Đây là nội dung được nêu trong Nghị định 109/2026 quy định xử phạt hành chính trong các lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hôn nhân và gia đình, thi hành án dân sự và phá sản. Quy định có hiệu lực từ 18/5, thay thế Nghị định 82/2020, sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 117/2024.
Trong lĩnh vực công chứng, Nghị định 109 cũng siết chặt quy trình nhận diện người yêu cầu công chứng khi bổ sung một yêu cầu kỹ thuật mới mang tính bắt buộc để chống gian lận.
Cụ thể, nhà chức trách sẽ xử phạt tổ chức hành nghề công chứng 7-10 triệu đồng nếu không chụp ảnh người yêu cầu công chứng đang ký hoặc điểm chỉ vào văn bản trước sự chứng kiến của công chứng viên. Hai Nghị định hiện hành chưa đề cập hành vi này, do Luật Côngchứng cũ (2014) chưa bắt buộc việc chụp ảnh. Song Luật Công chứng 2024 đã bắt buộc nội dung này.
Vấn đề công chứng viên có cần thiết phải chụp ảnh với người yêu cầu công chứng, vừa qua một lần nữa được một số đại biểu Quốc hội đưa ra hôm 9/4, khi thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng.
Nêu quan điểm, bà Trần Hồng Nguyên, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nêu, quy định này mới được bổ sung trong Luật Công chứng 2024, nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch trong việc công chứng, bảo đảm sự kiểm soát chặt chẽ trình tự, thủ tục công chứng.
Bà phân tích, quy định bắt buộc chụp ảnh mới chỉ thực hiện được một năm, nên nếu bỏ cần có tổng kết, đánh giá. Hoạt động này thực tế không gây khó khăn, không tạo thêm thủ tục cho người đi công chứng.
Từ thực tiễn giải quyết tranh chấp của tòa án, Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Văn Quảng cho hay có những hợp đồng công chứng vô hiệu vì công chứng viên cũng không biết người đi công chứng là ai.
Do đó, việc chụp ảnh bảo đảm tính xác thực, chính xác, đồng thời xác định trách nhiệm của công chứng viên. Trong khi thao tác chụp ảnh cũng rất đơn giản, không phiền hà cho người dân.
Công chứng di chúc trực tuyến có thể bị phạt 15-25 triệu đồng
Nghị định 109 cũng đã cập nhật nhiều nội dung mới nhằm phù hợp với Luật Công chứng 2024 và xu hướng chuyển đổi số.
Cụ thể, Luật Công chứng 2024 cho phép việc công chứng điện tử có thể thực hiện trực tuyến, khi các bên không có mặt tại cùng một địa điểm và giao kết giao dịch thông qua phương tiện trực tuyến, trước sự chứng kiến trực tiếp của công chứng viên.
Song công chứng điện tử không được áp dụng với di chúc và giao dịch dân sự là hành vi pháp lý đơn phương khác (hứa thưởng, từ chối hưởng di sản, đơn phương chấm dứt hợp đồng…).
Theo luật, công chứng viên có trách nhiệm phải kiểm tra kỹ tình trạng sức khỏe tâm thần và năng lực nhận thức của người lập di chúc tại thời điểm công chứng. Việc thực hiện trực tuyến có thể làm hạn chế khả năng quan sát, đánh giá xem người lập di chúc có đang bị lừa dối, đe dọa hay cưỡng ép hay không.
Công chứng viên cũng phải chứng kiến việc người lập di chúc tự mình ký hoặc điểm chỉ vào văn bản và phải thực hiện việc niêm phong bản di chúc ngay trước mặt người lập di chúc…
Vì vậy, công chứng di chúc điện tử trực tuyến có thể dẫn đến xác nhận không chính xác ý chí cuối cùng của người để lại di sản, kéo theo các tranh chấp hoặc sai sót pháp lý về sau.
Do đó, tại Nghị định mới đặt ra mức phạt 15-25 triệu đồng nếu công chứng viên, hoặc tổ chức hành nghề công chứng thực hiện hành vi này. Đây là quy định lần đầu xuất hiện, do các quy định hiện hành (Nghị định 82 và 117) dựa trên Luật Công chứng 2014 (cũ), nên chưa có hành lang pháp lý để xử phạt các hành vi liên quan đến môi trường điện tử trực tuyến này.
Cũng liên quan đến nội dung chuyển đổi số trong hoạt động công chứng, Nghị định 109 bổ sung mức phạt 10-20 triệu đồng với tổ chức hành nghề công chứng nếu không thực hiện việc chuyển đổi hồ sơ công chứng giấy thành thông điệp dữ liệu điện tử để lưu trữ điện tử theo quy định của pháp luật.
Do Luật Công chứng 2024 cho phép công chứng trực tiếp và trực tuyến. Giao dịch sau đó vẫn được công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng chứng nhận bằng chữ ký số để tạo ra văn bản công chứng điện tử.
Văn bản điện tử này có hiệu lực giá trị như văn bản công chứng giấy và có giá trị như bản gốc.
Ngày 3/4, thông tin từ Công an tỉnh Khánh Hòa cho hay, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan tiếp nhận 2 công dân Việt Nam do Mỹ trục xuất về sân bay Nội Bài (Hà Nội).
Trước khi xuất cảnh, cả 2 công dân đều có hộ khẩu thường trú tại tỉnh Khánh Hòa. Những người này bị áp dụng biện pháp trục xuất do vi phạm pháp luật, không đủ điều kiện thường trú và được phía nước sở tại bàn giao cho Việt Nam theo quy định.
Trong quá trình tiếp nhận, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an tỉnh Khánh Hòa phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan, triển khai đúng quy định pháp luật, bảo đảm yêu cầu đối ngoại, tôn trọng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân trên tinh thần nhân đạo.
Sau khi tiếp nhận, cán bộ của Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã xác minh nhân thân, hỗ trợ ban đầu và bàn giao các công dân về địa phương, gia đình nhằm tạo điều kiện ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.
Theo Công an tỉnh Khánh Hòa, thời gian qua, tình trạng công dân Việt Nam bị nước ngoài trục xuất, trao trả về nước có xu hướng gia tăng, chủ yếu từ Campuchia, Mỹ, Thái Lan, Indonesia...
Trong 3 tháng đầu năm, Công an tỉnh Khánh Hòa đã tiếp nhận 17 trường hợp công dân Việt Nam bị nước ngoài trục xuất, gồm 7 người từ Campuchia, 8 người từ Mỹ, 1 người từ Thái Lan và 1 người từ Indonesia.
Công an tỉnh Khánh Hòa khuyến cáo công dân khi xuất cảnh để lao động, học tập và cư trú ở nước ngoài cần nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật nước sở tại, không tham gia các hoạt động vi phạm pháp luật, đặc biệt là các hành vi liên quan đến cư trú và lao động trái phép, nhằm tránh các hậu quả pháp lý như bị xử phạt, bắt giữ hoặc trục xuất.
Ngày 10/4, Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk đã mở phiên tòa xét xử lưu động đối với bị cáo Võ Quốc Toại (36 tuổi, trú tại phường Tuy Hòa) về tội Tổ chức cho người xuất cảnh trái phép.
Ngày 18/4/2025, Toại làm thuyền trưởng tàu cá PY-96896-TS và cùng 4 thuyền viên xuất bến tại cảng cá Đông Tác (phường Phú Yên) để đánh bắt cá xa bờ.
Ngày 24/4/2025, khi đang đánh bắt trong vùng biển Việt Nam, Toại đã tự ý tháo thiết bị giám sát hành trình của tàu cá mà mình đang điều khiển để chuyển qua tàu cá do em ruột của Toại làm thuyền trưởng.
Việc làm này nhằm mục đích tránh sự giám sát, định vị của lực lượng chức năng Việt Nam và Toại đã điều khiển tàu vào vùng biển Philippines để đánh bắt cá trái phép.
Ngày 9/5/2025, tàu cá của Toại bị lực lượng chức năng Philippines bắt giữ và áp giải về cảng biển của nước này.
Ngày 20/5/2025, Ủy ban xét xử của Cục Nghề cá và Nguồn lợi thủy sản khu vực 1 của Philippines kết luận tàu cá PY-96896-TS đã vi phạm khi đánh bắt bất hợp pháp trong vùng biển Philippines. Do đó, đã xử phạt tiền tương đương 230 triệu đồng và tịch thu tàu cá PY-96896-TS cùng các tài sản trên tàu.
Ngày 20/2, Toại cùng 4 thuyền viên được đưa lên máy bay trục xuất về Việt Nam. Sau đó, Toại đã đến cơ quan công an đầu thú.
Kết thúc phiên tòa, Hội đồng xét xử tuyên phạt Võ Quốc Toại 1 năm 6 tháng tù về tội Tổ chức cho người xuất cảnh trái phép.
Việc xử lý nghiêm các hành vi khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo, không theo quy định (IUU) nhằm cảnh tỉnh, răn đe, giáo dục, phòng ngừa chung đối với ngư dân. Qua đó, giảm tình trạng ngư dân vi phạm các quy định về IUU, góp phần gỡ "thẻ vàng" của Ủy ban châu Âu đối với lĩnh vực hải sản của Việt Nam.
Ngày 8-4, Công an tỉnh Gia Lai thông tin Cơ quan cảnh sát điều tra đã thi hành lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp, tạm giữ đối với Nguyễn Văn Ý (35 tuổi), trú khu phố 33, phường Quy Nhơn Nam, về hành vi "gây rối trật tự công cộng".
Việc tạm giữ khẩn cấp Nguyễn Văn Ý nhằm củng cố hồ sơ, phục vụ điều tra vụ hành hung bà cụ bán bánh bèo trên đường Hoàng Văn Thụ, phường Quy Nhơn Nam, sáng ngày 7-4.
Theo Công an tỉnh Gia Lai, kết quả điều tra ban đầu xác định khoảng 4h40 ngày 7-4, Nguyễn Văn Ý cùng hai người bạn đi ăn bánh bèo trên đường Hoàng Văn Thụ, phường Quy Nhơn Nam.
Quán này do bà T.T.L. (60 tuổi), trú cùng phường, làm chủ quán.
Tại đây, giữa Ý và bà L. xảy ra tranh cãi về việc mua bán bánh bèo nên Ý có hành vi dùng lời lẽ thô tục chửi bới, xúc phạm, xâm hại sức khỏe, danh dự của bà L..
Cụ thể như dùng dao hăm dọa, dùng ghế nhựa ném vào người, dùng tay đánh vào đầu và mặt của bà L. gây thương tích. Sau khi con trai bà L. được báo tin tìm đến tiếp tục bị Ý rượt đuổi đánh nhau với con trai bà L.
Công an tỉnh Gia Lai nhận định vụ việc gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội tại địa phương, gây dư luận xấu. Hành vi của Ý có tính chất côn đồ, hung hãn, coi thường pháp luật, có dấu hiệu của tội "gây rối trật tự công cộng".
Hiện Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Gia Lai đang điều tra, làm rõ để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Như tin Tuổi Trẻ Online đã đưa, sau khi hành hung bà cụ, video ghi lại vụ việc lan truyền trên mạng xã hội đã gây ra sự bức xúc, bất bình trong cộng đồng mạng.
Lãnh đạo phường Quy Nhơn Nam thông tin ngay khi tiếp nhận tin báo đã chỉ đạo Công an phường xác minh người có liên quan để làm rõ. Đối với nạn nhân là cụ bà T.T.L., kết quả sau khi kiểm tra tại bệnh viện có chấn thương, sây sát nhẹ.