồi về vấn đề này, Tehran đã bác bỏ việc ngừng bắn ngắn hạn, cho rằng điều này chỉ giúp Mỹ "câu giờ" để chuẩn bị cho các cuộc tấn công khác.
Hãng thông tấn IRNA dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei tuyên bố nước này muốn có một thỏa thuận lâu dài là "chấm dứt chiến tranh và ngăn chặn tái diễn chiến tranh". Về đề xuất 15 điểm của Washington, ông Baghaei cho biết Tehran đã đưa ra phản hồi và sẽ công bố "khi cần thiết". Ông nói thêm rằng đừng gắn kết các đàm phán ngoại giao với các tối hậu thư và lời đe dọa bằng các hành động vi phạm tội ác chiến tranh.
Tối hậu thư và lời đe dọa mà người phát ngôn Baghaei đề cập ám chỉ việc Tổng thống Trump mới đây viết trên mạng xã hội rằng Iran phải mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz trước 8 giờ tối thứ ba theo giờ bờ Đông nước Mỹ (tức 7 giờ sáng ngày 8.4 theo giờ VN). Nếu không đáp ứng yêu cầu, Tổng thống Trump đe dọa sẽ tấn công hạ tầng dân sự và nhà máy điện của Iran để nước này phải "sống trong địa ngục". Lời đe dọa này bị các chính trị gia Mỹ chỉ trích là vi phạm tội ác chiến tranh theo luật quốc tế. Trước đây, ông Trump đã từng đưa ra tối hậu thư tương tự nhưng cũng 2 lần gia hạn.
Giữa bối cảnh đó, giá dầu thô tuy có lúc giảm chút ít nhưng vẫn luôn dao động ở mức cao. Đến tối qua, giá dầu Brent ở mức 108,6 USD/thùng, dầu WTI là 110,4 USD/thùng. Không những vậy, Tập đoàn Goldman Sachs đánh giá nguồn cung năng lượng sắp tới còn khó khăn hơn. Cụ thể, hơn 1 tháng qua thì thế giới vẫn còn nguồn dự trữ nhất định, nhưng nếu nguồn cung năng lượng qua eo biển Hormuz vẫn tiếp tục bị đình trệ trong thời gian tới thì tình trạng thiếu hụt toàn cầu sẽ tăng cao, nhất là thiếu hụt cục bộ, do các nguồn dự trữ bị giảm mạnh. Tình trạng thiếu hụt càng căng thẳng hơn với những nước như Hàn Quốc vốn có khoảng 50% nguồn cung đi qua Hormuz.
Do thiếu hụt nguồn cung, giá nhiên liệu máy bay từ cuối tháng 3 đã tăng lên mức 195 USD/thùng, cao gấp đôi so với mức giá hồi cuối tháng 2 trước khi chiến sự Iran bùng nổ. Khi cuộc chiến càng kéo dài, những quốc gia không tự chế biến nhiên liệu máy bay hoặc nguồn cung hạn chế thì tình hình càng khó khăn hơn.
Giám đốc Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) cảnh báo tổn thất về nguồn cung dầu trong tháng 4 sẽ trầm trọng gấp đôi tháng 3 nếu tình hình còn tiếp diễn, dẫn đến việc thiếu hụt nhiên liệu máy bay và dầu diesel trên diện rộng. Thực tế tình trạng này đang khiến cho nhiều hãng hàng không phải xem xét giảm tần suất bay. Bloomberg dẫn lời người đại diện Hãng hàng không Lufthansa (Đức) đang xem xét ngừng hoạt động 40 chiếc máy bay. Phát ngôn viên của Scandinavian Airlines thì cho biết từ tháng 3 - 4, hãng này giảm khoảng 1.000 chuyến bay do chi phí nhiên liệu máy bay tăng vọt. Hãng hàng không Mỹ United Airlines dự kiến cắt giảm nhiều chuyến bay trong thời gian tới. Tình trạng này dẫn đến hệ quả tất yếu là chi phí di chuyển tăng cao, gây ảnh hưởng lớn đến ngành du lịch.
Chuyên gia Caitlin Welsh, Giám đốc Chương trình An ninh và thực phẩm toàn cầu - Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ), cảnh báo sự gián đoạn thị trường năng lượng và phân bón, do cuộc chiến Iran gây ra, đang đe dọa thị trường nông nghiệp và giá lương thực trên toàn thế giới. Cụ thể hơn, bà Welsh chỉ ra cuộc chiến Iran đang ảnh hưởng hệ thống lương thực thông qua 2 lĩnh vực: giá năng lượng và giá phân bón.
Theo đó, giá năng lượng cao dẫn đến giá thực phẩm cao vì một số lý do. Năng lượng tác động từ máy kéo và hệ thống tưới tiêu đến vận chuyển và làm lạnh trong chuỗi cung ứng thực phẩm. Chi phí năng lượng cao sẽ làm cho giá cả tăng. Hơn nữa, khi giá nhiên liệu hóa thạch tăng dẫn đến nhu cầu chuyển hướng sang các nguồn nhiên liệu thay thế, bao gồm nhiên liệu sinh học. Như thế, nông dân có xu hướng chuyển sang canh tác các loại cây trồng phục vụ cho nhiên liệu sinh học. Bên cạnh đó, giá năng lượng cao làm tăng giá phân bón, bởi khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) là đầu vào quan trọng cho chế biến phân bón dựa trên nitơ. Thực tế, giá LNG kéo theo giá phân bón như amoniac và urê cũng tăng lên. Điều này kết hợp cùng việc giá dầu cao làm tăng chi phí chế biến và vận chuyển, nên mức giá cuối cùng càng cao hơn.
Không những vậy, trước khi cuộc chiến Iran bùng nổ, từ 20 - 30% sản lượng xuất khẩu phân bón toàn cầu đi qua eo biển Hormuz, bao gồm khoảng 23% amoniac, 34% urê, và 20% phốt phát được giao dịch. Eo biển này cũng là nơi lưu thông của khoảng 20% LNG và khoảng 45% xuất khẩu lưu huỳnh toàn cầu. Trong đó, lưu huỳnh là một sản phẩm phụ của quá trình chế biến dầu, được sử dụng để sản xuất phân bón phốt phát. Kết quả, đến cuối tháng 3, giá urê kỳ hạn toàn cầu ở mức 693 USD/tấn, tăng 49% so với giá ngay trước cuộc xung đột.
Những thực tế trên gây ảnh hưởng giá cả thực phẩm toàn cầu. Theo một dự báo, nếu cuộc chiến Iran kéo dài đến sau tháng 6 tới đây, đồng thời giá dầu tiếp tục duy trì ở mức trên 100 USD/thùng trong cùng giai đoạn, thì Chương trình Lương thực thế giới của Liên Hiệp Quốc (WFP) ước tính rằng số người phải đối mặt với nạn đói cấp tính có thể tăng thêm 45 triệu người trên khắp thế giới.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/the-gioi-thap-thom-cung-eo-bien-hormuz-truoc-gio-g-185260406231900811.htm
Tối 12.4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng bài viết dài trên mạng xã hội Truth Social, nói về tình hình Iran.
Nhà lãnh đạo cho biết đã được Phó tổng thống J.D. Vance, Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Jared Kushner báo cáo đầy đủ về cuộc đàm phán đã diễn ra tại Islamabad (Pakistan). "Cuộc họp với Iran bắt đầu từ sáng sớm và kéo dài suốt đêm - gần 20 giờ. Tôi có thể đi vào chi tiết và nói về nhiều điều đã đạt được, nhưng chỉ có một điều quan trọng - Iran không sẵn sàng từ bỏ tham vọng hạt nhân", ông Trump viết.
Ông Trump cho biết "cuộc họp diễn ra tốt, hầu hết các điểm đã được đồng ý, nhưng điểm duy nhất thực sự quan trọng - hạt nhân - thì không". Nhà lãnh đạo còn cáo buộc Iran cố tình không mở eo biển Hormuz như đã hứa, gây ra lo lắng, gián đoạn và đau khổ cho nhiều người và nhiều nước trên thế giới.
Do đó, chủ nhân Nhà Trắng tuyên bố Hải quân Mỹ sẽ bắt đầu quá trình "phong tỏa bất kỳ và tất cả các tàu thuyền cố gắng đi vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz", với hiệu lực ngay lập tức. Ông gọi việc Iran rải thủy lôi ra eo biển là hành động "tống tiền toàn cầu" và tuyên bố lãnh đạo các nước, đặc biệt là Mỹ, sẽ không bao giờ bị tống tiền.
"Tôi cũng đã chỉ thị cho hải quân tìm kiếm và chặn mọi tàu thuyền trong vùng biển quốc tế đã trả phí cho Iran. Không ai trả khoản phí bất hợp pháp đó sẽ được đảm bảo an toàn khi đi lại trên biển. Chúng tôi cũng sẽ bắt đầu phá hủy các quả mìn mà Iran đã rải trong eo biển. Bất kỳ người Iran nào bắn vào chúng tôi hoặc vào các tàu thuyền dân sự sẽ bị tiêu diệt hoàn toàn", ông Trump viết.
Ông cho biết cuộc phong tỏa sẽ sớm bắt đầu với sự tham gia của các nước khác. "Iran sẽ không được phép kiếm lợi từ hành động tống tiền bất hợp pháp này", Tổng thống Trump viết.
Tổng thống Mỹ cho rằng Iran biết rõ hơn ai hết cách để kết thúc tình hình này, đồng thời cảnh báo rằng quân đội Mỹ đã sẵn sàng khai hỏa và sẽ kết thúc những gì còn lại của Iran.
Iran chưa bình luận về những tuyên bố trên.
Trước đó, viết trên mạng xã hội X ngày 12.4, vào thời điểm phái đoàn Mỹ và Iran kết thúc đàm phán thỏa thuận hòa bình tại Islamabad, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết trong 2 ngày đàm phán, các bên đã thảo luận nhiều vấn đề chính. Trong đó bao gồm vấn đề eo biển Hormuz, hạt nhân, bồi thường chiến tranh, dỡ bỏ lệnh cấm vận và chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến chống lại Iran cũng như xung đột khu vực.
Quan chức ngoại giao Iran cho rằng thành công của tiến trình ngoại giao phụ thuộc vào sự nghiêm túc và thiện chí của phía đối lập, gồm việc ngừng đưa ra những yêu sách quá đáng và bất hợp pháp, cũng như chấp nhận các quyền và lợi ích hợp pháp của Iran.
Trước đó, Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance có cuộc họp báo ngắn để thông tin về kết quả đàm phán. Ông Vance nói Iran không chấp nhận từ bỏ chương trình hạt nhân và nhấn mạnh đề nghị mà Mỹ đưa ra là cuối cùng.
Thế Giới
Trung Đông sáng 6-4: Giá dầu thế giới tăng; Iran ra tuyên bố mới về eo biển Hormuz
Sáng 6-4, Hãng tin AFP tường thuật giá dầu thế giới tiếp tục tăng khi mở cửa phiên giao dịch hôm nay, trong đó giá dầu WTI của Mỹ tăng 1,86% lên 113,62 USD/thùng, khi cuộc chiến ở Trung Đông tiếp tục gây sức ép lên nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Giá dầu thô Brent cũng tăng khi thị trường mở cửa tuần mới, tăng 1,16% lên 110,3 USD/thùng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt thời hạn đến tối 7-4 theo giờ Mỹ (sáng 8-4 theo giờ Việt Nam) để Iran mở lại eo biển Hormuz. Ông dọa sẽ tấn công các nhà máy điện và cầu của Iran nếu nước này không đáp ứng.
Sáng 6-4, Đài Al Jazeera dẫn lại tuyên bố được lực lượng hải quân của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) phát vào tối 5-4 theo giờ địa phương: "Eo biển Hormuz sẽ không bao giờ trở lại trạng thái như trước đây, đặc biệt đối với Mỹ và Israel".
Họ cũng cho biết đang ở giai đoạn cuối của công tác chuẩn bị tác chiến cho cái mà các quan chức Iran gọi là "trật tự mới" ở vùng Vịnh.
Tuyên bố được đưa ra vài ngày sau khi Quốc hội Iran thông qua ở cấp ủy ban một dự thảo luật nhằm áp phí quá cảnh đối với tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy chiến lược này.
Theo truyền thông Iran, đề xuất bao gồm việc thu phí đi qua bằng đồng nội tệ của Iran, cấm tàu của Mỹ và Israel quá cảnh, cũng như áp biện pháp hạn chế đối với những nước tham gia trừng phạt đơn phương với Iran.
Kế hoạch này cũng bao gồm các điều khoản liên quan đến chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz, thẩm quyền của lực lượng vũ trang, an ninh hàng hải, vấn đề môi trường và hợp tác pháp lý với Oman.
Ngày 6-4, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) cho biết các hệ thống phòng không của nước này đang đối phó một cuộc tấn công mới bằng tên lửa và máy bay không người lái (drone).
Trên nền tảng X, Bộ Quốc phòng UAE thông tin các hệ thống phòng không "đang tích cực đối phó với các mối đe dọa từ tên lửa và drone".
Bộ Quốc phòng UAE khẳng định những âm thanh được nghe thấy trên khắp cả nước là kết quả của các hoạt động đánh chặn tên lửa và drone đang diễn ra.
Lực lượng cứu hộ Israel đang tìm kiếm 3 người mất tích trong đống đổ nát của một tòa nhà dân cư ở thành phố Haifa, miền bắc nước này, sau khi nơi đây bị một tên lửa Iran tấn công vào ngày 5-4, theo Hãng tin AFP.
Cuộc tấn công trực tiếp vào tòa nhà bảy tầng đã phá hủy một phần cấu trúc, khiến bốn người bị thương.
Người phát ngôn quân đội Israel cho biết tòa nhà bị "trúng đòn đánh trực tiếp của tên lửa", xác nhận tên lửa được phóng từ Iran.
Hãng thông tấn Fars có liên hệ với IRGC cho biết trong 24 giờ qua, đã có 15 tàu đi qua eo biển Hormuz với sự cho phép của Iran.
Theo Fars, lưu lượng hàng hải qua tuyến đường thủy quan trọng này hiện vẫn thấp hơn 90% so với thời điểm trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran hôm 28-2.
Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết ông đã chúc mừng Tổng thống Mỹ Donald Trump trong một cuộc điện đàm về quyết định tiến hành chiến dịch giải cứu thành công một phi công Mỹ mất tích, sau khi tiêm kích bị bắn rơi tại Iran.
"Ngài Tổng thống bày tỏ sự cảm kích đối với sự hỗ trợ của Israel" - ông Netanyahu viết trên nền tảng X.
"Tôi vô cùng tự hào rằng sự hợp tác của chúng ta, cả trên và ngoài chiến trường, là chưa từng có tiền lệ, và rằng Israel đã có thể góp phần cứu sống một chiến binh Mỹ dũng cảm" - ông bình luận.
Các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon đã khiến ít nhất 15 người thiệt mạng vào ngày 5-4, một ngày sau khi Israel đe dọa tấn công cửa khẩu biên giới chính của Lebanon với Syria, buộc cửa khẩu này phải đóng cửa.
Israel đã tiến hành các cuộc không kích trên khắp Lebanon, cũng như mở chiến dịch tấn công trên bộ ở miền nam Lebanon kể từ hôm 2-3.
Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel, Trung tướng Eyal Zamir, đã thăm các binh sĩ tại miền nam Lebanon vào hôm 5-4 và cam kết sẽ tăng cường các cuộc tấn công nhằm vào nhóm vũ trang Hezbollah.