Bác sĩ Menhel Kinno, chuyên khoa tim mạch tại Hệ thống Bệnh viện Đại học Rush (Mỹ), cho biết người bị huyết áp cao không nên bật dậy đột ngột khỏi giường, đặc biệt nếu đang dùng thuốc điều trị. Thay vào đó, nên từ từ nâng người dậy và ngồi yên trên giường khoảng 1–2 phút để cơ thể thích nghi. Nếu đứng lên quá nhanh, người bệnh có thể bị chóng mặt, choáng váng, thậm chí ngất xỉu do huyết áp tụt tạm thời khi lượng máu trở về tim giảm.
Theo bác sĩ Kinno, vào buổi sáng, huyết áp có xu hướng tăng tự nhiên do nhịp sinh học, sự gia tăng hoạt động của hệ thần kinh giao cảm và thay đổi nội tiết tố. Sự tăng đột ngột này có thể tạo thêm áp lực lên tim mạch, làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim, quá tải tim hoặc các biến cố tim mạch khác, đặc biệt ở người chưa kiểm soát tốt huyết áp.
Không chỉ vậy, các chuyên gia cũng khuyến cáo người bệnh tránh lao ngay vào các hoạt động thể chất cường độ cao như chạy nhanh, tập HIIT hay nâng tạ nặng ngay sau khi thức dậy. Thay vào đó, nên bắt đầu ngày mới bằng việc uống một cốc nước ấm, dùng thuốc theo chỉ định, rồi sau khoảng 30 – 60 phút mới vận động nhẹ như vươn vai hoặc đi bộ chậm.
Các bác sĩ tim mạch nhấn mạnh, người bị huyết áp cao cần tránh những thay đổi đột ngột về tư thế hoặc cường độ vận động vào buổi sáng. Việc duy trì nhịp sinh hoạt chậm rãi, ổn định ngay sau khi thức dậy sẽ giúp giảm áp lực lên hệ tim mạch và hạn chế nguy cơ biến chứng.
Một loại nước 'vàng' giải nhiệt nhanh trong ngày nắng nóng
Nếu chỉ được chọn một loại nước trong ngày nắng nóng, thì nước dừa tươi chính là lựa chọn khoa học và toàn diện nhất, theo Cleveland Clinic (Mỹ).
Tiến sĩ - bác sĩ Alice Gallo De Moraes, chuyên khoa nội tiết tại Cleveland Clinic, cho biết: Nước dừa không chỉ bù nước nhanh chóng, mà còn chứa khoáng chất tự nhiên như kali, magie và natri - giúp duy trì cân bằng điện giải, ngăn chuột rút, mệt mỏi hay đau đầu do nhiệt. Đây là yếu tố quan trọng khi cơ thể bị mất nước nhanh trong những ngày nắng nóng.
Ngoài ra, nước dừa còn có hàm lượng đường tự nhiên vừa phải, giúp cung cấp năng lượng nhẹ mà không gây tăng đường huyết đột ngột như các loại nước ngọt hay nước ép công nghiệp. Những người bổ sung nước dừa tươi thường thấy tinh thần sảng khoái, tập trung cao hơn khi làm việc hoặc học tập dưới thời tiết nóng bức, theo Harvard Health Publishing (Mỹ).
Một ưu điểm khác mà các chuyên gia nhấn mạnh là tác dụng thanh nhiệt từ bên trong. Nước dừa chứa các enzyme tự nhiên, vitamin nhóm B và vitamin C, giúp hạ nhiệt cơ thể, hỗ trợ tiêu hóa và chống stress do nóng bức. Chính vì vậy, đây là loại nước giải nhiệt vừa cung cấp nước, khoáng chất và dưỡng chất, vừa tiện lợi, dễ uống.
Bác sĩ Michael Jensen, chuyên gia dinh dưỡng tại Mayo Clinic (Mỹ), bổ sung thêm: Chất điện giải trong nước dừa hỗ trợ cơ thể điều chỉnh lượng muối và nước, đặc biệt quan trọng cho những người lao động ngoài trời hoặc vận động nhiều trong nắng nóng.
Một điểm cộng khác mà nhiều người ít biết là nước dừa hỗ trợ giảm huyết áp và tốt cho tim mạch nhờ hàm lượng kali tự nhiên. Ngoài ra, nước dừa còn chứa axit lauric, một chất có khả năng hỗ trợ chống vi khuẩn, kháng viêm nhẹ và duy trì sức khỏe tiêu hóa, theo Mayo Clinic.
Tiến sĩ - bác sĩ Alice Gallo De Moraes lưu ý: Khi chọn nước dừa, hãy ưu tiên loại tươi, tránh các loại chế biến sẵn có thêm đường, hương liệu hoặc chất bảo quản. Có thể kết hợp thêm vài lát chanh hoặc lá bạc hà để tăng hương vị và hiệu quả làm mát.
Nếu bạn chỉ được chọn một loại nước để giải nhiệt mùa nắng nóng, nước dừa tươi là lựa chọn hàng đầu, vừa cấp nước, bổ sung khoáng chất, vừa thanh nhiệt và giúp tinh thần phấn chấn.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/mot-loai-nuoc-vang-giai-nhiet-nhanh-trong-ngay-nang-nong-18526040512132417.htm
Ít ai biết: Loại củ rẻ tiền giúp ngủ ngon, giảm 'nóng trong người' hiệu quả
Bác sĩ chuyên khoa 2 Huỳnh Tấn Vũ, Đơn vị Điều trị Ban ngày, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3 cho biết, trong nhịp sống hiện đại, áp lực công việc cùng thói quen sinh hoạt thiếu điều độ khiến tình trạng mất ngủ và “nội nhiệt” (nóng trong, bứt rứt) ngày càng phổ biến.
Trước khi tìm đến thuốc, việc điều chỉnh chế độ dinh dưỡng được xem là nền tảng quan trọng. Trong đó, củ sen - phần thân rễ nằm sâu trong bùn của cây sen - được xem là một đại diện tiêu biểu của phương pháp “thực trị” phương Đông, có khả năng làm dịu hệ thần kinh và hỗ trợ thanh nhiệt từ bên trong.
Củ sen có tên khoa học Nelumbo nucifera. Các nghiên cứu hiện đại cho thấy đây là nguồn vi chất phong phú.
Đáng chú ý, nhóm vitamin B - đặc biệt là vitamin B6 (pyridoxine) - đóng vai trò quan trọng trong quá trình tổng hợp các chất dẫn truyền thần kinh như serotonin và dopamine, những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tâm trạng và giấc ngủ.
Bên cạnh đó, củ sen chứa nhiều kali và magie nhưng ít natri, giúp hỗ trợ giãn mạch, ổn định huyết áp và thư giãn cơ thể. Hàm lượng vitamin C cao mang lại khả năng chống oxy hóa, góp phần tăng cường miễn dịch.
Ngoài ra, các hợp chất phenolic như catechin và axit gallic còn có tác dụng kháng viêm và bảo vệ tế bào thần kinh.
Đối với mất ngủ và căng thẳng thần kinh, củ sen phát huy tác dụng qua hai cơ chế chính.
Thứ nhất, vitamin B6 tham gia vào quá trình chuyển hóa tryptophan thành serotonin và melatonin - 2 chất quan trọng giúp điều hòa tâm trạng và nhịp sinh học. Thiếu hụt vitamin này có thể góp phần gây rối loạn giấc ngủ và lo âu.
Thứ 2, với tình trạng “nóng trong người”, củ sen giúp làm mát cơ thể nhờ hàm lượng nước và chất điện giải dồi dào, từ đó giảm cảm giác khô miệng, bứt rứt.
Đồng thời, các hợp chất như tannin và vitamin K còn giúp tăng độ bền thành mạch, hỗ trợ giảm các biểu hiện do “huyết nhiệt” như chảy máu cam, chảy máu chân răng hoặc nổi mụn.
Theo y học cổ truyền, tác dụng của củ sen thay đổi tùy theo cách chế biến.
Vì vậy, người mất ngủ do thể hư nên ưu tiên dùng củ sen đã nấu chín. Ngược lại, nếu mất ngủ đi kèm biểu hiện “thực nhiệt” như bốc hỏa, táo bón, miệng khô, có thể dùng củ sen tươi với lượng phù hợp.
Từ lâu, củ sen đã được sử dụng trong nhiều món ăn - bài thuốc quen thuộc:
Phát động Ngày Sức khỏe toàn dân, Bộ trưởng cảnh báo 'đừng đợi có bệnh mới đi khám'
Tham dự sự kiện có Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cùng nhiều lãnh đạo các bộ, ban, ngành, địa phương, cơ sở y tế và đông đảo người dân.
Phát biểu tại buổi lễ, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh trong những năm qua công tác chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đã đạt nhiều thành tựu quan trọng.
Tuy nhiên Việt Nam đang đối mặt với không ít thách thức mới khi cơ cấu bệnh tật thay đổi nhanh chóng, các bệnh không lây nhiễm gia tăng, dân số già hóa và nguy cơ dịch bệnh mới luôn hiện hữu.
"Nếu không chủ động phòng bệnh, chúng ta sẽ phải trả giá rất lớn, không chỉ về chi phí y tế mà còn về chất lượng cuộc sống và năng lực cạnh tranh quốc gia", ông Quyết nói.
Theo ông, phòng bệnh không còn là câu chuyện riêng của ngành y tế mà phải trở thành trách nhiệm của toàn xã hội, từ mỗi cá nhân, gia đình đến cả hệ thống chính trị.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, lãnh đạo Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đề nghị tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm như nâng cao nhận thức cộng đồng, xây dựng văn hóa sức khỏe, phát triển y tế dự phòng và y tế cơ sở, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế.
Việc ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử được kỳ vọng sẽ giúp quản lý sức khỏe người dân hiệu quả hơn, từ sớm và từ xa.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cũng cho rằng ngành y tế đang đứng trước áp lực lớn khi gánh nặng bệnh không lây nhiễm như tim mạch, ung thư, tăng huyết áp, đái tháo đường ngày càng tăng. Bên cạnh đó là những thách thức từ già hóa dân số, biến đổi khí hậu, vấn đề sức khỏe tâm thần và dinh dưỡng không hợp lý.
Trong bối cảnh đó người dân cần thay đổi cách tiếp cận với sức khỏe của chính mình. "Đừng đợi đến khi có bệnh mới đi tìm bác sĩ. Hãy chủ động khám sức khỏe định kỳ, tầm soát bệnh tật. Phát hiện sớm không chỉ giúp cứu sống bản thân mà còn giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội", bà Lan nhấn mạnh.
Bà cũng khuyến nghị mỗi người hình thành lối sống khoa học, duy trì vận động thể lực, ăn uống hợp lý, đảm bảo an toàn thực phẩm, hạn chế thuốc lá, rượu bia. Một cơ thể khỏe mạnh chính là "lá chắn" hiệu quả nhất trước bệnh tật.
Tại sự kiện, hàng nghìn người dân tham gia các hoạt động khám, tư vấn sức khỏe miễn phí, đồng diễn dưỡng sinh, đi bộ hưởng ứng… Khu vực khám chuyên khoa có sự tham gia của nhiều bác sĩ bệnh viện tuyến trung ương, Hà Nội với nhiều kỹ thuật hiện đại như siêu âm Doppler tim, điện tâm đồ, xét nghiệm sinh hóa nhanh đã được triển khai nhằm tầm soát sớm các bệnh lý phổ biến.
PGS.TS Nguyễn Tiến Quang, Giám đốc Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cho biết bệnh viện đã mang các kỹ thuật cao của Viện Tim mạch vào phục vụ trực tiếp tại sự kiện, giúp người dân tiếp cận dịch vụ chất lượng ngay tại chỗ.
"Siêu âm tim lưu động giúp phát hiện sớm các nguy cơ tim mạch tiềm ẩn, từ đó đưa ra khuyến cáo kịp thời để người dân chủ động bảo vệ sức khỏe", ông Quang chia sẻ.
Đông đảo người dân được thăm khám, tư vấn sức khỏe miễn phí tại ngày hội - Ảnh: T.MINH
Ghi nhận tại khu khám tim mạch cho thấy nhiều trường hợp có nguy cơ cao nhưng chưa từng kiểm tra sức khỏe. Một số người trẻ được phát hiện huyết áp ở mức đáng lo ngại, trong khi không ít người dù không có triệu chứng nhưng siêu âm lại phát hiện dấu hiệu suy tim hoặc bất thường van tim.
Theo bác sĩ Nguyễn Kim Bảng, Phó Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8, hiện tỉ lệ tăng huyết áp ở người trưởng thành chiếm khoảng 25%, nếu tính cả các bệnh lý xơ vữa có thể lên tới 30% dân số. Đáng lo ngại, các bệnh này thường diễn tiến âm thầm nhưng có thể gây hậu quả nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
"Việc tầm soát sớm chính là thời điểm vàng để can thiệp. Khi được phát hiện kịp thời, người dân có thể điều chỉnh lối sống, chế độ ăn uống, từ đó ngăn chặn biến chứng nguy hiểm", bác sĩ Bảng nhấn mạnh.
Lễ mit tinh hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân lần đầu tiên tổ chức được kỳ vọng trở thành động lực để mỗi người thay đổi nhận thức, chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe, bảo vệ mình từ sớm - từ xa, tiến tới góp phần giúp hệ thống y tế sẽ giảm áp lực và một xã hội khỏe mạnh, phát triển bền vững.