Như Báo Thanh Niên thông tin hôm 3.4, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (gọi tắt Hạt Kiểm lâm) xử phạt hành chính đối với ông Đ.V.T (38 tuổi) 3 triệu đồng và tịch thu 42 cây mai vàng.
Lý do ông T. bị phạt là “tàng trữ lâm sản không có hồ sơ hợp pháp” theo điểm c khoản 1 điều 23 Nghị định số 35 năm 2019 của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 14 điều 1 Nghị định số 07 năm 2022).
Trước đó, ngày 2.4, tổ tuần tra liên ngành (do Hạt Kiểm lâm – chủ trì cùng Công an đặc khu Côn Đảo và Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực 6 đặc khu Côn Đảo) thực hiện kế hoạch kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo.
Tại đây, tổ tuần tra phát hiện 42 cây mai vàng do ông T. cất giữ, chăm sóc. Ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, số còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³.
Ông T. đề nghị được bổ sung hóa đơn vào ngày hôm sau nhưng đến nay ông T. vẫn chưa chứng minh được xuất xứ, nguồn gốc 42 gốc mai vàng nói trên.
Vậy khi nào người dân phải lập bảng kê lâm sản, quy định pháp luật sao về trường hợp này? Trao đổi với PV Báo Thanh Niên, luật sư Lê Văn Hoan, Công ty luật TNHH Lê Văn, cho biết theo điều 42 luật Lâm nghiệp, hoạt động kiểm tra nguồn gốc lâm sản là cần thiết để đảm bảo tính hợp pháp trong toàn bộ chuỗi từ khai thác đến tiêu thụ.
Theo khoản 16 điều 2 luật Lâm nghiệp: “lâm sản là sản phẩm khai thác từ rừng bao gồm thực vật rừng, động vật rừng và các sinh vật rừng khác gồm cả gỗ, lâm sản ngoài gỗ, sản phẩm gỗ, song, mây, tre, nứa đã chế biến”.
“Căn cứ vào quy định trên, một cái cây chỉ được xác định lâm sản khi nó lớn lên từ hệ sinh thái rừng. Ngược lại, những cây xanh trong vườn nhà, trên đất ở do chính tay người dân đầu tư trồng trọt và chăm sóc, về bản chất là tài sản sở hữu tư nhân”, luật sư Hoan nói.
Khi một cái cây không bắt nguồn từ rừng và không nằm trong danh mục các loài thực vật nguy cấp, quý hiếm cần bảo tồn đặc biệt, thì nó hoàn toàn đứng ngoài sự điều chỉnh của các quy định về hồ sơ lâm sản thông thường. Điều này có nghĩa là quyền tự định đoạt của người dân đối với cây trồng trong vườn là rất lớn.
Mặc dù trong nội dung của Thông tư 26 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp – Môi trường (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 84 năm 2025 của bộ này) có nhắc đến thuật ngữ “gỗ vườn nhà” hay “cây vườn nhà”, nhưng trên hết đối tượng điều chỉnh vẫn là “lâm sản” và cần phải hiểu cho đúng nghĩa.
Tại điều 6 của Thông tư 26, quy định rằng đối với “gỗ vườn nhà” hay cây trồng phân tán do cá nhân tự đầu tư, chủ sở hữu hoàn toàn có quyền tự xây dựng phương án khai thác cho riêng mình, không cần phải cơ quan chức năng phê duyệt, trừ trường hợp cây này liên quan đến nhóm thực vật quý, hiếm cần bảo tồn.
Về vấn đề hồ sơ nguồn gốc, Thông tư 26 năm 2025 quy định đối với những loài gỗ thông thường được khai thác từ vườn nhà, hồ sơ chỉ đơn giản là một bản chính bảng kê lâm sản do chính chủ lâm sản tự lập.
“Việc xác nhận của cơ quan kiểm lâm lên bảng kê này không phải là một nghĩa vụ bắt buộc trong mọi trường hợp. Nó chỉ trở thành một thủ tục khi chủ lâm sản có nhu cầu tự nguyện đề nghị xác nhận để thuận tiện hơn cho các giao dịch thương mại lớn, hoặc vận chuyển đi xa qua nhiều trạm kiểm soát”, luật sư Hoan nhấn mạnh.
Theo luật sư Hoan, tại điều 5 của Thông tư 26, người dân chỉ lập và xin xác nhận bảng kê lâm sản trở thành bắt buộc khi “đối tượng đó liên quan trực tiếp đến những giá trị cần bảo tồn, hoặc có nguồn gốc từ công sản”.
Cụ thể, bảng kê bắt buộc phải có xác nhận của kiểm lâm khi đó là gỗ thông thường khai thác từ rừng tự nhiên, là lâm sản sau khi bị tịch thu, hoặc được chuyển giao quyền sở hữu từ Nhà nước, hoặc là các loại gỗ quý hiếm thuộc danh mục đặc biệt và phụ lục CITES. Đối với những loài động vật rừng thông thường hoặc nguy cấp, quý hiếm thì việc xác nhận cũng là yêu cầu không thể thiếu để ngăn chặn các hành vi săn bắt, buôn bán trái phép.
“Như vậy, đối với đại đa số các loại cây ăn quả, cây bóng mát, cây cảnh, hay cây lấy gỗ thông thường mọc trên đất vườn của hộ gia đình không thuộc quy hoạch lâm nghiệp. Chúng ta có thể yên tâm rằng mình không thuộc diện phải làm các thủ tục hồ sơ lâm sản theo quy định của Thông tư 26”, luật sư Hoan nhấn mạnh.
Những cây thông thường (không phải loại cần phải bảo tồn) tự trồng trong vườn không hội đủ yếu tố để gọi là “lâm sản” theo định nghĩa pháp lý của ngành lâm nghiệp nên người dân không nhất thiết phải lập bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26.
Cũng theo luật sư Hoan, những cây trong vườn của người dân sẽ không cần bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26 khi thỏa mãn ba điều kiện: không có nguồn gốc khai thác từ rừng, không thuộc danh mục loài nguy cấp quý hiếm và không nằm trong phụ lục các loài bảo tồn quốc tế CITES.
Từ ngày 15/1, Hà Nội cấm xe tải có tổng trọng tải 2 tấn trở lên hoạt động tại nội đô vào ban ngày, chỉ cho phép lưu thông từ 21h đến 6h sáng hôm sau. Xe tải dưới 2 tấn chỉ được chạy ngoài giờ cao điểm.
Sau lệnh cấm, giao thông trên nhiều tuyến đường đã thay đổi. Cùng 8h, thời điểm tháng 1/2025, khi xe tải trên 2 tấn chưa bị cấm, đường Nguyễn Trãi hướng về Ngã Tư Sở tắc cứng. Tháng 4/2026, mật độ phương tiện giảm hẳn, đường thông thoáng hơn.
Từ ngày 15/1, Hà Nội cấm xe tải có tổng trọng tải 2 tấn trở lên hoạt động tại nội đô vào ban ngày, chỉ cho phép lưu thông từ 21h đến 6h sáng hôm sau. Xe tải dưới 2 tấn chỉ được chạy ngoài giờ cao điểm.
Sau lệnh cấm, giao thông trên nhiều tuyến đường đã thay đổi. Cùng 8h, thời điểm tháng 1/2025, khi xe tải trên 2 tấn chưa bị cấm, đường Nguyễn Trãi hướng về Ngã Tư Sở tắc cứng. Tháng 4/2026, mật độ phương tiện giảm hẳn, đường thông thoáng hơn.
Đường Nguyễn Trãi hướng đi về Hà Đông lúc 17h30, giao thông cũng đã bớt ùn tắc so với cùng thời điểm năm 2025.
Đường Nguyễn Trãi hướng đi về Hà Đông lúc 17h30, giao thông cũng đã bớt ùn tắc so với cùng thời điểm năm 2025.
Biển cấm xe tải được đặt tại nút giao trên đường Giải Phóng.
Biển cấm xe tải được đặt tại nút giao trên đường Giải Phóng.
Đường Tây Sơn (phường Đống Đa) đoạn qua cầu Thái Hà vốn thường xuyên ùn ứ vào giờ cao điểm theo cả hai hướng, hiện đã thoáng hơn.
Đường Tây Sơn (phường Đống Đa) đoạn qua cầu Thái Hà vốn thường xuyên ùn ứ vào giờ cao điểm theo cả hai hướng, hiện đã thoáng hơn.
Ngã Tư Sở lúc 8h đường thông thoáng. Tình trạng ùn ứ chủ yếu xuất hiện vào 7h, nhưng nhanh chóng kết thúc.
Ngã Tư Sở lúc 8h đường thông thoáng. Tình trạng ùn ứ chủ yếu xuất hiện vào 7h, nhưng nhanh chóng kết thúc.
Trên đường Đỗ Mười, hướng ra Giải Phóng, dù 7h30 đúng lúc cao điểm người dân đi làm, học sinh đi học, nhưng không có cảnh tắc đường.
Trên đường Đỗ Mười, hướng ra Giải Phóng, dù 7h30 đúng lúc cao điểm người dân đi làm, học sinh đi học, nhưng không có cảnh tắc đường.
Đường Trường Chinh đoạn giao với Ngã Tư Vọng (vành đai 2) lúc 15h20, ùn ứ chỉ xảy ra ở khu vực chờ đèn đỏ.
Đường Trường Chinh đoạn giao với Ngã Tư Vọng (vành đai 2) lúc 15h20, ùn ứ chỉ xảy ra ở khu vực chờ đèn đỏ.
Đường Láng lúc 8h10, phương tiện tập trung đông ở các nút giao.
Đường Láng lúc 8h10, phương tiện tập trung đông ở các nút giao.
Trên đường Nguyễn Xiển, phường Thanh Xuân, ùn ứ vẫn xảy ra vào giờ cao điểm. Theo anh Bùi Minh Hải, người thường xuyên di chuyển trên tuyến đường, việc đi lại đã thoải mái hơn trước. Trước đây ùn tắc thường kéo dài hơn một giờ buổi sáng. Đường bớt tắc nên giảm hẳn tình trạng xe lao lên vỉa hè.
Trên đường Nguyễn Xiển, phường Thanh Xuân, ùn ứ vẫn xảy ra vào giờ cao điểm. Theo anh Bùi Minh Hải, người thường xuyên di chuyển trên tuyến đường, việc đi lại đã thoải mái hơn trước. Trước đây ùn tắc thường kéo dài hơn một giờ buổi sáng. Đường bớt tắc nên giảm hẳn tình trạng xe lao lên vỉa hè.
Hà Nội hiện vẫn chấp thuận cho xe phục vụ bưu chính công ích, chở hàng bình ổn giá... hoạt động vào giờ cao điểm. Cá nhân, doanh nghiệp có phượng tiện muốn hoạt động trong phạm vi hạn chế cần làm hồ sơ gửi Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố để được xét duyệt.
Hà Nội hiện vẫn chấp thuận cho xe phục vụ bưu chính công ích, chở hàng bình ổn giá... hoạt động vào giờ cao điểm. Cá nhân, doanh nghiệp có phượng tiện muốn hoạt động trong phạm vi hạn chế cần làm hồ sơ gửi Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố để được xét duyệt.
20h, nhiều xe tải lớn dừng trên vành đai 3 trên cao đoạn gần hồ Linh Đàm để chờ vào nội đô. Cách đó không xa, trên đường Đỗ Mười, một bãi xe chật kín xe tải cỡ lớn.
Các xe dừng đỗ để bốc hàng sang các xe tải bé hơn để di chuyển vào sâu trong thành phố.
Trong tờ trình vừa gửi UBND TP HCM, Sở Xây dựng đề xuất áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn trong việc xây dựng nghị quyết miễn vé xe buýt, nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện.
Theo phương án, việc miễn vé thực hiện ở 135 tuyến xe buýt hoạt động trên địa bàn, gồm 109 tuyến được trợ giá và 26 tuyến không trợ giá. Các tuyến buýt liên tỉnh không áp dụng.
Sở Xây dựng dự kiến trình HĐND TP HCM thông qua chính sách trong tháng 4. Nếu được chấp thuận, việc miễn vé xe buýt có thể triển khai từ tháng 5.
Tính cho 8 tháng còn lại của năm 2026, tổng kinh phí hỗ trợ ước khoảng 930 tỷ đồng từ ngân sách thành phố, gồm 627 tỷ đồng cho các tuyến trợ giá và 303 tỷ đồng cho các tuyến không trợ giá.
Theo Sở Xây dựng, việc ban hành nghị quyết ngoài mục đích giảm chi phí đi lại cho người dân, khuyến khích sử dụng giao thông công cộng, còn là cơ sở pháp lý để triển khai chính sách miễn vé và bố trí ngân sách hỗ trợ hoạt động này.
Để triển khai thuận lợi sau khi chính sách được thông qua, cơ quan chuyên môn đề xuất giao dự toán chi ngân sách nhằm bảo đảm nguồn hỗ trợ. Đồng thời, việc thực hiện cần không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính. Việc kiểm tra, giám sát cũng được thực hiện qua hệ thống vé điện tử.
Chủ trương miễn vé xe buýt được Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang nêu tại cuộc họp chiều 1/4, nhằm giúp giảm chi phí đi lại, thúc đẩy sử dụng giao thông công cộng để hạn chế ùn tắc, ô nhiễm. Khi thực hiện, đây sẽ là lần đầu toàn bộ người dân thành phố đi xe buýt miễn phí, thay vì một số nhóm khách như hiện nay.
TP HCM sau khi mở rộng địa giới hành chính có khoảng 180 tuyến xe buýt, gồm cả nội tỉnh và liên tỉnh, với hơn 2.400 xe, trong đó buýt điện mới chiếm gần một nửa.
Hiện, thành phố đã áp dụng miễn vé cho nhiều nhóm hành khách, như người từ 60 tuổi, trẻ dưới 6 tuổi, người có công, khuyết tật, đồng thời phần lớn tuyến được trợ giá để hỗ trợ người dân và duy trì hoạt động.
Sau lần điều chỉnh gần nhất từ năm 2019, giá vé phổ thông trên các tuyến trợ giá hiện ở mức 5.000-7.000 đồng mỗi lượt; học sinh, sinh viên 3.000 đồng.
