Nhờ đất đai màu mỡ, địa thế bằng phẳng và nằm bên sông lớn, Đồng Nai trở thành lựa chọn ưu tiên của những nhóm người Việt đầu tiên vào phương Nam khai hoang, lập nghiệp. Các khu vực Biên Hòa, Long Thành, Bà Rịa… thuộc lưu vực sông Đồng Nai là những nơi sớm đón bước chân những người mở cõi.
Theo Gia Định Thành Thống Chí, năm 1698, Nguyễn Hữu Cảnh vâng lệnh chúa Nguyễn Phúc Chu “vào kinh lược đất Đồng Nai”, lập phủ Gia Định gồm hai huyện: Phước Long dựng dinh Trấn Biên, Tân Bình dựng dinh Phiên Trấn. Đây là dấu mốc lịch sử quan trọng, xác lập chủ quyền và bộ máy quản lý nhà nước, đặt nền móng cho sự hình thành vùng Biên Hòa – Đồng Nai ngày nay.
Những năm đầu khai mở, nhờ vị trí thuận lợi bên sông Đồng Nai thông ra biển Cần Giờ, vùng đất Biên Hòa sớm phát triển sầm uất thành đô thị nhộn nhịp. Trên cù lao Phố (nay thuộc phường Trấn Biên), Nông Nại đại phố từng được xem là một trong những thương cảng lớn nhất Nam Bộ vào thế kỷ XVII-XVIII.
Theo ông Trần Quang Toại, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Đồng Nai, truyền thống thương mại cùng giao lưu kinh tế, văn hóa hình thành rất sớm đã tạo nền tảng quan trọng cho quá trình đô thị hóa của địa phương ở các giai đoạn sau.
Đến năm 1808, dưới triều vua Gia Long, dinh Trấn Biên được đổi thành trấn Biên Hòa, trở thành một trong năm trấn thuộc Gia Định thành, với địa giới rộng lớn bao trùm phần lớn vùng đất thuộc Đồng Nai và TP HCM ngày nay. Trải qua nhiều biến động lịch sử và điều chỉnh địa giới, nơi đây vẫn luôn giữ vai trò quan trọng trong việc định hình không gian kinh tế – xã hội Nam Bộ.
Từ những tiền đề đó, các tuyến giao thông huyết mạch như đường thủy, quốc lộ, đường sắt dần được xây dựng qua Đồng Nai, kết nối Sài Gòn với duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
“Cù lao Phố vẫn còn nhiều dấu tích văn hóa, cho thấy Đồng Nai là cái nôi phát triển kinh tế – xã hội của Nam Bộ hơn 325 năm”, ông Trần Quang Toại nói.
Theo ông, sau khi chiếm Nam Bộ, người Pháp bắt đầu khai thác tài nguyên với hàng loạt nông trường cao su, tập trung chủ yếu ở Đồng Nai. Từ nền kinh tế nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp manh mún, người dân dần làm quen với máy móc qua các nhà máy chế biến mủ cao su, gỗ, từ đó hình thành lực lượng công nhân đông đảo, thu hút lao động từ nhiều nơi.
Ông Toại cho rằng vị trí giáp Sài Gòn, giao thông thuận lợi và nguồn lao động dồi dào là những yếu tố thúc đẩy sự ra đời của nhiều nhà máy trong thế kỷ XX, tiêu biểu khu kỹ nghệ Biên Hòa, được xem là khu công nghiệp đầu tiên của Việt Nam.
Từ khi xây dựng năm 1962 đến 1975, khu kỹ nghệ Biên Hòa có 94 nhà máy, xí nghiệp, với phần lớn máy móc nhập từ Nhật, Đức, Pháp, Đài Loan… Đến năm 1990, Đồng Nai thành lập Công ty Phát triển khu công nghiệp Biên Hòa (Sonadezi Biên Hòa) để đầu tư, nâng cấp hạ tầng và thu hút vốn nước ngoài.
Từ khu công nghiệp Biên Hòa, địa phương tiếp tục mở rộng hàng loạt khu công nghiệp lớn như Biên Hòa 2, Amata, Long Bình, Long Thành, Nhơn Trạch, Chơn Thành…
Với quy mô kinh tế lớn và cơ cấu chuyển dịch theo hướng công nghiệp – dịch vụ hiện đại, Đồng Nai từng bước khẳng định vị thế là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của khu vực phía Nam và cả nước.
Hiện tỉnh nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về phát triển khu công nghiệp với 89 khu công nghiệp được quy hoạch, tập trung tại Biên Hòa, Nhơn Trạch, Long Thành, Chơn Thành… Các khu này thu hút doanh nghiệp từ 45 quốc gia, với 2.269 dự án và tổng vốn đăng ký 44,38 tỷ USD.
Giai đoạn 2021-2025, kinh tế – xã hội Đồng Nai tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng hiện đại, môi trường đầu tư kinh doanh ngày càng cải thiện, tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm công nghiệp lớn của khu vực phía Nam.
Ông Nguyễn Văn Út, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, cho biết địa phương đang đứng trước thời cơ lịch sử để bứt phá, hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm công nghiệp, logistics và đô thị hiện đại hàng đầu cả nước.
Theo ông, Đồng Nai có nền tảng công nghiệp vững chắc, vị trí chiến lược tại Đông Nam Bộ và hệ thống hạ tầng đang được đầu tư đồng bộ, nhất là các dự án động lực quốc gia. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh không thể đi theo lối mòn cũ mà phải đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển, cách làm và phương thức quản trị.
Lãnh đạo tỉnh cho biết Đồng Nai sẽ tập trung xây dựng mô hình phát triển mới, chuyển từ “tỉnh công nghiệp” sang “thành phố công nghiệp – đô thị – dịch vụ hiện đại”, phát triển theo chiều sâu dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số.
Phước Tuấn
Bài 3: Sân bay Long Thành sẽ ‘nâng hạng’ Đồng Nai ra sao
Ngày 9.4, tin từ Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang cho biết đơn vị đã tống đạt quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Trần Thị Bích Phượng (49 tuổi, ngụ đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang) để điều tra về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Theo kết quả điều tra ban đầu, Trần Thị Bích Phượng thông tin cần bán thửa đất 25.000 m2 tại khu vực Cửa Lấp, thuộc khu phố Dương Tơ, đặc khu Phú Quốc. Từ đó, nhiều người tìm gặp Phượng để thực hiện giao dịch.
Đến ngày 9.6.2022, Phượng ký hợp đồng chuyển nhượng thửa đất nêu trên cho một số cá nhân ngụ tại TP.HCM và Phú Quốc với giá 17 tỉ đồng. Sau khi ký kết hợp đồng, bên mua đã nhiều lần chuyển cho bị can Phượng số tiền 6 tỉ đồng.
Quá trình thực hiện hợp đồng mua bán, Phượng cam kết trong thời hạn từ 60 đến 90 ngày Phượng sẽ hoàn tất việc trích đo để làm thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất cho bên mua. Tuy nhiên, khi hết thời hạn cam kết, Phượng không thực hiện được thủ tục trích đo theo hợp đồng. Khi bên mua yêu cầu hoàn trả tiền, Phượng không thực hiện.
Qua làm việc của cơ quan điều tra, bị can Trần Thị Bích Phượng đã thừa nhận toàn bộ hành vi lừa người mua đất ở Phú Quốc.
Vụ việc đang được Công an tỉnh An Giang tiếp tục điều tra làm rõ để xử lý theo quy định pháp luật.
Mới đây, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Minh Thạnh có văn bản chỉ đạo về đề xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường thu hồi khu đất 561 Kinh Dương Vương do Tổng công ty Lương thực miền Nam (Vinafood 2) không còn nhu cầu sử dụng.
Phó chủ tịch Bùi Minh Thạnh giao Sở Tư pháp chủ trì, phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường và các đơn vị có liên quan rà soát, nghiên cứu có ý kiến về nội dung, căn cứ pháp lý, thẩm quyền, trình tự thực hiện thủ tục hành chính đối với hồ sơ đề xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường.
Từ đó tổng hợp ý kiến của các đơn vị liên quan gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường báo cáo, tham mưu, đề xuất UBND thành phố.
Trước đó, năm 2024 Thanh tra TP.HCM ban hành kết luận về công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch xây dựng quận Bình Tân (cũ) đã chỉ ra nhiều sai sót về sử dụng đất tại dự án 561 Kinh Dương Vương, phường An Lạc.
Khu đất 561 Kinh Dương Vương trước đây có nguồn gốc là nhà máy xay Cửu Long được điều chuyển về Vinafood 2 quản lý, sử dụng vào năm 2005.
Trên cơ sở đề xuất của Vinafood 2 được Bộ Tài chính thống nhất, năm 2008 thành phố chấp thuận cho Vinafood 2 được chuyển mục đích sử dụng đất tại khu đất 561 Kinh Dương Vương để xây cao ốc chung cư kết hợp trung tâm thương mại quy mô 55.498m2. Công ty cổ phần Đầu tư phát triển Cửu Long (đơn vị có vốn góp của Vinafood 2) làm chủ đầu tư dự án.
Quá trình thoái vốn thì Vinafood 2 được chỉ đạo không được tiếp tục đầu tư vào dự án trên. Thành phố tiếp tục cho Công ty Cửu Long tiếp tục đầu tư dự án.
Đầu năm 2017 sau khi dự án được phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 thì UBND TP.HCM có văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư cho Công ty Cửu Long làm chủ đầu tư với tiến độ thực hiện dự án 4 năm. Tuy nhiên dự án đến nay vẫn chưa được triển khai.
Trong khi dự án chưa triển khai thì tại khu đất xảy ra tình trạng vi phạm xây dựng các công trình bên trong (kết cấu dạng nhà xưởng) với tổng diện tích hơn 23.000m2 gây phức tạp tình hình khiến địa phương phải xử lý.
Tháng 6-2023, UBND quận Bình Tân (cũ) từng đề xuất với UBND TP.HCM sử dụng khu đất 561 Kinh Dương Vương để đầu tư làm công viên văn hóa - cây xanh.
Hiện trạng khu đất theo Tuổi Trẻ Online ghi nhận đang làm bãi đậu xe, chành xe và nhà xưởng cho thuê.
Ngày 10/4, UBND tỉnh Quảng Ninh ban hành kế hoạch chi tiết nhằm hoàn thiện hồ sơ, thủ tục trình cấp có thẩm quyền quyết định thành lập TP Quảng Ninh trực thuộc Trung ương. Kế hoạch dựa trên cơ sở kết luận của Bộ Chính trị tại phiên họp ngày 3/4 về việc thống nhất chủ trương thành lập TP Quảng Ninh trên cơ sở toàn bộ địa giới hành chính của tỉnh hiện nay.
Theo kế hoạch, đề án thành lập TP Quảng Ninh sẽ được hoàn thiện trong tháng 4, đồng thời ban hành kế hoạch, tổ chức lấy ý kiến người dân tại các xã, phường, đặc khu. Tháng 5/2026, đề án được báo cáo các cấp ủy Đảng và trình HĐND tỉnh thông qua, sau đó trình lên Chính phủ để Bộ Nội vụ thẩm định và báo cáo Quốc hội. Dự kiến tháng 6, đề án được trình lên Quốc hội xem xét.
Tỉnh Quảng Ninh sẽ báo cáo Chính phủ cho phép không áp dụng một số quy định về phân loại đô thị thông thường để phù hợp với tính chất đặc thù khi chuyển đổi toàn bộ địa giới hành chính thành thành phố trực thuộc Trung ương
Năm 2025, tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm (GRDP) của Quảng Ninh ước đạt 11,89%, cao nhất cả nước, quy mô nền kinh tế trên 368.445 tỷ đồng. Tổng thu ngân sách nhà nước lần đầu tiên đạt 84.500 tỷ đồng, đứng thứ 6 cả nước.
Du lịch là ngành kinh tế thế mạnh của Quảng Ninh, năm 2025 tỉnh đã tiếp đón 21,28 triệu lượt khách, tăng 12% so với cùng kỳ, trong đó khách nội địa đạt 16,78 triệu, khách quốc tế 4,5 triệu lượt. Tổng doanh thu du lịch đạt 57.000 tỷ đồng.
Năm 2026, Quảng Ninh đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng GRDP đạt trên 12,5%, GRDP bình quân đầu người từ 11.800 USD trở lên, tổng thu ngân sách nhà nước đạt 100.000 tỷ đồng.
Cả nước hiện có 6 thành phố trực thuộc Trung ương là Hà Nội, Hải Phòng, TP Huế, Đà Nẵng, TP HCM, Cần Thơ. Cuối tháng 3, Trung ương Đảng đồng ý chủ trương đưa Đồng Nai lên thành phố trực thuộc Trung ương.
