Rộ tin Mỹ mở “chiến dịch giải cứu phi công tiêm kích” nghi bị Iran bắn hạ

Với hành trình chinh phục không gian sâu hướng tới Mặt trăng, 4 phi hành gia trên tàu Orion khi thực hiện sứ mệnh lịch sử Artemis II phải tìm cách duy trì những sinh hoạt quen thuộc như uống sinh tố, chụp ảnh bằng điện thoại, xử lý email lỗi, thậm chí sửa toilet gặp trục trặc.

Trong không gian sống chật hẹp tương đương hai chiếc xe minivan, mọi sinh hoạt diễn ra trong trạng thái không trọng lực. Với Christina Koch - người phụ nữ đầu tiên bay vào không gian sâu, hành trình 10 ngày giống như một chuyến "cắm trại ngoài vũ trụ", nơi tinh thần đồng đội và khả năng thích nghi được đặt lên hàng đầu.

Danh sách vật dụng trên tàu có 58 bánh tortilla, 43 ly cà phê, thịt bò nướng, 5 loại tương ớt - và một cái toilet duy nhất. Khác với các sứ mệnh Apollo trước đây - khi phi hành gia phải dùng túi chứa chất thải và bỏ lại trên bề mặt Mặt trăng - đây là lần đầu một chuyến bay không gian sâu được trang bị hệ thống vệ sinh hoàn chỉnh.

Tuy nhiên toilet này bất ngờ gặp sự cố và được Christina Koch xử lý. Cô hài hước tự nhận mình là "thợ sửa ống nước ngoài không gian".

Theo cô, đây có lẽ là thiết bị quan trọng nhất trên tàu - và khi nó hoạt động ổn định, cả phi hành đoàn đều "thở phào nhẹ nhõm".

Toilet đặt trong khoang nhỏ, phát ra tiếng ồn lớn, buộc phi hành gia phải đeo thiết bị bảo vệ tai khi sử dụng, nhưng cũng là nơi hiếm hoi có được sự riêng tư.

Không chỉ gặp trục trặc với toilet, phi hành đoàn còn xử lý những vấn đề quen thuộc "dưới mặt đất" như hệ thống email Microsoft Outlook bị lỗi. Chỉ huy Reid Wiseman cho biết sự cố đã được đội kiểm soát bay tại Houston nhanh chóng khắc phục.

Để duy trì thể trạng trong môi trường vi trọng lực - nơi cơ thể dễ mất khối lượng cơ và xương nếu không vận động - phi hành đoàn tuân thủ lịch sinh hoạt nghiêm ngặt, gồm 30 phút tập luyện mỗi ngày với thiết bị dạng bánh đà, cho phép thực hiện các bài tập như chèo thuyền, squat hay nâng tạ.

Giấc ngủ cũng là trải nghiệm đặc biệt. Các túi ngủ được cố định vào thành tàu để tránh trôi nổi. Christina Koch thậm chí ngủ trong tư thế lộn ngược, "treo mình như một con dơi" giữa khoang tàu - theo mô tả của chỉ huy Wiseman.

Israel tấn công nhà máy hóa dầu lớn nhất Iran

Trong chuyến đi này, NASA cho phép các phi hành gia mang theo điện thoại thông minh để ghi lại khoảnh khắc đáng nhớ, kết nối với gia đình và chia sẻ với mọi người ở Trái đất.

Phi hành gia Jeremy Hansen cho biết cảm giác lơ lửng khiến ông "như trở lại làm một đứa trẻ". Còn Victor Glover - người da màu đầu tiên bay quanh Mặt trăng - thừa nhận rằng dù phải giữ sự chuyên nghiệp, vẫn có lúc chỉ muốn reo hò khi tàu Orion rời bệ phóng.

Tin Gốc: https://tuoitre.vn/he-lo-cuoc-song-cua-phi-hanh-doan-tren-tau-vu-tru-artemis-ii-20260405083833115.htm

Những con số này được công bố trong các báo cáo quân sự và phỏng vấn với truyền thông Israel cuối tuần qua, cho thấy xung đột có thể còn kéo dài, theo Hãng tin Bloomberg.

Trong cuộc phỏng vấn với Đài Channel 12, một sĩ quan không quân Israel đã hiếm hoi ước tính công khai kho vũ khí của Tehran, qua đó cho biết Iran vẫn còn lượng lớn tên lửa đạn đạo.

Ngoài ra, Đài phát thanh Quân đội Israel cũng dẫn nguồn tin quân sự cho biết nhóm vũ trang Hezbollah tại Lebanon hiện sở hữu khoảng 8.000 - 10.000 rocket tầm ngắn.

Sau hơn 5 tuần giao tranh, với tốc độ tấn công hiện nay từ Iran và Hezbollah, các đánh giá này cho thấy chiến sự có thể tiếp diễn trong nhiều tháng tới, dù Israel và Mỹ vẫn khẳng định đang đạt được các mục tiêu cốt lõi.

Cả Iran và Hezbollah đều không xác nhận quy mô kho vũ khí của mình, đồng thời chưa có dấu hiệu giảm cường độ tấn công.

"Một lượng lớn nguồn lực sẽ phải được đầu tư để đưa con số đó về 0. Và thành thật mà nói, điều đó sẽ không xảy ra", viên sĩ quan không quân Israel, mang cấp bậc trung tá tình báo, nói về khả năng loại bỏ hoàn toàn năng lực phóng tên lửa của Iran.

Trước khi nổ ra xung đột, Iran được cho là sở hữu khoảng 2.000 tên lửa đạn đạo tầm trung có thể vươn tới Israel. Theo Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), hơn 500 quả đã được phóng trong thời gian qua, số khác bị phá hủy ngay trên mặt đất.

Theo các nguồn tin quân sự, Iran đang triển khai tên lửa từ hàng chục bệ phóng đặt trong hệ thống đường hầm ở các khu vực miền núi hẻo lánh - yếu tố khiến việc tấn công phủ đầu trở nên khó khăn.

Viên sĩ quan cũng thừa nhận Israel "không chắc có thể làm được nhiều hơn" để ngăn chặn hoàn toàn các đợt tấn công này.

Ở mặt trận phía bắc, Tel Aviv cũng tiến hành chiến dịch quân sự tại Lebanon nhằm đẩy lùi Hezbollah, lực lượng đồng minh thân cận của Iran. Giao tranh tại đây bùng phát trở lại chỉ hai ngày sau khi xung đột với Iran bắt đầu, với các loạt rocket vượt biên nhắm vào lãnh thổ Israel.

Hiện mỗi ngày có khoảng 200 - 250 rocket được phóng từ Lebanon, chủ yếu nhằm vào lực lượng Israel tại miền nam nước này. Những quả rocket vươn tới miền bắc Israel đã khiến hàng chục nghìn dân thường phải liên tục trú ẩn trong hầm tránh bom. Các khu vực trung tâm cũng hứng chịu các cuộc tấn công bằng tên lửa từ Iran, dù với tần suất thấp hơn.

Người Neanderthal biết chế tạo dược phẩm từ 200.000 năm trước?

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết nước này đang cải tiến hệ thống cảnh báo và phát hiện phóng rocket nhằm giúp người dân có thêm thời gian sơ tán - đôi khi chỉ tính bằng vài giây - trước khi các quả đạn rơi xuống.

Tin Gốc: https://tuoitre.vn/israel-noi-iran-con-hon-1-000-ten-lua-hezbollah-so-huu-toi-10-000-rocket-20260406115305708.htm

Trong ảnh vệ tinh thương mại do hãng Airbus chụp ngày 5/4, ít nhất 28 hố va chạm đã xuất hiện dọc theo một số tuyến đường ở tỉnh Isfahan tại miền trung Iran, cách khoảng 20 km so với vị trí sân bay dã chiến được lực lượng Mỹ thiết lập để tập kết, sơ tán đặc nhiệm và phi công F-15E được giải cứu cùng ngày.

Các miệng hố có giãn cách tương đối đều đặn, mỗi hố rộng khoảng 9 m, đủ lớn để khiến những tuyến đường này bị chặn, cho thấy đây dường như là kết quả của loạt đòn đánh có chủ đích.

Đài CNN trước đó cho biết trong lúc đặc nhiệm Mỹ tiếp cận sườn núi nơi phi công F-15E đang ẩn náu, các máy bay đã không kích khu vực xung quanh để đảm bảo binh sĩ Iran không thể đến gần khu vực.

Một ảnh vệ tinh khác cho thấy miệng hố lớn, có đường kính khoảng 12 m, gần nơi lực lượng Iran thu được các mảnh vỡ tiêm kích F-15E trước đó hai ngày. Một số người đứng quanh hố, gần đó là hai ôtô màu trắng. Địa điểm này nằm cách sân bay dã chiến của Mỹ khoảng 30 km.

Chưa rõ đây là hố được tạo ra khi chiếc F-15E lao xuống đất, hay là hiện trường sau khi không quân Mỹ ném bom để ngăn Iran thu được những thiết bị nguyên vẹn trên tiêm kích bị bắn hạ.

Giới chức Mỹ chưa bình luận về hình ảnh.

Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, hôm 5/4 lần đầu lên tiếng xác nhận tiêm kích đa năng F-15E bị bắn rơi trong lúc làm nhiệm vụ chiến đấu ở Iran, hai ngày sau khi sự việc xảy ra.

Phi công buồng trước được sơ tán ngay sau đó. Sĩ quan điều khiển vũ khí ở buồng sau phải leo lên sườn núi ở độ cao khoảng 2.100 m để tránh sự truy đuổi của dân quân Iran. Người này ẩn nấp ở một khe núi và được Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) xác định vị trí.

Mỹ sau đó huy động hàng trăm binh sĩ và lính đặc nhiệm tinh nhuệ, cùng hàng chục máy bay để giải cứu quân nhân bị mắc kẹt tại Iran. Sau khi tiếp cận được mục tiêu, họ rút về sân bay dã chiến để lên máy bay rời khỏi Iran. Tuy nhiên, hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J gặp sự cố không thể cất cánh, khiến giới chỉ huy Mỹ phải điều máy bay dự bị tới sơ tán quân nhân theo từng đợt.

Reuters dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đơn vị đặc nhiệm đã phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rời đi để ngăn chúng rơi vào tay Iran. Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.

Phạm Giang (Theo CNN, Reuters)

Tin Gốc: https://vnexpress.net/anh-ve-tinh-loat-ho-bom-gan-khu-vuc-giai-cuu-phi-cong-my-5059008.html