Nội dung được nêu trong Nghị định 109/2026 quy định xử phạt hành chính trong các lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hôn nhân và gia đình, thi hành án dân sự và phá sản. Quy định có hiệu lực từ 18/5, thay thế Nghị định 82/2020, sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 117/2024.
Mức phạt với hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng được nâng lên so với quy định cũ. Tại Điều 62 của Nghị định 109, các hành vi sau đây sẽ bị phạt tiền 5-10 triệu đồng:
a) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ.
b) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác.
c) Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ.
d) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng.
đ) Cản trở kết hôn, yêu sách của cải trong kết hôn hoặc cản trở ly hôn.
Trong khi đó, theo quy định cũ, nhóm các hành vi trên chỉ bị xử phạt 3-5 triệu đồng.
Mức phạt đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng hơn vẫn được giữ nguyên từ 10-20 triệu đồng.
a) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ hoặc giữa những người có họ trong phạm vi ba đời.
b) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi.
c) Cưỡng ép kết hôn hoặc lừa dối kết hôn; cưỡng ép ly hôn hoặc lừa dối ly hôn.
d) Lợi dụng việc kết hôn để xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú, nhập quốc tịch Việt Nam, quốc tịch nước ngoài; hưởng chế độ ưu đãi của Nhà nước hoặc để đạt được mục đích khác mà không nhằm mục đích xây dựng gia đình.
đ) Lợi dụng việc ly hôn để trốn tránh nghĩa vụ tài sản, vi phạm chính sách, pháp luật về dân số hoặc để đạt được mục đích khác mà không nhằm mục đích chấm dứt hôn nhân.
Thế nào là chung sống như vợ chồng
Luật Hôn và nhân gia đình định nghĩa, “chung sống như vợ chồng” là việc nam, nữ tổ chức cuộc sống chung và coi nhau là vợ chồng.
Hiện chưa có văn bản hướng dẫn khái niệm này, song trong Thông tư liên tịch 01/2001 giữa Bộ Tư pháp, Bộ Công an, TAND Tối cao và VKSND Tối cao, chung sống như vợ chồng là việc người đang có vợ, có chồng chung sống với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà lại chung sống với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ một cách công khai hoặc không công khai nhưng cùng sinh hoạt chung như một gia đình.
Việc chung sống như vợ chồng thường được chứng minh bằng việc có con chung, được hàng xóm và xã hội xung quanh coi như vợ chồng, có tài sản chung đã được gia đình, cơ quan, đoàn thể giáo dục mà vẫn tiếp tục duy trì quan hệ đó…
Ngoài ra, hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng có thể bị quy kết và xử lý hình sự nếu làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn; hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm. Với mức án phạt cải tạo không giam giữ đến 1 năm hoặc phạt tù 3 tháng đến 1 năm.
Người phạm tội có thể bị phạt tù 6 tháng đến 3 năm nếu làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát; hoặc đã có quyết định của tòa án hủy việc kết hôn hoặc buộc phải chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái với chế độ một vợ, một chồng mà vẫn duy trì quan hệ đó.
Ngày 13/4, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Khánh Hòa cho biết đã thi hành lệnh bắt giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với 3 đối tượng để điều tra về hành vi trộm cắp tài sản. Đây là các nghi phạm liên quan đến nhiều vụ trộm tài sản của khách du lịch tại bãi biển Nha Trang.
Các đối tượng bị bắt giữ gồm Nguyễn Thị Loan (49 tuổi), Nguyễn Thị Thu (34 tuổi) và Nguyễn Tuấn Tiến (38 tuổi), cùng trú tại tỉnh Khánh Hòa.
Kết quả điều tra ban đầu xác định, 3 đối tượng đã bàn bạc, lên kế hoạch để trộm tài sản của du khách dọc tuyến bờ biển Nha Trang.
Trong đó, Thu và Tiến có nhiệm vụ tìm người sơ hở về tài sản, đồng thời ra hiệu, cảnh giới để bà Loan ra tay. Sau khi lấy được tài sản, bà Loan giao lại cho Thu và Tiến mang đi tiêu thụ, chia nhau tiền để tiêu xài.
Với thủ đoạn trên, từ ngày 2 đến ngày 9/4, các đối tượng đã thực hiện 6 vụ trộm, lấy đi nhiều điện thoại di động có giá trị và 400 USD của khách du lịch.
Theo cơ quan công an, đây là nhóm đối tượng hoạt động chuyên nghiệp, có nhiều tiền án về tội Trộm cắp tài sản.
Ngày 6-4, Công an tỉnh Phú Thọ cho biết Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh vừa phát hiện đường dây mua bán trái phép hóa đơn giá trị gia tăng (hóa đơn thuế) xảy ra trên địa bàn tỉnh và nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước.
Kết quả điều tra bước đầu xác định trong quá trình hoạt động kinh doanh tại xã Tề Lỗ (tỉnh Phú Thọ), Nguyễn Đức Nghĩa (53 tuổi, ở xã Tề Lỗ) nhận thấy nhu cầu mua hóa đơn thuế khống của một số tổ chức, cá nhân để hợp thức hóa nguồn hàng hóa đầu vào.
Từ đó Nghĩa đã trực tiếp quản lý, điều hành Công ty TNHH thương mại Tuấn Anh Vĩnh Phúc, Công ty TNHH máy công trình Trường An và tận dụng các mối quan hệ xã hội, thông qua Zalo, Telegram để liên hệ mua hóa đơn thuế khống, sau đó bán lại nhằm thu lợi bất chính.
Bước đầu công an xác định số lượng hóa đơn thuế mà Nghĩa và những người liên quan đã mua bán trái phép có giá trị hàng trăm tỉ đồng.
Căn cứ vào kết quả điều tra ban đầu, ngày 18-3, Cơ quan an ninh điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã ra quyết định khởi tố vụ án mua bán trái phép hóa đơn xảy ra tại tỉnh Phú Thọ và một số tỉnh, thành phố.
Đến ngày 27-3, Cơ quan an ninh điều tra tiếp tục ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Nguyễn Đức Nghĩa về tội mua bán trái phép hóa đơn.
Ngoài Nghĩa, công an cũng khởi tố 6 người có liên quan ở các địa phương khác.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, Sở Nông nghiệp và Môi trường Đà Nẵng cho biết đến thời điểm này, việc thực hiện kết luận 77 của Bộ Chính trị và nghị quyết 170 của Quốc hội, thành phố đã tháo gỡ 1.981/2.035 dự án, cơ sở nhà đất, đạt 97,3%.
Đồng thời ngân sách đã thu được 1.435 tỉ đồng/2.208 tỉ đồng phải thu theo các kết luận thanh tra; rà soát các trường hợp tương tự để thu bổ sung 381,6 tỉ đồng.
"Để đạt được kết quả tháo gỡ 97,3% các dự án, đất đai nêu trên là một khối lượng công việc rất nhiều, là sự nỗ lực của các sở, ban, ngành và sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo UBND thành phố - tổ trưởng các tổ công tác. Góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội của thành phố" - Sở Nông nghiệp và Môi trường Đà Nẵng cho hay.
Kết quả này đến từ cách triển khai bài bản, trong đó Thành ủy Đà Nẵng đã ban hành kế hoạch đưa việc thực hiện kết luận 77 vào diện theo dõi của Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng và tiêu cực của thành phố; UBND thành phố xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, giao rõ trách nhiệm từng đơn vị.
Đáng chú ý thành phố đã thành lập 3 tổ công tác chuyên trách, chủ động phối hợp liên ngành, bám sát từng nhóm nội dung: Từ truy thu nghĩa vụ tài chính, xác định lại giá đất, xử lý tồn đọng về thời hạn sử dụng đất, đến tháo gỡ các dự án vướng mắc pháp lý phức tạp như các dự án ven biển, các dự án trên bán đảo Sơn Trà.
Đến nay đã ban hành thông báo cho 581 trường hợp cần điều chỉnh giấy chứng nhận.
"Điểm nhấn" là nếu như trước đây việc sao lục hồ sơ có khi mất 2-3 tháng, thì nay sau khi có thông báo, người sử dụng đất nộp hồ sơ giải quyết thủ tục đất đai, đầu tư, xây dựng thì chỉ trong 1-2 ngày là đã thực hiện việc điều chỉnh giấy chứng nhận.
Nhờ đó người sử dụng đất đã nhanh chóng hoàn thành việc giao dịch hoặc hoàn thành thủ tục đầu tư, cấp phép xây dựng để đưa đất vào sử dụng.
Thành phố cũng đã xử lý 122 trường hợp nhà đầu tư thứ cấp, cho phép người thứ ba ngay tình được thực hiện quyền sử dụng đất mà không phải chờ nhà đầu tư sơ cấp hoàn tất nghĩa vụ tài chính - vốn là điểm nghẽn kéo dài nhiều năm.
Cùng với đó công tác kiểm tra tiến độ sử dụng đất cũng được đẩy mạnh. Trong số 655/669 trường hợp, đã phát hiện 383 trường hợp chưa có công trình xây dựng trên đất.
Thành phố đã gia hạn, xác định khoảng thời gian bất khả kháng và yêu cầu người sử dụng đất có cam kết thời hạn đưa đất vào sử dụng. Thực hiện thu ngân sách nhà nước đối với các trường hợp phải gia hạn tiến độ, cũng như có chế tài để yêu cầu người sử dụng đưa đất vào sử dụng, tránh lãng phí.
Những giải pháp này không chỉ tháo gỡ vướng mắc pháp lý mà còn góp phần củng cố niềm tin của doanh nghiệp, người dân, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, từ kết quả đạt được, Đà Nẵng đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm để tiếp tục xử lý các dự án tồn đọng.
Trọng tâm là sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, bài bản của lãnh đạo thành phố với phương châm 6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả, rõ thẩm quyền.
Thành lập các tổ công tác chuyên sâu do các lãnh đạo thành phố phụ trách để kịp thời lãnh đạo, chỉ đạo, đôn đốc và kết nối các sở, ngành, địa phương vào cuộc xử lý tất cả các vấn đề phát sinh.
Một yếu tố quan trọng khác nữa là đẩy mạnh số hóa hồ sơ, lưu trữ hồ sơ, ứng dụng công nghệ số vào xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu đất đai minh bạch, hiện đại; công khai các biện pháp tháo gỡ, tuyên truyền, giải thích, vận động giúp tạo sự đồng thuận từ phía doanh nghiệp và người dân...
"Thành phố đã rà soát và báo cáo Chính phủ tiếp tục cho tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của 340 dự án, đất đai tương tự, trong đó có 124 dự án, đất đai trên địa bàn tỉnh Quảng Nam cũ" - lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết thêm.