Tôi báo đại một món ăn như câu trả lời đối phó, rồi khẽ thừ người ngồi nghĩ vẩn vơ.
Ngày trôi ngang đời mình bỗng đầy vội vã, nhưng mà, tôi cứ tất bật từ sáng tới tối như thế, để làm gì?
Nghe cũng có lý. Tôi đi làm, kiếm tiền, gửi về quê, nghĩ rằng như vậy là đang làm tròn bổn phận. Mỗi tháng một khoản, mỗi năm vài lần về thăm, tôi tin rằng như vậy là đủ.
Nhưng rồi có những lúc bất chợt tự hỏi, một năm mình về nhà được mấy ngày? Ba ngày Tết, thêm vài dịp giỗ chạp, cưới hỏi. Còn lại, mấy trăm ngày kia, ba mẹ sống ra sao, vui buồn thế nào, tôi đâu có thật sự biết.
Rồi một ngày, ba mẹ lên thành phố, báo tôi ra bến xe để đón. Tôi xin nghỉ phép, đưa gia đình đi ăn, hỏi chuyện nhà, kể vài câu về công việc. Cuối buổi, mẹ bảo tôi chở qua bệnh viện, bảo “Tiện lên đây khám bệnh luôn”.
Hóa ra những lần tranh thủ lên thành phố thăm con, chỉ vì cơ thể ba mẹ đã rệu rã tới mức cần cái cớ để đi thăm khám. Và hóa ra, những chuyện quan trọng của ba mẹ, tôi không còn tham gia trong đó từ đầu nữa. Tôi chỉ biết khi mọi thứ đã được sắp xếp gọn gàng, khi họ đã tự lo xong phần lớn, và chỉ “tiện” ghé qua thăm mình một chút cho vơi nỗi nhớ con.
Hay như chị gái tôi quần quật làm từ sáng tới tối trong nhà máy, tăng ca liên miên, cố gắng dè xẻn từng đồng, chịu áp lực tứ phía, tất cả cũng là để cháu tôi có cuộc sống tốt hơn.
Chị muốn thằng nhỏ không thiếu ăn hay lo lắng mỗi lần làm mất bút mực chỉ vì sợ sẽ chẳng có tiền mua mới như chị em tôi ngày nhỏ. Chị muốn nó sống cuộc đời không nhiều nỗi sợ, khác chúng tôi.
Nhưng có những buổi tối chị về nhà, đèn vẫn sáng, mà con đã ngủ. Cánh cửa phòng khép hờ, tiếng con thở đều đều. Tôi thấy chị đứng đó một lúc, nhìn con, rồi thôi. Cứ như vậy, ngày này qua ngày khác. Chị ở cùng nhà với con, mà lại như không thật sự ở cùng.
Có những câu chuyện con muốn kể nhưng chị không có mặt. Có những khoảnh khắc con lớn lên từng chút, nhưng chị không kịp nhìn thấy. Hôm nọ thằng bé từ trường về, khoe khám sức khỏe học đường, cao lên được 5cm. Chị nhìn con, mới ngỡ ngàng thấy nó đã lớn bổng từ lúc nào.
Tôi đã cố gắng, chịu đựng, rồi đi qua những ngày mệt mỏi, cũng vì nghĩ đến một lúc nào đó, mọi thứ sẽ “ổn” hơn.
Vậy mà, một cơn ho kéo dài hai tuần, tôi vẫn chưa có thời gian để đi khám. Một lần chóng mặt thoáng qua, tôi tự nhủ chắc do mệt mà chẳng quan tâm. Một buổi tối kiệt sức, tôi vẫn mở laptop vì “việc chưa xong”. Tôi luôn nghĩ sẽ có lúc rảnh để chăm sóc bản thân. Nhưng lúc “rảnh” đó, hình như chưa bao giờ đến.
Đổi lại, ngoài có thêm một chút tiền trong tài khoản, một vài lời khen, một tấm bằng, một vị trí, một cái gì đó gọi là thành quả, thì phần lớn thanh xuân đã trôi qua trong những ngày chạy theo áp lực, công việc, mệt mỏi, hơn thua,…
Dù biết thành công nào cũng cần đánh đổi bằng nỗ lực. Nhưng thật sự, cái giá đang trả có phải quá đắt hay không?
Đổi thời gian bên ba mẹ để lấy tiền gửi về. Đổi những buổi tối bên con lấy những giờ làm thêm mỏi mệt. Đổi sức khỏe của mình lấy một cảm giác an tâm khi thấy tiền trong tài khoản còn đủ cho những lần đóng tiền trọ tiếp theo.
Chúng ta vẫn phải làm việc, vẫn phải cố gắng. Cuộc sống không cho phép mình dừng lại hoàn toàn. Nhưng có lẽ, điều cần thay đổi không phải là làm ít đi, mà là hiểu rõ hơn mình đang sống vì điều gì.
Để khi tất bật, mình không quên mất những điều đáng giữ. Để khi mệt, mình biết dừng lại đúng lúc mà yêu bản thân. Để khi nhìn lại, không thấy mình đã đi quá xa những người mình thương.
Chúng ta tất bật, đến cuối cùng, chỉ để “sống” trọn vẹn một cuộc đời ý nghĩa, mà thôi.
Sáng 12-4, anh Nguyễn Công Minh - Bí thư Đoàn phường Vinh Lộc, Nghệ An - cho biết đại diện Đoàn phường và thôn đã tới trao giấy khen và phần quà động viên em Võ Hoàng Thành, học sinh lớp 10 Trường THPT Nghi Lộc 3, vì đã có hành động dũng cảm cứu người đuối nước.
Theo thông tin từ Đoàn phường Vinh Lộc, khoảng 16h20 ngày 10-4, trong lúc đi dạo tại bãi biển Cửa Lò, Thành phát hiện 3 người đang gặp nạn giữa khu vực có dòng nước xoáy.
Không kịp suy nghĩ nhiều, Thành nhanh chóng mượn phao của người dân gần đó rồi bơi ra ứng cứu.
Dù lúc bấy giờ sóng lớn liên tục đẩy ngược, Thành vẫn cố gắng tiếp cận các nạn nhân và lần lượt đưa được hai người vào bờ. Người còn lại, do kiệt sức và dòng nước chảy xiết, Thành không thể cứu được.
Tại buổi trao tặng, đại diện Đoàn phường Vinh Lộc ghi nhận và đánh giá cao hành động không quản hiểm nguy của Thành, coi đây là tấm gương sáng về lòng nhân ái, trách nhiệm và kỹ năng xử lý tình huống trong cộng đồng.
Đồng thời, đơn vị mong muốn việc làm của Thành sẽ được lan tỏa, góp phần giáo dục ý thức và kỹ năng phòng tránh tai nạn đuối nước cho thanh thiếu niên.
Theo ban giám hiệu Trường THPT Nghi Lộc 3, Thành là học sinh chăm ngoan, có trách nhiệm với bạn bè và tích cực tham gia các hoạt động của trường. Gia đình em có hoàn cảnh khó khăn, thuộc diện hộ nghèo.
Dự kiến sáng 13-4, nhà trường sẽ tuyên dương Thành trong buổi chào cờ đầu tuần nhằm lan tỏa hành động dũng cảm tới toàn thể học sinh.
Đoàn phường Vinh Lộc cũng đã làm tờ trình gửi Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn và Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Tỉnh Đoàn Nghệ An xem xét tặng bằng khen cho Thành, nhằm kịp thời ghi nhận và biểu dương hành động cao đẹp, lan tỏa gương người tốt, việc tốt trong cộng đồng.
Con số này không chỉ cho thấy mức độ phổ cập của công nghệ mà còn phản ánh một thực tế: không gian mạng đã trở thành một phần không thể tách rời trong đời sống của trẻ.
Theo đó, vấn đề vì thế không còn là "có nên cho trẻ dùng Internet hay không", mà là làm sao để trẻ an toàn trong một môi trường vừa rộng mở, vừa tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Không gian số mang đến cơ hội học tập, kết nối, phát triển kỹ năng. Nhưng đi kèm với đó là những nguy cơ ngày càng tinh vi như bắt nạt trực tuyến, lừa đảo, xâm hại, nội dung độc hại, nghiện game, lệ thuộc mạng xã hội…
Như cảnh báo từ UNICEF, công nghệ có thể "ảo", nhưng những tổn thương mà trẻ em phải gánh chịu là hoàn toàn có thật . Một lời xúc phạm trên mạng có thể lặp lại vô hạn. Một hình ảnh bị phát tán có thể không bao giờ biến mất. Một cuộc trò chuyện tưởng chừng vô hại có thể trở thành điểm khởi đầu cho hành vi thao túng.
Điều đáng lo hơn là trẻ em bước vào thế giới đó khi chưa có đủ khả năng tự bảo vệ. Các em tò mò, dễ tin, dễ bị ảnh hưởng bởi bạn bè và môi trường xung quanh.
Trong khi đó, chính thiết kế của các nền tảng lại hướng đến việc giữ chân người dùng càng lâu càng tốt, liên tục đề xuất nội dung, tạo vòng lặp tương tác.
Với người lớn, điều này đã khó kiểm soát; với trẻ em, đó là một "cái bẫy" tinh vi. Việc sử dụng Internet quá mức có thể ảnh hưởng đến khả năng tập trung, hành vi, cảm xúc, thậm chí cả sự phát triển não bộ và kỹ năng xã hội.
Trước thực tế đó, nhiều ý kiến đề xuất cần hạn chế, thậm chí cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội sớm. Đây là phản ứng dễ hiểu khi phụ huynh chứng kiến những rủi ro ngày càng rõ ràng. Tuy nhiên, kinh nghiệm quốc tế cho thấy, lệnh cấm không phải là lời giải trọn vẹn.
Trẻ em có thể tìm cách vượt rào, sử dụng tài khoản của người lớn, chuyển sang các nền tảng khác ít kiểm soát hơn. Khi đó, rủi ro không biến mất, mà chỉ chuyển sang những "vùng tối" khó nhận diện và khó can thiệp hơn.
Như nhiều chuyên gia nhận định, vấn đề không nằm ở việc trẻ có dùng Internet hay không, mà ở việc các em sử dụng như thế nào và có được chuẩn bị đủ kỹ năng hay chưa .
Thực tế cho thấy khoảng cách lớn nhất hiện nay không phải là tiếp cận công nghệ, mà là năng lực sử dụng an toàn.
Trẻ em online mỗi ngày, nhưng lại thiếu kỹ năng nhận diện nguy cơ, thiếu khả năng tự bảo vệ và thiếu cả nơi để tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp vấn đề.
Trong khi đó, nhiều phụ huynh và giáo viên vẫn chưa theo kịp tốc độ thay đổi của môi trường số, dẫn đến khoảng trống trong việc đồng hành cùng trẻ.
Bảo vệ trẻ trên không gian mạng không thể là trách nhiệm của riêng gia đình, mà cần một hệ sinh thái nhiều tầng, với sự tham gia của gia đình, nhà trường, doanh nghiệp công nghệ và cơ quan quản lý.
Phía gia đình, điều quan trọng nhất không phải là kiểm soát tuyệt đối, mà là thiết lập quy tắc và duy trì đối thoại. Cha mẹ cần hiểu con mình đang làm gì trên mạng, sử dụng nền tảng nào, tiếp xúc với nội dung gì. Việc cài đặt công cụ quản lý là cần thiết, nhưng chưa đủ. Điều cốt lõi là xây dựng sự tin cậy để trẻ sẵn sàng chia sẻ khi gặp vấn đề, thay vì giấu kín.
Đối với nhà trường, giáo dục cần mở rộng sang kỹ năng công dân số. Trẻ cần được dạy cách ứng xử trên mạng, cách bảo vệ dữ liệu cá nhân, cách nhận diện tin giả, cách phản ứng khi bị bắt nạt hoặc tiếp cận bởi người lạ. Những kỹ năng này quan trọng không kém bất kỳ môn học nào trong thời đại số.
Trong khi đó, đối với doanh nghiệp công nghệ, trách nhiệm không thể chỉ dừng ở việc cung cấp nền tảng. Khi rủi ro xuất phát từ chính thiết kế hệ thống, các nền tảng cần chủ động xây dựng môi trường an toàn hơn: kiểm soát nội dung theo độ tuổi, cải thiện cơ chế báo cáo, tăng cường xác minh người dùng và cung cấp công cụ hỗ trợ phụ huynh.
Cũng cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường giám sát và hỗ trợ nạn nhân. Việt Nam đã có những bước tiến trong việc xây dựng hệ thống bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng và tham gia các sáng kiến quốc tế nhưng trước tốc độ phát triển của công nghệ, các giải pháp cũng cần được cập nhật liên tục.
Quan trọng hơn cả, cần chuyển từ tư duy "ngăn chặn" sang "trao quyền". Trẻ em không thể bị tách khỏi thế giới số, nhưng có thể được trang bị để bước vào đó một cách an toàn. Khi có kỹ năng, có nhận thức và có sự hỗ trợ, các em không chỉ là đối tượng cần bảo vệ, mà trở thành chủ thể có khả năng tự bảo vệ mình.
Không gian mạng sẽ tiếp tục mở rộng và trẻ em sẽ tiếp tục hiện diện trong đó nhiều hơn. Do đó không phải là làm cách nào để cấm cản mà là làm sao để các em không bị tổn thương khi tham gia. Đây là sự thật không thể trì hoãn!
Theo lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, bác sĩ Nguyễn Hoàng Duy Tiến đang làm việc tại Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ. Thời điểm xảy ra sự cố hành khách ngất xỉu cần cấp cứu là trên chuyến bay từ TP.HCM đến Tokyo.
Bác sĩ Tiến cho biết rạng sáng 5-4, ông đang trên đường được bệnh viện cử đi tu nghiệp khóa phẫu thuật cột sống của AO Spine (khóa học 3 tháng tại Bệnh viện Toyama University Hospital, Nhật Bản) trên chuyến bay từ TP.HCM đến Tokyo.
Thời điểm này chuyến bay của hãng hàng không Nhật Bản đã qua hơn nửa hành trình, chuẩn bị hạ độ cao để hạ cánh xuống sân bay Haneda.
"Lúc này tôi vừa ăn xong, đang định chợp mắt thì loa phát thanh vang lên: có hành khách cần cấp cứu, nhờ hành khách là bác sĩ đến hỗ trợ.
Chỉ kịp nghe đến đây tôi bật dậy, lập tức đi về phía trước, lúc này có một nữ hành khách vừa ngất sau khi đi vệ sinh, đang được đặt nằm nghiêng trên sàn máy bay. Tình trạng hành khách lúc này mặt khá nhợt, gọi không đáp ứng rõ", bác sĩ Tiến nhớ lại.
Tôi hỏi tiếp viên máy đo huyết áp, sau khi đo thể hiện huyết áp nữ hành khách: 70/40 mmHg. Đây là mức huyết áp khiến bác sĩ không thể chần chừ, cần có biện pháp cấp cứu ngay.
Tôi yêu cầu tổ bay cung cấp dịch truyền và các dụng cụ y tế cần thiết cấp cứu. Tiếp viên đem ra thêm cả "doctor kit" và một vali đầy đủ thuốc và dụng cụ.
Lúc này tôi đã thở phào vì có đủ dụng cụ cần thiết trong tay, tuy nhiên lại hơi "giật mình" một chút vì… tôi là bác sĩ chuyên khoa chấn thương chỉnh hình.
Bác sĩ Tiến nhớ lại những việc như đặt đường truyền tĩnh mạch là thứ mà thời nội trú làm như cơm bữa, nhưng đã lâu rồi không đụng đến, huống hồ lại trong hoàn cảnh "eo hẹp" này: không gian chật hẹp, máy bay đang giảm độ cao, rung lắc nhẹ, xung quanh có nhiều con mắt đổ dồn vào bày tay mình… và trao đổi trên chuyến bay hoàn toàn bằng ngôn ngữ tiếng Anh.
"Tôi có chút lo lắng, nhưng không kịp chần chừ thêm, lập tức lấy kim ra, tìm vein bệnh nhân để truyền dịch. May mắn là kim vào đúng vị trí, máu hồi tốt, dịch truyền chảy thông suốt.
Sau hơn 10 phút, huyết áp nữ hành khách dần dần cải thiện, bắt đầu tỉnh táo hơn, đáp ứng và trò chuyện lại được. Tôi thở phào vì "lần đầu làm bác sĩ thành công ở độ cao 10.000 mét", bác sĩ Tiến kể.
Theo bác sĩ Tiến, khi máy bay hạ cánh xuống Haneda, đội cấp cứu mặt đất có mặt lập tức lên tiếp nhận nữ hành khách. Ông bàn giao lại tình trạng và những việc mình đã làm trước đó cho họ, và trở lại là "hành khách" bình thường xuống sân bay như những người khác.
Bác sĩ Huỳnh Thống Em - Phó giám đốc Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ - cho biết đã nghe về thông tin bác sĩ Tiến cấp cứu thành công hành khách người Nhật trên đường đi tu nghiệp và đánh giá cao hành động của bác sĩ.
"Tiến là một bác sĩ nội trú trẻ, đã công tác tại đơn vị được 6 năm, năng nổ và ham học hỏi, chuyên môn tốt. Đây là chuyến tu nghiệp chuyên môn 3 tháng, do bệnh viện cử đi trong chương trình hợp tác của Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ và đối tác Nhật Bản", bác sĩ Thống Em nói.
