Ngày 4-4, đại diện Đội cảnh sát giao thông đường bộ cao tốc số 6 (Đội 6) thuộc Phòng 6 Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) cho biết đơn vị đang tăng cường lực lượng, sử dụng ô tô “hóa trang” di chuyển trên cao tốc để quay video, xử lý phạt “nóng” hoặc gửi thông báo “phạt nguội” các hành vi vi phạm như: Chuyển làn không xi nhan, dừng đỗ không đặt cảnh báo hoặc cảnh báo không đúng quy định… trên các đoạn tuyến cao tốc đảm trách như: TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây, Dầu Giây – Phan Thiết, Phan Thiết – Vĩnh Hảo, Vĩnh Hảo – Cam Lâm, Cam Lâm – Nha Trang, Vân Phong – Nha Trang.
Kết quả từ 6h ngày 3-4 đến 6h ngày 4-4 đã ghi nhận và phát hiện 98 trường hợp vi phạm, tổng mức phạt tiền dự kiến hơn 500 triệu đồng, đã lập biên bản trực tiếp 45 trường hợp, mức tiền phạt 151 triệu đồng.
Trong đó chuyển làn không có tín hiệu báo trước 10 trường hợp; dừng, đỗ trên đường cao tốc không đúng nơi quy định 20 trường hợp; dừng đỗ xe nơi có biển cấm 8 trường hợp; chạy quá tốc độ 29 trường hợp; chạy dưới tốc độ tối thiểu 17 trường hợp, chạy ở làn dừng xe khẩn cấp 4 trường hợp; vi phạm khác 10 trường hợp…
Đại diện Đội 6 nhấn mạnh trong bối cảnh hệ thống đường cao tốc ngày càng phát triển, góp phần rút ngắn thời gian di chuyển và thúc đẩy kinh tế, ý thức tham gia giao thông của một bộ phận người lái xe vẫn còn nhiều hạn chế.
Đặc biệt, những hành vi vi phạm trên cao tốc không chỉ gây mất an toàn mà còn tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến các vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng.
Một trong những lỗi phổ biến là chuyển làn không có tín hiệu báo trước. Trên cao tốc, các xe di chuyển với tốc độ cao, do đó việc chuyển làn đột ngột khiến xe phía sau không kịp phản ứng. Hậu quả có thể là va chạm trực diện hoặc tai nạn liên hoàn, gây thiệt hại lớn về người và tài sản.
Bên cạnh đó tình trạng dừng, đỗ xe không đúng nơi quy định cũng đáng báo động. Cao tốc không phải là nơi để dừng xe tùy tiện.
Khi một xe đứng yên bất ngờ trên đường, các xe phía sau rất khó xử lý kịp thời, đặc biệt trong điều kiện thời tiết xấu hoặc tầm nhìn hạn chế. Điều này dễ dẫn đến những vụ tai nạn nghiêm trọng với hậu quả khó lường.
Một nguyên nhân khác dẫn đến tai nạn trên cao tốc là chạy quá tốc độ quy định. Khi vượt quá tốc độ cho phép, người lái xe sẽ giảm khả năng kiểm soát xe, đồng thời quãng đường phanh cũng dài hơn.
Trong trường hợp xảy ra va chạm, lực tác động lớn có thể gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến tử vong.
Không chỉ vậy, chạy dưới tốc độ tối thiểu cũng là hành vi nguy hiểm không kém. Việc di chuyển quá chậm phá vỡ dòng lưu thông chung, khiến các xe phía sau dễ rơi vào tình huống bất ngờ và không kịp xử lý, từ đó dẫn đến va chạm từ phía sau.
Đáng chú ý, nhiều tài xế còn lái xe vào làn dừng khẩn cấp để vượt hoặc tránh ùn tắc. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng, bởi làn này được dành riêng cho các xe gặp sự cố bất khả kháng hoặc xe cứu hộ.
Việc chiếm dụng làn khẩn cấp có thể làm chậm trễ công tác cứu nạn, cứu hộ, khiến hậu quả của các vụ tai nạn trở nên nghiêm trọng hơn.
Tình huống giao thông: Cô gái đi xe máy từ bên phụ, tạt qua đầu rồi đi lên phía trước xe có gắn camera hành trình. Rơi vào điểm mù, cô gái bị ủn lên phía trước, ngã xuống đường rồi mất hút dưới gầm xe. Chưa rõ thương vong.
Kỹ năng lái xe: Những chiếc xe lớn rất nhiều điểm mù, những người đi xe máy nên chủ động tránh xa khi nghe tiếng xe tới gần. Đặc biệt khi chuyển hướng cần luôn nhìn gương, quan sát hai bên và quay đầu nhìn thật nhanh nếu cần thiết để xác định có những phương tiện nào đang đi tới. Rất nhiều người có thói quen ra đường chỉ bật đèn xi-nhan là chuyển hướng, không cần biết phía sau có xe khác hay không.
Tài xế điều khiển những chiếc xe lớn cần tập trung quan sát xung quanh, di chuyển tốc độ chậm, nhất là trong khi vực dân cư phòng mọi tình huống có thể xảy ra.
Tình huống giao thông: Đường đông xe, cô gái điều khiển xe máy bằng một tay, trong khi tay còn lại sử dụng điện thoại và không nhìn đường. Người này húc mạnh vào đuôi ôtô gắn camera hành trình, may mắn không ngã ra đường nhưng lập tức bỏ đi.
Ngay phía sau một người đàn ông dường như vì tình huống cô của gái nên giật mình phanh gấp, trượt ngã ra đường ngay sát bánh xe bus. May mắn, tài xế xe bus đánh lái và phanh kịp tránh tai nạn liên hoàn.
Kỹ năng lái xe: Người điều khiển phương tiện khi tham gia giao thông cần luôn tập trung quan sát, lái xe bằng hai tay. Tuyệt đối không làm việc riêng nhất là sử dụng điện thoại, hành vi này khiến việc quan sát đường bị sao nhãng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho bản thân và những người đi đường khác.
Nghị định 168/2024, người đi xe máy sử dụng điện thoại bị phạt tiền 800.000- 1 triệu đồng, đồng thời trừ 4 điểm trên giấy phép lái xe. Nếu gây tai nạn mức phạt tăng lên 10-14 triệu đồng.
Trong khi đó, với người đàn ông lái xe máy ở phía sau cũng cần luôn để ý luồng giao thông phía trước và giữ khoảng cách an toàn, Khi gặp tình huống bất ngờ cần phanh bằng cả phanh trước và sau để xe không mất trạng thái cân bằng, dẫn tới trượt bánh hoặc đổ nghiêng.
Lướt trên các sàn thương mại điện tử với từ khóa "tem xe nội bộ", kết quả hiện ra rất nhiều với giá chưa tới 50.000 đồng cho một bộ tem, nhãn dán. Nhiều tài xế tự ý mua, dán lên xe nhằm ngụy trang, lách luật để kinh doanh vận tải trái phép. Tuy nhiên, hành vi này đang bị siết chặt bằng các chế tài xử phạt theo Nghị định 336/2025/NĐ-CP (Nghị định 336).
Về nguyên tắc, nhãn nội bộ dùng để nhận diện xe phục vụ riêng cho hoạt động của một cơ quan hoặc tổ chức. Thực tế ghi nhận nhiều cá nhân dùng xe biển trắng dán nhãn này để kinh doanh vận tải chui, chở khách hoặc chở hàng và thu cước phí. Ngoài ra, một số trường hợp xe tải dán nhãn "xe nội bộ" của công ty, doanh nghiệp nhưng tài xế dùng phương tiện để làm việc cá nhân, vận chuyển hàng hóa không thuộc sở hữu của tổ chức chủ quản, gây ảnh hưởng cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
Hiện tại, Nghị định 158/2024/NĐ-CP (Nghị định 158) đã đưa ra những quy định cụ thể đối với xe vận tải hàng hóa nội bộ. Theo điểm đ, khoản 2, điều 25 của Nghị định này, xe vận tải hàng hóa nội bộ chỉ được sử dụng để vận chuyển các sản phẩm, hàng hóa do chính cơ quan, tổ chức đó thực hiện sản xuất ra. Ngoài ra, phương tiện này cũng chỉ được phép chuyên chở trang thiết bị, dụng cụ, nguyên vật liệu hoặc nhiên liệu phục vụ riêng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh nội bộ của đơn vị mình.
Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng tài xế sử dụng xe nội bộ để nhận đơn hàng thuê cho bên thứ ba hoặc kinh doanh dịch vụ vận chuyển trái phép dưới danh nghĩa phục vụ nội bộ.
Song song với việc định nghĩa rõ ràng, Nghị định 336/2025/NĐ-CP (Nghị định 336) đã thiết lập khung hình phạt đối với các hành vi vi phạm quy định vận tải nội bộ từ ngày 1.3.2026. Cụ thể tại điểm d và điểm đ, khoản 2, điều 14, Nghị định 336, hành vi sử dụng xe vận tải nội bộ để kinh doanh vận tải hành khách, hàng hóa bị phạt 3 - 5 triệu đồng đối với cá nhân; phạt 6 - 10 triệu đồng đối với tổ chức.
Không dừng lại ở lỗi kinh doanh trái phép, hành vi vận chuyển người và hàng hóa không đúng đối tượng theo quy định cũng chịu mức phạt tương đương. Điều này đồng nghĩa với việc dù không thu tiền trực tiếp nhưng nếu xe nội bộ chở người hoặc hàng không thuộc phạm vi phục vụ của đơn vị, chủ xe vẫn có thể bị phạt tới 10 triệu đồng. Điều này buộc các doanh nghiệp phải quản lý chặt chẽ đội xe, không để tài xế tự ý lợi dụng tài sản chung cho mục đích cá nhân.
