Không còn đặt nặng chuyện tích góp sớm, nhiều người trẻ ưu tiên trải nghiệm hơn tiết kiệm. Họ xem trải nghiệm như một dạng “tài sản tinh thần”.
Trần Thị Thanh Trúc (25 tuổi, ngụ tại TP.HCM) tâm sự: “Mình ưu tiên trải nghiệm hơn vì mình cho rằng những chuyến du lịch hay concert (buổi hòa nhạc – PV) là phần thưởng cũng như là thời gian nghỉ ngơi dành cho bản thân sau khi đã tập trung làm việc suốt thời gian dài”.
Trong cách phân bổ thu nhập, ngoài việc chi tiêu hằng ngày, Trúc giữ một nguyên tắc khá rõ ràng: khoảng 30% dành cho trải nghiệm, 20% cho tiết kiệm. Phần tiết kiệm này được xem như lớp đệm an toàn, dùng cho những tình huống phát sinh hoặc các kế hoạch dài hạn. “Mình vẫn muốn tận hưởng cuộc sống, nhưng cũng phải có một khoản dự phòng để không bị động”, Trúc nói.
Ký ức gần nhất mà bạn nhắc đến là chuyến đi tự túc đến Thái Lan. Trúc kể: “Tháng 3 vừa rồi mình có một chuyến đi kết hợp du lịch và concert 6 ngày 5 đêm tại Thái Lan. Tổng chi phí cho chuyến đi tầm khoảng hơn 40 triệu đồng, trong đó có 3 ngày đi concert nên mình đã chi khoảng 20 triệu đồng cho tiền vé, hơn 20 triệu đồng còn lại cho những chi phí: di chuyển, ăn ở, mua sắm… Tổng thể mình rất hài lòng về chuyến đi vì đã được nghỉ ngơi sau thời gian dài làm việc xuyên tết cũng như có thêm nhiều trải nghiệm thú vị tại nước bạn”.
Lương Hoàng Cẩm Tú (23 tuổi, ngụ đường Tạ Quang Bửu, Q.8 cũ) khẳng định: “Hiện tại mình ưu tiên trải nghiệm nhiều hơn”.
Vì sống cùng gia đình, không lo việc ăn uống hằng ngày, tiền nhà cửa… nên khoảng 60% thu nhập mỗi tháng Tú dành cho những chuyến đi, những đêm nhạc giải trí; 40% giữ lại như một khoản dự phòng. “Mình vẫn phải có một phần tiết kiệm để không bị động, nhưng nếu chỉ làm việc rồi để đó, mình thấy bản thân dễ bị kiệt sức”, Tú chia sẻ, như một cách lý giải cho tỷ lệ chi tiêu của mình.
Tú thường đi xem ca nhạc cùng bạn bè. Gần đây nhất, Tú tham dự một concert và tấm vé 755.000 đồng không phải hạng cao nhất, nhưng đủ gần để cô nàng thực sự “chạm” vào không khí của concert, chứ không chỉ đứng xem từ xa.
Ngoài chi phí vé, Tú chi thêm nhiều khoản khác để có đêm nhạc trọn vẹn. Điều đáng nói, theo Tú, sau mỗi lần như vậy, bạn nhận ra mình “nhẹ” hơn theo đúng nghĩa tinh thần. “Mình làm việc áp lực, nhiều khi bị cuốn vào tiến độ hoàn thành công việc liên tục. Những lúc được “cháy” hết mình ở concert, mình thấy như được xả hết năng lượng tiêu cực”, Tú chia sẻ.
Nguyễn Nam Anh (25 tuổi, TP.HCM), làm việc trong lĩnh vực thể thao, chọn du lịch như một phần không thể thiếu trong năm. Không đi quá dày, nhưng mỗi chuyến đi đều được anh chuẩn bị kỹ lưỡng từ lịch trình đến ngân sách. “Mình không đi quá nhiều, nhưng mỗi lần đi là muốn đi cho đáng”, Nam Anh nói.
Về tài chính, Nam Anh dành khoảng 30% thu nhập cho du lịch, phần còn lại được chia cho tiết kiệm và các chi phí cá nhân. “Mình vẫn giữ nguyên tắc phải có tiền dự phòng, nên mỗi chuyến đi đều nằm trong kế hoạch từ trước, chứ không phải thích là đi ngay”, Anh chia sẻ.
Theo tiến sĩ Trần Thanh Điền (Trường ĐH Nguyễn Tất Thành), trong một thế giới nhiều biến động, việc giữ tiền hay tích trữ tài sản không còn mang lại cảm giác an toàn tuyệt đối. Thay vào đó, người trẻ có xu hướng tạo ra giá trị bằng cách nâng cao năng lực cá nhân, mở rộng mối quan hệ và tìm kiếm cơ hội nghề nghiệp thông qua những trải nghiệm thực tế. Một chuyến đi, một khóa học hay một lần dấn thân vào môi trường mới, nếu được lựa chọn đúng, đều có thể trở thành “khoản đầu tư” cho tương lai.
“Câu chuyện không nằm ở việc nên hay không nên chi tiền cho trải nghiệm, mà nằm ở cách lựa chọn. Những trải nghiệm giúp nâng cao kỹ năng, mở rộng hiểu biết… luôn xứng đáng được ưu tiên. Ngược lại, những hoạt động chỉ mang tính chạy theo trào lưu, làm cho có hoặc để “bằng bạn bằng bè” lại dễ khiến người trẻ rơi vào vòng xoáy tiêu dùng thiếu kiểm soát”, tiến sĩ Điền nói.
Tuy nhiên, tiến sĩ Điền cho biết cũng cần có tích lũy tài chính. Vì thế, việc xây dựng thói quen tài chính hợp lý là rất cần thiết. Một nguyên tắc đơn giản được tiến sĩ Điền gợi ý: “Luôn dành ra một phần thu nhập để tiết kiệm, có thể từ 20 – 50% tùy khả năng mỗi người. Phần còn lại được phân bổ rõ ràng cho chi tiêu thiết yếu và trải nghiệm, nhưng quan trọng là phải giữ kỷ luật với giới hạn đã đặt ra”.
Theo Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, trong 24 giờ qua, khu vực Nam bộ ghi nhận nắng nóng chạm ngưỡng 40 độ. Nắng nóng xảy ra trên diện rộng. Dự báo trong 24 - 48 giờ tới, khu vực Nam bộ tiếp tục xuất hiện nắng nóng trên diện rộng, có nơi nắng nóng gay gắt. Nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 35 - 37 độ C, có nơi trên 37 độ C. Thời gian nắng nóng trong ngày chủ yếu từ 12 - 16 giờ và được dự báo nắng nóng gay gắt kỷ lục kéo dài trong nhiều ngày tới.
Người trẻ ùa ra đường vào chiều tối để tránh nắng nóng chạm ngưỡng 40 độ ban ngày
ẢNH: AN VY
Nguyễn Tuấn Du, sinh viên Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, cho biết gần đây anh bạn gần như đổi hẳn lịch đi chơi. "Ban ngày nắng quá gay gắt, ra đường rất mệt nên mình thường chờ đến tối mới đi. Buổi tối không khí dễ chịu hơn, việc đi lại cũng đỡ ngột ngạt. Nếu có hẹn bạn bè thì mình cũng ưu tiên chọn nơi có máy lạnh để ngồi lâu vẫn thoải mái", Du nói.
Không chỉ thay đổi giờ ra ngoài, Du nói hiện nay, nhiều bạn của Du còn chủ động cắt bớt các hoạt động ngoài trời vào ban ngày. Thay vào đó, họ tranh thủ giải quyết công việc từ sáng sớm hoặc dời sang chiều tối.
"Nếu buộc phải ra đường, mình chuẩn bị thêm cả nước uống, áo khoác chống nắng, khẩu trang, nón, quạt cầm tay… Nhưng phải bắt buộc dữ lắm, mình mới chịu đi, còn không mình sẽ dời lịch, hẹn sang buổi tối cho mát mẻ", Du nói.
Trần Thị Thu Hiền, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết thời tiết nắng nóng khiến sinh hoạt hàng ngày của cô gái thay đổi đáng kể. Trước đây, Hiền thường tranh thủ ra ngoài vào đầu giờ chiều để đi shopping, cà phê hoặc gặp bạn, nhưng nay cô nói rằng chuyện này cần tính toán lại. Bởi lẽ, theo Hiền, trời vào lúc 4 - 5 giờ chiều vẫn còn nắng, còn thời gian từ 1 - 3 giờ chiều thì nắng quá gay gắt, có thể là… phỏng da.
"Chỉ đứng ngoài một lúc là thấy người mệt và da nóng ran. Vì thế, mình chờ đến chiều tối mới chịu ra đường. Chưa kể, ngay cả chuyện ăn uống cũng thay đổi, mình uống nước nhiều hơn, chọn món thanh mát hơn vì cơ thể lúc nào cũng có cảm giác thiếu nước", Hiền nói.
Đặng Hoàng Thu Thảo (29 tuổi), ngụ ở đường 8 P.Thủ Đức (TP.HCM), cũng có cách thích nghi tương tự. Thảo cho biết những ngày nắng gắt kéo dài khiến cơ thể dễ uể oải, mất sức nếu di chuyển ngoài đường lâu. Vì vậy, cô hạn chế các cuộc hẹn vào buổi trưa, đồng thời ưu tiên những địa điểm mát mẻ hoặc có cây xanh.
Tại một số trung tâm thương mại ở TP.HCM, lượng khách ghé đến vào những ngày nắng nóng có chiều hướng tăng. Anh Nguyễn Bá Long, nhân viên tại Vincom Đồng Khởi (TP.HCM), cho biết trời càng nóng, khách tìm đến trung tâm mua sắm càng đông hơn vào buổi tối. Theo anh Long, nhiều người chọn đây như một điểm để tránh nóng sau giờ làm, vừa mua sắm, ăn uống, vừa tận hưởng không gian mát mẻ.
Theo chuyên gia, bên cạnh chuyện đảo lịch sinh hoạt để né nắng, người trẻ cũng cần chú ý giữ sức khỏe trong những ngày oi bức kéo dài. Bác sĩ chuyên khoa 2 Huỳnh Tấn Vũ, Đơn vị điều trị ban ngày, Bệnh viện đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, cho biết thời tiết nóng nực khiến cơ thể dễ mất nước do ra nhiều mồ hôi, từ đó ảnh hưởng đến các chức năng cơ thể và làm giảm điện giải.
Bác sĩ Vũ khuyến cáo bạn trẻ nên uống đủ nước, ưu tiên nước đun sôi để nguội hoặc các loại nước uống phù hợp như nước dừa, nước chanh, sinh tố trái cây. Ngoài ra, bạn có thể bổ sung thêm các loại trái cây mọng nước và rau xanh trong bữa ăn hàng ngày. Ngược lại, bạn nên hạn chế đồ uống chứa cồn, quá nhiều đường hoặc quá lạnh để tránh cơ thể mất nước nhiều hơn.
TP.HCM đang từng bước chuẩn hóa hệ thống số nhà, hướng đến xây dựng nền tảng quản lý đô thị hiện đại dựa trên dữ liệu. Trong quá trình rà soát, làm sạch và chuẩn hóa khối lượng thông tin khổng lồ này, những người trẻ tại Phòng Nền tảng và dữ liệu số (Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM) trực tiếp tham gia vào các khâu quan trọng như: thu thập, kiểm tra, chuẩn hóa, gắn tọa độ cho từng lớp dữ liệu trên nền bản đồ số…
Ngô Trần Đa Bảo Quốc (25 tuổi) cho biết nhóm triển khai gom các danh sách địa chỉ hiện nay được lưu ở nhiều nơi khác nhau. Có nơi lưu trong phần mềm, có nơi là file excel liệt kê số nhà, tên đường, thậm chí có nơi còn ghi chép rời rạc. Bên cạnh đó, dữ liệu số nhà, thông tin hộ kinh doanh, trụ sở cơ quan… ở mỗi nơi ghi mỗi kiểu. Có nơi ghi đầy đủ, có nơi viết tắt, có nơi thiếu thông tin…
Cũng theo Quốc, công việc rà soát, làm sạch và chuẩn hóa lại từng số nhà, tên đường đòi hỏi sự tỉ mỉ, bởi chỉ một khác biệt nhỏ trong cách viết cũng có thể khiến hệ thống không nhận diện được.
Trần Võ Bảo Thiên (26 tuổi) chia sẻ: "Có những nơi dữ liệu không có hoặc không dùng được, chúng tôi phải trực tiếp xuống địa bàn, đi từng khu dân cư, thậm chí đến từng nhà để xác định lại thông tin. Ngoài ra, nhóm còn phải làm việc với chính quyền địa phương, đối chiếu nhiều nguồn dữ liệu khác nhau để đảm bảo độ chính xác".
Cùng làm việc tại Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM, Hoàng Phan Tuấn Dũng (26 tuổi) cho biết từ những thao tác mà anh và cộng sự lặp lại mỗi ngày, hệ thống dữ liệu dần được hình thành.
"Thời gian tới, khi hệ thống dữ liệu hoàn thiện, người dân có thể tra cứu địa chỉ trực tuyến, xác định vị trí chính xác thay vì phụ thuộc vào cách chỉ đường thủ công như trước", Dũng cho hay.
Không dừng lại ở việc tra cứu, điểm quan trọng của hệ thống là khả năng kết nối dữ liệu. Ngô Trần Đa Bảo Quốc nói thêm: "Khi được chuẩn hóa và gắn định danh rõ ràng, mỗi địa chỉ sẽ trở thành một điểm dữ liệu có thể kết nối với nhiều dịch vụ khác. Ví dụ, một địa chỉ có thể liên thông với thông tin dân cư để phục vụ các thủ tục hành chính, hay kết nối với dữ liệu đất đai để hỗ trợ cấp phép xây dựng, hoặc liên kết với hệ thống PCCC để xác định vị trí nhanh hơn khi có sự cố. Về lâu dài, dữ liệu này còn có thể dùng cho giao thông thông minh, logistics, thương mại điện tử…".
Theo chia sẻ của các thành viên thuộc Phòng Nền tảng và dữ liệu số, công việc chuẩn hóa số nhà, tạo nền tảng quản lý đô thị số ở TP.HCM đang được triển khai theo từng giai đoạn, thí điểm tại P.An Khánh
(TP.Thủ Đức cũ), sau đó mở rộng ra toàn thành phố. Song song đó, hệ thống phần mềm quản lý số nhà cũng đang được xây dựng để cấp số nhà trực tuyến, lưu vết thay đổi và kết nối dữ liệu liên ngành. Xa hơn, đây còn là nền tảng để TP.HCM tiến tới mô hình "bản sao số" (Digital Twin) cho đô thị.
Ông Nguyễn Trần Phú Thịnh, Phó giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM, cho biết thành phố đang xây dựng hệ thống quản lý số nhà trên nền tảng bản đồ số GIS, nhằm tạo cơ sở dữ liệu địa chỉ thống nhất trên toàn địa bàn. Theo đó, trung tâm đang phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng giải pháp tổng thể để hình thành cơ sở dữ liệu số nhà toàn thành phố và phát triển phần mềm cấp, quản lý hồ sơ cấp số nhà dùng chung.
"Trong quý 1/2026, TP.HCM sẽ đánh giá mô hình thí điểm ứng dụng công nghệ GIS trong công tác đánh số và gắn biển số nhà tại P.An Khánh. Song song đó, thành phố cũng mở rộng khảo sát ở một số phường có đặc điểm đô thị khác nhau như: khu dân cư ổn định, khu vực dự án đang triển khai hoặc khu vực đất rộng, dân cư thưa… để kiểm chứng tính phù hợp của mô hình trong nhiều điều kiện thực tế; đồng thời trong quá trình thí điểm, các sở, ngành sẽ phối hợp thu thập, đối chiếu và chuẩn hóa dữ liệu nền. Các lớp dữ liệu như ranh phường, tuyến đường, hẻm, thửa đất, công trình xây dựng và số nhà hiện hữu sẽ được tích hợp trên bản đồ số, sau đó chuyển về từng phường, xã để rà soát thực địa trước khi đưa vào vận hành chính thức", ông Thịnh cho biết.
Cũng theo ông Thịnh: "Việc ứng dụng công nghệ vào quản lý đô thị không dẫn đến việc phải thay đổi số nhà hiện tại. Khi hệ thống đi vào vận hành, dữ liệu số nhà sẽ được chia sẻ trên ứng dụng Công dân số TP.HCM. Thời gian hệ thống đi vào vận hành còn lệ thuộc vào lộ trình triển khai và tiến độ làm sạch dữ liệu của phường, xã trước khi chuyển thông tin lên ứng dụng Công dân số TP.HCM.
Ngày 15.4, thừa ủy quyền của Trung ương Đoàn, Tỉnh đoàn Nghệ An đã đến nhà riêng, trao tặng bằng khen và Huy hiệu "Tuổi trẻ dũng cảm" cho nam sinh Võ Hoàng Thành (học sinh lớp 10, Trường THPT Nghi Lộc 3) và truy tặng bằng khen cùng Huy hiệu "Tuổi trẻ dũng cảm" cho nữ sinh Lê Thị Quỳnh Chi (lớp 11, Trường THPT Nguyễn Thức Tự), vì hành động dũng cảm cứu người trong tình huống nguy hiểm.
Trước đó, chiều ngày 10.4, Quỳnh Chi cùng bạn đang chụp ảnh ở bãi biển thuộc P.Cửa Lò (Nghệ An), phát hiện một nam sinh lớp 7 bị đuối nước. Ngay lập tức, Quỳnh Chi nhảy xuống biển để cứu. Tuy nhiên, do sóng lớn và khu vực này có dòng chảy ngầm nên Quỳnh Chi gặp khó khăn để kéo nam sinh gặp nạn vào bờ. Thấy vậy, một bạn nữ đi cùng Quỳnh Chi cùng nhảy xuống hỗ trợ, nhưng do đuối sức nên cả 3 cùng chới với dưới biển.
Thời điểm đó, em Võ Hoàng Thành đang đi dạo trên bờ, phát hiện sự việc và nhảy xuống, lần lượt dìu được nam sinh và một nữ sinh vào bờ. Riêng Quỳnh Chi bị sóng đẩy ra xa, kiệt sức và bị chìm. Em Võ Hoàng Thành tiếp tục ra cứu Quỳnh Chi nhưng do sức đã yếu và sóng lớn nên không cứu được. Quỳnh Chi sau đó được lực lượng cứu hộ đến ứng cứu nhưng em đã tử vong.
Hành động cứu người gặp nạn trong tình huống nguy hiểm của Quỳnh Chi và Võ Hoàng Thành là minh chứng sống động cho tinh thần xung kích, dũng cảm của tuổi trẻ, góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong cộng đồng.
