Khi thời tiết oi bức, cơ thể phải tăng cường tiết mồ hôi để làm mát, kéo theo nguy cơ mất nước và điện giải. Điều này khiến nhiều người rơi vào trạng thái mệt mỏi, giảm tập trung, thậm chí có thể bị say nắng.
Ngoài các biện pháp như hạn chế rượu bia, giảm caffeine hay giữ không gian sống thông thoáng, chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ cơ thể thích nghi với nhiệt độ cao ngày nắng nóng.
Dưới đây là những thực phẩm quen thuộc, dễ bổ sung vào bữa ăn hằng ngày, có thể giúp cơ thể cảm thấy dễ chịu hơn trong mùa nóng.
Dưa hấu: Dưa hấu chứa hơn 90% là nước, giúp bù lại lượng nước mất đi khi cơ thể đổ mồ hôi. Ngoài ra, loại quả này còn cung cấp vitamin C, kali và magiê, góp phần cân bằng điện giải và hỗ trợ hoạt động của hệ tim mạch.
Các vitamin nhóm B trong dưa hấu cũng tham gia vào quá trình chuyển hóa năng lượng, giúp giảm cảm giác uể oải khi thời tiết nắng nóng kéo dài.
Dưa chuột: Đây là lựa chọn phổ biến trong mùa hè nhờ hàm lượng nước cao và giàu chất xơ. Sự kết hợp này giúp cơ thể vừa được cấp nước vừa hỗ trợ tiêu hóa, hạn chế cảm giác đầy bụng khó chịu.
Dưa chuột còn cung cấp vitamin C, vitamin K và vitamin B6, giúp duy trì sức khỏe tổng thể mà không làm tăng gánh nặng chuyển hóa.
Hành tây đỏ: Bổ sung chất chống oxy hóa. Hành tây đỏ chứa quercetin, một hợp chất chống oxy hóa có thể hỗ trợ cơ thể trước tác động của nhiệt độ cao. Một số nghiên cứu cho thấy quercetin có thể góp phần giảm nguy cơ say nắng, dù vẫn cần thêm bằng chứng khoa học để khẳng định.
Ngoài ra, hành tây còn cung cấp chất xơ và nhiều vi chất có lợi cho hệ miễn dịch và tim mạch.
Nước dừa: Bù nước và điện giải hiệu quả. Nước dừa được xem là thức uống giải nhiệt tự nhiên nhờ chứa các chất điện giải như kali, natri, magiê và canxi.
Những thành phần này giúp cơ thể phục hồi nhanh sau khi mất nước do vận động hoặc thời tiết nóng.
Một số nghiên cứu cũng ghi nhận nước dừa dễ hấp thu hơn và ít gây khó chịu dạ dày so với một số loại đồ uống thể thao.
Trái cây họ cam quýt: Giàu vitamin và hỗ trợ tiêu hóa. Các loại trái cây họ cam quýt như cam, bưởi, chanh chứa nhiều nước và vitamin C, giúp tăng cường khả năng chống oxy hóa của cơ thể. Điều này đặc biệt hữu ích khi cơ thể phải đối mặt với stress nhiệt.
Hàm lượng chất xơ trong nhóm thực phẩm này cũng giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn, từ đó giảm cảm giác nặng nề trong thời tiết nóng.
Quả bơ: Hỗ trợ chuyển hóa và giảm sinh nhiệt. Quả bơ cung cấp chất béo không bão hòa và chất xơ, giúp quá trình tiêu hóa diễn ra ổn định hơn. Khi hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả, cơ thể sẽ ít sinh nhiệt hơn trong quá trình chuyển hóa thức ăn.
Bơ có thể được kết hợp linh hoạt trong nhiều món ăn, từ salad đến các bữa ăn nhẹ giàu dinh dưỡng.
Bạc hà: Tạo cảm giác mát tự nhiên. Bạc hà chứa menthol, hợp chất có khả năng kích hoạt các thụ thể cảm nhận lạnh trong khoang miệng. Nhờ đó, bạc hà mang lại cảm giác mát mẻ nhanh chóng, giúp giảm cảm giác nóng bức trong những ngày hè.
Bạn có thể thêm bạc hà vào nước uống, salad hoặc các món ăn lạnh để tăng hiệu quả làm mát.
Không có thực phẩm nào có thể thay thế hoàn toàn các biện pháp chống nóng, nhưng chế độ ăn giàu nước, dễ tiêu hóa và bổ sung điện giải sẽ giúp cơ thể duy trì trạng thái ổn định hơn.
Kết hợp dinh dưỡng hợp lý với việc ngủ đủ giấc, uống đủ nước và hạn chế tiếp xúc với nhiệt độ cao sẽ giúp bạn vượt qua mùa hè một cách dễ chịu và an toàn.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Environmental Science and Technology của Viện Đại học California, Davis (UC Davis, UCD, hoặc Davis) lại đưa ra cảnh báo đáng lo ngại: hít phải các hợp chất khử trùng có thể gây tổn thương phổi nghiêm trọng hơn nhiều so với đường tiêu hóa.
Trọng tâm của nghiên cứu là nhóm hợp chất amoni bậc bốn, còn gọi là QAC, một thành phần phổ biến trong nhiều sản phẩm khử trùng từ thập niên 1940, như Lysol hay Roccal. Đây là các chất có khả năng tiêu diệt vi khuẩn, vi rút hiệu quả, nên được sử dụng rộng rãi trong gia đình, bệnh viện và công nghiệp.
Dù không dễ bay hơi, QAC thường xuất hiện trong các dạng xịt, khiến chúng có thể phát tán thành các hạt nhỏ trong không khí và dễ dàng đi vào đường hô hấp. Ngoài ra, các hợp chất này còn có mặt trong nhiều sản phẩm khác như nước súc miệng, thuốc xịt mũi, giấy thơm hay nước làm mềm vải, làm tăng nguy cơ phơi nhiễm một cách vô thức.
Kết quả gây bất ngờ: Hít vào độc hơn gấp 100 lần so với nuốt.
Theo nhóm nghiên cứu do Gino Cortopassi dẫn đầu, thí nghiệm trên chuột cho thấy khi hít phải QAC, mức độ tổn thương phổi và nguy cơ tử vong cao hơn tới 100 lần so với khi các chất này được đưa vào cơ thể qua đường uống.
Đáng chú ý, ở mức phơi nhiễm tương đương với nồng độ QAC từng được ghi nhận trong máu người, chuột đã xuất hiện tổn thương phổi rõ rệt.
Điều này làm dấy lên lo ngại rằng con người cũng có thể đối mặt với những rủi ro tương tự khi thường xuyên sử dụng các sản phẩm xịt khử trùng.
Cơ chế chính nằm ở cách cơ thể phản ứng với các chất xâm nhập. Khi nuốt phải, hệ tiêu hóa có thể phần nào xử lý và đào thải các chất độc. Ngược lại, khi hít vào, các hạt hóa chất siêu nhỏ có thể đi sâu vào phổi, tiếp xúc trực tiếp với các tế bào hô hấp mỏng manh và gây tổn thương nhanh chóng.
Phổi không chỉ là cơ quan trao đổi khí mà còn rất nhạy cảm với các tác nhân hóa học. Một khi bị tổn thương, quá trình phục hồi thường chậm và có thể dẫn đến các bệnh mạn tính.
Nghiên cứu đặt ra nghi vấn về mối liên hệ giữa việc tiếp xúc lâu dài với QAC trong không khí và các bệnh như hen suyễn hay bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính. Đây đều là những bệnh lý đang gia tăng trên toàn cầu, đặc biệt ở các đô thị và môi trường kín.
Trước đó, một nghiên cứu năm 2021 cũng phát hiện khoảng 80% người tham gia có thể phát hiện QAC trong máu. Những người có nồng độ cao hơn lại có mức năng lượng tế bào thấp hơn, cho thấy ảnh hưởng tiêu cực đến ty thể,"nhà máy năng lượng" của tế bào.
Điều đáng nói là QAC không dễ hấp thu qua da hay đường tiêu hóa, khiến các nhà khoa học nghi ngờ rằng đường hô hấp chính là con đường xâm nhập chủ yếu.
Phát hiện này không đồng nghĩa với việc cần loại bỏ hoàn toàn các sản phẩm khử trùng, nhưng đặt ra yêu cầu phải sử dụng chúng một cách thận trọng hơn.
Việc lạm dụng xịt khử trùng trong không gian kín, không thông gió có thể vô tình khiến người dùng hít phải lượng hóa chất vượt mức an toàn.
Các chuyên gia khuyến nghị nên hạn chế sử dụng dạng xịt khi không cần thiết, ưu tiên lau chùi bằng dung dịch thay vì phun trực tiếp vào không khí, và đảm bảo không gian được thông thoáng khi vệ sinh.
Trong bối cảnh các bệnh truyền nhiễm vẫn là mối đe dọa, việc duy trì vệ sinh là cần thiết. Tuy nhiên, nghiên cứu từ University of California, Davis nhấn mạnh rằng không phải mọi phương pháp khử khuẩn đều vô hại.
Câu hỏi đặt ra không phải là "có nên khử trùng hay không", mà là "khử trùng như thế nào để an toàn". Việc hiểu rõ cơ chế tác động của hóa chất sẽ giúp người tiêu dùng đưa ra lựa chọn thông minh hơn, tránh những rủi ro tiềm ẩn cho sức khỏe lâu dài.
Hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) sẽ tổ chức chương trình khám sức khỏe miễn phí dành cho người lao động không có hợp đồng lao động và lao động tự do như tài xế xe ôm công nghệ, tiểu thương, người bốc vác, người bán vé số và các nhóm lao động khác.
HCDC cho biết chăm sóc sức khỏe định kỳ là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả, giúp phát hiện sớm và phòng ngừa nhiều bệnh lý nguy hiểm.
Tuy nhiên để kết quả xét nghiệm phản ánh chính xác tình trạng cơ thể, người dân cần chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi tham gia khám.
Các lưu ý như nhịn ăn đúng cách, ngủ đủ giấc, hạn chế chất kích thích và mang đầy đủ giấy tờ tùy thân sẽ giúp quá trình thăm khám diễn ra thuận lợi, nhanh chóng và đảm bảo độ chính xác cao hơn.
Người dân có nhu cầu kiểm tra sức khỏe tổng quát và được tư vấn trực tiếp từ nhân viên y tế có thể đến các địa điểm sau để khám và tư vấn miễn phí:
Địa điểm: 957 đường 3 Tháng 2, phường Minh Phụng
Xét nghiệm: 7h30 - 11h30, ngày 14-4.
Khám và tư vấn: 7h30 - 15h, ngày 22-4.
Địa điểm: 535/6 đường Lê Hồng Phong, khu phố Phú Hòa 3, phường Phú Lợi
HCDC khuyến khích người dân chủ động chuẩn bị trước khi xét nghiệm và sắp xếp thời gian tham gia đúng lịch, nhằm tận dụng cơ hội theo dõi sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Những người ốm nhưng vẫn tích nhiều mỡ bụng thường là do những yếu tố sau:
Không phải ai tăng cân cũng tích mỡ giống nhau. Yếu tố di truyền có tác động quan trọng đến cách cơ thể sẽ tích mỡ ở đâu, chẳng hạn vùng đùi, mông hay bụng. Một số người có xu hướng tích mỡ nội tạng nhiều hơn dù tổng lượng mỡ không cao, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Nghiên cứu đăng trên chuyên san Nature Reviews Endocrinology cho thấy yếu tố gien có ảnh hưởng rõ rệt đến phân bố mỡ trong cơ thể, đặc biệt ở người châu Á. Đây là nhóm có nguy cơ tích mỡ nội tạng cao hơn ngay cả khi BMI bình thường.
Điều này giúp giải thích vì sao có những người ăn uống và sinh hoạt không quá khác biệt nhưng vẫn dễ bị bụng mỡ. Tuy nhiên, di truyền không phải yếu tố quyết định hoàn toàn. Lối sống vẫn có thể làm giảm hoặc khuếch đại thêm tình trạng này.
Một người có cân nặng bình thường chưa chắc đã có cơ thể khỏe mạnh. Điều quan trọng hơn là tỷ lệ giữa cơ và mỡ. Khi cơ bắp thấp, cơ thể đốt calo kém hơn, khiến phần calo dư thừa dễ tích tụ thành mỡ, đặc biệt là mỡ nội tạng.
Không phải cứ có tập thể dục là đủ để thâm hụt calo và giảm mỡ bụng. Nếu cường độ tập quá nhẹ hoặc không đủ kích thích cơ bắp, cơ thể sẽ không tiêu hao nhiều calo và mỡ nội tạng vẫn tích tụ.
Ngoài ra, lối sống ít vận động làm giảm khả năng sử dụng đường glucose của cơ bắp, khiến lượng đường glucose dư thừa dễ chuyển thành mỡ. Những người ngồi nhiều, ít hoạt động trong ngày dù thân hình ốm nhưng nguy cơ tích mỡ bụng cao vẫn cao hơn người vận động đều đặn.
Căng thẳng kéo dài không chỉ ảnh hưởng tâm lý mà còn tác động đến nội tiết. Khi cơ thể bị căng thẳng liên tục, hoóc môn cortisol được tiết ra nhiều hơn. Chúng làm tăng đường huyết và thay đổi cách cơ thể sử dụng calo.
Hệ quả là phần calo dư thừa dễ chuyển thành mỡ và tích tụ ở vùng bụng. Đây là lý do nhiều người dù ăn ở chế độ bình thường nhưng vẫn tăng mỡ bụng.
Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần ăn ít hoặc tránh đồ béo là đủ. Tuy nhiên, nếu khẩu phần ăn vẫn chứa nhiều đường hoặc tinh bột trắng thì khả năng tích mỡ nội tạng vẫn cao.
Vấn đề là nhiều người ăn các món này nhưng không nhận thức rõ, chẳng hạn như bánh mì, bánh bao, hủ tiếu, phở hay cà phê sữa. Chúng dễ làm tăng đường huyết, kéo theo sự tăng tiết hoóc môn insulin. Về lâu dài, điều này còn dẫn đến kháng insulin và làm tăng nguy cơ tiểu đường loại 2, theo Verywell Health.
