Những năm gần đây, thói quen sử dụng đồ uống có cồn đang có dấu hiệu thay đổi, đặc biệt xuất hiện nhóm người trẻ ngại nhậu. Theo khảo sát người tiêu dùng trẻ Việt Nam (Vietnam Young Consumers Report) năm 2024, do hãng nghiên cứu thị trường NielsenIQ thực hiện, 45% người trẻ Việt cho biết họ hạn chế hoặc không sử dụng rượu bia, con số này cao hơn hẳn mức 28% của thế hệ trước.
Sỹ Thái, hiện là huấn luyện viên cá nhân tại phòng tập Đức Thợ Rèn, cho biết anh hiếm khi uống rượu bia, tần suất chỉ khoảng một lần mỗi tháng và gần như không còn tham gia các buổi nhậu sau giờ làm.
Theo Thái, đặc thù công việc gắn liền với việc rèn luyện sức khỏe và hình thể khiến anh ý thức rõ hơn về tác động của rượu bia lên cơ thể. “Rượu bia ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất tập luyện, khả năng phục hồi cơ và cả chất lượng giấc ngủ. Nếu uống thường xuyên thì rất khó để giữ được thể trạng tốt và kỷ luật trong sinh hoạt”, anh chia sẻ.
Thay vì tham gia các cuộc nhậu, Thái thường dành thời gian tập luyện, nghỉ ngơi hoặc gặp gỡ bạn bè theo những cách nhẹ nhàng hơn như đi cà phê. Với anh, việc hạn chế rượu bia không chỉ là lựa chọn cá nhân mà còn là một phần trong lối sống chuyên nghiệp, giúp duy trì thể lực và làm tốt công việc huấn luyện.
Ở một góc nhìn khác, Bùi Nhật Tân, ở phường An Nhơn, TP.HCM, cho biết dù môi trường làm việc vẫn có những buổi tụ tập sau giờ làm, anh không còn tham gia với tần suất dày như trước. “Tôi đã gần như bỏ nhậu, nếu có uống thì chủ yếu là những dịp gặp gỡ bạn bè hoặc liên hoan cùng công ty. Khi uống cũng giữ chừng mực, không “tới bến” như trước đây”, Tân nói.
Theo Tân, các hoạt động như chơi game, đi cà phê hay đơn giản là nghỉ ngơi ngày càng trở thành lựa chọn phổ biến. Những cuộc vui không còn xoay quanh việc uống bao nhiêu, mà thiên về trải nghiệm và sự thoải mái.
Đáng chú ý, việc từ chối lời mời uống rượu bia cũng dần trở nên dễ dàng hơn. “Nếu không muốn thì mình có thể từ chối, văn hóa ép rượu giờ đã dần được thay thế bằng sự tôn trọng quyền lựa chọn cá nhân”, Tân chia sẻ.
Bên cạnh nhận thức ngày càng cao về sức khỏe, việc siết chặt xử phạt vi phạm nồng độ cồn khi tham gia giao thông theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP và Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019, cũng được cho là yếu tố góp phần tác động mạnh đến hành vi tiêu dùng rượu bia của người trẻ trong những năm gần đây.
Ở lĩnh vực kinh doanh, nơi từng được xem là gắn chặt với những cuộc gặp trên bàn nhậu, không ít người trẻ hiện nay cũng cho rằng hiệu quả công việc không còn phụ thuộc vào khả năng uống rượu bia.
Huỳnh Ngọc Mai, chuyên viên kinh doanh tại Công ty SRT Đông Bắc, cho biết cô hiếm khi sử dụng rượu bia trong quá trình làm việc dù thường xuyên tiếp xúc với khách hàng có nhu cầu đầu tư bất động sản.
“Khách hàng của mình chủ yếu là những người có điều kiện tài chính và khá bận rộn, nên họ không có nhiều thời gian cho những buổi tiệc rượu. Sau khi chốt giao dịch, mình có thể mời khách đi ăn nhưng thường không sử dụng bia rượu trong bữa ăn”, Mai chia sẻ.
Theo Mai, trong lĩnh vực bất động sản, yếu tố quyết định nằm ở chất lượng sản phẩm và khả năng tư vấn hơn là những cuộc vui bên bàn tiệc. “Khách hàng cần thông tin rõ ràng, sản phẩm phù hợp và sự tư vấn đủ tốt để ra quyết định. Khi đáp ứng đúng nhu cầu của họ thì không cần đến bàn nhậu vẫn có thể chốt được giao dịch”, cô nói.
Nữ chuyên viên kinh doanh cho rằng với những quyết định tài chính lớn như mua bất động sản, khách hàng luôn cần sự tỉnh táo và cân nhắc kỹ lưỡng, nên các buổi tiệc rượu không còn phù hợp với tính chất giao dịch như trước.
Không chỉ thay đổi về tư duy công việc, sự “ngại nhậu” của người trẻ còn bắt nguồn từ những hiểu biết sâu sắc hơn về y khoa mà các thế hệ trước đôi khi bỏ lỡ.
Dưới góc độ y khoa, PGS.TS, bác sĩ Lâm Vĩnh Niên, Trưởng khoa Dinh dưỡng – Tiết chế (Bệnh viện ĐH Y Dược TP.HCM), cho biết việc hạn chế hoặc không sử dụng rượu bia mang lại nhiều lợi ích rõ rệt cho sức khỏe, đặc biệt ở người trẻ.
“Chỉ sau vài tuần giảm hoặc ngừng uống rượu bia, các chỉ số tim mạch và chuyển hóa như huyết áp, triglycerid máu đã có thể được cải thiện, từ đó giảm nguy cơ tổn thương mạch máu về lâu dài”, ông Niên cho biết.
Cũng theo ông Niên, việc sử dụng rượu bia thường xuyên, dù với lượng không lớn, vẫn có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực. Chất cồn làm rối loạn giấc ngủ. Ngoài ra, rượu bia còn cản trở hấp thu các vi chất quan trọng như kẽm, magie và vitamin nhóm B, ảnh hưởng đến hệ miễn dịch và thể trạng tổng thể.
Trung sĩ Lê Kiên (27 tuổi, quê xã Vĩnh Tường, TP.Cần Thơ) hiện công tác tại Trại tạm giam số 3 Công an TP.Cần Thơ. Anh được nhiều người biết đến là một người chiến sĩ trẻ rất giỏi võ jujitsu.
Từ nhỏ, Kiên thích tập võ nên thử tìm hiểu nhiều môn như: karate, taekwondo, judo. Tuy nhiên, sau cùng anh đam mê nhất với jujitsu bởi môn võ này chú trọng những kỹ thuật thiên về khống chế, kiểm soát đối phương, thay vì các kỹ thuật như đòn đấm, đá, chỏ, gối. Đây là môn võ xuất xứ từ Brazil. Lực lượng cảnh sát, quân đội một số nước còn lấy làm giáo án bắt buộc trong chương trình huấn luyện.
Thấy hấp dẫn, khi là sinh viên năm 2, Kiên tìm kiếm các câu lạc bộ dạy môn võ jujitsu nhưng không có. Lúc đó, anh chịu khó tự tập luyện cùng một nhóm bạn, thuê huấn luyện viên từ TP.HCM xuống dạy mỗi tháng. Phải chờ một thời gian khá lâu thì mới có chỗ tập đầy đủ cơ sở vật chất và trang thiết bị. Với sự khổ luyện, đến năm 2021 Kiên đoạt huy chương bạc giải vô địch quốc gia, mở đầu cho chuỗi thành tích sau này.
Kiên có 2 bằng cử nhân triết học và luật tại Đại học Cần Thơ. Ra trường, Kiên có ngay việc làm yêu thích, thu nhập ổn định. Tuy nhiên, với mong muốn phục vụ Tổ quốc, tháng 2.2024, anh tình nguyện nhập ngũ. Hồ sơ của Kiên được địa phương xem xét cho tham gia nghĩa vụ công an nhân dân tại Công an tỉnh Hậu Giang (cũ).
Kiên cho biết việc anh thi đấu thể thao được các cấp chỉ huy tạo nhiều thuận lợi về thời gian tập luyện và điều kiện thi đấu. Năm đầu nhập ngũ, anh đã được điều động ra Trung tâm huấn luyện và thi đấu thể thao công an nhân dân. "Tại đây, sự hướng dẫn tận tình của các cán bộ, huấn luyện viên và các vận động viên giàu kinh nghiệm đã hỗ trợ cho tôi rất nhiều để phát triển chuyên môn", Kiên bộc bạch.
Đây chính là một yếu tố quan trọng giúp Kiên giành nhiều thành tích với môn võ jujitsu. Anh đã thi đấu bùng nổ tại Đại hội thể thao cảnh sát và cứu hỏa thế giới năm 2025 diễn ra tại Mỹ. Ở hạng cân dưới 62 kg, Kiên thể hiện phong độ ấn tượng khi giành chiến thắng tuyệt đối ở cả 2 nội dung GI và No GI, mang về 2 tấm huy chương vàng danh giá.
Không lâu sau đó, tại giải vô địch jujitsu Đông Nam Á năm 2025 diễn ra ở Philippines, Kiên tiếp tục mang về 1 huy chương bạc và 1 huy chương đồng cho đoàn VN. Không chỉ tỏa sáng trên thảm đấu, tại đơn vị công tác, Kiên luôn được đồng đội và chỉ huy tin tưởng. Từ một chiến sĩ nghĩa vụ, bằng sự nỗ lực tự thân, anh đã được Công an TP.Cần Thơ xét chuyển sang chế độ chuyên nghiệp vào tháng 2.2026.
Đánh giá về Kiên, trung tá Nguyễn Văn Phương, Trưởng phân trại tạm giam Phụng Hiệp, Trại tạm giam số 3 Công an TP.Cần Thơ, cho biết Kiên là chiến sĩ trẻ có ý chí cầu tiến cao. Dù thường xuyên phải tập trung huấn luyện cường độ cao cho các giải đấu lớn, nhưng khi trở về đơn vị, Kiên luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Kiên sống hòa đồng và sẵn sàng giúp đỡ đồng đội. Sự nỗ lực của Kiên là tấm gương sáng để các đoàn viên, thanh niên trong đơn vị học tập và noi theo.
Đoàn sinh viên từ các trường đại học tại TP.HCM đã có một ngày trải nghiệm thực tế đầy hứng khởi tại UNIBEN, nơi sản xuất Trà mật ong BONCHA chanh Nhật Yuzu. Ngay từ sảnh đón tiếp, sự hiện đại và quy mô của nhà máy đã để lại nhiều ấn tượng với các bạn trẻ.
"Mình cứ ngỡ sẽ thấy rất đông nhân công làm việc, nhưng lại thực sự bị sốc khi trước mắt mình là hệ thống dây chuyền hiện đại, khép kín được tự động hóa hoàn toàn. Các thiết bị hoạt động nhịp nhàng, chính xác đến từng milimet", bạn Minh Anh (sinh viên năm 3) chia sẻ khi quan sát khu vực chiết rót trà vào chai.
Điểm nhấn của chuyến tham quan chính là hệ thống dây chuyền nước giải khát được nhập khẩu từ nhà cung cấp hàng đầu thế giới tại châu Âu. Mọi công đoạn từ phối trộn nguyên liệu, thổi chai, khử trùng, chiết rót… đến đóng chai, đóng thùng đều được kiểm soát nghiêm ngặt, tách biệt với tác động bên ngoài.
Điều này giúp mỗi sản phẩm khi đến tay người tiêu dùng đều đảm bảo an toàn thực phẩm và giữ trọn vẹn hương vị thơm ngon, thanh mát của 100% mật ong nguyên chất, trà xanh và trái cây với đa dạng lựa chọn sáng tạo.
Không chỉ ấn tượng với dây chuyền hiện đại, các bạn trẻ còn đặc biệt thích thú khi được nghe kể về hành trình 1.500 ngày nghiên cứu ra một vị chua tinh tế, phục vụ gu thưởng thức thời thượng của Trà mật ong BONCHA chanh Nhật Yuzu.
Với giới trẻ hiện nay, vị chua không đơn thuần là khẩu vị mà còn là một trải nghiệm cảm xúc. Để tìm ra sự cân bằng hoàn hảo giữa vị chua thanh đặc trưng của chanh Yuzu xứ Phù Tang và vị ngọt dịu của mật ong nguyên chất, đội ngũ chuyên gia tại Uniben đã phải trải qua hàng trăm cuộc thử nghiệm. Đó là một quá trình sáng tạo nghiêm túc để tạo nên tầng hương vị đặc trưng: không gắt như chanh thường, mà dịu nhẹ và cực kỳ sảng khoái.
"Vị ngọt của mật ong rất êm, còn vị chanh Yuzu thì cực kỳ tinh tế. Một ngụm BONCHA thanh mát giữa tiết trời nóng bức thật sự là cứu cánh", một bạn trẻ trong đoàn nhận xét sau khi thử Trà mật ong BONCHA chanh Nhật Yuzu.
Chuyến tham quan không chỉ là buổi ngoại khóa cung cấp kiến thức thực tế cho thế hệ trẻ, mà còn bồi đắp thêm niềm tin của người tiêu dùng vào các thương hiệu Việt có tâm và có tầm. Việc nhà máy đón sinh viên tham quan là minh chứng cho sự minh bạch trong chất lượng mà UNIBEN cam kết.
Kết thúc hành trình, hình ảnh những chai Trà mật ong BONCHA chanh Nhật Yuzu xuất hiện trên tay các bạn trẻ là biểu tượng cho thành quả của quá trình sáng tạo, là sự giao thoa giữa nguyên liệu cao cấp và công nghệ sản xuất hiện đại bậc nhất.
Tận mắt chứng kiến sự đầu tư bài bản và sự tỉ mỉ trong việc định hình hương vị, mình cảm thấy hoàn toàn yên tâm khi lựa chọn BONCHA là thức uống đồng hành hằng ngày." Hoàng Nam, một sinh viên tham gia chuyến đi nhận xét.
Qua góc nhìn của các bạn sinh viên, những người tiêu dùng thông thái và khó tính, BONCHA một lần nữa khẳng định vị thế dẫn đầu trong ngành trà uống liền. Chuyến đi khép lại, nhưng dư vị thanh mát của chanh Nhật Yuzu và mật ong ngọt ngào vẫn còn đọng lại, như lời khẳng định: Chất lượng thật sẽ luôn chạm đến trái tim người tiêu dùng.
Thời gian qua, các công cụ AI như: KlingAI, Veo 3, Gemini, Sora… được nhiều người trẻ sử dụng để tạo ra hình ảnh, video ngắn với nhiều mục đích, chủ yếu là "cho vui" và "câu view". Trong bối cảnh công nghệ AI phát triển, nhiều người rất khó nhận ra các nội dung dạng deepfake, dẫn đến bị ảnh hưởng tiêu cực bởi những thông tin xấu, độc.
Thực tế đã có nhiều người bị xử lý vì đăng tải hình ảnh, video do AI tạo ra có nội dung giả mạo, gây hoang mang dư luận. Cụ thể ngày 2.4, Trang thông tin điện tử Công an tỉnh Lâm Đồng thông tin về việc Phòng Cảnh sát hình sự đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 7,5 triệu đồng đối với chị N.T.K. (33 tuổi, ngụ P.Hồng An, TP. Hải Phòng) vì có hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm cá nhân.
Theo cơ quan công an, từ tháng 6 đến 12.2025, K. đã sử dụng AI tạo ra 415 video kể chuyện không có thật để đăng tải lên kênh YouTube "Ký sự bí mật", thu hút hơn 10 triệu lượt xem, kéo về hơn 113.000 người theo dõi. Trong số này có nhiều video gắn tiêu đề gây sốc, đánh vào tâm lý tò mò và sợ hãi của người dùng mạng xã hội, đáng chú ý có video đưa thông tin bịa đặt về "vụ án Đà Lạt rúng động, 3 sinh viên bị chôn sống trong 1 đêm định mệnh".
Trước đó vào ngày 31.3, trên mạng xã hội xuất hiện và lan truyền hình ảnh một con cá sấu đang bơi trên sông Chắc Băng, thuộc địa bàn ấp Thới Bình, xã Thới Bình, tỉnh Cà Mau. Qua xác minh, lực lượng chức năng xã Thới Bình xác định người tạo ra bức ảnh là T.C.K. (17 tuổi, ngụ ấp Thới Bình, xã Thới Bình).
Làm việc với cơ quan chức năng, K. trình bày đã dùng AI để tạo hình ảnh cá sấu để mẹ "hù dọa" em gái, do thường xuyên đòi xuống bơi dưới sông trước nhà. Tuy nhiên sự việc đi quá xa khi người thân của K. đã không biết đây là hình ảnh giả mạo và đã tự ý sao chép, lưu về điện thoại rồi gửi cho nhiều người, dẫn đến lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội, gây hiểu nhầm và tạo dư luận xấu. Sau đó, cơ quan chức năng xã Thới Bình đã nhắc nhở em K. về hành vi trên.
Gần nhất vào ngày 8.1, Báo Thanh Niên cũng đã đăng tải thông tin Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an TP.HCM làm việc, răn đe đối với T.T.H. (ngụ P.An Phú, TP.HCM) và N.T.M.D (ngụ P.Tân Sơn Nhất, TP.HCM) do có hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật trên mạng xã hội được tạo bằng AI. Cụ thể, hai người này đã dùng AI đã tạo ra ảnh, video giả bịa đặt thông tin một nghệ sĩ (Quyền Linh) bị bắt, gây hiểu nhầm dư luận và ảnh hưởng đến uy tín cá nhân.
Trao đổi với chúng tôi, luật sư Hà Thị Thu Thủy (Đoàn luật sư TP.HCM), cho biết dưới góc độ pháp lý, việc sử dụng AI để tạo video, hình ảnh hoặc thông tin không đúng sự thật nhằm mục đích "câu view" trên mạng xã hội là hành vi tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý và có thể bị xử lý theo quy định hiện hành cũng như các quy định mới sắp có hiệu lực.
Bà Thủy cũng viện dẫn Nghị định 14/2022/NĐ-CP, nghiêm cấm hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc hoặc gây nhầm lẫn trên mạng, có thể bị xử phạt hành chính từ 10 - 20 triệu đồng, tùy theo mức độ vi phạm.
Cũng theo Bà Thủy, đáng chú ý, luật An ninh mạng 2025 (có hiệu lực từ ngày 1.7.2026) và luật Trí tuệ nhân tạo 2025 (có hiệu lực từ ngày 1.3.2026) đã siết chặt hơn khi trực tiếp cấm hành vi sử dụng AI để giả mạo hình ảnh, giọng nói, video hoặc tạo nội dung sai sự thật nhằm thao túng nhận thức, trục lợi. Theo đó, Điều 7 luật An ninh mạng 2025, đã bổ sung quy định nghiêm cấm các hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ mới để giả mạo video, hình ảnh, giọng nói của người khác trái quy định của pháp luật; tạo lập, đăng tải, phát tán thông tin gây ảnh hưởng đến tổ chức, cá nhân hoặc xã hội. Song song đó, luật Trí tuệ nhân tạo 2025 khẳng định nguyên tắc AI phải được con người kiểm soát và nghiêm cấm việc sử dụng AI để lừa dối, thao túng nhận thức hoặc phát tán nội dung giả mạo gây tổn hại xã hội, với chế tài xử lý nghiêm khắc hơn.
"Pháp luật không loại trừ trách nhiệm với lý do "do AI tạo ra", mà xác định rõ chủ thể đăng tải là người chịu trách nhiệm chính. Trong trường hợp hành vi gây hậu quả nghiêm trọng hoặc nhằm mục đích trục lợi, cá nhân vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 288 Bộ luật Hình 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), với mức hình phạt cao nhất lên đến 7 năm tù", luật sư Hà Thị Thủy nhấn mạnh.
